intTypePromotion=3

Thuyết minh nguyên lý làm việc của máy công nghiệp

Chia sẻ: Nguyễn Nhi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:46

0
260
lượt xem
72
download

Thuyết minh nguyên lý làm việc của máy công nghiệp

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Trang bị điện – TĐH cho nhóm máy tiện Đ1.1. Giới thiệu chung và phân loại máy tiện I. Chức năng, công dụng của máy tiện: Máy tiện l một loại máy cắt gọt kim loại. Các chi tiết sau khi gia công trên máy tiện có hình dáng gần đúng yêu cầu (gia công thô) hoặc thoả m n phần n o yêu cầu về độ chính xác của kích th-ớc v độ bóng bề mặt. Trên máy tiện có thể thực hiện nhiều nguyên công tiện: - Tiện trụ ngo i - Tiện trụ trong - Tiện...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Thuyết minh nguyên lý làm việc của máy công nghiệp

  1. ThuyÕt minh nguyªn lý l m viÖc cña c¸c m¸y c«ng nghiÖp Ch−¬ng I Trang bÞ ®iÖn – T§H cho nhãm m¸y tiÖn §1.1. Giíi thiÖu chung vµ ph©n lo¹i m¸y tiÖn I. Chøc n¨ng, c«ng dông cña m¸y tiÖn: M¸y tiÖn l mét lo¹i m¸y c¾t gät kim lo¹i. C¸c chi tiÕt sau khi gia c«ng trªn m¸y tiÖn cã h×nh d¸ng gÇn ®óng yªu cÇu (gia c«ng th«) hoÆc tho¶ m n phÇn n o yªu cÇu vÒ ®é chÝnh x¸c cña kÝch th−íc v ®é bãng bÒ mÆt. Trªn m¸y tiÖn cã thÓ thùc hiÖn nhiÒu nguyªn c«ng tiÖn: - TiÖn trô ngo i - TiÖn trô trong - TiÖn c«n - TiÖn ®Þnh h×nh… Ngo i ra nÕu sö dông c¸c dông cô c¾t kh¸c nh− mòi khoan, doa… th× cßn cã thùc hiÖn mét sè nguyªn c«ng kh¸c nh− khoan, doa, tiÖn ren, taro ren… II. Ph©n lo¹i m¸y tiÖn: Nhãm m¸y tiÖn cã thÓ ph©n lo¹i theo nh÷ng ®Æc ®iÓm sau: • Theo c«ng dông: M¸y tiÖn v¹n n¨ng: - M¸y tiÖn chuyªn tr¸ch - M¸y tiÖn ren - M¸y tiÖn mÆt ®Çu. M¸y tiÖn chuyªn dïng: Thùc hiÖn mét nguyªn c«ng n o ®ã. • Theo h×nh thøc truyÒn ®éng chÝnh: - M¸y tiÖn ®øng: Chi tiÕt quay theo ph−¬ng th¼ng ®øng. - M¸y tiÖn ngang: Chi tiÕt quay theo ph−¬ng n»m ngang. • Theo møc ®é phøc t¹p cña hÖ thèng ®iÖn: - §¬n gi¶n: Dïng ®éng c¬ K§B víi 1-2 cÊp tèc ®é cho truyÒn ®éng chÝnh - Trung b×nh: Dïng ®éng c¬ K§B nhiÒu cÊp tèc ®é hoÆc ®éng c¬ mét chiÒu ®iÒu chØnh m¹ch hë. - Phøc t¹p: §iÒu chØnh v æn ®Þnh tèc ®é víi chØ tiªu chÊt l−îng cao. 1 Copyright by NguyenVanToan®
  2. ThuyÕt minh nguyªn lý l m viÖc cña c¸c m¸y c«ng nghiÖp §1.2. c¸c chuyÓn ®éng trªn m¸y tiÖn vµ yªu cÇu TB§ cho c¸c hÖ truyÒn ®éng C¸c chuyÓn ®éng trªn m¸y tiÖn gåm hai nhãm c¬ b¶n: - ChuyÓn ®éng c¬ b¶n: ChuyÓn ®éng chÝnh: l chuyÓn ®éng quay trßn cña chÝnh ChuyÓn ®éng ¨n dao: L chuyÓn ®éng tÞnh tiÕn cña b n dao cã g¸ dao - ChuyÓn ®éng phô: Bao gåm c¸c chuyÓn ®éng: b¬m dÇu b«i tr¬n, b¬m n−íc l m m¸t, di chuyÓn nhanh b n dao, chuyÓn ®éng n©ng, h¹, kÑp x … Yªu cÇu TB§ cho c¸c T§ c¬ b¶n trªn m¸y tiÖn 1. ChuyÓn ®éng chÝnh: T§ chÝnh cÇn ph¶i ®¶o chiÒu quay ®Ó ®¶m b¶o quay chi tiÕt c¶ hai chiÒu ë chÕ ®é x¸c lËp hÖ thèng T§ ®iÖn ph¶i ®¶m b¶o ®é cøng ®Æc tÝnh c¬ trong ph¹m vi ®iÒu chØnh tèc ®é víi sai sè nhá h¬n 10% khi phô t¶i thay ®æi tõ 0 ®Õn ®Þnh møc. Qu¸ tr×nh khëi ®éng, h m yªu cÇu ph¶i tr¬n, tr¸nh va dËp tíi bé truyÒn. ë nh÷ng m¸y tiÖn c«ng suÊt nhá v rÊt nhá th× th«ng th−êng hÖ truyÒn ®éng chÝnh kh«ng yªu cÇu ®iÒu chØnh tèc ®é b»ng ph−¬ng ph¸p ®iÖn, hoÆc nÕu cã chØ yªu cÇu ®iÒu chØnh cã cÊp v trong ph¹m vi hÑp. Do ®ã th−êng sö dông ®éng c¬ K§B 3 pha r«to lång sãc mét hoÆc nhiÒu cÊp tèc ®é ®iÒu chØnh tèc ®é, ph−¬ng ph¸p thay ®æi sè ®«i cùc tõ cña ®éng c¬. Víi c¸c m¸y c«ng suÊt lín v m¸y tiÖn ®øng dïng ®Ó gia c«ng c¸c chi tiÕt cã ®−êng kÝnh lín, ®Ó ®¶m b¶o tèc ®éc c¾t tèi −u v kh«ng ®æi khi ®−êng kÝnh chi tiÕt thay ®æi th× th−êng ®Æc tÝnh ®iÒu chØnh cña T§ gåm hai vïng nh− h×nh vÏ. P,M MC PC n n1 n2 n3 Yªu cÇu ®iÒu chØnh tèc ®é b»ng ph−¬ng ph¸p ®iÖn víi gi¶i ®iÒu chØnh t−¬ng ®èi réng v ®iÒu chØnh v« cÊp. V× vËy víi T§ chÝnh cho c¸c m¸y n y th−êng sö dông ®éng c¬ ®iÖn mét chiÒu kÝch tõ ®éc lËp ®iÒu chØnh tèc ®é theo vïng: Vïng 1: tõ n1-n2: ®iÒu chØnh b»ng c¸ch thay ®æi ®iÖn ¸p phÇn øng ®éng c¬: M=const. Vïng 2: tõ n2-n3: ®iÒu chØnh b»ng c¸ch gi¶m tõ th«ng ®éng c¬. 2. ChuyÓn ®éng ¨n dao: 2 Copyright by NguyenVanToan®
