SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN
TRƯỜNG THPT QUỲNH LƯU 4
ĐỀ TÀI
“ĐA DẠNG HÓA HÌNH THỨC HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP KHI DẠY
PHẦN VĂN HỌC TRUNG ĐẠI TRONG CHƯƠNG TRÌNH NGỮ VĂN 11”
Tác giả: Nguyễn Thị Hiền
Môn: Ngữ Văn
Số điện thoại: 0985 437 399
Năm học 2020– 2021
MỤC LỤC
SÁNG KIẾN KINH
NGHIỆM
NỘI DUNG
Trang
PHẦN I
ĐẶT VẤN ĐỀ
2
1.1
Lý do chọn đề tài
2
1.2
Mục đích nghiên cứu
3
1.3
Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
4
1.4
Nhiệm vụ nghiên cứu
4
1.5
Phương pháp nghiên cứu
5
PHẦN II
NỘI DUNG
6
I
Cơ sở lí luận
6
1
Yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay
6
II
Cơ sở thực tiễn
6
1
Thực trạng tổ chức hoạt động luyện tập của giáo viên
khi dạy môn Ngữ văn
7
2
Những ảnh hưởng của việc thiếu đa dạng hóa hoạt
động luyện tập đối với hứng thú học tập môn Ngữ văn
của học sinh
9
3
Nguyên nhân của việc thiếu đa dạng hóa hình thức
hoạt động luyện tập
9
4
Khảo sát phần văn học Trung đại trong chương trình
Ngữ văn 11
9
III
Một số hình thức tổ chức nhằm đa dạng hóa hoạt động
luyện tập trong dạy học môn Ngữ Văn
10
IV
Thiết kế hoạt động luyện tập vào dạy phần văn học
Trung đại 11
15
V
Kết quả đạt được
35
PHẦN III
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
38
PHẦN IV
PHỤ LỤC
40
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1.1. Lí do chọn đề tài
Sau 7 năm thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện
giáo dục và đào tạo, nền giáo dục nước ta đã đạt được nhiều thành quả quan trọng
song cũng còn những hạn chế, khó khăn cần khắc phục. Vì vậy, Đại hội Đảng lần
thứ XIII đã chỉ rõ:“Tiếp tục đổi mới đồng bộ mục tiêu, nội dung, chương trình,
phương thức, phương pháp giáo dục và đào tạo theo hướng hiện đại, hội nhập
quốc tế, phát triển con người toàn diện, đáp ứng những yêu cầu mới của phát triển
kinh tế - xã hội, khoa học và công nghệ, thích ứng với cuộc Cách mạng công
nghiệp lần thứ tư”;“Chú trọng hơn giáo dục phẩm chất, năng lực sáng tạo và các
giá trị cốt lõi, nhất là giáo dục tinh thần yêu nước, tự hào, tự tôn dân tộc, khơi dậy
khát vọng phát triển... Gắn giáo dục tri thức, đạo đức, thẩm mỹ, kỹ năng sống với
giáo dục thể chất, nâng cao tầm vóc con người Việt Nam, đáp ứng yêu cầu xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đây là nhiệm vụ trọng tâm của toàn Đảng, toàn dân và
của cả Ngành giáo dục nước ta.
Nhằm đáp ứng yêu cầu trên, bên cạnh sự nỗ lực của các cấp quản lí Ngành
giáo dục thì vai trò của mỗi giáo viên cũng là yếu tố then chốt. Theo yêu cầu của
chương trình giáo dục phổ thông mới, giáo viên không chỉ là người truyền thụ tri
thức qua các bài giảng trên lớp mà còn là người truyền cảm hứng, giúp học sinh
phát huy tính sáng tạo, khả năng tương tác để vận dụng kiến thức đã học vào thực
tiễn cuộc sống. Vậy nên, mỗi giáo viên nên chủ động tự thay đổi mình, làm mới
công việc của mình, bắt đầu đổi mới từ chính những giờ lên lớp, từ chính những
trang giáo án, bài dạy. Mỗi thầy cô cần linh hoạt trong lựa chọn phương pháp,
phương tiện dạy học, hình thức tổ chức dạy học và cách thức kiểm tra, đánh giá
phù hợp để kích thích được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học trò như
Wiliam A.Warrd đã từng nói: “Người thầy trung bình chỉ biết nói, người thầy giỏi
biết giải thích, người thầy xuất chúng biết minh họa, người thầy vĩ đại biết cách
truyền cảm hứng”.
