1
TRƯỜNG ĐẠI HC BÁCH KHOA HÀ NI
KHOA KINH T QUN LÝ
Chương 4
Hành vi mua ca khách hàng
Nguyn Tiến Dũng
Email: dungnt-fem@mail.hut.edu.vn
Trang web cá nhân: http://dungnt.fem.googlepages.com/
Nguyn Tiến Dũng © 2006 4 -2
Nhng ni dung chính
I. Gii thiu chung
II. Hành vi mua ca người tiêu dùng
III. Hành vi mua ca khách hàng công nghip
IV. Hành vi mua ca tchc phi li nhun
Nguyn Tiến Dũng © 2006 4 -3
I. Gii thiu chung
Mc tiêu nghiên cu hành vi mua ca khách
hàng
Thut ng“Khách hàng”
Nguyn Tiến Dũng © 2006 4 -4
Mc tiêu nghiên cu hành vi mua
ca khách hàng
Tìm hiu quá trình quyết định mua ca
khách hàng
Các nhân tốảnh hưởng đến quá trình quyết
định mua này
2
Nguyn Tiến Dũng © 2006 4 -5
Các la chn ca người mua
La chn loi sn phm
La chn nhãn hiu
La chn người bán
La chn thi đim mua
La chn s lượng mua
Nguyn Tiến Dũng © 2006 4 -6
Các nhân tốảnh h
ư
ng đ
ế
n s
l
a
chn ca khách hàng: Mô hình kích
thích – đáp ng
Nhng la
chnca
ngưimua
Nhöõng ñaëc ñieåm
cuûa ngöôøi mua
Quaù trình quyeát
ñònh mua
Các kích thích
Kích thích marketing
Kích thích khác
Nguyn Tiến Dũng © 2006 4 -7
Các nhân tốảnh hưởng đến quá trình
quyết định mua ca khách hàng
Các nhân tbên ngoài
Marketing-mix: ca
doanh nghip và ca
các đối thca doanh
nghip
Môi trường vĩ
Môi trường
ngành/nhóm
Hoàn cnh mua
Các nhân tbên trong
khách hàng
Đặc đim khách hàng
Quá trình quyết định
mua ca khách hàng
Nguyn Tiến Dũng © 2006 4 -8
Nh
ng nhân tốảnh h
ư
ng đ
ế
n quá
trình quyết định mua ca người tiêu
dùng
Các nhân tbên ngoài
người tiêu dùng
Marketing-mix ca
doanh nghip
Marketing-mix ca các
đối th
Môi trường vĩ
Áp lc ca hoàn cnh
mua
Các nhân t bên trong
người tiêu dùng
Đặc đim ca người
tiêu dùng: văn hoá, xã
hi, cá nhân và tâm lý
3
Nguyn Tiến Dũng © 2006 4 -9
Thut ng“Khách hàng”
(Customers)
Thut ng“Khách hàng”: nhng người mua hin ti hoc
tim năng đối vi mt sn phm
Khách hàng bao gm:
Người tiêu dùng (Consumers): Cá nhân, mua để sdng
Khách hàng công nghip / Doanh nghip sn xut (Industrial
Buyers/Customers): Cá nhân, tchc kinh doanh, mua dùng trong
quá trình sn xut ra sn phm khác.
Khách hàng phi kinh doanh (Non-profit Customers): Tchc không
li nhun, mua để phc vhot động ca tchc
Nhà trung gian/Người bán li (Intermediaries/Resellers): Nhng cá
nhân, tchc mua v để bán li kiếm li
Nguyn Tiến Dũng © 2006 4 -1 0
Thut ng“Người tiêu dùng”
(Consumers)
Người tiêu dùng là người mua, sdng
hàng hoá, dch vcho mc đích tiêu dùng
sinh hot ca cá nhân, gia đình và tchc
(Điu 1, Pháp lnh Bo v người tiêu dùng
27/04/1999)
Nguyn Tiến Dũng © 2006 4 -1 1
Các loi khách hàng
KD baèng
caùch baùn laïi
kieám lôøi
KD baèng caùch
duøng trong SX
ra SP khaùc
Phi KDLoaïi khaùch
haøng
Nhaø trung gianKhaùch haøng coâng
nghieäp
Khaùch haøng toå
chöùc phi lôïi
nhuaän
Toå chöùc
Nhaø trung gianKhaùch haøng coâng
nghieäp
Ngöôøi tieâu duøngCaù nhaân
MUÏC ÑÍCH MUA
Nguyn Tiến Dũng © 2006 4 -1 2
II. Hành vi mua ca người tiêu dùng
1. Quá trình quyết định mua ca người tiêu
dùng
2. Nhng đặc đim ca người tiêu dùng
4
Nguyn Tiến Dũng © 2006 4 -1 3
1. Quá trình quyết định mua ca
người tiêu dùng
a. Ý thc nhu cu
b. La chn mc độ quan tâm
c. Tìm kiếm thông tin
d. Đánh giá các phương án mua
e. Quyết định mua (La chn)
f. Hành vi sau khi mua
Nguyn Tiến Dũng © 2006 4 -1 4
a. Ý thc nhu cu
Nhu cu tnhiên (need) luôn tim n trong mi
nhân. Khi nó phát trin ti mt mc độ nht
định, sto thành động cơ mua sm.