  3. ThuyÕt minh nguyªn lý l m viÖc cña c¸c m¸y c«ng nghiÖp ChuyÓn ®éng ¨n dao yªu cÇu ®¶o chiÒu quay ®Ó ®¶m b¶o ¨n dao theo hai chiÒu. §¶o b n dao cã thÓ thùc hiÖn b»ng ®¶o chiÒu ®éng c¬ ®iÖn hoÆc dïng khíp ly hîp ®iÖn tõ. Ph¹m vi ®iÒu chØnh tèc ®é cña truyÒn ®éng ¨n dao th−êng l D=(50-300)/1 víi ®é tr¬n ®iÒu chØnh φ = 1,06-1,21 v MC = const. ë chÕ ®é sai lÖch tÜnh yªu cÇu ≤ 5%, ®éng c¬ khëi ®éng v h m ªm. Tèc ®é di chuyÓn b n dao cÇn liªn hÖ víi tèc ®é quay chi tiÕt ®Ó ®¶m b¶o gi÷ nguyªn l−îng ¨n dao. ë c¸c m¸y tiÖn cì nhá, T§ ¨n dao ®−îc thùc hiÖn tõ ®éng c¬ T§ chÝnh. M¸y cì loÐn th× ®−îc thùc hiÖn bëi ®éng c¬ riªng K§M§ - ®éng c¬ mét chiÒu hoÆc chØnh l−u cã ®iÒu khiÓn - ®éng c¬. 3. ChuyÓn ®éng phô: Th−êng dïng ®éng c¬ K§B §1.3. M¹ch ®iÖn m¸y tiÖn t616 1. Giíi thiÖu m¹ch ®iÖn T616 M¸y tiÖn T616 l m¸y tiÖn v¹n n¨ng do ViÖt Nam s¶n xuÊt, trªn m¸y cã thÓ thùc hiÖn ®−îc nhiÒu nguyªn c«ng: tiÖn ren, tiÖn mÆt ngo i, khoan,… - HÖ thèng cã 3 ®éng c¬: + §éng c¬ T§ chÝnh: 1§ + §éng c¬ b¬m dÇu: 2§ + §éng c¬ b¬m n−íc: 3§ §éng c¬ 1§ cã thÓ quay theo hai chiÒu, ®iÒu khiÓn quay cho ®éng c¬ n y b»ng c«ng t¾c xoay 3 vÞ trÝ v 4 tiÕp ®iÓm. C¸c c«ng t¾c t¬ 1K, 2K, 3K Cung cÊp nguån chiÕu s¸ng qua biÕn ¸p BA 2. Nguyªn lý l m viÖc: a. Nguyªn lý khèng chÕ ®éng c¬ T§ chÝnh theo chiÒu quay thuËn: §ãng cÇu dao 1CD, ®−a tay g¹t KC vÒ vÞ trÝ 0, nÕu ®iÖn ¸p l−íi cho phÐp khëi ®éng th× RA sÏ t¸c ®éng, tiÕp ®iÓm cña nã sÏ duy tr× cho tiÕp ®iÓm KC1. §Ó ®éng c¬ quay thuËn, chuyÓn tay g¹t sang vÞ trÝ 1, c¸c tiÕp ®iÓm KC2, KC4 kÝn, 3K cã ®iÖn, khëi ®éng ®éng c¬ b¬m dÇu ®ång thêi tiÕp ®iÓm cña nã sÏ cÊp ®iÖn co 1K v 1K cã ®iÖn, ®ãng ®éng c¬ 1§ v o l−íi. b. Nguyªn lý kh«ng chÕ ®éng c¬ T§ chÝnh quay theo chiÒu ng−îc: T−¬ng tù. 3. Nguyªn lý h·m dõng: + H m tù do: Xoay tay g¹t KC vÒ vÞ trÝ 0, c¸c c«ng t¾c t¬ 1K, 2K, 3K sÏ mÊt ®iÖn, ®éng c¬ ®−îc h m tù do cho tíi khi dõng. + H m ng−îc: Xoay tay g¹t KC vÒ vÞ trÝ 2, ®éng c¬ sÏ ®−îc tiÕn h nh h m ng−îc. Khi tèc ®é gi¶m xÊp xØ 0 th× xoay tay g¹t vÒ vÞ trÝ 0 (nÕu ®Ó nguyªn ë vÞ trÝ 2 nã sÏ khëi ®éng theo chiÒu ng−îc). 4. B¶o vÖ v liªn ®éng: - B¶o vÖ ng¾n m¹ch b»ng cÇu ch×. - B¶o vÖ ®iÖn ¸p cùc tiÓu b»ng r¬ le ®iÖn ¸p RA. - B¶o vÖ ng¾n m¹ch gi÷a c¸c pha b»ng liªn déng ®iÖn c¬ (1K, 2K, c«ng t¾c quay) §1.4. m¹ch ®iÖn T§ chÝnh m¸y tiÖn ®øng 1565 3 Copyright by NguyenVanToan®
  4. ThuyÕt minh nguyªn lý l m viÖc cña c¸c m¸y c«ng nghiÖp 1. Giíi thiÖu s¬ ®å: M¸y tiÖn ®øng 1565 cã ®−êng kÝnh m©m cÆp 4500mm ®−îc dïng ®Ó gia c«ng chi tiÕt cã ®−êng kÝnh nhá h¬n 5000mm. T§ chÝnh dïng ®éng c¬ mét chiÒu c«ng suÊt 70KW. §iÒu chØnh tèc ®é ®éng c¬ b»ng c¸ch ®iÒu chØnh dßng ®iÖn kÝch tõ (®iÒu chØnh tõ th«ng) trong ph¹m vi 500-1500 v/ph. §Ó më réng ph¹m vi ®iÒu chØnh tèc ®é ng−êi ta dïng hép tèc ®é 3 cÊp. TruyÒn ®éng ¨n dao ®−îc thùc hiÖn tõ ®éng c¬ chÝnh, c¸c T§ phô sö dông ®éng c¬ lång sãc. M¹ch phÇn øng: Trªn s¬ ®å, ®éng c¬ § l ®éng c¬ mét chiÒu kÝch tõ ®éc lËp, ®−îc cÊp nguån tõ bé chØnh l−u cÇu 3 pha kh«ng ®iÒu khiÓn gåm c¸c diot tõ D1 - D6 (c¸c van ®−îc l m m¸t bëi dÇu MBA). Bé chØnh l−u ®−îc nçi trùc tiÕp v o l−íi kh«ng th«ng qua MBA, do ®ã ng−êi ta nèi v o mçi pha mét ®iÖn kh¸ng lâi kh«ng khÝ 1§K – 3§K (c¸c ®iÖn kh¸ng n y cã t¸c dông h¹n chÕ dßng ng¾n m¹ch v tèc ®é t¨ng dßng anot chØnh l−u) Qu¸ tr×nh khëi ®éng ®éng c¬ ®−îc chia th nh hai giai ®o¹n: + Giai ®o¹n 1: tõ n = 0 → n = ncb : sö dông ®iÖn trë phô trong m¹ch phÇn øng, khèng chÕ khëi ®éng mét c¸ch tù ®éng theo nguyªn t¾c tèc ®é. + Giai ®o¹n 2: tõ n = ncb → tèc ®é l m viÖc: sö dông ph−¬ng ph¸p rung gi¶m tõ th«ng theo nguyªn t¾c dßng ®iÖn. §Ó ®¶o chiÒu quay cña ®éng c¬ tiÕn h nh ®¶o chiÒu ®iÖn ¸p phÇn øng nhê cÆp tiÕp ®iÓm thuËn ng−îc T, N. H m dõng ®éng c¬: H m ®éng n¨ng, khèng chÕ qu¸ tr×nh h m theo nguyªn t¾c tèc ®é M¹ch phÇn øng: - Cuén kÝch tõ ®éng c¬ ®−îc cung cÊp nguån bëi BB§ mét pha b¸n ®iÒu khiÓn gåm hai Tiristor v hai diot. - M¹ch ph¸t xung ®iÒu khiÓn theo nguyªn t¾c pha ®øng gåm hai kªnh ®iÒu khiÓn riªng biÖt. - æn ®Þnh tèc ®é dïng m¸y ph¸t tèc FT. 2. Nguyªn lý ho¹t ®éng cña hÖ: a. Ho¹t ®éng cña m¹ch kÝch thÝch: * M¹ch ®éng lùc: Gåm MBA, cÇu chØnh l−u, t¶i l cuén kÝch tõ lo¹i R – L víi ®iÖn c¶m lín. Víi chØnh l−u b¸n ®iÒu khiÓn v t¶i ®iÖn c¶m lín, dßng l liªn tôc, ®iÖn ¸p ®Æt lªn cuén kÝch thÝch l : 1 + cosα U kt = U d = U d 0 . 2 XÐt nguyªn lý l m viÖc cña mét kªnh t¹o xung: • 4 Copyright by NguyenVanToan®
  5. ThuyÕt minh nguyªn lý l m viÖc cña c¸c m¸y c«ng nghiÖp W1 * γn W2 D2 + - * * Udb1 D3 Udk W3 Ucd * U0 §iÖn ¸p ®iÒu khiÓn: Udk= Ucd + U0 – γn Trong ®ã: Ucd: §iÖn ¸p chñ ®¹o U0: ®iÖn ¸p chuyÓn dÞch – l nguån ®iÖn ¸p t¹o ra gãc më α khi khëi ®éng γn: ®iÖn ¸p ph¶n håi ©m tèc ®é §iÖn ¸p ®ång bé Udb l ®iÖn ¸p h×nh sin lÊy trªn cuén thø cÊp MBA ®ång bé. Tranzitor Tr võa ®ãng vai trß kh©u tæng hîp tÝn hiÖu võa cã chøc n¨ng khuÕch ®¹i xung. M¸y biÕn xung cã 3 cuén d©y trong ®ã cuén W3 lÊy tÝn hiÖu ph¶n håi d−¬ng ®Ó t¨ng tèc ®é chuyÓn m¹ch cña Tr, cuén ph¶n håi W3 ®Æc biÖt ph¸t huy t¸c dông trong kho¶ng Udk ≈ biªn ®é ®iÖn ¸p ®ång bé. - Nguyªn lý l m viÖc cña m¹ch ph¸t xung: 5 Copyright by NguyenVanToan®
