THÂN PH N LAN R NGẬ Ừ
Thu tr i đ t n i c n gió b iở ờ ấ ổ ơ ụ
Khách má h ng nhi u n i truân chuyênồ ề ỗ
Xanh kia thăm th m t ng trênẳ ừ
Vì ai gây s cho nên n i nàyự ỗ
Tuy ch ng ph i là ng i chinh ph , nh ng thân ph n chúng em còn nhi u gian nguy,ẳ ả ườ ụ ư ậ ề
kh i h n ng i đàn bà có ch ng ra ch n biên c ng. N i bu n cô qu nh, phòngổ ả ơ ườ ồ ố ươ ỗ ồ ạ
không chi c bóng c a ng i cô ph tuy là m t n i đau th ng th m thía c a m t sế ủ ườ ụ ộ ỗ ươ ấ ủ ộ ố
ph n trong c n ly lo n, nh ng n i lo bu n này không th nào so sánh v i s ph nụ ữ ơ ạ ư ỗ ồ ể ớ ố ậ
h m hiu d ng nh đi vào tuy t l c a b n Lan R ng chúng em đ c.ẩ ườ ư ệ ộ ủ ọ ừ ượ
Th c v y chúng em đang s ng yên hàn cùng núi cao, r ng th m. Chúng em khôngự ậ ố ừ ẳ
tranh lu n cãi v , l i ch ng gây s v i ai và cũng ch ng bi t gì cao xa h n làậ ả ạ ẳ ự ớ ẳ ế ơ
đem nh ng bông hoa t i th m làm đ p cho núi r ng, th làn h ng th m ngátữ ươ ắ ẹ ừ ả ươ ơ
theo làn gió tho ng. Kìa ch V n đi m hài da tr ng nh ngà sánh vai cùng ch C m Vânả ị ạ ể ắ ư ị ẩ
bên giòng su i trong xanh. Đây cô em Thanh Ng c l ng l khoe s c nhìn ch Giángố ọ ẳ ơ ắ ị
h ng đ ng đ nh, đong đ a trên cành cao vút hay m m c i cùng ch Mao hài bênươ ỏ ả ư ỉ ườ ị
s n núi d c. Chúng em c nh v y u ng s ng mai, t m gió chi u, vui ch i trongườ ố ứ ư ậ ố ươ ắ ề ơ
n ng s m cùng đàn chim, lũ b m...ắ ớ ướ
B ng nhiên nh ng ng i súng ng đ y mình đâu kéo đ n. Ban ngày h n náuỗ ữ ườ ố ầ ở ế ọ ẩ
d i tàng cây bóng lá, ban đêm l ng l ra đi. Th r i bom đ n đ xu ng m m,ướ ặ ẽ ế ồ ạ ổ ố ầ ầ
tr i long đ t l , chi n xa, đ i pháo kéo đ n, khói l a ng p tr i. Làng xóm, nhàờ ấ ở ế ạ ế ử ậ ờ
c a chúng em tan hoang, gia đình, h hàng ph n cháy tan m t xác, ph n còn l i cũngử ọ ầ ấ ầ ạ
ch t d n ch t mòn vì th ng tích, vì b v t ra kh i môi tr ng sinh s ng.ế ầ ế ươ ị ấ ỏ ườ ố
Nh ng r i chinh chi n cũng tàn, hòa bình tr l i. Chúng em vui m ng đ c s ng l iư ồ ế ở ạ ừ ượ ố ạ
trong không khí thanh bình khi tr c. Nh ng cũng ch ng bao lâu, đoàn ng i tr l i,ướ ư ẳ ườ ở ạ
tuy không còn súng ng nh tr c, nh ng v i nh ng chi c c a máy, xe c n tr c, máyố ư ướ ư ớ ữ ế ư ầ ụ
