CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng chấm sáng kiến cấp trường-Trường THPT Nguyễn
Huệ.
Hội đồng chấm sáng kiến cấp Tỉnh- Sở Giáo dục & Đào tạo Ninh
Bình
Chúng tôi gồm:
TT Họ và tên Ngày tháng
năm sinh
Nơi công tác Chức vụ Trình
độ
chuyên
môn
Tỷ lệ
(%) đóng
góp vào
việc tạo
ra sáng
kiến
1 Nguyễn Thị
Thu Thoa
24/7/1979 THPT Nguyễn Huệ TTCM Thạc sĩ 25%
2 Phạm Thị
Hằng Phương
18/9/1986 THPT Nguyễn Huệ Giáo viên Thạc sĩ 25%
3 Vũ Thị Gấm 23/9/1984 THPT Nguyễn Huệ Giáo viên Đại học 25%
4 Tống Thị
Hương Giang
08/7/1979 THPT Nguyễn Huệ Giáo viên Đại học 25%
1. Tên sáng kiến, lĩnh vực áp dụng:
Nhóm tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: Kiểm tra đánh giá tác
phẩm Vội vàng trong chương trình Ngữ văn 11 theo hướng phát triển năng
lực.
1
Lĩnh vực áp dụng:
Phần Kiểm tra đánh giá dành cho học sinh lớp 11 trường THPT Nguyễn
Huệ nói riêng và tỉnh Ninh Bình nói chung.
2. Nội dung sáng kiến
a. Giải pháp cũ thường làm:
- Chi tiết giải pháp cũ: Nhiều năm trước đây, việc kiểm tra đánh giá
thường thiên về yêu cầu học sinh tái hiện kiến thức, thiên về nội dung. Các hình
thức kiểm tra đánh giá chưa phong phú, đa dạng, chủ yếu là kiểm tra bài cũ,
kiểm tra viết 15 phút, kiểm tra hình thức tự luận trong bài thi định kỳ…
- Những tồn tại cần khắc phục: Học sinh chỉ tập trung học thuộc kiến thức
giáo viên truyền giảng; kết quả đánh giá chưa thật sự công bằng, khách quan;
học sinh không phát huy được năng lực trong quá trình học tập.
b. Giải pháp mới cải tiến:
- Mô tả bản chất của giải pháp mới: Chúng tôi vừa kết hợp kiểm tra đánh
giá theo chuẩn kiến thức, kĩ năng vừa kiểm tra đánh giá theo hướng phát triển
năng lực. Do đó quá trình kiểm tra đánh giá sẽ diễn ra trong suốt quá trình học
(trong tất cả các thời điểm của tiết học, kì học;), trong các hoạt động của tiến
trình dạy học (kiểm tra bài cũ, tìm hiểu bài mới, vận dụng kiến thức, củng cố bài
học), tiến hành với các hình thức kiểm tra đánh giá khác nhau (vấn đáp, thuyết
trình, viết bài), không chỉ Giáo viên đánh giá mà Học sinh tự đánh giá và đánh
giá lẫn nhau. Từ đó, sẽ thu về kết quả đánh giá khách quan, công bằng, thúc đẩy
quá trình tiến bộ của người học, phát huy năng lực học sinh đáp ứng yêu cầu đổi
mới phương pháp dạy học Ngữ văn trong giai đoạn hiện nay.
- Tính mới, tính sáng tạo của giải pháp: Kết quả kiểm tra đánh giá công
bằng, khách quan, chính xác; học sinh vừa nắm kiến thức, kĩ năng của môn học
vừa phát huy được năng lực trong quá trình học tập và đạt hiệu quả trong thi cử,
kiểm tra.
3. Hiệu quả kinh tế, xã hội dự kiến đạt được
2
- Hiệu quả kinh tế: Giúp quá trình dạy học phát huy hiệu quả tốt hơn.
- Hiệu quả xã hội: Học sinh được phát huy năng lực; kết quả kiểm tra
đánh giá công bằng, chính xác.
4. Điều kiện và khả năng áp dụng:
Sáng kiến có thể vận dụng để kiểm tra các tác phẩm khác trong chương
trình Ngữ văn 11 nói riêng và trong toàn bộ chương trình Ngữ văn nói chung.
Chúng tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng
sự thật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật.
XÁC NHẬN CỦA LÃNH ĐẠO
ĐƠN VỊ CƠ SỞ
Tam Điệp, ngày 06 tháng 05 năm 2022
NGƯỜI LÀM ĐƠN
3
I. TÊN SÁNG KIẾN, LĨNH VỰC ÁP DỤNG
Đổi mới kiểm tra đánh giá là khâu quan trọng nằm trong chiến lược đổi
mới căn bản, toàn diện hệ thống giáo dục phổ thông hiện nay của Bộ GD&ĐT,
nhằm thúc đẩy các quá trình khác như đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới
hình thức tổ chức hoạt động dạy học, đổi mới phương tiện dạy học... Để đạt
được mục tiêu phát triển năng lực của người học, việc kiểm tra đánh giá phải
được thực hiện theo hướng vì sự tiến bộ của người học như là quá trình thúc đẩy
phát triển học tập bền vững, từ đó quá trình dạy học trở nên tích cực hơn rất
nhiều.