  6. ThuyÕt minh nguyªn lý l m viÖc cña c¸c m¸y c«ng nghiÖp U Udb Udk ωt υ1 π 2π υ1 3π UdkT ωt §iÖn ¸p ®Æt lªn tiÕp gi¸p E-B cña Tr l UEB = Udb – Udk (ch−a kÓ tíi ®iÖn ¸p ph¶n håi tõ cuén W3). Gi¶ thiÕt, t¹i thêi ®iÓm ωt = 0, ®iÖn ¸p ®ång bé b»ng kh«ng v chuyÓn sang nöa chu ký d−¬ng. Trong kho¶ng 0 – υ1, |Udb| < |Udk| do ®ã UEB = Udb – Udk < 0. TiÕp gi¸p EB cña Tr bÞ ph©n cùc ng−îc nªn Tr kho¸, trªn c¸c cuén d©y cña BAX ch−a cã dßng ®iÖn nªn ch−a cã xung ra. T¹i thêi ®iÓm υ1, |Udb| = |Udk| v cã xu h−íng lín h¬n, UEB > 0, Tr ®−îc ph©n cùc thuËn → Tr b¾t ®Çu më, xuÊt hiÖn dßng cùc gãp ch¶y qua s¬ cÊp BAX, trªn hai cuén d©y thø c©p W2, W3 xuÊt hiÖn c¸c søc ®iÖn ®éng c¶m øng víi thÓ + ë ®Çu cùc tÝnh cã dÊu (*), søc ®iÖn ®éng cuén W3 ®Æt thu¹n lªn tiÕp gi¸p ph¸t gèc cuat Tr l m cho Tr nhanh chãngchuyÓn sang më b o ho . Trªn cuén W2 xuÊt hiÖn xung ra ®−a tíi cùuc ®iÒu khiÓn më Tiristor. §Õn thêi ®iÓm υ2, Udb gi¶m xuèng b»ng Udk v sau ®ã nhá h¬n, UEB < 0, Tr kho¸ l¹i, søc ®iÖn ®éng tù c¶m trªn cuén W1 xuÊt hiÖn khi Tr kho¸ ®−îc triÖt tiªu bëi diot D2. M¹ch ®iÖn ®−îc thiÕt kÕ ®Ó sao cho tõ th«ng ban ®Çu khi khëi ®éng ®éng c¬ cã gi¸ trÞ b»ng 0,7Φdm v giai ®o¹n ®Çu khëi ®éng th× Ucd b»ng kh«ng, do ®ã cÇn ®−a m¹ch kÝch tõ ®iÖn ¸p U0 ®Ó sao cho khi Ucd = 0, γn = 0 th× Udk= U0 t−¬ng øng bé chØnh l−u l m viÖc víi gãc ®iÒu khiÓn α0, víi: 1 + cos α 0 U kt 0 = U d 0 = 0,7U ktdm 2 V do ®ã: Φ ≈ 0,7Φdm b. Qu¸ tr×nh khëi ®éng ®éng c¬: §éng c¬ chØ cã thÓ khëi ®éng v l m viÖc b×nh th−êng ®−îc khi: - C¸c b¸nh r¨ng trong hép tèc ®é ® ¨n khíp ho n to n. - § g¹t tay g¹t trong hép tèc ®é. 6 Copyright by NguyenVanToan®
  7. ThuyÕt minh nguyªn lý l m viÖc cña c¸c m¸y c«ng nghiÖp - HÖ thèng dÇu b«i tr¬n ho¹t ®éng b×nh th−êng. - M¸y ® ®−îc kÑp chÆt - Dßng ®iÖn kÝch tõ ®ñ lín ®Ó cho r¬le tõ tr−êng RTT t¸c ®éng. Gi¶ sö khëi ®éng ®éng c¬ theo chiÒu thuËn, ta Ên nót MT (trong m¹ch khèng chÕ), T t¸c ®éng, m¹ch phÇn øng ®éng c¬ ®−îc cÊp ®iÖn v b¾t ®Çu khëi ®éng. R¬le 1RG cã hai cuén d©y, cuén 1RG1 sinh ra lùc tõ cã t¸c dông l m ®ãng tiÕp ®iÓm, cuén 1RG2 sinh ra tõ lùc l m më tiÕp ®iÓm. Ban ®Çu søc tõ ®éng (hay tõ lùc) cña r¬le 1RG b»ng kh«ng, r¬le 1RG ch−a t¸c ®éng nªn c«ng t¾c t¬ 1G ch−a t¸c ®éng → tiÕp ®iÓm 1G ch−a kÝn → 2RG ch−a cã ®iÖn → 2G ch−a cã ®iÖn nªn ®éng c¬ ®−îc khëi ®éng víi to n bé ®iÖn trë phô trong m¹ch. Tõ th«ng ®én c¬ lóc n y cã gi¸ trÞ Φ = 0,7Φdm nªn momen khëi ®éng kh«ng lín l¾m tr¸nh ®−îc va ®Ëp trong bé truyÒn c¬ khÝ Gäi Rf = Rf1 + Rf2 Ta cã: §iÖn ¸p ®Æt lªn 1RG1 l : R−.I− + E§ §iÖn ¸p ®Æt lªn 1RG2 l : Rf.I− ED + I u .Ru F1 = .W1 Søc tõ ®éng do cuén 1RG1 sinh ra sÏ l : Rg 1 I u .R f F2 = .W 2 Søc tõ ®éng do cuén 1RG2 sinh ra sÏ l : Rg 2 R g 1 , Rg 2 l gi¸ trÞ ®iÖn trë tæng trong m¹chvßng cuén d©y 1RG1 v 1RG2 W1, W2 l sè vßng cuén d©y 1RG1 v 1RG2. Søc tõ ®éng tæng cña 1RG l : I u .R f E D + I u . Ru F = F1 − F2 = .W1 − .W 2 Rg1 Rg 2 Ru .W1 R f .Wu C .φ .W1 W1 = = K .n = e F = ED . .n Chän th× ta cã: Rg1 Rg 2 Rg1 Rg 2 Khi tèc ®é t¨ng → γn gi¶m l m cho Udk = U0 – γn gi¶m → α gi¶m → Ukt t¨ng → Φ t¨ng dÇn tõ 0,7Φdm cho ®Õn khi ®¹t trÞ sè ®Þn møc. Khi tèc ®é t¨ng ®Õn gi¸ trÞ tÝnh to¸n n1 th× søc ®iÖn ®éng cña r¬le 1RG ®¹t tíi gi¸ trÞ t¸c ®éng, 1RG t¸c ®éng sÏ cÊp nguån ®iÖn ¸p cho c«ng t¾c t¬ 1G, 1G t¸c ®éng ng¾n m¹ch ®iÖn trë phô Rf1 ®−a ®éng c¬ lªn khëi ®éng trªn ®−êng ®Æc tÝnh cã ®iÖn trë phô Rf2 ®ång thêi nèi cuén d©y 2RG v o m¹ch phÇn øng. Søc tõ ®éng tæng cña cuén 2RG còng ®−îc x¸c ®Þnh t−¬ng tù nh− trªn. Tèc ®é ®éng c¬ tiÕp tôc t¨ng cho tíi khi ®¹t gi¸ trÞ n2 th× r¬ le 2RG t¸c ®éng → 2G t¸c ®éng ng¾n m¹ch ®iÖn trë phô Rf2 ®−a ®éng c¬ lªn gia tèc trªn ®Æc tÝnh tù nhiªn. Khi tèc ®é ®¹t ®Õn gi¸ trÞ n3, r¬le RΦ t¸c ®éng ®ãng m¹ch ®iÖn ¸p chñ ®¹o, ®iÖn ¸p ®iÒu khiÓn Udk t¨ng lªn, song nhê cã tô C3 m ®iÖn ¸p trªn biÕn trë kh«ng t¨ng ®ét ngét, gãc më α t¨ng lªn v ®éng c¬ tiÕp tôc t¨ng tèc lªn ®Õn tèc ®é t−¬ng øng víi gi¸ trÞ tõ th«ng ® ®Æt. c. Nguyªn lý tù æn ®Þnh tèc ®é: 7 Copyright by NguyenVanToan®