phát đi n và xe v n t i. Cũng đoàn ng i này, tr c kia n trú d i tàn lá nh ngệ ậ ả ườ ướ ẩ ở ướ ữ
khóm cây cao ráo r m r p, ngày nay h ch n nh ng cây nào cao l n, thân to h xu ngậ ạ ọ ọ ữ ớ ạ ố
tr c. Cây l n ngã xu ng đè b p nh ng cây nh , cành lá g y đ nát tan. H c t h tướ ớ ố ẹ ữ ỏ ẫ ổ ọ ắ ế
cây này r i đ n cây khác. Ti ng máy c a, ti ng xe ch y, ti ng cây đ tuy không kinhồ ế ế ư ế ạ ế ổ
hoàng nh bom đ n nh ng cũng rung chuy n c khu r ng. H hàng nhà Lan chúng emư ạ ư ể ả ừ ọ
đành n m im ch u tr n. S ph n chúng em đã bám ch t l y thân cây m c cho gió tápằ ị ậ ố ậ ặ ấ ặ
m a sa, cũng nh s ph n c a ng i dân đen dính li n theo m nh n c n i trôi, m cư ư ố ậ ủ ườ ề ệ ướ ổ ặ
cho nh ng k quy n th lèo lái, ch ng bi t làm gì h n đ c. Cây b c a đ t g c, cànhữ ẻ ề ế ẳ ế ơ ượ ị ư ứ ố
b ch t ra làm nhi u đo n, thân ph n chúng em trong nh đ c ch u, bi t kêu c u vàoị ặ ề ạ ậ ờ ụ ị ế ứ
đâu. Ch em nào có chút nhan s c đ c bóc ra kh i cành ho c b c a thành t ng đo nị ắ ượ ỏ ặ ị ư ừ ạ
nh , còn ch nào đã hoa tàn nh héo b v t b , n m tênh hênh gi a ánh n ng m t tr iỏ ị ị ị ứ ỏ ằ ữ ắ ặ ờ
gay g t. Khi cây l n không còn, đoàn ng i l i kéo nhau đi tìm n i n i khác, thôn xómắ ớ ườ ạ ơ ơ
chúng em ch còn là m t bãi chi n tr ng đ y v t bánh xe và nh ng cành cây g y nát.ỉ ộ ế ườ ầ ế ữ ẫ
Đám lan r ng chúng em còn s ng sót t ng t nay s s ng yên lành trong khu r ng núiừ ố ưở ừ ẽ ố ừ
hoang vu ch còn nh ng đám cây l a th a và m nh đ t c n c i.ỉ ữ ư ư ả ấ ằ ỗ
Th r i l i có m t đoàn ng i lam lũ kéo đ n. Đoàn ng i sau này ít h n nh ngế ồ ạ ộ ườ ế ườ ơ ư
có đ già tr l n bé. H l a ch n m t khu đ t ph ng phiu bên giòng su i c t nhàủ ẻ ớ ọ ự ọ ộ ấ ẳ ố ấ
và đ i nh ng ngày n ng ráo đ t c ch t cây. H nhà Lan chúng em ng i nàoợ ữ ắ ố ỏ ặ ọ ườ
còn s ng sót trong nh ng c n tao lo n hãi hùng nay l i b cháy đen hay ng p th . Đámố ữ ơ ạ ạ ị ộ ở
ng i này ch là nh ng ng i dân hi n hòa, h t i đây đ tìm ngu n s ng. M t đ tườ ỉ ữ ườ ề ọ ớ ể ồ ố ặ ấ
đen sì ch ng bao lâu đã tr thành nh ng lu ng c i xanh t i, giàn m p tr hoa vàngẳ ở ữ ố ả ươ ướ ổ
lôi cu n nh ng đàn b m đ m u, đàn chim đ s c. Sóng gió cũng nh chinh chi n r iố ữ ướ ủ ầ ủ ắ ư ế ồ