Động cơ mua sm xut hin do:
Nhng đặc đim sinh hc hay tâm lý ca NTD
Nhng tác nhân bên ngoài: qung cáo, chào hàng, sn
phm
Hàm ý marketing:
Nhà marketing cn gi m, kích thích sphát trin ca
nhu cu ca khách hàng
Nguyn Tiến Dũng © 2006 4 -1 5
b. La chn mc độ quan tâm
2 loi mc độ quan tâm
Mc độ quan tâm ít: bít thi gian, công sc để tìm
kiếm thông tin, so sánh ri la chn.
Mc độ quan tâm nhiu: bnhiu thi gian, công sc
để tìm kiếm thông tin, so sánh ri la chn.
TD:
Mua bút bi
Mua xe đạp
Mua xe máy
Mua nhà
Nguyn Tiến Dũng © 2006 4 -1 6
Hành vi mua quan tâm ít và hành vi
mua quan tâm nhiu
yeáumaïnhXu höôùng phaùt trieån loøng
trung thaønh vôùi thöông
hieäu
môø nhaït vaø chung chungroõ raøng vaø chi tieátÑaùnh giaù caùc phöông aùn
löïa choïn
boû qua hoaëc chaáp nhaän maø
khoâng ñaùnh giaù
ñaùnh giaù kyõ caøngPhaûn öùng vôùi thoâng tin
ít hoaëc khoâng tìm kieámchuû ñoängTìm kieám thoâng tin
ítnhieàuThôøi gian ñaàu tö
Möùc ñoä quan taâm ítMöùc ñoä quan taâm
nhieàu
Tieâu thöùc so saùnh
5
Nguyn Tiến Dũng © 2006 4 -1 7
Hành vi mua quan tâm nhiu: Khi
nào?
Nhìn chung, mc độ quan tâm nhiu thường
xut hin trong nhng điu kin sau đây:
Người tiêu dùng thiếu thông tin vcác phương
án thomãn nhu cu
Sn phm đắt tin
Sn phm có ý nghĩa quan trng vmt xã hi
Sn phm được xem là kh năng đem li
nhng lchln đối vi khách hàng
Nguyn Tiến Dũng © 2006 4 -1 8
c. Tìm kiếm thông tin
TD: NTD ý thc vvic mua mt chiếc TV
Nhng thông tin gì NTD cn?
Các nhãn hiu đang có bán trên th trường
Các thuc tính ca TV: độ phân gii, độ trung thc màu, âm thanh, kênh &
menu, kích c, dch v đi kèm và giá
Làm sao NTD có được nhng thông tin này? (ngun thông tin)
Kinh nghim bn thân
Quan h nhân
Truyn thông đại chúng
Truyn thông thương mi: người bán qung cáo, gii thiu
Hàm ý marketing:
NTD quan tâm nht đến nhng thuc tính gì?
NTD tin cy và da vào ngun thông tin nào là chyếu?
Nguyn Tiến Dũng © 2006 4 -1 9
d. Đánh giá các phương án la chn
Trình t đánh giá
1. Loi b sơ bcác phương án mua không thích hp:
giá, thương hiu …
2. Đánh giá các thuc tính ca các phương án
mua/thương hiu la chn Tij
3. Đánh giá tm quan trng ca các thuc tính wj
4. La chn mô hình đánh giá tng hp và đánh giá
chung ÆMô hình giá trkvng (value-expectancy
model)
Nguyn Tiến Dũng © 2006 4 -2 0
i – phương án la chn
thi, i = 1,…,n
n - s phương án la
chn
j - thuc tính j ca
phương án i
m - sthuc tính đánh
giá
1
m
ijij
j
VwT
=
=