  8. ThuyÕt minh nguyªn lý l m viÖc cña c¸c m¸y c«ng nghiÖp Gi¶ thiÕt ®éng c¬ ®ang l m viÖc æn ®Þnh víi tèc ®é nod1, momen t¶i l Mc1, ®iÖn ¸p chñ ®¹o l Ucd1 th× gi¸ trÞ ®iÖn ¸p ®iÒu khiÓn m¹ch ph¸t xung l : Udk = Ucd + U0 – γnod1 t−¬ng øng víi gãc ®iÒu khiÓn α1 v tõ th«ng cña ®éng c¬ l Φ1. Khi ®ã ph−¬ng tr×nh c©n b»ng ®iÖn ¸p trong m¹ch phÇn øng sÏ l : Ce.Φ1.nod1 + Iudm.Ru = Udm dω B©y giê, nÕu v× lý do n o ®ã Mc t¨ng → Mdg = Md – Mc = J . < 0 → tèc ®é ®éng c¬ dt gi¶m → γn gi¶m → Udk = (Ucd + U0 – γn) t¨ng → α t¨ng l m cho Ukt gi¶m → Φ gi¶m → n t¨ng. Nh− vËy, ph¶n håi ©m tèc ®é ® gióp cho hÖ cã ®Æc tÝnh tù ®éng æn ®Þnh tèc ®é khi t¶i thay ®æi trong ph¹m vi cho phÐp. Trong tr−êng hîp Mc gi¶m, qu¸ tr×nh x¶y ra ho n to n t−¬ng tù → Φ t¨ng → n gi¶m. d. Nguyªn lý ®iÒu chØnh tèc ®é: §Ó ®iÒu chØnh tèc ®é ®éng c¬ ta ®iÒu chØnh ®iÖn ¸p ®Æt v o cuén kÝch thÝch ®éng c¬ Gi¶ sö ®éng c¬ ®ang l m viÖc æn ®Þnh tai tèc ®é nod1 t−¬ng øng víi Ucd1, muèn t¨ng tèc ®é ®éng c¬ ta ®iÒu chØnh cong tr−ît trªn biÕn trë sao cho Ucd2 > Ucd1. Lóc n y ®iÖn ¸p ®iÒu khiÓn cã gi¸ trÞ Udk = Ucd2 + U0 – γn. Do qu¸n tÝnh c¬ cña hÖ m tèc ®é ®éng c¬ ch−a thay ®æi ngay → Udk t¨ng → gãc ®iÒu khiÓn α t¨ng lªn → ®iÖn ¸p ®Æt v o cuén kÝch thÝch gi¶m → Φ gi¶m → n t¨ng. Cïng víi qu¸ tr×nh t¨ng cña tèc ®é th× Udk gi¶m cho tíi khi ®¹t tíi gi¸ trÞ x¸c lËp n o ®ã t−¬ng øng víi tèc ®é x¸c lËp cña ®éng c¬ t−¬ng øng víi gi¸ trÞ ®iÖn ¸p chñ ®¹o ® ®Æt. e. Nguyªn lý h·m dõng ®éng c¬: HÖ thèng ®−îc thiÕt kÕ h m ®éng n¨ng khi dõng m¸y. Khèng chÕ qu¸ tr×nh h m ®éng n¨ng nhê r¬le ®iÖn ¸p RH trong m¹ch ®éng lùc. Khi ®éng c¬ khëi ®éng lªn ®Õn tèc ®é cì (0,3 – 0,4)ndm th× r¬le RH t¸c ®éng chuÈn bÞ qu¸ tr×nh h m. §Ó dõng m¸y ta Ên nót dõng D, c¸c c«ng t¾c t¬ T hoÆc N, 1G, 2G… mÊt ®iÖn ®ång thêi c«ng t¾c t¬ H cã ®iÖn, ®−a ®iÖn trë h m v o song song víi m¹ch phÇn øng ®éng c¬ b¾t ®Çu qu¸ tr×nh h m ®éng n¨ng. Khi tèc ®é gi¶m ®Õn gi¸ trÞ n o ®ã r¬le RH nh¶, H mÊt ®iÖn. KÕt thóc qu¸ tr×nh h m ®éng n¨ng, chuyÓn sang h m tù do ®Õn khi dõng. Ch−¬ng II Trang bÞ ®iÖn – t®h cho nhãm m¸y mµi §2.1. giíi thiÖu chung vµ ph©n lo¹i M¸y m i cã hai lo¹i chÝnh: m¸y m i trßn v m¸y m i ph¼ng. Ngo i ra cßn cã c¸c m¸y kh¸c nhau: m¸y m i v« t©m, m¸y m i r nh, m¸y m i c¾t, m¸y m i r¨ng… Th−êng trªn m¸y m i cã ô chi tiÕt hoÆc b n, trªn ®ã kÑp chi tiÕt v ô ®¸ m i, trªn ®ã cã trôc chÝnh víi ®¸ m i, c¶ hai ô ®Òu ®Æt trªn bÖ n y. M¸y m i trßn cã hai lo¹i: M¸y m i trßn ngo i (h×nh 2–1a) v m¸y m i trßn trong (h×nh 2-1b) 8 Copyright by NguyenVanToan®
  9. ThuyÕt minh nguyªn lý l m viÖc cña c¸c m¸y c«ng nghiÖp a b H×nh 2-1 Trªn m¸y m i trßn, chuyÓn ®éng chÝnh l chuyÓn ®éng quay theo cña ®¸ m i; ChuyÓn ®éng ¨n dao l di chuyÓn tÞnh tiÕn cña ô ®¸ däc trôc (¨n dao däc trôc) hoÆc di chuyÓn tÞnh tiÕn theo h−íng ngang trôc (¨n dao ngang) hoÆc chuyÓn ®éng quay cñ chi tiÕ (¨n dao vßng). ChuyÓn ®éng phô l di chuyÓn nhanh cña ô ®¸ hoÆc chi tiÕt. M¸y m i ph¼ng cã hai lo¹i: m i b»ng biªn ®¸ (h×nh 2-1c) v m i b»ng mÆt ®Çu ®¸ (h×nh 2-1d) c d H×nh 2-1 ë m¸y m i b»ng niªn ®¸, ®¸ m i quay trßn v chuyÓn ®éng tÞnh tiÕn ngang so víi chi tiÕt, b n m¸y mang chi tiÕt chuyÓn ®éng tÞnh tiÕn qua l¹i. ChuyÓn ®éng quay cña ®¸ l chuyÓn ®éng chuyÓn ®éng chÝnh, chuyÓn ®éng ¨n dao l di chuyÓn cña ®¸ (¨n dao ngang) hoÆc chuyÓn ®éng cña chi tiÕt (¨n dao däc). ë m¸y m i b»ng mÆt ®Çu cña ®¸, b n cã thÓ l trßn hoÆc ch÷ nhËt, chuyÓn ®éng quay cña ®¸ l chuyÓn ®éng chÝnh, chuyÓn ®éng ¨n dao l di chuyÓn ngang cña ®¸ (¨n dao ngang) hoÆc chuyÓn ®éng tÞnh tiÕn qua l¹i cña b n m¸y mang chi tiÕt (¨n dao däc). 9 Copyright by NguyenVanToan®
  10. ThuyÕt minh nguyªn lý l m viÖc cña c¸c m¸y c«ng nghiÖp §2.2. c¸c chuyÓn ®éng trªn m¸y mµi vµ yªu cÇu trang bÞ ®iÖn cho c¸c hÖ T§§ 1. TruyÒn ®éng chÝnh: Th«ng th−êng kh«ng yªu cÇu ®iÒu chØnh tèc ®é nªn th−êng sö dông ®éng c¬ kh«ng ®ång bé r«to lång sãc. ë c¸c m¸y m i cì nÆng ®Ó duy tr× tèc ®é c¾t l kh«ng ®æi khi mßn ®¸ hay kÝch th−íc chi tiÕt gia c«ng thay ®æi th−êng sö dông truyÒn ®éng ®éng c¬ cã ph¹m vi ®iÒu chØnh tèc ®é l D = (2-4)/1 víi c«ng suÊt kh«ng ®æi. ë m¸y m i trung b×nh v nhá v = 50-80m/s nªn ®¸ m i cã ®−êng kÝnh lín th× tèc ®é quay cña ®¸ kho¶ng 1000v/ph. ë nh÷ng m¸y cã ®−êng kÝnh nhá tèc ®é ®¸ rÊt cao. §éng c¬ T§ l c¸c ®éng c¬ ®Æc biÖt, ®¸ m i g¾n trªn trôc ®éng c¬, ®éng c¬ cã tèc ®é (24000- 48000)v/ph. Nguån cña ®éng c¬ l c¸c bé biÕn tÇn, cã thÓ l c¸c m¸y ph¸t tÇn sè cao (bé biÕn tÇn quay) hoÆc l c¸c bé biÕn tÇn tÜnh (bé biÕn tÇn b»ng tiristor). Momen c¶n tÜnh trªn trôc ®éng c¬ th−êng l 15 – 20% momen ®Þnh møc. Momen qu¸n tÝnh cña ®¸ v c¬ cÊu truyÒn lùc l¹i lín 500-600% momen qu¸n tÝnh cña ®éng c¬, do ®ã cÇn h m c−ìng bøc ®éng c¬ quay ®¸. Kh«ng yªu cÇu ®¶o chiÒu quay ®éng c¬ quay ®¸. 