cũng đã qua đi, đ i s ng thanh bình tr v , chúng em l i s ng cùng n ng s m, s ngờ ố ở ề ạ ố ắ ớ ươ
chi u, l i cùng nhau đua h ng đua s c tô đi m cho đ i, làm đ p cho quê h ng dânề ạ ươ ắ ể ờ ẹ ươ
t c. Chúng em t ng đã đ c yên thân, nào ai ng tai ng l i ti p t c.ộ ưở ượ ờ ươ ạ ế ụ
M t hôm vài ng i thành th t i n i thăm c nh núi r ng, n ng khoai, r y s n.ộ ườ ị ớ ơ ả ừ ươ ẫ ắ
Th y chúng em xinh đ p h mu n chi m h u. H thuê ng i bóc chúng em raấ ẹ ọ ố ế ữ ọ ườ
kh i cành cây, h c đá. Tuy r ng h nâng niu chi u chu ng, nh ng chúng em đâuỏ ố ằ ọ ề ộ ư
có th ch u đ c cái không khí n ào ng t ng t, ô nhi m vì khói xe khói b p và h iể ị ượ ồ ộ ạ ễ ế ơ
ng i ch n th thành. B n phàm phu t c t này mang chúng em v nhà đ cho ch tườ ở ố ị ọ ụ ử ề ể ế
khô và ch t nóng. R i thì m t đám gian th ng ào ào kéo đ n, h hàng, làng xómế ồ ộ ươ ế ọ
chúng em b v vét không còn m t cây nh . H bó chúng em thành t ng bó nh , bó l nị ơ ộ ỏ ọ ừ ỏ ớ
r i mang ra đ u đ ng, xó ch hay xu t c ng ra n c ngoài bán chúng em nh m t bóồ ầ ườ ợ ấ ả ướ ư ộ
cành khô, c i m c.ủ ụ
Thân ph n chúng em lúc này nh m t gái l u xanh đã quá l a còn bi t trông ch vàoậ ư ộ ầ ứ ế ờ
đâu đ c. Ai là ng i bi t th ng xót và và ra tay c u v t chúng em đây?ượ ườ ế ươ ứ ớ
Theo tin t c c a chính ph Vi t Nam cũng nh các t ch c qu c t và t nhân phứ ủ ủ ệ ư ổ ứ ố ế ư ổ
bi n đ y r y trên Internet, vào năm 1943 r ng Vi t Nam có 14.3 tri u m u chi m 44%ế ầ ẫ ừ ệ ệ ẫ ế
trên 32.5 tri u m u, t ng s đ t đai c a toàn qu c. Trong cu c chi n tranh ch nghĩa,ệ ẫ ổ ố ấ ủ ố ộ ế ủ
huynh đ t ng tàn, 4.9 tri u m u đã b bom đ n tàn phá. Đ n 1995 ch còn 9.3 t c làệ ươ ệ ẫ ị ạ ế ỉ ứ
28% và m i năm di n tích r ng l i thu h p kho ng 200.000 m u m i năm. Theo Trungỗ ệ ừ ạ ẹ ả ẫ ỗ
tâm duy trì b o t n th gi i, World Conservation Monitoring Centre (WCMC) vào nămả ồ ế ớ
1996 di n tích r ng Vi t Nam ch còn có 16% t c là 5.3 tri u m u.ệ ừ ệ ỉ ứ ệ ẫ
S dĩ di n tích r ng xu ng c p tr m tr ng nh v y là vì:ở ệ ừ ố ấ ầ ọ ư ậ
• Dân s gia tăng t 25 tri u lên t i g n 90 tri u, cho nên c n ph i kh n hoang canhố ừ ệ ớ ầ ệ ầ ả ẩ
tác.
