i
LỜI MỞ ĐẦU
Trong những năm gần đây, ngân hàng ĐT & PT Việt Nam thông qua
các hoạt động nói chung và hoạt động KDNT nói riêng đã góp phần thúc
đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước cũng như khẳng định vị thế
của Ngân hàng Việt Nam trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên hoạt động
kinh doanh ngoại tệ tại NH&T&PT Việt Nam còn một số hạn chế cần sớm
được khắc phục như dịch vụ chưa đa dạng, hoạt động mua bán ngoại tệ
mới chỉ dừng lại ở việc đáp ứng nhu cầu của khách hàng là chủ yếu,
doanh số và lợi nhuận chưa cao, quản trị rủi ro trong hoạt động KDNT
chưa đạt chuẩn quốc tế …Do vậy có thể nói hoạt động KDNT tại Ngân
hàng ĐT&PT Việt Nam vẫn chưa được đánh giá là phát triển và phần nào
ảnh hưởng tiêu cực tới hiệu quả hoạt động nói chung của Ngân hàng.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, đặc biệt khi Việt Nam đã là thành viên
chính thức của WTO, nhu cầu ngoại tệ ngày càng gia tăng, ngân hàng
ĐT&PT Việt Nam khó có thể phát triển bền vững nếu không phát triển
hoạt động KDNT. Đề tài “Phát triển hoạt động kinh doanh ngoại tệ tại
Ngân hàng ĐT&PT Việt Nam” được lựa chọn nghiên cứu nhằm góp phần
đáp ứng đòi hỏi đó.
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung
của luận văn được kết cấu thành 3 chương:
Chương 1: “Cơ sở lý luận về hoạt động kinh doanh ngoại tệ của NHTM”
Chương 2: “Thực trạng hoạt động KDNT tại ngân hàng ĐT&PT Việt
Nam”
Chương 3:“Giải pháp phát triển hoạt động KDNT tại ngân hàng ĐT&PT
Việt Nam”
ii
CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH
NGOẠI TỆ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI
1.1. Tổng quan về Ngân hàng thƣơng mại
Ngân hàng nói chung hay NHTM nói riêng là một phần quan trọng của
nền kinh tế hàng hoá, là động lực thúc đẩy nền sản xuất phát triển và là một
bộ phận không thể thiếu được trong nền kinh tế.
Ngân hàng thương mại là những định chế trung gian tài chính với hoạt
động chủ yếu là nhận tiền gửi và hoàn trả, đầu tư cho vay; cung cấp các dịch
vụ ngân hàng; kinh doanh chứng khoán... Hoạt động NHTM với những đặc
trưng cơ bản như thế nên chịu tác động của nhiều yếu tố như: Môi trường
kinh tế, chính trị, xã hội, các cơ chế chính sách quản lý điều hành vĩ mô và
vi mô. Mà các yếu tố này có thể thay đổi để phù hợp với diễn biến thực tế
của nền kinh tế. Đặc biệt trong xu hướng hội nhập kinh tế quốc tế và toàn
cầu hoá như hiện nay, ngày càng làm gia tăng các nguy cơ rủi ro cho hoạt
động ngân hàng thương mại và khi rủi ro xảy ra thì hậu quả của nó sẽ rất
nặng nề. Chính vì vậy, hơn bất cứ tổ chức nào hoạt động của NHTM luôn
chịu sự giám sát chặt chẽ của Chính phủ, ngân hàng Nhà nước…
Ngân hàng thương mại thực hiện các hoạt động chủ yếu như huy động
vốn, cho vay và đầu tư và các hoạt động cung cấp dịch vụ khác.
1.2. Hoạt động KDNT của Ngân hàng thƣơng mại
Kinh doanh ngoại tệ là hoạt động mua bán, đầu tư, cho vay hoặc đầu cơ
iii
ngoại tệ của các tổ chức tín dụng hoặc phi tín dụng được phép kinh doanh
ngoại hối và công ty lớn trên thị trường tài chính trong và ngoài nước với
mục đích phòng ngừa rủi ro và tìm kiếm lợi nhuận.
Hoạt động kinh doanh ngoại tệ của một ngân hàng thương mại bao gồm
các giao dịch của ngân hàng trên thị trường hối đoái và thị trường tiền tệ
trong và ngoài nước nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng và phục vụ cho
chính bản thân ngân hàng.
