
1
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
KHOA KINH TẾVÀ QUẢN LÝ
Chương 4
Hành vi mua của khách hàng
Nguyễn Tiến Dũng
Email: dungnt-fem@mail.hut.edu.vn
Trang web cá nhân: http://dungnt.fem.googlepages.com/
Nguyễn Tiến Dũng © 2006 4 -2
Những nội dung chính
I. Giới thiệu chung
II. Hành vi mua của người tiêu dùng
III. Hành vi mua của khách hàng công nghiệp
IV. Hành vi mua của tổchức phi lợi nhuận
Nguyễn Tiến Dũng © 2006 4 -3
I. Giới thiệu chung
Mục tiêu nghiên cứu hành vi mua của khách
hàng
Thuật ngữ“Khách hàng”
Nguyễn Tiến Dũng © 2006 4 -4
Mục tiêu nghiên cứu hành vi mua
của khách hàng
Tìm hiểu quá trình quyết định mua của
khách hàng
Các nhân tốảnh hưởng đến quá trình quyết
định mua này

2
Nguyễn Tiến Dũng © 2006 4 -5
Các lựa chọn của người mua
Lựa chọn loại sản phẩm
Lựa chọn nhãn hiệu
Lựa chọn người bán
Lựa chọn thời điểm mua
Lựa chọn số lượng mua
Nguyễn Tiến Dũng © 2006 4 -6
Các nhân tốảnh h
ư
ởng đ
ế
n s
ự
l
ự
a
chọn của khách hàng: Mô hình kích
thích – đáp ứng
Những lựa
chọncủa
ngườimua
Nhöõng ñaëc ñieåm
cuûa ngöôøi mua
Quaù trình quyeát
ñònh mua
Các kích thích
•Kích thích marketing
•Kích thích khác
Nguyễn Tiến Dũng © 2006 4 -7
Các nhân tốảnh hưởng đến quá trình
quyết định mua của khách hàng
Các nhân tốbên ngoài
Marketing-mix: của
doanh nghiệp và của
các đối thủcủa doanh
nghiệp
Môi trường vĩ mô
Môi trường
ngành/nhóm
Hoàn cảnh mua
Các nhân tốbên trong
khách hàng
Đặc điểm khách hàng
Quá trình quyết định
mua của khách hàng
Nguyễn Tiến Dũng © 2006 4 -8
Nh
ữ
ng nhân tốảnh h
ư
ởng đ
ế
n quá
trình quyết định mua của người tiêu
dùng
Các nhân tốbên ngoài
người tiêu dùng
Marketing-mix của
doanh nghiệp
Marketing-mix của các
đối thủ
Môi trường vĩmô
Áp lực của hoàn cảnh
mua
Các nhân tố bên trong
người tiêu dùng
Đặc điểm của người
tiêu dùng: văn hoá, xã
hội, cá nhân và tâm lý

3
Nguyễn Tiến Dũng © 2006 4 -9
Thuật ngữ“Khách hàng”
(Customers)
Thuật ngữ“Khách hàng”: những người mua hiện tại hoặc
tiềm năng đối với một sản phẩm
Khách hàng bao gồm:
Người tiêu dùng (Consumers): Cá nhân, mua để sửdụng
Khách hàng công nghiệp / Doanh nghiệp sản xuất (Industrial
Buyers/Customers): Cá nhân, tổchức kinh doanh, mua dùng trong
quá trình sản xuất ra sản phẩm khác.
Khách hàng phi kinh doanh (Non-profit Customers): Tổchức không
vì lợi nhuận, mua để phục vụhoạt động của tổchức
Nhà trung gian/Người bán lại (Intermediaries/Resellers): Những cá
nhân, tổchức mua về để bán lại kiếm lời
Nguyễn Tiến Dũng © 2006 4 -1 0
Thuật ngữ“Người tiêu dùng”
(Consumers)
Người tiêu dùng là người mua, sửdụng
hàng hoá, dịch vụcho mục đích tiêu dùng
sinh hoạt của cá nhân, gia đình và tổchức
(Điều 1, Pháp lệnh Bảo vệ người tiêu dùng
27/04/1999)
Nguyễn Tiến Dũng © 2006 4 -1 1
Các loại khách hàng
KD baèng
caùch baùn laïi
kieám lôøi
KD baèng caùch
duøng trong SX
ra SP khaùc
Phi KDLoaïi khaùch
haøng
Nhaø trung gianKhaùch haøng coâng
nghieäp
Khaùch haøng toå
chöùc phi lôïi
nhuaän
Toå chöùc
Nhaø trung gianKhaùch haøng coâng
nghieäp
Ngöôøi tieâu duøngCaù nhaân
MUÏC ÑÍCH MUA
Nguyễn Tiến Dũng © 2006 4 -1 2
II. Hành vi mua của người tiêu dùng
1. Quá trình quyết định mua của người tiêu
dùng
2. Những đặc điểm của người tiêu dùng