Trong bối cảnh đổi mới của giáo dục phổ thông, Ngữ văn là một môn học
có tính đặc thù và có ưu thế trong việc phát triển năng lực người học. Để đạt
được mục đích học sinh cảm nhận được vẻ đẹp của tác phẩm, từ đó hiểu được
giá trị và tinh thần, hình thành phẩm chất, năng lực cảm thụ văn chương, giáo
dục đạo đức, lối sống, tình yêu thương con người, yêu cái đẹp…trong quá trình
dạy học, khâu kiểm tra đánh giá đóng một vai trò vô cùng quan trọng.
Qua thực tế hoạt động kiểm tra đánh giá hiện nay chưa đảm bảo yêu cầu
khách quan, chính xác, công bằng; việc kiểm tra chủ yếu chú ý đến yêu cầu tái
hiện kiến thức và đánh giá điểm số đã dẫn đến tình trạng giáo viên và học sinh
duy trì dạy học theo lối “đọc- chép” thuần túy, học sinh học tập thiên về ghi nhớ,
ít quan tâm vạn dụng kiến thức. Nhiều giáo viên chưa vận dụng đúng quy trình
biên soạn đề kiểm tra còn nặng tính chủ quan của người dạy. Hoạt động kiểm tra
đánh giá ngay trong quá trình tổ chức hoạt động dạy học trên lớp chưa được
quan tâm thực hiện một cách khoa học và hiệu quả. Thực trạng trên dẫn đến hệ
quả là không rèn luyện được tính trung thực trong thi, kiểm tra; nhiều học sinh
phổ thông còn thụ động trong việc học tập; khả năng sáng tạo và năng lực vận
dụng tri thức đã học để giải quyết các tình huống thực tiễn cuộc sống còn hạn
chế.
Với những lí do trên tôi chọn vấn đề: “Kiểm tra đánh giá tác phẩm Vội
vàng trong chương trình Ngữ văn 11 theo hướng phát triển năng lực” làm
đề tài nghiên cứu.
4
Lựa chọn đề tài này, chúng tôi muốn hình thành kiến thức, kĩ năng đọc
hiểu tác phẩm Vội vàng để nâng cao chất lượng và hiệu quả học tập môn Ngữ
văn của học sinh. Đồng thời nâng cao hiệu quả của việc dạy và học theo hướng
phát triển năng lực. Nâng cao hiệu quả nhận thức nội dung kiến thức văn bản,
nâng cao năng lực cảm thụ văn học, nâng cao kĩ năng đọc hiểu một văn bản thơ
hiện đại.
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm của chúng tôi hướng tới đối tượng là học
sinh khối 11. Chúng tôi tiến hành kiểm nghiệm, chứng minh đề tài thông qua
việc thực hiện các bài kiểm tra đánh giá và kết quả học tập của học sinh các lớp
11A, 11C, 11E, 11H, 11K trường THPT Nguyễn Huệ. (Trong đó có khảo sát kết
quả cụ thể qua các bài kiểm tra ở 3 lớp 11H, 11A và 11K).
Thực tế, trong quá trình tổ chức kiểm tra đánh giá cho HS khối 11, chúng
tôi đã thực hiện kiểm tra đánh giá với tất cả các tác phẩm văn học. Ở sáng kiến
kinh nghiệm này, chúng tôi chỉ tập trung vào tác phẩm Vội vàng của Xuân Diệu.
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN
1. Giải pháp cũ thường làm
Trong chương trình Ngữ văn 11, tác phẩm Vội vàng của Xuân Diệu là một
trong những tác phẩm trọng tâm. Vì thế, giáo viên thường xuyên tiến hành kiểm
tra đánh giá ở tác phẩm này với các hình thức từ kiểm tra thường xuyên đến
kiểm tra định kỳ. Tuy nhiên, do chương trình giáo dục cũ thiên về tiếp cận nội
dung, yêu cầu chính đối với các đề nghị luận văn học là học sinh tái hiện lại
những nội dung kiến thức đã được thầy cô truyền đạt nên việc kiểm tra đánh giá
mới chỉ dừng lại ở mức độ hệ thống hóa các kiến thức cơ bản.
* Về nội dung kiểm tra: Trong quá trình kiểm tra đánh giá thường xuyên,
các câu hỏi giáo viên thường sử dụng để kiểm tra học sinh thường dừng lại ở việc
bám sát nội dung, tái hiện kiến thức:
Câu hỏi kiểm tra vấn đáp:
1, Nêu đặc điểm phong cách nghệ thuật trong thơ Xuân Diệu?
2, Nêu giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ “Vội vàng”?
5