• Xu t c ng g quá m c. Năm 1992 xu t c ng sang Nh t 13.5 tri u th c kh i và 2.3ấ ả ỗ ứ ấ ả ậ ệ ướ ố
tri u th c kh i sang Pháp. Nên nh m t cây th t l n ch đ c dăm ba th c kh i g .ệ ướ ố ớ ộ ậ ớ ỉ ượ ướ ố ỗ
N i trong 6 tháng đ u c a năm 1993, Đà N ng và Qui Nh n đã có 50.710 th c kh iộ ầ ủ ẵ ơ ướ ố
g b t h p pháp đã b b t gi . S g xu t c ng đã cao h n s 618.000 th c kh i quyỗ ấ ợ ị ắ ữ ố ỗ ấ ả ơ ố ướ ố
đ nh cho toàn năm 1993 bao g m cho vi c tiêu dùng n i đ a và xu t c ng. Vi c đ n gị ồ ệ ộ ị ấ ả ệ ố ỗ
b a bãi đã quá tai ti ng đ n n i chính ph ph i đóng c a 3 nhà máy c a do quân đ iừ ế ế ỗ ủ ả ử ư ộ
làm ch . Hi p h i s n xu t đ g và lâm s n cho bi t năm 2000 đã xu t c ng 219ủ ệ ộ ả ấ ồ ỗ ả ế ấ ả
tri u m kim nh ng trong năm 2007 đã thu v kho ng 2 t . Nh v y s g dùng choệ ỹ ư ề ả ỷ ư ậ ố ỗ
vi c s n xu t đòi h i r t nhi u.ệ ả ấ ỏ ấ ề
• N n canh tác b a bãi b t h p pháp.ạ ừ ấ ợ
• N n cháy r ng mà không sao ki m soát đ c.ạ ừ ể ượ
R ng b phá, cây b đ n ngã, lan r ng Vi t Nam không còn n i trú ng . Đã thừ ị ị ố ừ ệ ơ ụ ế
n n khai thác lan r ng g n nh công khai và vô lu t l m nh ai n y v vét.ạ ừ ầ ư ậ ệ ạ ấ ơ
Xuyên qua các báo cáo c a các chuyên gia ngo i qu c và trong n c trong nh ngủ ạ ố ướ ữ
năm v a qua lan r ng Vi t Nam đã b th ng tay bóc nh n.ừ ừ ệ ị ẳ ẵ
Nhà c m quy n t i Vi t Nam đã nhi u l n lên ti ng r ng luôn luôn tôn tr ng Côngầ ề ạ ệ ề ầ ế ằ ọ
c qu c t b o v nh ng gi ng hi m quý CITIES (Convention International on Tradeướ ố ế ả ệ ữ ố ế
in Endangered Species) không cho phép xu t c ng lan r ng b t c d i hình th c nào.ấ ả ừ ấ ứ ướ ứ
Nh ng tuyên b là m t chuy n, th c thi l i là chuy n khác. B i vì lan r ng Vi t nam làư ố ộ ệ ự ạ ệ ở ừ ệ
m t m i hàng đ t giá trên th tr ng qu c t . Không đ c xu t c ng chính th c,ộ ố ắ ị ườ ố ế ượ ấ ả ứ
ng i ta xu t c ng d i d ng thu c nam, thu c b c. Nhân viên H i quan không rànhườ ấ ả ướ ạ ố ố ắ ả
v th o m c, c ng thêm v i n n tham ô, biên gi i Vi t-Trung, Lào-Vi t l i khá dài vàề ả ộ ộ ớ ạ ớ ệ ệ ạ
hi m tr , nhân viên ki m soát quá ít cho nên lan r ng Vi t Nam là m t th tr ng béoể ở ể ừ ệ ộ ị ườ
b cho nh ng con buôn qu c t . Ng i ta cũng c l ng r ng 70% lan r ng Vi tở ữ ố ế ườ ướ ượ ằ ừ ệ
Nam đ c nh p l u qua Trung hoa r i t đó đi các n i khác. Cách đây m y năm, haiượ ậ ậ ồ ừ ơ ấ