2. TruyÒn ®éng ¨n dao: a. M¸y m i trßn: ë m¸y m i cì nhá, T§ quay chi tiÕt dïng ®éng c¬ kh«ng ®ång bé nhiÒu cÊp tèc ®é (®iÒu chØnh sè ®«i cùc p) víi D = (2-4)/1, ë c¸c m¸y lín th× dïng BBD-®éng c¬ mét chiÒu, hÖ K§T - §M cã D = 10/1 víi ®iÒu chØnh ®iÖn ¸p phÇn øng. TruyÓn ®éng ¨n dao cña b n m¸y m i trßn cì lín thùc hiÖn theo hÖ BB§ - §M víi D=(20-25)/1. TruyÒn ®éng ¨n dao ngang sö dông thuû lùc. b. M¸y m i ph¼ng: TruyÒn ®éng ¨n dao cña ô ®¸ thùc hiÖn lÆp l¹i nhiÒu chu kú, sö dông thuû lùc. T§ ¨n dao tÞnh tiÕn qua l¹i cña b n, dïng hÖ T§ mét chiÒu víi D = (8-10)/1 3. TruyÒn ®éng phô: Sö dông ®éng c¬ K§B r«to lång sãc. §2.3. m¹ch ®iÖn m¸y mµi 3a130, 3131 1. Giíi thiÖu s¬ ®å: C¸c ®éng c¬ tõ 1§ - 6 § l ®éng c¬ K§B r«to lång sãc kh«ng ®iÒu chØnh tèc ®é. §éng c¬ 7§ l ®éng c¬ mét chiÒu kÝch tõ ®éc lËp, ®éng c¬ ®−îc cÊp nguån tõ bé chØnh l−u kh«ng ®iÒu khiÓn cÇu 3 pha kÕt hîp víi khuÕch ®¹i tõ ®Ó t¹o ra mét bé biÕn ®æi ®iÒu khiÓn ®iÖn ¸p ®Æt lªn phÇn øng ®éng c¬. §Ó ®iÒu khiÓn v æn ®Þnh tèc ®é ®éng c¬ 7§ s¬ ®å dïng 2 m¹ch vßng ph¶n håi: ph¶n håi ©m ®iÖn ¸p phÇn øng ®éng c¬ (lÊy trùc tiÕp trªn phÇn øng ®éng c¬) v ph¶n håi d−¬ng dßng (lÊy qua biÕn dßng BD v ®−îc chØnh l−u bëi 2CL). BiÕn ¸p 2BA, chØnh l−u 1CL ®Ó cung cÊp nguån kÝch tõ cho 7§, nguån chñ ®¹o v nguån chuyÓn dÞch trong K§T. 2. Nguyªn lý l m viÖc: 10 Copyright by NguyenVanToan®
  11. ThuyÕt minh nguyªn lý l m viÖc cña c¸c m¸y c«ng nghiÖp a. Nguyªn lý khëi ®éng hÖ thèng: Sau khi ®ãng c¸c Aptomat A1, A2, A3 ta Ên nót M1, gi¶ sö Ên ®Þnh chÕ ®é m i trßn ngo i th× 1CM ®Ó ë vÞ trÝ trªn. Ên M1 th× 1K sÏ cã ®iÖn khëi ®éng 1§ v 2§. TiÕp theo Ên M2 th× 2K cã ®iÖn, khëi ®éng 3§, nÕu 2CM ®Ó ë vÞ trÝ trªn tøc l khëi ®éng ®éng c¬ quay chi tiÕt b»ng tay th× ta Ên M3, r¬le trung gian Rtr cã ®iÖn. NÕu tõ th«ng cña ®éng c¬ ®ñ lín l m RTT t¸c déng th× lóc n y 5K sÏ cã ®iÖn nèi BB§ v o nguån v khëi ®éng ®éng c¬ 7§, ®ång thêi 3K cã ®iÖn → hÖ thèng b¬m n−íc g¹t phoi cã ®iÖn. NÕu 2CM ®Ó ë vÞ trÝ bªn d−íi tøc l ®Æt chÕ ®é tù ®éng th× khi hÖ thèng thuû lùc ®−a ô ®¸ v o gÇn chi tiÕt th× KH bÞ Ên v r¬le Rtr cã ®iÖn → qu¸ tr×nh khëi ®éng l¹i nh− trªn. b. Nguyªn lý ®iÒu chØnh tèc ®é ®éng c¬ 7§: PR 1R + 2R WKC1 WKC2 β Iu 7§ - C¸c tÝn hiÖu ®Æt trªn WKC1 gåm cã: + §iÖn ¸p chñ ®¹o Ucd lÊy trªn biÕn trë PR + TÝn hiÖu ph¶n håi d−¬ng dßng βIu lÊy trªn R2 + TÝn hiÖu ph¶n håi ©m ¸p lÊy trªn phÇn øng ®éng c¬ 7§ Ta cã: U1,2 = Ucd + βIu – αUu = Ucd – γn Muèn t¨ng tèc ®é ®éng c¬ ta ph¶i chØnh biÕn trë vÒ phÝa tr¸i ®Ó t¨ng ®iÖn ¸p chñ ®¹o → U1,2 t¨ng dÇn dÉn tíi dßng qua cuén khèng chÕ chñ ®¹o t¨ng lªn → tøc l t¨ng tèc ®é tõ ho¸ lâi thÐp cña K§T v phÇn ®iÖn ¸p r¬i trªn cuén l m viÖc gi¶m ®i → ®iÖn ¸p ®Æt trªn phÇn øng ®éng c¬ t¨ng lªn → tèc ®é ®éng c¬ t¨ng lªn. c. Nguyªn lý æn ®Þnh tèc ®é: Khi ®éng c¬ ®ang l m viÖc b×nh th−êng ë mét tèc ®é nhÊt ®Þnh v× mét lý do n o ®ã, gi¶ sö t¶i t¨ng l m cho tèc ®é ®éng c¬ gi¶m, khi ®ã U1,2=Ucd-γn t¨ng dÉn tíi dßng qua cuén khèng chÕ chñ ®¹o t¨ng → tøc l t¨ng tèc ®é tõ ho¸ lâi thÐp cña K§T v phÇn ®iÖn ¸p r¬i trªn cuén l m viÖc gi¶m → ®iÖn ¸p ®Æt trªn phÇn øng ®éng c¬ t¨ng lªn → tèc ®é ®éng c¬ t¨ng lªn → æn ®Þnh ®−îc tèc ®é ®éng c¬. 11 Copyright by NguyenVanToan®
  12. ThuyÕt minh nguyªn lý l m viÖc cña c¸c m¸y c«ng nghiÖp d. Nguyªn lý h m dõng ®éng c¬ 7§: Gi¶ sö ®éng c¬ ®ang quay thuËn, ®Ó h m dõng m¸y ta Ên nót D3 hoÆc tiÕp ®iÓm KH ®−îc phôc håi → r¬le Rtr mÊt ®iÖn, 3K v 5K mÊt ®iÖn → 7§ ®−îc c¾t ra khái l−íi ®ång thêi c«ng t¾c t¬ H ®−îc cÊp ®iÖn ®ãng tiÕp ®iÓm H ®−a ®iÖn trë h m v o m¹ch phÇn øng ®éng c¬ v x¶y ra qu¸ tr×nh h m ®éng n¨ng cho ®Õn khi dõng. §2.4. m¹ch ®iÖn truyÒn ®éng quay chi tiÕt m¸y mµi trßn dïng hÖ t-® 1. Giíi thiÖu s¬ ®å: §éng c¬ quay chi tiÕt §C l ®éng c¬ mét chiÒu kÝch tõ nèi tiÕp ®−îc cÊp nguån tõ chØnh l−u cÇu mét pha b¸n ®iÒu khiÓn, ®éng c¬ ®−îc thiÕt kÕ m¹ch h m ®éng n¨ng khi dõng m¸y M¹ch ®iÒu khiÓn sö dông hai kªnh ph¸t xung cho hai van T1, T2 khèng chÕ theo nguyªn t¾c pha ®øng gåm cã: + M¹ch §BH&FSRC: m¸y BA ®ång bé, c¸c ®iÖn trë, tô ®iÖn, tranzitor, nguån cung cÊp… t¹o ra ®iÖn ¸p r¨ng c−a ®Ó so s¸nh. + M¹ch so s¸nh: dïng tranzitor ®Ó so s¸nh ®iÖn ¸p r¨ng c−a v ®iÖn ¸p ®iÒu khiÓn. + M¹ch t¹o xung, söa xung: Gåm tô ®iÖn, c¸c ®iÖn trë, c¸c tranzitor, diot v c¸c MBA xung nh»m söa ®é réng xung v o t¹o xung ®iÒu khiÓn phï hîp ®−a ®ªn tiristor. + M¹ch tæng hîp v K§TG: l m nhiÖm vô tæng hîp v khuÕch ®¹i tÝn hiÖu ®iÒu khiÓn l m t¨ng ®é nh¹y æn ®Þnh, më réng ph¹m vi ®iÒu chØnh cña hÖ thèng. Bé K§ n y ®−îc thùc hiÖn b»ng tranzitor Tr, ®Çu ra cña bé n y l tÝn hiÖu ®iÒu khiÓn ®−îc ®−a ®Õn kh©u so s¸nh. + M¹ch t¹o nguån nu«i: Gåm MBA, c¸c bé chØnh l−u, tô ®iÖn, IC æn ¸p t¹o ra nguån nu«i cho c¸c tranzitor v t¹o nguån ®iÖn ¸p chñ ®¹o. §Ó æn ®Þnh tèc ®é ®éng c¬ ta dïng kh©u ph¶n håi ©m tèc ®é sö dông MF 2. Nguyªn lý l m viÖc: a. Nguyªn lý l m viÖc cña m¹ch ph¸t xung ®iÒu khiÓn c¸c Tiristor: * Khèi ®ång bé ho¸ v ph¸t sãng r¨ng c−a: 12 Copyright by NguyenVanToan®