Trước yêu cầu đổi mới của dạy và học nói chung, đặc biệt là đổi mới dạy
học Ngữ văn nói riêng, trong những năm học vừa qua chúng tôi cũng như các đồng
nghiệp trong trường không ngừng nỗ lực, tìm tòi và áp dụng các phương pháp, các
hình thức dạy học theo định hướng năng lực học sinh. Tiến trình dạy học theo định
hướng năng lực gồm năm bước đã tạo ra những bước đột phá trong tiến trình tổ
chức giờ dạy học môn Ngữ văn. Nếu như hoạt động khởi động là một trong những
bước đầu tiên của tiến trình dạy học theo phương pháp mới nhằm tạo hứng thú cho
học sinh thì hoạt động luyện tập là hoạt động cũng không thể bỏ qua, vì đây là
bước học sinh gắn lí thuyết với thực tiễn, vận dụng kiến thức bài học để giải quyết
các vấn đề đặt ra.
Việc thiết kế hoạt động luyện tập khi dạy học bộ môn Ngữ văn phù hợp
giúp cho tiết học diễn ra một cách sinh động, giúp cho việc lĩnh hội, tiếp thu kiến
thức trở nên đơn giản. Qua đó, giáo viên sẽ đem lại cho người học sự tò mò, tăng
thêm lòng yêu thích bộ môn, nhất là đối với một môn Văn học sinh vốn đã không
mấy “thích thú” khi nhắc đến phần luyện tập. Nhận thức được tầm quan trọng đó,
tôi nên đã tìm tòi và ứng dụng nhiều hình thức tổ chức hoạt động luyện tập vào giờ
học và thu được những kết quả tích cực. Vì vậy, trong sáng kiến kinh nghiệm lần này
tôi mạnh dạn chia sẻ một số suy nghĩ, ý tưởng của mình trong việc thiết kế một số các
hoạt động luyện tập vào dạy phần văn học Trung đại- Ngữ văn 11 với đề tài: Đa dạng
hóa hình thức tổ chức hoạt động luyện tập khi dạy phần văn học Trung đại
trong chương trình Ngữ văn 11
1.2. Mục đích nghiên cứu
- Tạo hứng thú và kích thích sự đam mê trong dạy học môn Ngữ văn
- Dạy học gắn với việc vận dụng kiến thức đã học để giải quyết các vấn đề đặt ra
- Thực hiện yêu cầu của đổi mới kiểm tra và đánh giá theo định hướng năng lực
học sinh
- Thực hiện yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy, đa dạng hóa hình thức dạy
học đối với môn Ngữ văn trong giai đoạn hiện nay
1.3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
1.3.1. Đối tượng
- Học sinh lớp 11 Trung học phổ thông
- Giáo viên giảng dạy môn Văn bậc trung học phổ thông
1.3.2. Phạm vi
- Sách giáo khoa Ngữ văn 11
- Sách giáo viên, chuẩn kiến thức- kĩ năng môn Ngữ văn 11
- Các tài liệu về lí luận dạy học, đổi mới phương pháp dạy học
1.4. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Cách thiết kế hoạt động luyện tập trong dạy học
- Thiết kế hoạt động luyện tập qua một số bài học cụ thể trong chương trình
Ngữ 11
1.5. Phương pháp nghiên cứu
- Nghiên cứu nội dung các văn bản văn học Trung đại trong chương trình Ngữ
văn 11
- Đọc những tài liệu về đổi mới phương pháp dạy học.
- Nghiên cứu các hình thức, phương pháp, kĩ thuật thiết kế hoạt động luyện
tập trong dạy học.
- Rút kinh nghiệm qua các tiết dạy.
- Lấy ý kiến của đồng nghiệp về mức độ khả thi của đề tài.
- Tiến hành khảo sát học sinh trước và sau khi áp dụng đề tài.
1.5. Tính mới của đề tài
- Thực hiện yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy, đa dạng hóa hình thức
dạy học và đổi mới kiểm tra đánh giá đối với môn Ngữ văn trong giai đoạn hiện
nay.