nhà nh p c ng hoa lan t i Nh t b n và Đài Loan đã b ph t v m t s ti n hàng ch cậ ả ạ ậ ả ị ạ ạ ộ ố ề ụ
ngàn M kim vì đã vi ph m lu t qu c t nh p c ng trái phép nh ng gí ng n hài đã bỹ ạ ậ ố ế ậ ả ữ ố ữ ị
c m đoán b i hi p c k trên.ấ ở ệ ướ ể
Theo các giáo s Leonid V. Averyanov, Karel Petrzelka, Phan K L c, Nguy nư ế ộ ễ
ti n Hi p, nh ng năm v a qua vi c v vét lan r ng đ xu t c ng đã lên đ n m cế ệ ữ ừ ệ ơ ừ ể ấ ả ế ứ
đáng lo ng i, trong khi đó lu t pháp t i các n c láng gi ng l i nghiêm ng t b oạ ậ ạ ướ ề ạ ặ ả
v nh ng cây c a h .ệ ữ ủ ọ
Các công ty ngo i qu c công khai ph i h p v i các công ty trong n c đã thi t l pạ ố ố ợ ớ ướ ế ậ
nh ng đ ng giây thu mua lan r ng v i giá r m t. Ng i ta c l ng t năm 1988ữ ườ ừ ớ ẻ ạ ườ ướ ượ ừ
đ n năm 2000 s n hài, Paphiopedilum t i Vi t Nam đã xu t c ng trái phép ra ngo iế ố ữ ạ ệ ấ ả ạ
qu c không d i 3 tri u M Kim. S ti n này đã nhân lên g p hai, ba trăm l n trên thố ướ ệ ỹ ố ề ấ ầ ị
tr ng ch đen. Theo báo cáo chinh th c do CITIES công b vào năm 1994, nh ng nămườ ợ ứ ố ữ
v a qua Vi t Nam xu t c ng c trăm t n hoa lan đ lo i nh t là gi ng Dendrobiumừ ệ ấ ả ả ấ ủ ạ ấ ố
nobile mà ng i Trung hoa th ng dùng làm thu c b c. Theo Lu t s Karel Petrzelkaườ ườ ố ắ ậ ư
ng i Á-châu coi cây "Ludicia discolor" và cây "Anoetuchilus" là th n-d c ch a b nhườ ầ ượ ữ ệ
cho nên đã xu t c ng t Vi t-Nam qua Đài-loan nh rau s ng. Tuy nhiên s l ng màấ ả ừ ệ ư ố ố ượ
CITIES công b và nh ng t li u ch là m t ph n nh so v i con s th c th bán ra.ố ữ ư ệ ỉ ộ ầ ỏ ớ ố ự ụ
Đã đành là dân chúng nghèo kh , không th nhìn lan mà nh n đói. Nh ng khai thác lanổ ể ị ư
và buôn bán lan r ng nh m t m rau, bó c i th c là phí ph m v i giá tr th c ti n vàừ ư ộ ớ ủ ự ạ ớ ị ự ễ
tài nguyên c a x s . N u bi t khai thác đúng m c, trên th tr ng qu c t m t khómủ ứ ở ế ế ứ ị ườ ố ế ộ
lan có giá tr h n m t tháng l ng c a ng i lao đ ng. H n n a tình tr ng đ cho b nị ơ ộ ươ ủ ườ ộ ơ ữ ạ ể ọ
gian th ng và ng i dân c m c nhiên v vét nh nh ng năm v a qua, lan r ng Vi tươ ườ ứ ặ ơ ư ữ ừ ừ ệ
Nam ch ng bao lâu s tuy t ch ng. Nhìn vào Thái Lan m t n c láng gi ng h bi tẳ ẽ ệ ủ ộ ướ ề ọ ế
b o v lan r ng c a h r t nghiêm ng t, h có nh ng tr i tr ng lan r ng r ng l n.ả ệ ừ ủ ọ ấ ặ ọ ư ạ ồ ừ ộ ớ
