
1
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài:
Một đòi hỏi mang tính nguyên tắc của nền giáo dục nước ta là “Hoạt động
giáo dục phải được thực hiện theo nguyên lý: học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp
với lao động sản xuất, lý luận gắn với thực tiễn”.
Toán học có liên quan chặt chẽ với thực tiễn và có ứng dụng rộng rãi trong
nhiều lĩnh vực khác nhau của khoa học, công nghệ, sản xuất và đời sống xã hội
hiện đại, nó thúc đẩy mạnh mẽ các quá trình tự động hóa sản xuất, trở thành công
cụ thiết yếu cho mọi ngành khoa học và được coi là chìa khóa của sự phát triển.
Theo Đỗ Đức Thái (2018), chủ biên chương trình môn Toán trong chương
trình giáo dục phổ thông mới 2018, môn Toán sẽ không thay đổi nhiều về mặt kiến
thức nhưng số lượng lý thuyết giảm đi đáng kể ở một số phần. Chú trọng nhất vào
khả năng hiểu và tiếp cận toán học, hay còn gọi là hình thành năng lực tư duy toán
học cho học sinh thay vì ghi nhớ, lắt léo và chỉ phục vụ thi cử. Chuyển từ dạy học
theo hướng truyền tải nội dung sang dạy học giúp học sinh hình thành và phát triển
năng lực toán học. Cụ thể, các thầy cô giáo phải biết cách biến bài học lý thuyết
thành một chuỗi hoạt động trong các tiết học, giúp học sinh hiểu bản chất một cách
đơn giản nhất nhờ vào các ví dụ thực tiễn và học tập thực chất không đơn giản chỉ
là ghi – chép và ghi – nhớ.
Năm thành phần cốt lõi của năng lực toán học mà giáo viên cần xây dựng cho
học sinh là: năng lực tư duy và lập luận toán học; năng lực mô hình hóa toán học;
năng lực giải quyết vấn đề toán học; năng lực giao tiếp toán học; năng lực sử dụng
công cụ, phương tiện học toán.
Dạy học theo hướng ứng dụng toán học vào thực tiễn. Đây là điểm mà sách
giáo khoa hiện hành và giáo viên ít nghĩ tới. Ví dụ ở bậc THPT mỗi lớp sẽ có 35
tiết chuyên đề tự chọn/năm nhằm giới thiệu cho học sinh về đồ họa, kỹ thuật, bản
vẽ cơ bản, tài chính, lãi suất, tín dụng giúp người học tăng cường hiểu biết, mở
rộng tư duy và kích thích vận dụng toán học. Từ đó, học sinh sẽ thích thú với môn
Toán vì thấy gần gũi và phục vụ được chính cuộc sống của các em. Cách dạy học
mới này thực chất là mô hình hóa các nội dung bài học, nhưng để làm được điều
này, đòi hỏi năng lực của người giáo viên phải giúp cho các em hiểu được bản
chất của các định lý, định luật; sau đó sử dụng để giải quyết vấn đề thực tiễn rồi lại
đem kết quả thu được quay lại kiểm chứng lý thuyết có ý nghĩa trong đời sống.
Để theo kịp sự phát triển mạnh mẽ của khoa học và công nghệ, chúng ta cần
đào tạo ra những con người lao động có hiểu biết, có kỹ năng và ý thức vận dụng
những thành tựu của Toán học trong điều kiện cụ thể nhằm mang lại những kết quả
thiết thực. Vì thế, việc dạy và học Toán ở trường phổ thông phải luôn gắn bó mật
thiết với thực tiễn, nhằm rèn luyện cho học sinh kỹ năng và giáo dục họ ý thức sẵn
sàng ứng dụng Toán học một cách có hiệu quả trong các lĩnh vực kinh tế, sản xuất,
xây dựng...