Hoạt động kinh doanh ngoại tệ của một ngân hàng thương mại là sự
tham gia của ngân hàng trên thị trường hối đoái và thị trường tiền tệ. Là
thành viên quan trọng chi phối phần lớn khối lượng giao dịch trên cả hai thị
trường này, các ngân hàng thương mại đã sử dụng lãi suất và tỷ giá để thực
hiện các nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ với mục đích kiếm lời.
Phát triển hoạt động kinh doanh ngoại tệ của Ngân hàng thương mại là
việc tăng doanh số và lợi nhuận từ kinh doanh ngoại tệ thông qua việc mở
rộng phạm vi, tăng quy mô và số lượng dịch vụ nhưng vẫn đảm bảo mục
tiêu an toàn trong hoạt động kinh doanh nhằm đạt được mục tiêu về số
lượng và chất lượng trong một thời kỳ nhất định.
Sự phát triển của hoạt động KDNT được đánh giá ở cả hai mặt mặt số
lượng và chất lượng.
Sự phát triển của hoạt động kinh doanh ngoại tệ về số lượng chủ yếu
được phản ánh qua hai tiêu chí: doanh số mua bán ngoại tệ và quy mô của
hoạt động kinh doanh ngoại tệ.
Sự phát triển của hoạt động kinh doanh ngoại tệ về chất lượng được
phản ảnh qua các tiêu chí như: lợi nhuận thu được từ hoạt động kinh doanh
ngoại tệ; tính kịp thời; mức độ chính xác an toàn trong hoạt động kinh
iv
doanh ngoại tệ.
1.3. Nhân tố ảnh hƣởng đến sự phát triển hoạt động KDNT của NHTM
Sự phát triển hoạt động KDNT của NHTM phụ thuộc vào các nhân tố
thuộc về NHTM như quản trị rủi ro hối đoái; chính sách marketing của
NHTM; mô hình tổ chức của NHTM; trình độ chuyên môn và đạo đức nghề
nghiệp của cán bộ KDNT; và sự phát triển của các hoạt động khác của
NHTM. Ngoài ra một số nhân tố bên ngoài cũng có thể tác động đến sự
phát triển của NHTM như: Chính sách Quản lý ngoại hối và chính sách
điều hành lãi suất của Ngân hàng trung ương; Diễn biến tình hình kinh tế -
chính trị - xã hội trong và ngoài nước.
v
CHƢƠNG 2
THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KDNT TẠI
NGÂN HÀNG ĐT&PT VIỆT NAM
2.1. Khái quát về Ngân hàng Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam
Ngân hàng ĐT&PT Việt Nam được thành lập theo nghị định số
177/TTg ngày 26/04/1957 của thủ tướng Chính phủ. 50 năm qua ngân hàng
ĐT&PT Việt Nam đã có những tên gọi:
- Ngân hàng Kiến thiết Việt Nam từ ngày 26/04/1957
- Ngân hàng Đầu tư và xây dựng Việt Nam từ ngày 26/04/1981
- Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam từ ngày 14/11/1990
Ngân hàng ĐT&PT Việt Nam là một doanh nghiệp Nhà nước hạng đặc
biệt, được tổ chức theo mô hình Tổng công ty Nhà nước (tập đoàn) mang
tính hệ thống thống nhất bao gồm hơn 112 chi nhánh và các Công ty trong
toàn quốc, có 4 đơn vị liên doanh với nước ngoài, hùn vốn với 5 tổ chức tín
dụng.
Trọng tâm hoạt động và là nghề nghiệp truyền thống của Ngân hàng
ĐT&PT Việt Nam là phục vụ đầu tư phát triển, các dự án thực hiện các
chương trình phát triển kinh tế then chốt của đất nước. Thực hiện đầy đủ các
mặt nghiệp vụ của ngân hàng phục vụ các thành phần kinh tế, có quan hệ
hợp tác chặt chẽ với các Doanh nghiệp, Tổng công ty. Ngân hàng ĐT&PT
Việt Nam không ngừng mở rộng quan hệ đại lý với hơn 400 ngân hàng và
quan hệ thanh toán với trên 50 ngân hàng trên thế giới.
Ngân hàng ĐT&PT Việt Nam là một ngân hàng chủ lực thực thi chính
sách tiền tệ quốc gia và phục vụ đầu tư phát triển. Quá trình 50 năm xây