T¹o gièng
ng« lai
S đ c a quá trình ch n t o gi ng ngô laiơ ồ ủ ọ ạ ố
V t li uậ ệ
(t ph i, FS, HS, DH,… )ự ố
Dòng thu n (inbred lines)ầ
Ch n l c, lai th KNKH (Topcross, diallelcross)ọ ọ ử
Đánh giá các THL các vùng sinh thái khác ở
nhau
Th nghi m các THL tri n v ng trong s n xu tử ệ ể ọ ả ấ
Công nh n gi ng cây tr ng m i và th ng m i ậ ố ồ ớ ươ ạ
s n ph mả ẩ
PhÇn 1. C¸c kiÓu gièng lai
•Lai kh«ng quy íc
–Gièng lai khi Ýt nhÊt 1 thµnh phÇn bè (mÑ) kh«ng thuÇn
– Lai ®Ønh: gièng x dßng
–Lai ®Ønh kÐp: lai ®¬n x gièng (LS5, LS7, LS8)
–Lai ®Ønh kÐp ci tiÕn: lai kÐp x gièng (LS3, LS6, TH4)
•Lai quy íc: c¸ch gäi kh¸c cña gièng lai gi÷a c¸c dßng thuÇn
– Lai ®¬n: A x B
– Lai ®¬n ci tiÕn: (A xA’) x B
– Lai ®¬n ci tiÕn kÐp: (A x A’) x (B x B’)
– Lai ba: (A x B) x C
– Lai ba ci tiÕn: (A x B) x (C x C’)
– Lai kÐp: (A x B) x (C x D)
PhÇn 2. T¹o dßng thuÇn
I. Nguån nguyªn liÖu ban ®Çu
B¶ng1: Tû lÖ dßng ®îc t¸i t¹o ë Mü (Jenkins 1981)
Năm Dßng tõ nguyªn gèc Dßng t¸i t¹o (%)
1936 97,7 2
1948 20
1952 26
1956 40
1960 50 50
1976 67
Tõ 1980 Chñ yÕu
B¶ng 2: Tû lÖ dßng ®îc ci thiÖn tõ c¸c nguån nguyªn liÖu ban
®Çu ë Mü (Bauman 1981)
Nguån gen Tû lÖ ®Çu t (%)
QuÇn thÓ nÒn di truyÒn réng 15
QuÇn thÓ nÒn di truyÒn hÑp 16
QuÇn thÓ tõ c¸c dßng u tó 14
Gièng lai giữa c¸c dßng u tó 39
QuÇn thÓ BC 17
ë ViÖt nam : Ngô tÎ – Chñ yÕu tõ gièng lai ph¸t triÓn tèt trong ®iÒu kiÖn
VN
Ngô nÕp – nguån ®Þa ph¬ng?
*Khã kh¨n c¬ bn khi t¹o dßng thuÇn: lµ dßng s uy tho¸i do bÞ ¸p lùc tù
phèi vµ tû lÖ dßng cã KNKH tèt lµ rÊt thÊp. Do gièng lai ®îc t¹o tõ c¸c
dßng thuÇn tèt nªn c¸c dßng ®îc t¹o ra s Ï h¹n chÕ ®îc hai nhîc ®iÓm trªn.