  13. ThuyÕt minh nguyªn lý l m viÖc cña c¸c m¸y c«ng nghiÖp -24V 1R1 1VR1 1§1 BA§ 1Tr1 1R2 1 C1 + Udb ωt UC1 ωt URC ωt ë nöa chu kú d−¬ng cña ®iÖn ¸p l−íi th× diot D1 th«ng, xuÊt hiÖn dßng ®iÖn qua IR2 tõ trªn xuèng d−íi, r¬i ®iÖn ¸p 1R2 do dßng ®iÖn n y g©y ra sÏ ph©n cùc ng−îc 1Tr1 l m cho 1Tr1 kho¸ v tô 1C1 ®−îc n¹p ®iÖn theo m¹ch vßng: (+) nguån → qua biÕn trë 1VR1 → qua tô 1C1 → 24V. Khi ®iÖn ¸p chuyÓn sang chu kú ©m, diot D1 bÞ ph©n cùc ng−îc v kho¸ l¹i, dßng ®iÖn qua 1Tr2 sÏ ph©n cùc thuËn 1Tr1 l m më v tô 1C1 sÏ phãng ®iÖn qua (+)1C1 → 1R3 → EC 1Tr1 → (-) IC1 cho ®Õn hÕt v gi÷ nguyªn ®Õn hÕt nöa chu ký ©m. §iÖn ¸p r¨ng c−a ®−îc biÓu diÔn nh− trªn h×nh vÏ * Kh©u so s¸nh, t¹o xung v söa xung: 13 Copyright by NguyenVanToan®
  14. ThuyÕt minh nguyªn lý l m viÖc cña c¸c m¸y c«ng nghiÖp -24V 1R5 1R4 IC2 1R6 1Tr2 UC2 1Tr3 URC +24V Udk Udb ωt U ωt U ωt U ωt ωt U ωt Usx §iÖn ¸p r¨ng c−a v ®iÖn ¸p ®iÒu khiÓn ®−îc so s¸nh nèi tiÕp víi nhau v ®−îc ®Æt lªn cùc ph¸t gèc cña 1Tr2. §iÖn ¸p r»n c−a cã t¸c dông më bãng cßn ®iÖn ¸p ®iÒu khiÓn th× cã t¸c dông kho¸ bãng. Trong giai ®o¹n ®iÖn ¸p trªn tô 1C1 cßn nhá h¬n ®iÖn ¸p ®iÒu khiÓn, Tr2 kho¸ v tån t¹i mét xung trªn tiÕp gi¸p ph¸t gãp cña Tr2, trong gia ®äan n y do 1Tr3 ®−îc ®Þnh thiªn bëi 1R5 nªn sÏ më v tô 1C2 ®−îc n¹p ®iÖn víi cùc tÝnh nh− h×nh vÏ v trªn tiÕp gi¸p cña 1Tr1 kh«ng cã xung. Khi ®iÖn ¸p trªn tô 1C1 cã gi¸ trÞ b»ng v b¾t ®Çu lín h¬n ®iÖn ¸p ®iÒu khiÓn th× 1Tr2 më v tô 1C2 sÏ phãng ®iÖn theo m¹ch vßng (+)IC2 → 1R5 → nguån → 1R4 → (-)1C2. Trong giai ®o¹n tô 1C2 phãng ®iÖn th× tiÕp gi¸p ph¸t gèc cña 1Tr3 bÞ ®Æt ®iÖn ¸p ng−îc → 1Tr3 14 Copyright by NguyenVanToan®
  15. ThuyÕt minh nguyªn lý l m viÖc cña c¸c m¸y c«ng nghiÖp kho¸ → xuÊt hiÖn xung ra trªn tiÕp gi¸p ph¸t hãp cña 1Tr3, nh− vËy qua hai kh©u n y xung ® ®−îc t¹o ra v söa cho cã ®é réng xung phï hîp víi yªu cÇu. *Kh©u khuÕch ®¹i xung: Xung lÊy trªn tiÕp gi¸p ph¸t gãp cña 1Tr3 ® cã ®é réng xung phï hîp nh−ng v× c«ng suÊt ch−a ®ñ ®Ó më Tiristor, do ®ã ng−êi ta ph¶i khuÕh ®¹i c«ng suÊt xung v ®ång thêi khi truyÒn xung tíi Tiristor th× cÇn ph¶i c¸ch ly ®iÖn ¸p cao phÝa m¹ch ®éng lùc víi ®iÖn ¸p thÊp ë m¹ch ®iÒu khiÓn, viÖc n y ®−îc thùc hiÖn bëi biÕn ¸p xung 1BAX v 2BAX. Nguyªn lý l m viÖc: Khi cã mét xung ®Æt v o tiÕp gi¸p gèc ph¸t cña 1Tr4 th× 1Tr4 sÏ më cho dßng ®iÖn ch¹y qua cuén s¬ cÊp cña 1BAX. Sù biÕn thiªn cña dßng ®iÖn n y sÏ l m c¶m øng sang phÝa thø cÊp mét ®iÖn ¸p v ®−îc ®−a tíi ®Ó më van T1. Khi xung ë ® u v o kÕt thóc th× ®iÖn ¸p ë thø cÊp cña 1BAX bÞ mÊt v kÕt thóc xung më van. Nh− vËy, xung ra ë thø cÊp BAX cã ®é réng b»ng ®é réng cña xung ®Çu v o kh©u khuÕch ®¹i nh−ng c«ng suÊt xung ®−îc n©ng cao. b. Nguyªn lý khëi ®éng ®éng c¬ quay chi tiÕt: Khi khëi ®éng ®éng c¬ l m viÖc ë mét tèc ®é n o ®ã t−¬ng øng víi mét gi¸ trÞ ®iÖn ¸p chñ ®¹o Ucd, ta aans nót më m¸y M (m¹ch kh«ng chÕ) → c«ng t¾c t¬ K cã ®iÖn, ®ãng tiÕp ®iÓm K ë m¹ch ®éng lùc, ®éng c¬ ®−îc nèi v o bé chØnh l−u, lóc n y tèc ®é ®éng c¬ b»ng 0, tÝn hiÖu v o kh©u K§TG b»ng Udk’ = Ucd – γn cã gi¸ trÞ lín, tÝn hiÖu n y ®−îc ®−a tíi cùc gèc cña Tr khèng chÕ Tr l m viÖc ë chÕ ®é khuÕch ®¹i v khi ®ã ë ®Çu ra Tr cã tÝn hiÖu Udk ®−a dÕn so s¸nh víi tÝn hiÖu r¨ng c−a lÊy tõ m¹ch §BH&FSRC ®Ó quyÕt ®Þnh thêi ®iÓm xuÊt hiÖn xung, xung n y ®−îc ®−a tíi ®Ó më c¸c Tiristor (hai Tiristor më lÖch nhau mét gãc 1800) → ®éng c¬ ®−îc khëi ®éng víi dßng khëi ®éng. c. Nguyªn lý ®iÒu chØnh tèc ®é ®éng c¬ quay chi tiÕt: Muèn ®iÒu chØnh tèc ®é ®éng c¬ ta ®iÒu chØnh ®iÖn ¸p chñ ®¹o. Gi¶ sö, muèn t¨ng tèc ®é ®éng c¬, ta ®iÒu chØnh biÕn trë VR1 sao cho Ucd t¨ng, do qu¸n tÝnh c¬ cña hÖ thèng m tèc ®é ®éng c¬ ch−a kÞp thay ®æi, khi ®ã tÝn hiÖu v o kh©u khuÕch ®¹i trung gian l Udk’ = Ucd – γn t¨ng → Tr më nhiÒu h¬n → Udk gi¶m → gãc më α gi¶m → ®iÖn ¸p ®Æt v o phÇn øng ®éng c¬ t¨ng → tèc ®é ®éng c¬ t¨ng. §Ó ®iÒu chØnh tèc ®é ®éng c¬ ta ®iÒu chØnh gi¶m ®iÖn ¸p chñ ®¹o, qu¸ tr×nh x¶y ra t−¬ng tù. d. Nguyªn lý tù ®éng æn ®Þnh tèc ®é ®éng c¬ quay chi tiÕt: Gi¶ sö, ®éng c¬ ®ang l m viÖc b×nh th−êng ë mét tèc ®é n1, v× mét lý do n o ®ã, gi¶ sö t¶i t¨ng l m cho tèc ®é ®éng c¬ gi¶m xuèng gi¸ trÞ n2
