S GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGH AN
SÁNG KIẾN KHOA HỌC GIÁO DỤC
Đề tài:
MỘT SỐ GIẢI PHÁP GÓP PHẦN HÌNH THÀNH VÀ PHÁT
TRIỂN NĂNG LỰC MÔ HÌNH HÓA TOÁN HỌC CHO HỌC
SINH LỚP 10 THÔNG QUA MỘT SỐ BÀI TOÁN THỰC TIỄN
Lĩnh vực: TOÁN HC
S GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGH AN
TRƯỜNG TRUNG HC PH THÔNG CA LÒ
SÁNG KIẾN KHOA HỌC GIÁO DỤC
Đề tài:
“MỘT SỐ GIẢI PHÁP GÓP PHẦN HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN
NĂNG LỰC MÔ HÌNH HÓA TOÁN HỌC CHO HỌC SINH LỚP 10
THÔNG QUA MỘT SỐ BÀI TOÁN THỰC TIỄN”.
Lĩnh vực: TOÁN HC
Nhóm tác gi: - Phm Th Mai Hiên.
- Dương Thị Nguyt.
- Lê Văn Hoàng.
Đin thoi: 0985614458
Năm thực hin: 2022-2023.
T: Toán - Tin.
MC LC
TT
NI DUNG
Trang
Phn I
ĐẶT VN Đ
1
1
Lý do chọn đề tài.
1
2
Mc đích nghiên cu.
2
3
Khách th và đối tưng nghiên cu.
2
4
Gi thuyết khoa hc.
3
5
Nhim v và phạm vi nghiên cứu.
3
6
Pơng pháp nghiên cứu.
3
7
Những luận điểm cần bảo v của đề tài.
4
8
Đóng góp mới của đề tài.
4
Phn II
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
5
Cơng 1
s lý luận và thực tiễn.
5
1
s lý luận.
5
2
s thực tiễn.
9
3
Kết luận cơng 1.
16
Chương 2
Gii pháp nghiên cu.
17
I
Định hướng nghiên cu.
17
II
Các gii pháp.
17
2.1
Gii pháp 1.
17
2.2
Gii pháp 2.
29
2.3
Gii pháp 3.
40
2.4
Gii pháp 4.
45
III
Mi quan h gia các gii pháp đề xut.
51
IV
Kết lun chương 2.
51
Phn III
THC NGHIM SƯ PHẠM
52
Kho sát s cp thiết và tính kh thi ca các gii pháp.
58
Phn IV
KT LUN VÀ KHUYN NGH
66
TÀI LIU THAM KHO
68
PH LC
69
1
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài:
Một đòi hỏi mang tính nguyên tắc của nền giáo dục nước ta Hoạt động
giáo dục phải được thực hiện theo nguyên lý: học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp
với lao động sản xuất, lý luận gắn với thực tiễn.
Toán học liên quan chặt chẽ với thực tiễn ứng dụng rộng rãi trong
nhiều lĩnh vực khác nhau của khoa học, công nghệ, sản xuất đời sống hội
hiện đại, thúc đẩy mạnh mẽ các quá trình tđộng hóa sản xuất, trở thành công
cụ thiết yếu cho mọi ngành khoa học và được coi là chìa khóa của sự phát triển.
Theo Đỗ Đức Thái (2018), chủ biên chương trình môn Toán trong chương
trình giáo dục phổ thông mới 2018, môn Toán sẽ không thay đổi nhiều về mặt kiến
thức nhưng số lượng thuyết giảm đi đáng kể một số phần. Chú trọng nhất vào
khả năng hiểu và tiếp cận toán học, hay còn gọi hình thành năng lực duy toán
học cho học sinh thay ghi nhớ, lắt léo chỉ phục vụ thi cử. Chuyển từ dạy học
theo hướng truyền tải nội dung sang dạy học giúp học sinh hình thành và phát triển
năng lực toán học. Cụ thể, các thầy giáo phải biết cách biến bài học thuyết
thành một chuỗi hoạt động trong các tiết học, giúp học sinh hiểu bản chất một cách
đơn giản nhất nhờ vào các dụ thực tiễn học tập thực chất không đơn giản chỉ
là ghi chép và ghi nhớ.
Năm thành phần cốt lõi của năng lực toán học mà giáo viên cần y dựng cho
học sinh là: năng lực duy và lập luận toán học; năng lực hình hóa toán học;
năng lực giải quyết vấn đề toán học; năng lực giao tiếp toán học; năng lực sử dụng
công cụ, phương tiện học toán.
Dạy học theo hướng ứng dụng toán học vào thực tiễn. Đây điểm sách
giáo khoa hiện hành giáo viên ít ngtới. dụ bậc THPT mỗi lớp sẽ 35
tiết chuyên đề tự chọn/năm nhằm giới thiệu cho học sinh về đhọa, kỹ thuật, bản
vẽ bản, tài chính, lãi suất, tín dụng giúp người học tăng ờng hiểu biết, mở
rộng duy kích thích vận dụng toán học. Từ đó, học sinh sẽ thích thú với môn
Toán thấy gần gũi phục vụ được chính cuộc sống của các em. ch dạy học
mới này thực chất hình hóa các nội dung bài học, nhưng để làm được điều
này, đòi hỏi năng lực của người giáo viên phải giúp cho các em hiểu được bản
chất của các định lý, định luật; sau đó sử dụng để giải quyết vấn đề thực tiễn rồi lại
đem kết quả thu được quay lại kiểm chứng thuyết ý nghĩa trong đời sống.
Để theo kịp sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, chúng ta cần
đào tạo ra những con người lao động hiểu biết, kỹ năng và ý thức vận dụng
những thành tựu của Toán học trong điều kiện cụ thể nhằm mang lại những kết quả
thiết thực. Vì thế, việc dạy học Toán trường phổ thông phải luôn gắn mật
thiết với thực tiễn, nhằm rèn luyện cho học sinh kỹ năng và giáo dục họ ý thức sẵn
sàng ứng dụng Toán học một cách có hiệu quả trong các lĩnh vực kinh tế, sản xuất,
xây dựng...
2
Đứng trước mhững xu thế đổi mới của giáo dục, trước tình hình thực tế tại
trường THPT Cửa , trước mục tiêu dạy học của bản thân, chúng tôi mạnh dạn
đưa ra giải pháp:
“Một số giải pháp góp phần hình thành phát triển năng lực hình hóa
Toán học cho học sinh lớp 10 thông qua một s bài toán thực tiễn”
Trong đề tài này, chúng tôi không tham vọng nêu ra tất cả các giải pháp hình
thành phát triển năng lực hình hóa Toán học, chúng tôi đưa ra một số
thực nghiệm dạy học bằng hình hóa cho học sinh lớp 10. Với mong muốn góp
phần tạo hứng thú cho học sinh đồng thời phát triển phương pháp dạy học toán đạt
hiệu quả cao hơn qua các bài giảng.
2. Mục đích nghiên cứu.
Nghiên cứu này nhằm mục đích:
- Khai thác vẻ đẹp của Toán học thông qua những bài toán thực tiễn trong cuộc
sống. Giúp học sinh nhận ra Toán học thực sự ích cho cuộc sống, chuẩn bị cho
học sinh những hoạt động nghề nghiệp đa dạng trong tương lai.
- Nghiên cứu vai trò shỗ trợ của giáo viên trong việc hình thành phát triển
năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh thông qua dạy học mô hình hóa Toán học.
- Đề xuất các giải pháp nhằm rèn luyện bồi dưỡng năng lực thu nhận, xử
thông tin toán học từ những tình huống thực tiễn, năng lực chuyển đổi thông tin
giữa thực tiễn và toán học, phát huy kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng thuyết trình.
- Khơi gợi niềm đam mê, tìm tòi, khám phá những vấn đề trong thực tiễn, giúp học
sinh tự tin, tích cực tham gia các hoạt động trải nghiệm, hoạt động nhóm.
- Tạo môi trường học tập đa dạng đó học sinh được sử dụng các phương tiện
toán học để giải quyết các tình huống nảy sinh ở các lĩnh vực khác nhau.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu.
3.1. Khách thể nghiên cứu.
Chúng tôi tiến hành thc nghiệm trên đối ng hc sinh lp 10
trường THPT Ca năm học 2022-2023.
Thc
nghim 1
Thc
nghim 2
Thc
nghim 4
Thc
nghim 5
2022-2023
2022-2023
2022-2023
2022-2023
10A1-10T1
10A1-10T1
10A1-10T1
10A1-10T1
70
70
70
70