RÈN KĨ NĂNG GIAO TIẾP CHO HỌC SINH
THÔNG QUA PHÂN MÔN TIẾNG VIỆT TRONG CHƯƠNG
TRÌNH NGỮ VĂN LỚP 11 – THPT
Môn: Ngữ Văn
1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆAN
TRƯỜNG THPT ĐẶNG THÚC HỨA
RÈN KĨ NĂNG GIAO TIẾP CHO HỌC SINH
THÔNG QUA PHÂN MÔN TIẾNG VIỆT TRONG CHƯƠNG
TRÌNH NGỮ VĂN LỚP 11 – THPT
Môn: Ngữ Văn
Tác giả: Trần Quốc Dũng
ĐT: 0972 060 168
Năm thực hiện: 2022
2
MỤC LỤC
Trang
A. MỞ ÐẦU
I. Lý do chọn đề tài
1
II. Mục đích và phạm vi nghiên cứu
1
1. Mục đích nghiên cứu
1
2. Pham vi đối tượng nghiên cứu
1
III. Phương pháp nghiên cứu
3
IV. Cấu trúc đề tài
3
B. NỘI DUNG
I. CƠ SỞ CỦA ĐỀ TÀI
4
1. Cơ sở lý luận
4
2. Cơ sở thực tiễn và thực trạng vấn đề nghiên cứu
5
II. MỘT SỐ GIẢI PHÁP RÈN KĨ NĂNG GIAO TIẾP CHO HỌC SINH
7
1. Rèn kĩ năng nghe – nói đọc viết
7
2. Rèn kỹ năng giao tiếp bằng các phương pháp, hình thức dạy học trong
giờ tiếng Việt
12
3. Thiết kế bài học rèn kỹ năng giao tiếp cho học sinh
23
III. TRIÊN KHAI THỰC HIỆN
24
1. Mục đích thực hiện
24
2. Đối tượng thực hiện
24
3. Nội dung thực nghiệm
24
4. Cách thức thực nghiệm
24
5. Thiết kế giáo án đối chứng
25
6. Thiết kế giáo án thực nghiệm
27
7. Kết quả thực nghiệm
41
C. KẾT LUẬN
45
1. Đóng góp của đề tài
45
2. Kiến nghị
46
TÀI LIỆU THAM KHẢO
48
Phục lục
49
3
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết thường Viết tắt
Giáo viên GV
Học sinh HS
Sách giáo viên SGV
Sách giáo khoa SGK
Trung học phổ thông THPT
Điểm trung bình ĐTB
Sáng kiến kinh nghiệm SKKN
1
A. MỞ ĐẦU
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Rèn kĩ năng giao tiếp cho học sinh thông qua dạy học tiếng việt là một trong
những yêu cầu cần thiết trong đổi mới dạy học văn hiện nay. Bởi giao tiếp là một
nhu cầu cơ bản của con người, có vai trò quan trọng trong các hoạt động của con
người. Sự phát triển của xã hội hiện đại đòi hỏi con người phải có những kĩ năng
giao tiếp cần thiết. Những kĩ năng này có thể được hình thành một cách tự giác
hoặc tự phát trong cuộc sống trong hoạt động của mỗi người, tuy nhiên con người
chỉ được trang bị một cách có hiệu quả những kĩ năng trên nếu được sống trong
môi trường giáo dục phù hợp và mang tính khoa học. Đối với lứa tuổi học sinh
Trung học phổ thông (THPT) giao tiếp là một hoạt động chủ đạo, có ảnh hưởng
mạnh mẽ đến sự hình thành và phát triển nhân cách của các em trong độ tuổi này.
Việc hình thành và phát triển kĩ năng giao tiếp cho học sinh đang là vấn đề được
quan tâm trong nhà trường hiện nay, bởi lẽ, nó góp phần quan trọng vào việc thực
hiện mục tiêu giáo dục phổ thông là hoàn thành phát triển năng lực và nhân cách
toàn diện cho học sinh.
Thực tế cho thấy, học sinh THPT nói chung và học sinh THPT ở miền núi
nói riêng, do hạn chế về điều kiện sống, môi trường giao tiếp, môi trường giáo dục,
do ảnh hưởng của một số nét tâm lý như tự ti, thiếu mạnh dạn, không chú trọng
học tập môn Ngữ văn nói chung và phân môn tiếng Việt nói riêng nên có nhiều hạn
chế nhất định như: kĩ năng diễn đạt, kĩ năng sử dụng phương tiện giao tiếp, kĩ năng
làm chủ quá trình giao tiếp, kĩ năng đọc, nghe, nói, viết… Trong khi đó việc hình
thành và phát triển kĩ năng giao tiếp cho học sinh của các giáo viên dạy học dạy
học Ngữ văn nói chung và dạy phân môn tiếng Việt nói riêng còn gặp nhiều khó
khăn, kết quả giáo dục còn nhiều hạn chế, việc tổ chức các hoạt động giáo dục
chưa thực sự có hiệu quả….
Vậy làm thế nào để học sinh phát huy được năng lực giao tiếp, nâng cao
hiệu quả giờ dạy học phân môn tiếng Việt là một vấn đề cấp thiết. Trong những
năm gần đây, đã có không ít những hội thảo chuyên môn, những tài liệu của các
nhà giáo dục, các SKKN của GV biên soạn để hỗ trợ cho quá trình dạy học môn
Ngữ văn cho học sinh THPT nói chung và phân môn tiếng Việt nói riêng. Tuy
nhiên, nhiều tài liệu trong số đó đã viết cách đây khá lâu nên không còn phù hợp
với xu thế thời đại, theo hướng mới của Bộ. Một số ít sách báo, SKKN hướng dẫn
HS rèn kĩ năng giao tiếp nhưng chủ yếu nặng về kiến thức lí thuyết, nhiều tài liệu
được viết với nội dung và cách thức giống nhau, chưa bám sát vào những khó khăn
trên thực tế mà HS mắc phải để từ đó xây dựng những biện pháp phù hợp, hiệu quả
cho các em.