Khu tam giác vàng x a kia n i tr ng toàn thu c phi n, nay đ c giao cho quân đ i đư ơ ồ ố ệ ượ ộ ể
s n xu t hoa lan. Khu v c Chieng Mai, Chieng Rai, Doi Tung là n i tr thành nh ngả ấ ự ơ ở ữ
n i nuôi tr ng hoa lan và h p d n bi t bao du khách vi ng thăm. Ch riêng 6 tháng đ uơ ồ ấ ẫ ế ế ỉ ầ
c a năm 2006 Thái Lan đã thu v tr n 30 tri u cho vi c xu t c ng hoa lan.ủ ề ệ ệ ệ ấ ả
Nh ng công viên qu c gia Cát Tiên, Cúc Ph ng, Cát Bà, Phú Qu c v.v… khôngữ ố ươ ố
hi u có bao nhiêu ch ng loai hoa lan? Khí h u và th y th n i này có thích h pể ủ ậ ủ ổ ơ ợ
v i các gi ng lan khác hay không? Trong cu c vi ng thăm x Úc năm 2005,ớ ố ộ ế ứ
ng i vi t bài này đã ch ng kí n hàng ngàn khóm lan Dendrobium speciosum var hilliiườ ế ứ ế
mang t các n i v b lay b lóc trên các khóm cây, h c đá và ch t d n ch t mòn trongừ ơ ề ỏ ỏ ố ế ầ ấ
công viên qu c gia O’ Reilly’s. Các v n lan trên Dalat ch là nh ng t ch c hay côngố ườ ỉ ữ ổ ứ
ty ch a đ quy mô r ng l n. Nh ng v n lan t nhân Saigon hay Hà n i qu ng cáoư ủ ộ ớ ữ ườ ư ở ộ ả
có bán nh ng loài phong lan hi m quý, nh ng khi t i n i toàn là hoa lan ngo i nh p vàữ ế ư ớ ơ ạ ậ
vài ch c cây v a m i bóc r ng v . Ch nhân v n lan, ph n l n ch bi t s qua vụ ừ ớ ở ừ ề ủ ườ ầ ớ ỉ ế ơ ề
cách nuôi tr ng còn nói đ n tên cây lan m i ng i m t phách. Ng i bán còn mù mồ ế ỗ ườ ộ ườ ờ
nh v y, ng i mua nh l c vào khu r ng r m.ư ậ ườ ư ạ ừ ậ
Trong các b n t ng trình cho th gi i bi t đ n hoa lan c a Vi t Nam thi u gì nh ngả ườ ế ớ ế ế ủ ệ ế ữ
v Ti n Sĩ, Giáo s và nh ng nhà khoa b ng trí th c ng i Vi t. Nh ng v này hi n ị ế ư ữ ả ứ ườ ệ ữ ị ệ ở
đâu? đang làm gì? Quý v có đ c ph c v đúng ngành ngh , quý v có đ c đãi ngị ượ ụ ụ ề ị ượ ộ
x ng đáng hay không? Hay là quý v cũng ch nh nh ng ng i dân khác còn ph i naiứ ị ỉ ư ữ ườ ả
l ng ki m s ng? Đáng l nh ng v này ph i đ c u đãi, tr ng d ng trong công vi cư ế ố ẽ ữ ị ả ượ ư ọ ụ ệ
tìm tòi nh ng cây lan l còn n mình trong r ng sâu núi th m hay nghiên c u v cáchữ ạ ẩ ừ ẳ ứ ề
nhân gi ng, nuôi tr ng cây lan quý hóa c a x s .ố ồ ủ ứ ở
Xin quý v hãy gia công nghiên c u v nh ng cây lan đ c h u, đ ng b công nhânị ứ ề ữ ặ ữ ừ ỏ
gi ng nh ng cây lan ngo i nh p, chúng ta đi sau h c ch c năm r i đó. Hi n giố ữ ạ ậ ọ ả ụ ồ ệ ờ
m t vài cây lan đ c h u c a chúng ta đã nhan nh n trên th tr ng qu c t . Thíộ ặ ữ ủ ả ị ườ ố ế