4
Nguyễn Tiến Dũng © 2006 4 -1 3
1. Quá trình quyết định mua của
người tiêu dùng
a. Ý thức nhu cầu
b. Lựa chọn mức độ quan tâm
c. Tìm kiếm thông tin
d. Đánh giá các phương án mua
e. Quyết định mua (Lựa chọn)
f. Hành vi sau khi mua
Nguyễn Tiến Dũng © 2006 4 -1 4
a. Ý thức nhu cầu
Nhu cầu tựnhiên (need) luôn tiềm ẩn trong mỗi
cá nhân. Khi nó phát triển tới một mức độ nhất
định, sẽtạo thành động cơ mua sắm.
Động cơ mua sắm xuất hiện do:
Những đặc điểm sinh học hay tâm lý của NTD
Những tác nhân bên ngoài: quảng cáo, chào hàng, sản
phẩm
Hàm ý marketing:
Nhà marketing cần gợi mở, kích thích sựphát triển của
nhu cầu của khách hàng
Nguyễn Tiến Dũng © 2006 4 -1 5
b. Lựa chọn mức độ quan tâm
2 loại mức độ quan tâm
Mức độ quan tâm ít: bỏít thời gian, công sức để tìm
kiếm thông tin, so sánh rồi lựa chọn.
Mức độ quan tâm nhiều: bỏnhiều thời gian, công sức
để tìm kiếm thông tin, so sánh rồi lựa chọn.
TD:
Mua bút bi
Mua xe đạp
Mua xe máy
Mua nhà
Nguyễn Tiến Dũng © 2006 4 -1 6
Hành vi mua quan tâm ít và hành vi
mua quan tâm nhiều
yeáumaïnhXu höôùng phaùt trieån loøng
trung thaønh vôùi thöông
hieäu
môø nhaït vaø chung chungroõ raøng vaø chi tieátÑaùnh giaù caùc phöông aùn
löïa choïn
boû qua hoaëc chaáp nhaän maø
khoâng ñaùnh giaù
ñaùnh giaù kyõ caøngPhaûn öùng vôùi thoâng tin
ít hoaëc khoâng tìm kieámchuû ñoängTìm kieám thoâng tin
ítnhieàuThôøi gian ñaàu tö
Möùc ñoä quan taâm ítMöùc ñoä quan taâm
nhieàu
Tieâu thöùc so saùnh

5
Nguyễn Tiến Dũng © 2006 4 -1 7
Hành vi mua quan tâm nhiều: Khi
nào?
Nhìn chung, mức độ quan tâm nhiều thường
xuất hiện trong những điều kiện sau đây:
Người tiêu dùng thiếu thông tin vềcác phương
án thoảmãn nhu cầu
Sản phẩm đắt tiền
Sản phẩm có ý nghĩa quan trọng vềmặt xã hội
Sản phẩm được xem là có khả năng đem lại
những lợiíchlớn đối với khách hàng
Nguyễn Tiến Dũng © 2006 4 -1 8
c. Tìm kiếm thông tin
TD: NTD ý thức vềviệc mua một chiếc TV
Những thông tin gì mà NTD cần?
Các nhãn hiệu đang có bán trên thị trường
Các thuộc tính của TV: độ phân giải, độ trung thực màu, âm thanh, kênh &
menu, kích cỡ, dịch vụ đi kèm và giá
Làm sao NTD có được những thông tin này? (nguồn thông tin)
Kinh nghiệm bản thân
Quan hệcá nhân
Truyền thông đại chúng
Truyền thông thương mại: người bán quảng cáo, giới thiệu
Hàm ý marketing:
NTD quan tâm nhất đến những thuộc tính gì?
NTD tin cậy và dựa vào nguồn thông tin nào là chủyếu?
Nguyễn Tiến Dũng © 2006 4 -1 9
d. Đánh giá các phương án lựa chọn
Trình tự đánh giá
1. Loại bỏ sơ bộcác phương án mua không thích hợp:
giá, thương hiệu …
2. Đánh giá các thuộc tính của các phương án
mua/thương hiệu lựa chọn Tij
3. Đánh giá tầm quan trọng của các thuộc tính wj
4. Lựa chọn mô hình đánh giá tổng hợp và đánh giá
chung ÆMô hình giá trịkỳvọng (value-expectancy
model)
Nguyễn Tiến Dũng © 2006 4 -2 0
i – phương án lựa chọn
thứi, i = 1,…,n
n - số phương án lựa
chọn
j - thuộc tính j của
phương án i
m - sốthuộc tính đánh
giá
1
m
ijij
j
VwT
=
=∑