  16. ThuyÕt minh nguyªn lý l m viÖc cña c¸c m¸y c«ng nghiÖp Ch−¬ng III Trang bÞ ®iÖn – t®h cho nhãm m¸y doa §3.1. Giíi thiÖu chung vµ ph©n lo¹i M¸y doa l m¸y gia c«ng kim lo¹i, ®Ó gia c«ng c¸c chi tiÕt víi c¸c nguyªn c«ng: khoÐt lç trô, khoan lç, cã thÓ dïng ®Ó phay. M¸y doa ®−îc chia th nh hai lo¹i chÝnh: m¸y doa ®øng (trôc chÝnh th¼ng ®øng) v m¸y doa ngang (trôc chÝnh n»m ngang). M¸y doa ngang dïng ®Ó gia c«ng c¸c chi tiÕt cì trung b×nh v nÆng, m¸y doa ngang l lo¹i m¸y m dao doa ®−îc g¸ theo ph−¬ng n»m ngang, cßn chi tiÕt ®−îc g¸ trªn b n g¸ chi tiÕt. Trªn m¸y doa ngang, nÕu dïng dao phay mÆt ®Çu cã thÓ gia c«ng mÆt ph¼ng th¼ng ®øng, nÕu dïng dao phay trô cã thÓ gia c«ng mÆt ph¼ng n»m ngang. C¸c chuyÓn ®éng cña m¸y doa gåm: - ChuyÓn ®éng c¬ b¶n: + ChuyÓn ®éng chÝnh: l chuyÓn ®éng quay cña trôc chÝnh g¸ dao doa. + ChuyÓn ®éng ¨n dao: tuú theo nguyªn c«ng thùc hiÖn trªn m¸y doa m chuyÓn ®éng ¨n dao cã thÓ l : chuyÓn ®éng tÞnh tiÕn däc trôc cña trôc chÝnh khi doa, khoan, tiÖn,… chuyÓn ®éng tÞnh tiÕn ngang, däc b n m¸y cña b n g¸ chi tiÕt. - C¸c chuyÓn ®éng phô: ChuyÓn ®éng b¬m n−íc, b¬m d u, dÞch chuyÓn ô trôc chÝnh theo ph−¬ng th¼ng ®øng, dÞch chuyÓn c¸c trô, chuyÓn ®éng quay b n… §3.2. yªu cÇu trang bÞ ®iÖn cho c¸c t® trªn m¸y doa 1. TruyÒn ®éng chÝnh: Yªu cÇu ®¶o chiÒu quay, ph¹m vi ®iÒu khiÓn tèc ®é D = 130/1 víi c«ng suÊt kh«ng ®æi. §é tr¬n ®iÒu chØnh φ = 1,26 HÖ T§ chÝnh yªu cÇu h m dõng nhanh. Trong thùc tÕ, hÖ T§ chÝnh m¸y doa th−êng sö dông ®éng c¬ K§B roto lång sãc v hép tèc ®é, ®éng c¬ cã mét hoÆc v i cÊp tèc ®é ®iÒu chØnh b»ng ph−¬ng ph¸p thay ®æi sè ®«i cùc (th−êng l hai cÊp tèc ®é), ë m¸y doa cì nÆng ®Ó ®¬n gi¶n vÒ kÕt cÊu c¬ khÝ v h¹n chÕ momen ë vïng tèc ®é thÊp cã thÓ sö dông ®éng c¬ mét chiÒu ®iÒu chØnh tèc ®é theo hai vïng 2. TruyÒn ®éng ¨n dao: Ph¹m vi ®iÒu chØnh réng, thùc hiÖn b»ng ph−¬ng ph¸p ®iÖn, cã d¶i ®iÒu chØnh l , D= (1500-2000)/1, l−îng ¨n dao ®−îc ®iÒu chØnh trong ph¹m vi 2mm víi v = 600mm/ph khi di chuyÓn nhanh cã thÓ ®¹t tíi 2,5 – 3m/ph. L−îng ¨n dao (mm/vßng) ë nh÷ng m¸y cì nÆng yªu cÇu gi÷ kh«ng ®æi khi tèc ®é trôc chÝnh thay ®æi. §iÒu chØnh tr¬n tèc ®é φ → 1, Mc = const. §é æn ®Þnh tèc ®é ∆n% ≤ 5% HÖ T§ ¨n dao m¸y doa ph¶i ®¶m b¶o ®é t¸c ®éng nhanh, cao, dõng m¸y ph¶i chÝnh x¸c, ®¶m b¶o sù liªn ®éng víi T§ chÝnh khi l m viÖc tù ®éng. Do c¸c yªu cÇu trªn mÇ T§ ¨n dao m¸y doa th−êng sö dông ®éng c¬ mét chiÒu kÝch tõ ®éc lËp víi c¸c hÖ M§K§ - §; T - §. 16 Copyright by NguyenVanToan®
  17. ThuyÕt minh nguyªn lý l m viÖc cña c¸c m¸y c«ng nghiÖp §3.3. m¹ch ®iÖn hÖ thèng T® chÝnh m¸y doa 2620 1. Giíi thiÖu s¬ ®å hÖ thèng T§ chÝnh m¸y doa 2620: M¸y doa 2620 l m¸y cì trung b×nh: §−êng kÝnh trôc chÝnh: 90mm C«ng suÊt ®éng c¬ T§ chÝnh: 10KW Tèc ®é quay trôc chÝnh ®iÒu chØnh trong ph¹m vÞ (12,5 – 1600)v/ph C«ng suÊt ®éng c¬ ¨n dao: 2,1KW Tèc ®é ®éng c¬ ¨n dao cã thÓ ®iÒu chØnh trong ph¹m vi (2,1 – 1500)v/ph, tèc ®é lín nhÊt: 3000v/ph *S¬ ®å nguyªn lý hÖ thèng T§ chÝnh: §éng c¬ T§ chÝnh l ®éng c¬ K§B roto lång sãc hai cÊp tèc ®é: 1460v/ph khi d©y quÊn stator ®Êu tam gi¸c, v 2890v/ph khi d©y quÊn stator ®Êu sao kÐp, viÖc chuyÓn ®æi tèc ®é tõ thÊp ®Õn cao t−¬ng øng víi chuyÓn ®æi tõ ®Êu ∆ – YY v ng−îc l¹i ®−îc thùc hiÖn bíi tay g¹t c¬ khÝ 2KH cã liªn quan ®Õn thiÕt bÞ chuyÓn ®æi tèc ®é. NÕu tiÕp ®iÓm 2KH hë, d©y quÊn ®éng c¬ ®Êu t−¬ng øng víi tèc ®é thÊp, khi 2KH kÝn d©y quÊn ®éng c¬ ®−îc ®Êu t−¬ng øng víi tèc ®é cao. §éng c¬ ®−îc ®¶o chiÒu quay nhê c¸c c«ng t¾c t¬ 1T, 1N, 2T, 2N Trong s¬ ®å cßn cã ®éng c¬ b¬m dÇu b«i tr¬n §B, nã ®−îc ®ãng c¾t ®ång thêi víi ®éng c¬ chÝnh nhê c«ng t¾c t¬ KB v c¸c tiÕp ®iÓm liªn ®éng. 2. Nguyªn lý l m viÖc: a. Nguyªn lý khëi ®éng ®éng c¬ T§ chÝnh quay thuËn: Gi¶ thiÕt 1Kh kÝn, 2Kh kÝn. §Ó khëi ®éng ®éng c¬ theo chiÒu thuËn ta Ên nót MT → c«ng t¾c t¬ 1T cã ®iÖn, ®ãng c¸c tiÕp ®iÓm th−êng më, d©y quÊn ®éng c¬ ®−îc nèi v o l−íi ®ång thêi lóc n y c«ng t¾c t¬ KB cã c¸c tiÕp ®iÓm KB cÊp ®iÖn cho r¬le thêi gian Rth nh−ng tiÕp ®iÓm th−êng ®ãng më chËm Rth ch−a më ngay → c«ng t¾c t¬ Ch cã ®iÖn ®ãng c¸c tiÕp ®iÓm th−êng më Ch, cßn tiÕp ®iÓm th−êng më ®ãng chËm cña Rth ch−a ®ãng nªn c«ng t¾c t¬ 1Nh, 2Nh ch−a cã ®iÖn → d©y quÊn ®éng c¬ ®−îc ®Êu ∆ (t−¬ng øng víi tèc ®é thÊp). Sau thêi gian duy tr× cña r¬le thêi gian, tiÕp ®iÓm th−êng ®ãng më chËm Rth më, c¾t ®iÖn cña Ch, ®ång thêi tiÕp ®iÓm th−êng më ®ãng chËm cña Rth ®ãng l¹i cÊp ®iÖn cho 1Nh v 2Nh → d©y quÊn ®éng c¬ d−îc ®Êu YY t−¬ng øng víi tèc ®é cao. b. Qu¸ tr×nh khëi ®éng theo chiÒu ng−îc: T−¬ng tù c. Nguyªn lý dõng ®éng c¬ T§ chÝnh: Sau khi Ên nót dõng D, ®éng c¬ ®−îc h m ng−îc ®Õn khi dõng m¸y. Qu¸ tr×nh h m ng−îc x¶y ra nh− sau: §Ó chuÈn bÞ m¹ch h m v kiÓm tra tèc ®é ®éng c¬ ë s¬ ®å dïng r¬le kiÓm tra tèc ®é RKT, khi m¸y ®ang l m viÖc ë chiÒu quay thuËn, tiÕp ®iÓm RKT kÝn s½n → r¬le 1RH cã ®iÖn do ®ã trong qu¸ tr×nh h m c«ng t¾c t¬ 2N mÊt ®iÖn kÕt thóc qu¸ tr×nh h m. Qóa tr×nh h m ®éng c¬ ë chiÒu quay ng−îc x¶y ra t−¬ng tù, chØ kh¸c l tiÕp ®iÓm RKT-2 sÏ ®iÒu khiÓn sù t¸c ®éng cña c«ng t¾c t¬ 2T. 17 Copyright by NguyenVanToan®