d cây lan Paphiopedilum delenatii ch ng h n, tr c kia g n 100$ USD mà nay ch cònụ ẳ ạ ướ ầ ỉ
15-20$ USD, cây Dendrobium amabile x a kia đ t nh vàng nay đ c công ty Đàiư ắ ư ượ ở
Loan nhân gi ng bán ra hàng lo t giá ch còn 30-40$ USD.ố ạ ỉ
Nhân chuy n này xin k h u quý v m t chuy n khác. Năm 1998, gi i yêu chuông hoaệ ể ầ ị ộ ệ ớ
lan trên th gi i sôn sao v m t cây lan N hài Vi t Nam (Paphiopedilum vietnamense),ế ớ ề ộ ữ ệ
ch a t ng đ c ai bi t t i v a tìm th y Thái Nguyên. M y tháng sau, b n con buônư ừ ượ ế ớ ừ ấ ở ấ ọ
thuê ng i dò tìm đ n đ a đi m v vét không còn m t cây nh .ườ ế ị ể ơ ộ ỏ
Năm 1999 S Quan thu Hoa Kỳ t ch thu đ c m t s cây mang l u vào thi tr ng chở ế ị ượ ộ ố ậ ườ ợ
đen. Theo Công c Qu c t B o v các Gi ng Hi m quý CITIES, nh ng cây này sướ ố ế ả ệ ố ế ữ ẽ
đ c giao hoàn cho qu c gia s h u ho c giao cho m t Trung tâm C u Gi (Plantượ ố ở ữ ặ ộ ứ ữ
Rescue Center) do CITIES ch đ nh. Do đó v n Bách th o Hoa Kỳ (US Botanicỉ ị ườ ả
Garden) t i Washington DC đ c giao cho tr ng trách này. Ngoài trách nhi m gìn gi ,ạ ượ ọ ệ ữ
c quan này mu n nhân thêm gi ng h u làm gi m nhu c u đòi h i cho nên đã ph i h pơ ố ố ầ ả ầ ỏ ố ợ
v i S B o v nh ng gi ng cá thú hi m quý (US Fish and Wildlife Service) giao nh ngớ ở ả ệ ữ ố ế ữ
cây này cho m t nhà tr ng lan th ng m i. Nh ng cây con c y b ng h t gi ng, theoộ ồ ươ ạ ữ ấ ằ ạ ố
đúng v i quy c CITIES s đ c cung c p cho các V n Bách Th o và công chúng.ớ ướ ẽ ượ ấ ườ ả
Hy v ng r ng s nhân gi ng h p pháp này s làm cho vi c buôn l u b xu ng giá vàọ ằ ự ố ợ ẽ ệ ậ ị ố
lan r ng s đ c b o v h u hi u h n.ừ ẽ ượ ả ệ ữ ệ ơ
Th mà trên Internet, m t văn phòng Lu t s Vi t Nam có đăng nguyên văn bài c aế ộ ậ ư ở ệ ủ
h đòi chính ph Vi t Nam y nhi m cho h ki n V n Bách Th o hay nói cách khácọ ủ ệ ủ ệ ọ ệ ườ ả
là ki n chính ph Hoa Kỳ đã không giao hoàn nh ng cây này. Cũng may là chính phệ ủ ữ ủ
Vi t Nam đã làm ng tr c nh ng đ ngh v v n và n c c i này.ệ ơ ướ ữ ề ị ớ ẩ ự ườ
Th h i c m t khu r ng còn không gi đ c, mà nay ch vài ba cây lan nh mà đòiử ỏ ả ộ ừ ữ ượ ỉ ỏ
ki n v i t ng! Ti n chi phí cho nhóm lu t s này th a s c trang b m t phòng thíệ ớ ụ ề ậ ư ừ ứ ị ộ
nghi m và h u đãi các khoa h c gia đ s n xu t hàng v n cây lan khác.ệ ậ ọ ể ả ấ ạ
Placentia 5-07
..:: http://Agriviet.Com - Xem1797::..