  18. ThuyÕt minh nguyªn lý l m viÖc cña c¸c m¸y c«ng nghiÖp Ch−¬ng IV Trang bÞ ®iÖn – t®h cho nhãm m¸y bµo §4.1 giíi thiÖu chung vµ ph©n lo¹i M¸y b o dïng ®Ó gia c«ng c¸c chi tiÕt cã träng l−îng v chiÒu d i lín. - Ph©n lo¹i m¸y b o: + Lo¹i nhá: chiÒu d i cña b n l 3m; lùc kÐo tõ 30 – 50KN + Lo¹i trung b×nh: ChiÒu d i cña b n l 3m – 5m; lùc kÐo 70KN + Lo¹i lín: ChiÒu d i c¶u b n l 12m, lùc kÐo lín h¬n 70KN - C¸c lo¹i chuyÓn ®éng: a. ChuyÓn ®éng chÝnh: L chuyÓn ®éng tÞnh tiÕn cña b n m¸y. ChuyÓn ®éng n y mang tÝnh chÊt chu kú. Mçi chu k× gåm hai h nh tr×nh thuËn v ng−îc. H nh tr×nh thuËn thùc hiÖn gia c«ng chi tiÕt ®−îc gäi l h nh tr×nh c¾t gät, h nh tr×nh ng−îc ®−a b n m¸y ch¹y vÒ phÝa ban ®Çu kh«ng c¾t gät ®−îc gäi l h nh tr×nh kh«ng t¶i. Sau khi kÕt thóc h nh tr×nh ng−îc, b n dao di chuyÓn theo chiÒu ngang mét kho¶ng gäi l l−îng ¨n dao S. §å thÞ tèc ®é th«ng th−êng nhÊt cña b n m¸y nh− h×nh vÏ: V Vth V0 t10 t11 t12 t13 t14 -V0 t1 t2 t3 t4 t5 t6 t7 t8 t9 t9 t11 t12 t13 Vng Gi¶ thiÕt ®éng c¬ ®ang ë ®Çu h nh tr×nh thuËn, sÏ diÔn ra c¸c qu¸ tr×nh sau: - Kho¶ng t1: §éng c¬ gia tèc ®−a b n m¸y lªn tíi tèc ®é V0 víi V0 = (5-15)v/ph ®−îc gäi l tèc ®é v o dao. - Kho¶ng t2: B n dao ch¹y æn ®Þnh ë tèc ®é V0 tr−íc khi v o dao. 18 Copyright by NguyenVanToan®
  19. ThuyÕt minh nguyªn lý l m viÖc cña c¸c m¸y c«ng nghiÖp - Kho¶ng t3: Dao ¨n chi tiÕt víi tèc ®é thÊp ®Ó tr¸nh mÎ dao. - Kho¶ng t4: Gia tèc b n m¸y tíi tèc ®é c¾t gät æn ®Þnh Vth víi Vth = (5-120)v/ph. - Kho¶ng t5: Thùc hiÖn c¾t gät æn ®Þnh ë tèc ®é cao trong kho¶ng gÇn hÕt h nh tr×nh thuËn. - Kho¶ng t6: S¬ bé gi¶m tèc vÒ V0 tr−íc khi ra dao v chuÈn bÞ cho ®¶o chiÒu. - Kho¶ng t7: C¾t gät ë tèc ®é thÊp tr−íc khi ra dao ®Ó tr¸nh mÎ chi tiÕt. - Kho¶ng t8: Ch¹y kh«ng t¶i chuÈn bÞ h m dõng. - Kho¶ng t9: H m dõng v ®¶o chiÒu sang h nh tr×nh ng−îc. - Kho¶ng t10: Di chuyÓn ng−îc b n dao víi tèc ®é cao Vng > Vth ®Ó t¨ng n¨ng suÊt m¸y. - Kho¶ng t11: S¬ bé gi¶m tèc tr−íc khi ®¶o chiÒu. - Kho¶ng t12: Ch¹y ë tèc ®é V0 - Kho¶ng t13: H m dõng v ®¶o chiÒu b¾t ®Çu chu kú míi. Tõ ®å thÞ l m viÖc cña b n m¸y ta thÊy, kho¶ng thêi gian b n m¸y ë h nh tr×nh ng−îc c ng nhá c ng n©ng cao n¨ng suÊt m¸y. Th«ng th−êng ng−êi ta t¨ng tèc ®é h nh tr×nh ng−îc v chän Vng = (2-3)Vth, ngo i ra thêi gian khëi ®éng ®¶o chiÒu còng cã ¶nh h−ëng lín ®Õn n¨ng suÊt, do ®ã mét trong nh÷ng ®iÒu cÇn chó ý khi thiÕt kÕ T§ b n l l m sao gi¶m ®−îc thêi gian cña qu¸ tr×nh qu¸ ®é. Mét trong nh÷ng biÖn ph¸p gi¶m thêi gian QTQ§ l x¸c ®Þnh tñ sè truyÒn tèi −u cña c¬ cÊu T§ tõ ®éng c¬ ®Õn trôc l m viÖc ®¶m b¶o m¸y khëi ®éng víi tèc ®é cao nhÊt. b. ChuyÓn ®éng ¨n dao: L chuyÓn ®éng tÞnh tiÕn tõng b−íc cña b n dao sau mçi h nh tr×nh kÐp cña b n m¸y. TÇn sè chuyÓn cña b n dao cã thÓ lªn tíi 1000lÇn/giê. c. C¸c chuyÓn ®éng phô: Bao gåm c¸c chuyÓn ®éng ®¶m b¶o di chuyÓn nhanh b n dao, n©ng, h¹, kÑp níi x , b¬m dÇu b«i tr¬n, n©ng ®Çu dao trong h nh tr×nh ng−îc… 19 Copyright by NguyenVanToan®
  20. ThuyÕt minh nguyªn lý l m viÖc cña c¸c m¸y c«ng nghiÖp §4.2. c¸c yªu cÇu cña c¸c t® trªn m¸y bµo gi−êng 1. TruyÒn ®éng chÝnh: §Æc tÝnh phô t¶i cña T§ chÝnh nh− h×nh vÏ: P,M MC PC V Vmin Vgh Vmax Vmax Vng max D= = = (12,5 − 30 ) / 1 D¶i ®iÒu chØnh Vmin Vth min Th«ng th−êng, ®Ó ®¶m b¶o c«ng suÊt ®Æt l nhá nhÊt cho ®éng c¬ T§ th× nÕu sö dông ®éng c¬ mét chiÒu kÝch tõ ®éc lËp ta ®iÒu chØnh tèc ®é theo hai vïng: + Vïng ®iÒu chØnh ®iÖn ¸p: DA = Vgh/Vmax = (5-6)/1 Vgh = (20-25)m/ph Vmin = (4-6)m/ph Vmax = (75-120)m/ph + Vïng ®iÒu chØnh tõ th«ng DΦ = (3-5)/1 Tuy nhiªn do h»ng sè thêi gian m¹ch kÝch tõ ®éng c¬ lín l m t¨ng thêi gian cña QTQ§ nªn t¨ng n¨ng suÊt m¸y gi¶m khi sö dông ph−¬ng ph¸p ®iÒu chØnh tõ th«ng ®éng c¬. V× vËy trong thùc tÕ ng−êi ta më réng DA v thu hÑp DΦ. Sai lÖch tÜnh cña hÖ thèng yªu cÇu S% ≤ 5% §iÒu chØnh tr¬n Qu¸ tr×nh khëi ®éng, h m ªm tr¸nh va ®Ëp trong bé truyÒn víi tèc ®é t¸c ®éng 2. TruyÒn ®éng ¨n dao: D = (100 – 200)/1, l−îng ¨n dao cùc ®¹i cã thÓ ®¹t tíi (80-100)mm/h nh tr×nh kÐp §¶o chiÒu ë c¶ chÕ ®é di chuyÓn l m viÖc v chÕ ®é di chuyÓn nhanh TruyÒn ®éng ¨n dao th−êng ®−îc thùc hiÖn b»ng ®éng c¬ K§B r«to lång sãc v hép tèc ®é, còng cã thÓ sö dông c¸c hÖ c¬ khÝ, thuû lùc, khÝ nÐn… HÖ ®−îc sö dông réng r i nhÊt l ®éng c¬ mét chiÒu v hÖ trôc vÝt – ªcu hoÆc c¸c b¸nh r¨ng – thanh r¨ng. 20 Copyright by NguyenVanToan®

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản