intTypePromotion=1
ADSENSE

Tích hợp văn hóa trong dạy học văn học nước ngoài ở nhà trường phổ thông

Chia sẻ: Thi Thi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:8

225
lượt xem
8
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tích hợp văn hóa được xem là một yêu cầu, một mục đích trong hoạt động dạy học đọc hiểu văn bản văn học nước ngoài. Tích hợp văn hóa trong dạy học văn học nước ngoài sẽ giúp học sinh tiếp nhận đầy đủ vẻ đẹp của tác phẩm văn học nước ngoài vốn được phôi thai từ một nền văn hóa khác biệt. Bài báo này tập trung trình bày một số nội dung có liên quan đến vấn đề tích hợp văn hoá trong dạy học tác phẩm văn học nước ngoài ở nhà trường phổ thông

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Tích hợp văn hóa trong dạy học văn học nước ngoài ở nhà trường phổ thông

TÍCH HỢP VĂN HÓA TRONG DẠY HỌC VĂN HỌC NƯỚC NGOÀI<br /> Ở NHÀ TRƯỜNG PHỔ THÔNG<br /> NGUYỄN HOÀN ANH 1 - TRẦN HỮU PHONG 2<br /> Trường THPT Chuyên Thoại Ngọc Hầu - An Giang<br /> 2<br /> Khoa Ngữ văn, trường Đại học Sư phạm - Đại học Huế<br /> 1<br /> <br /> Tóm tắt: Tích hợp văn hóa được xem là một yêu cầu, một mục đích trong hoạt<br /> động dạy học đọc hiểu văn bản văn học nước ngoài. Tích hợp văn hóa trong dạy<br /> học văn học nước ngoài sẽ giúp học sinh tiếp nhận đầy đủ vẻ đẹp của tác phẩm văn<br /> học nước ngoài vốn được phôi thai từ một nền văn hóa khác biệt. Bài báo này tập<br /> trung trình bày một số nội dung có liên quan đến vấn đề tích hợp văn hoá trong dạy<br /> học tác phẩm văn học nước ngoài ở nhà trường phổ thông.<br /> <br /> Từ khóa: tích hợp, văn hóa, văn học, văn học nước ngoài, trường phổ thông<br /> 1. ĐẶT VẤN ĐỀ<br /> Văn hóa và văn học là hai phạm trù khác nhau nhưng có mối quan hệ rất chặt chẽ, biện chứng.<br /> Bất cứ nhà văn nào cũng sống, trưởng thành từ một hay một số nền văn hóa nhất định và vì<br /> thế, đứa con tinh thần của họ cũng ít nhiều mang dấu ấn của nền văn hoá đó. Nhận định của<br /> Aleksandr Solzhenitsyn “văn chương trở thành ký ức sống động của một quốc gia” cũng đã<br /> khẳng định rõ hơn điều này. Về phương diện tiếp nhận, người đọc nếu muốn khám phá, giải<br /> mã và đánh giá tác phẩm cũng cần phải đặt nó trong hoàn cảnh lịch sử văn hoá mà nhà văn<br /> sáng tác. Cho nên, trong nghiên cứu, phê bình văn học, người ta thường lựa chọn văn hoá như<br /> một điểm tựa vững chắc để đánh giá tác phẩm. Càng am hiểu về môi trường văn hoá mà nhà<br /> văn sống, về những dấu ấn văn hoá được nhà văn đề cập trong tác phẩm bao nhiêu thì người<br /> nghiên cứu càng đưa ra được nhận định xác đáng bấy nhiêu.<br /> Dạy học đọc hiểu văn bản thực chất là quá trình hướng dẫn, tổ chức để học sinh phân tích,<br /> khám phá vẻ đẹp về nội dung và nghệ thuật của văn bản, nhận ra thông điệp được nhà văn gửi<br /> gắm và từ đó tự “thanh lọc tâm hồn”. Vì thế, việc tích hợp văn hóa trong dạy học đọc hiểu văn<br /> bản được xem là một trong những chiếc chìa khóa mở ra cánh cửa đi vào thế giới nghệ thuật<br /> của tác phẩm. Hơn thế nữa, tác phẩm văn học nước ngoài lại được phôi thai từ một nền văn<br /> hoá khác mà học sinh chưa được tiếp cận một cách đầy đủ nên việc tích hợp trong dạy học<br /> những tác phẩm này lại càng trở nên cấp thiết.<br /> 2. NỘI DUNG<br /> 1. Văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất, tinh thần mà con người tạo ra trong quá trình tác<br /> động vào thực tiễn. Văn học là một loại hình nghệ thuật-nghệ thuật ngôn từ, là một hình thái ý<br /> thức xã hội đặc thù nhưng bản thân nó được xem là một bộ phận, một thành tố của văn hoá và<br /> cũng là nơi bảo tồn, lưu giữ các giá trị một cách tự nhiên và lâu bền nhất: “Văn học là sự tự ý<br /> thức văn hóa. Văn học chẳng những là một bộ phận của văn hóa, chịu sự chi phối ảnh hưởng<br /> trực tiếp của văn hóa mà còn là một trong những phương tiện tồn tại và bảo lưu văn hóa” [1].<br /> Có thể nói, trong mối quan hệ này, văn học không chỉ là bộ phận, là sự biểu hiện đơn thuần<br /> của văn hoá mà còn có những giá trị đặc thù của nó. Nếu văn hoá là những giá trị vật chất và<br /> tinh thần đã được xác lập một cách tương đối rõ ràng, ổn định thì văn học không ngừng mở ra<br /> những giá trị văn hoá mới, văn học có thể phản ánh những giá trị văn hoá vật chất nhưng mục<br /> đích mà nó hướng tới lại là những giá trị văn hoá tinh thần. Nhận thức điều này để tránh việc<br /> Tạp chí Khoa học và Giáo dục, Trường Đại học Sư phạm Huế<br /> ISSN 1859-1612, Số 01(41)/2017: tr. 45-52<br /> Ngày nhận bài: 01/3/2017; Hoàn thành phản biện: 10/3/2017; Ngày nhận đăng: 31/3/2017<br /> <br /> 46<br /> <br /> NGUYỄN HOÀN ANH - TRẦN HỮU PHONG<br /> <br /> đơn giản, dung tục hoá việc phân tích, giải mã, tiếp nhận và dạy học tác phẩm văn chương<br /> trong nhà trường. Nghĩa là, chỉ nên xem văn hoá như là xuất phát điểm, là nền tảng để tiếp<br /> nhận tác phẩm được sâu sắc và toàn diện hơn chứ không phải tìm kiếm các chi tiết, sự kiện để<br /> chứng minh cho một giá trị văn hoá nào đó.<br /> 2. Những lí giải về mối quan hệ giữa văn hoá và văn học, nhất là sự chi phối của văn hoá tới<br /> việc tiếp nhận, cảm thụ văn chương đã tạo ra những tiền đề lí luận hết sức quan trọng cho việc<br /> dạy học đọc hiểu tác phẩm văn học nước ngoài theo hướng tích hợp văn hoá. Dạy học tích<br /> hợp là sự kết hợp, phối kết các tri thức, kĩ năng của các môn học hoặc các phân môn khác<br /> nhau khi các môn học hoặc các phân môn này có nét tương đồng. “Tích hợp là hành động liên<br /> kết các đối tượng nghiên cứu, giảng dạy, học tập của cùng một lĩnh vực hoặc vài lĩnh vực<br /> khác nhau trong cùng một kế hoạch dạy học” [5] nhằm mục tiêu hình thành một hệ thống<br /> năng lực cụ thể cho học sinh. Việc dạy học tích hợp cũng được tiến hành bằng hai phương<br /> thức chủ đạo là tích hợp ngang và tích hợp dọc. Quan điểm dạy học này không chỉ chi phối<br /> việc xây dựng chương trình, sách giáo khoa hiện nay mà còn được vận dụng vào quá trình tổ<br /> chức dạy học nói chung và dạy học đọc hiểu văn bản nói riêng. Tuy nhiên, tích hợp văn hoá<br /> vẫn còn là một khái niệm cần tiếp tục được làm sáng tỏ trước khi vận dụng vào thực tế dạy<br /> học. Một số câu hỏi được đặt ra là: tích hợp văn hoá trong dạy học đọc hiểu là gì? Tích hợp<br /> văn hoá trong dạy học đọc hiểu cần đảm bảo những yêu cầu và nguyên tắc nào? Dựa vào khái<br /> niệm tích hợp nói chung, chúng tôi cho rằng tích hợp văn hoá về bản chất là phương thức tích<br /> hợp ngang, sử dụng phối hợp có hiệu quả các tri thức về văn hoá trong giờ đọc hiểu để học<br /> sinh có thể cảm thụ, tiếp nhận tác phẩm một cách sâu sắc, đầy đủ và chiếm lĩnh được các giá<br /> trị văn hoá chứa đựng trong nó. Khái niệm này tự nó đã đặt ra hai yêu cầu đối với việc tích<br /> hợp văn hoá trong dạy học đọc hiểu: sử dụng văn hoá như tiền đề, phương tiện để triển khai<br /> hoạt động đọc hiểu và xem văn hoá là một trong những mục đích cần hướng tới của hoạt động<br /> đọc hiểu. Nói cách khác, tích hợp văn hoá đòi hỏi phải xem văn hoá vừa là yêu cầu vừa là<br /> mục tiêu hướng tới của việc đọc hiểu.<br /> Xem văn hoá là yêu cầu, giáo viên cần phải xác định được những tri thức văn hoá có liên<br /> quan đến nhà văn, nhà thơ và những sự kiện, tình huống xuất hiện trong tác phẩm như hoàn<br /> cảnh lịch sử, phong tục tập quán, quan niệm và thị hiếu nghệ thuật, chính trị, tôn giáo….<br /> Những tri thức này cần được sử dụng kết hợp một cách hợp lí, hài hoà sao cho không làm mất<br /> đi đặc trưng của giờ đọc hiểu. Xem văn hoá là mục đích, giáo viên cần giúp học sinh không<br /> những hiểu được nội dung, nghệ thuật của tác phẩm, hình thành cảm xúc thẩm mĩ mà còn góp<br /> phần để học sinh nhận ra được những vẻ đẹp văn hoá vật chất và tinh thần được nhà văn tái<br /> hiện trong đó.<br /> 3. Từ góc độ chương trình dạy học, có thể nói, các tác phẩm văn học nước ngoài được lựa<br /> chọn giới thiệu trong chương trình là những tác phẩm hay, tiêu biểu cho các nền văn học lớn<br /> của thế giới. Tuy nhiên, hiệu quả dạy học đọc hiểu các tác phẩm này trong nhà trường vẫn<br /> chưa tương xứng với vị trí, tầm vóc của nó. Hiệu quả dạy học chưa cao, học sinh tỏ ra thờ ơ,<br /> không hứng thú với các tác phẩm văn học này, nhiều giáo viên chưa chú ý, đầu tư các tiết dạy<br /> một cách đúng mức. Ngoài những nguyên nhân khách quan như các tác phẩm văn học nước<br /> ngoài không nằm trong nội dung thi đại học, một số giáo viên còn xem nhẹ nội dung này…<br /> thì một trong những nguyên nhân dẫn đến thực trạng dạy học đọc hiểu tác phẩm văn học nước<br /> ngoài như hiện nay là do nét đặc thù của nó. Những tác phẩm văn học nước ngoài trong<br /> chương trình Ngữ văn phổ thông hiện nay được sáng tác ở những thời điểm và là sự kết tinh<br /> của những môi trường văn hoá rất khác biệt so với thời đại và không gian văn hoá mà học<br /> sinh đang sống và trải nghiệm. Nói cách khác, giữa học sinh và tác phẩm văn học nước ngoài<br /> tồn tại một khoảng cách thẩm mĩ rất lớn. Không gian tác phẩm ra đời, bối cảnh được nhắc đến<br /> <br /> TIỀN ĐỀ CỦA SỰ TIẾP NHẬN…<br /> <br /> 47<br /> <br /> trong tác phẩm là ở một đất nước khác, thậm chí một châu lục, một phương trời khác mà học<br /> sinh chưa từng biết, chưa từng đặt chân tới. Hơn nữa, với học sinh, tác phẩm văn học nước<br /> ngoài không chỉ có sự khác biệt về thời gian, không gian văn hóa mà còn rất “lạ hoá” về<br /> phong cách nghệ thuật và phương pháp sáng tác... Điều này tất nhiên sẽ ảnh hưởng đến thị<br /> hiếu nghệ thuật và nhất là “tầm đón nhận” của “bạn đọc học sinh”.<br /> 4. Từ những vấn đề lí luận và thực tiễn nói trên, chúng ta cần phải chú trọng sử dụng các biện<br /> pháp tích hợp hợp văn hoá nhằm nâng cao hiệu quả dạy học tác phẩm văn nước ngoài cho học<br /> sinh Trung học phổ thông hiện nay. Các phương thức và biện pháp này vừa phải đảm bảo<br /> những yêu cầu như đã nêu ở mục 2 vừa phải hướng tới mục tiêu nâng cao tầm đón nhận cho<br /> học sinh. Trong khuôn khổ bài báo này, chúng tôi đề xuất một số biện pháp tích hợp như sau:<br /> - Tích hợp ở khâu chuẩn bị của giáo viên và học sinh.<br /> +Giáo viên thiết kế giáo án theo hướng tích hợp văn hóa: Việc tích hợp văn hóa trong giờ dạy<br /> học văn học nước ngoài phải được thể hiện ngay từ khâu thiết kế dạy học: xác định mục tiêu,<br /> lựa chọn nội dung cơ bản và dự kiến phương pháp. Chẳng hạn, thiết kế bài học Ông già và<br /> biển cả, giáo viên cần xác định được mục tiêu về tri thức là: giúp học sinh hiểu được đặc điểm<br /> văn hóa Phương Tây, biết trân trọng những khát khao chinh phục và sức mạnh tinh thần của<br /> con người khi khai thác thông điệp của tác phẩm: “Con người sinh ra không phải để dành cho<br /> thất bại. Con người có thể bị hủy diệt chứ không thể bị đánh bại”.<br /> Tiếp đến, giáo viên cần lựa chọn, sắp xếp các kiến thức cơ bản về văn học, văn hóa theo định<br /> hướng dạy học sao cho vừa đạt mục tiêu đề ra, vừa đảm bảo dung lượng kiến thức cần thiết<br /> đồng thời không vượt quá thời lượng cho phép của tiết học. Chẳng hạn, dạy bài Hồi trống cổ<br /> thành (Trích Tam quốc diễn nghĩa của nhà văn La Quán Trung); giáo viên lựa chọn các kiến<br /> thức cơ bản về văn học sau đây để khai thác: Kiến thức chung về tác giả, tác phẩm; vẻ đẹp<br /> của các nhân vật Trương Phi, Quan Công; nghệ thuật kể chuyện. Song song đó, giáo viên<br /> cũng định hướng nội dung văn hóa được tích hợp để làm nền tảng giúp học sinh cảm thụ tác<br /> phẩm như: bối cảnh lịch sử xã hội cát cứ phân tranh thời Tam quốc; học thuyết Nho gia đề<br /> cao tam cương, ngũ thường, tình nghĩa. Nghĩa là, giáo viên không đi sâu giảng dạy kiến thức<br /> văn hóa, xã hội mà chỉ chọn lựa phối kết những tri thức văn hóa phù hợp để học sinh hiểu về<br /> hoàn cảnh sinh thành tác phẩm và lý giải, đánh giá được vẻ đẹp của các nhân vật đặt trong bối<br /> cảnh văn hóa mà tác phẩm ra đời.<br /> Giáo viên cũng cần dự kiến các phương pháp dạy học theo hướng tích hợp văn hoá: Tích hợp<br /> văn hóa trong giờ đọc hiểu không phải là dạy thêm kiến thức văn hóa trong giờ dạy văn học<br /> mà là lồng ghép, phối kết kiến thức văn hóa, văn học để làm sáng tỏ vẻ đẹp của tác phẩm văn<br /> học. Do vậy, việc lựa chọn phương pháp dạy học thế nào để việc kết hợp kiến thức diễn ra<br /> thuận lợi nhất là yêu cầu lớn đặt ra với người giáo viên. Chúng tôi đề xuất một số phương<br /> pháp dạy học tích cực có thể sử dụng trong dạy học tích hợp văn hóa, văn học như: phương<br /> pháp dạy học theo nhóm, phương pháp dạy học nêu và giải quyết vấn đề, phương pháp hỏi<br /> đáp linh hoạt. Chẳng hạn, Dạy bài Thuốc của Lỗ Tấn, giáo viên đặt ra bốn vấn đề tích hợp<br /> văn hóa, văn học và giao cho các nhóm như sau:<br /> Nhóm 1: Tìm hiểu phần Tiểu dẫn, giới thiệu chung về tác giả, tác phẩm. Vì sao Lỗ Tấn lại<br /> muốn trở thành nhà văn? Mục đích viết tác phẩm Thuốc? (Dữ liệu văn hóa ở phần này là nạn<br /> mê tín dị đoạn, lối tư duy u mê lạc hậu, căn bệnh tinh thần của dân tộc Trung Quốc đầu thế kỉ<br /> XX; Lỗ Tấn muốn trở thành nhà văn để chữa căn bệnh về tinh thần của người Trung Quốc,<br /> tác phẩm Thuốc ra đời như một khát vọng tìm lấy phương thuốc chữa căn bệnh u mê, đớn hèn<br /> của dân tộc Trung Hoa lúc bấy giờ).<br /> <br /> 48<br /> <br /> NGUYỄN HOÀN ANH - TRẦN HỮU PHONG<br /> <br /> Nhóm 2: Tìm hiểu câu chuyện ở quán trà của gia đình Hoa Thuyên. Ở quán trà đã xảy ra<br /> những chuyện gì? Vì sao người ta tin rằng bánh bao tẩm máu lại có thể chữa được bách bệnh?<br /> Thái độ của mọi người đối với người chiến sĩ cách mạng Hạ Du vừa bị xử tử như thế nào?<br /> (Dữ liệu văn hóa ở phần này là sự lạc hậu trong suy nghĩ về y học, sự u mê về chính trị của<br /> người Trung Hoa, họ tin rằng bánh bao tẩm máu có thể chữa bách bệnh; họ gọi người cách<br /> mạng là giặc, hả hê trước cái chết của người đã chiến đấu hy sinh cho dân tộc, thậm chí dùng<br /> máu người cách mạng để chữa bệnh…)<br /> Nhóm 3: Tìm hiểu câu chuyện ở nghĩa địa giữa Bà Hoa và bà Hạ. Câu chuyện ở nghĩa địa<br /> diễn ra như thế nào? Ý nghĩa của các hình ảnh: những ngôi mộ dày khít như bánh bao nhà<br /> giàu ngày mừng thọ; con đường mòn chia tách khu nghĩa địa dành cho người nghèo và người<br /> chết vì tù tội; vòng hoa trên mộ Hạ Du; con quạ bay vút lên bầu trời? Đoạn cuối tác phẩm, bà<br /> Hoa bước qua con đường mòn đến bên bà Hạ, chi tiết đó có ý nghĩa gì? Vì sao tác giả lại chọn<br /> họ Hoa, Hạ để đặt cho nhân vật? (Dữ liệu văn hóa ở phần này là: sự chết chóc, điêu tàn đẫy<br /> rẫy xã hội Trung Quốc; tư tưởng kì thị, tự chia tách của người Trung Hoa, tên gọi xa xưa của<br /> dân tộc Trung Hoa là Hoa Hạ… để học sinh thấy được dụng ý nghệ thuật, chiều sâu tư tưởng<br /> mà tác giả gửi gắm.)<br /> Nhóm 4: Tìm hiểu đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm. Chú ý các hình ảnh biểu tượng, ẩn dụ;<br /> không gian, thời gian nghệ thuật của tác phẩm. (Dữ liệu văn hóa trong phần này là cảm quan<br /> văn học của người Trung Quốc, cảm quan văn học của người phương Đông).<br /> Nhóm 5: Nhóm chuyên gia (bao gồm một số học sinh giỏi, khá ở lớp): Điều khiển tiến trình<br /> thảo luận, tổng hợp các ý kiến, đưa ra nhận xét ban đầu.<br /> + Hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài theo hướng tích hợp: Giáo viên căn cứ vào mục tiêu cụ thể<br /> của mỗi bài học để yêu cầu học sinh chuẩn bị bài theo hướng tích hợp. Bên cạnh nhiệm vụ tìm<br /> hiểu nội dung, nghệ thuật của tác phẩm, giáo viên có thể yêu cầu học sinh tìm hiểu các tri<br /> thức có liên quan đến hoàn cảnh lịch sử văn hoá ra đời tác phẩm, những giá trị văn hoá<br /> (phong tục, tôn giáo, địa danh) được đề cập đến trong văn bản… Chẳng hạn ở bài Uy-lít-xơ<br /> trở về giáo viên có thể yêu cầu học sinh tìm hiểu các vấn đề như:<br /> a) Nhận xét về cuộc đấu trí của Uy-lít-xơ và Pê-nê-lốp?<br /> b) Thử giải thích vì sao người Hy Lạp cổ lại đề cao trí tuệ?...<br /> - Tích hợp trong tiến trình lên lớp<br /> + Tích hợp tri thức văn hóa khi hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần Tiểu dẫn, Chú thích: Ở các<br /> phần này, giáo viên yêu cầu học sinh đọc kĩ các nội dung Tiểu dẫn, Chú thích và yêu cầu học<br /> sinh tìm hiểu những nét khái quát về tác giả, tác phẩm và các thành tố văn hoá có liên quan<br /> đến tác giả và tác phẩm. Sau khi học sinh trả lời, giáo viên diễn giảng, khắc sâu các kiến thức<br /> cơ bản theo mục tiêu, nội dung bài học, trong đó phần kiến thức văn hóa sẽ được nhấn mạnh<br /> để làm cơ sở lý giải phần kiến thức văn học. Chẳng hạn, dạy học tác phẩm Thuốc của Lỗ Tấn,<br /> giáo viên yêu cầu học sinh đọc phần Tiểu dẫn sách giáo khoa đặt câu hỏi:<br /> a) Cho biết hoàn cảnh ra đời của tác phẩm?<br /> b) Bối cảnh đó đã chi phối thế nào đến mục đích sáng tác của tác giả và nội dung của tác<br /> phẩm?<br /> Cơ sở văn hóa để trả lời các câu hỏi này là đặc điểm chính trị- kinh tế- xã hội Trung Quốc<br /> những năm đầu thế kỷ XX, đặc biệt là lối tư duy lầm lạc của người Trung Quốc, những hủ<br /> <br /> TIỀN ĐỀ CỦA SỰ TIẾP NHẬN…<br /> <br /> 49<br /> <br /> tục, sự mê tín dị đoan, sự xa rời quần chúng của một bộ phận người làm cách mạng dẫn đến<br /> những bi kịch lịch sử…<br /> + Tích hợp tri thức văn hóa khi tổ chức cho học sinh khai thác nội dung, nghệ thuật của tác<br /> phẩm: Hướng dẫn học sinh khai thác nội dung, nghệ thuật của tác phẩm là khâu then chốt<br /> trong dạy học tác phẩm văn chương, chiếm nhiều thời lượng nhất trong tiết học. Giáo viên cần<br /> chú ý tích hợp tri thức văn hóa khi hướng dẫn học sinh khai thác nội dung, nghệ thuật của tác<br /> phẩm. Bởi nội dung, nghệ thuật của tác phẩm chính là nơi sự kết hợp văn hóa, văn học hiện ra<br /> rõ nét nhất.<br /> Tuy nhiên, không phải trong toàn bộ tác phẩm đều chứa đựng dữ liệu văn hóa để có thể triển<br /> khai việc tích hợp. Do đó, giáo viên có thể chọn một điểm hoặc một vài điểm nổi bật - nơi<br /> bộc lộ bản chất nghệ thuật, tư tưởng của tác phẩm để triển khai vấn đề tích hợp. Nói một cách<br /> khác, giáo viên phải chọn được một điểm trong tác phẩm mà ở đó vấn đề văn hóa và văn học<br /> hòa quyện vào nhau để hướng dẫn học sinh khai thác nhằm làm sáng tỏ giá trị nội dung, nghệ<br /> thuật của tác phẩm.<br /> Chẳng hạn, trong quá trình phân tích nhân vật Rama trong đoạn trích Rama buộc tội, giáo<br /> viên có thể cho học sinh làm việc cá nhân hoặc làm việc theo nhóm nhỏ để trả lời các câu hỏi:<br /> a) Tìm những chi tiết miêu tả lời nói, thái độ của Rama khi buộc tội Xi ta?<br /> b) Vì sao thái độ của Rama đau đớn, bi thương (cúi gầm mặt xuống đất, mặt chàng nom như<br /> thần chết) nhưng miệng chàng vẫn nói ra những lời buộc tội cứng rắn, xua đuổi Xita trước<br /> bao nhiêu người? Thái độ đó nói lên nét đẹp gì của con người ấn độ?<br /> Cơ sở văn hóa để lý giải vấn đề ở đây là tâm lý trọng bổn phận, danh dự, đạo đức, thái độ coi<br /> trọng cộng đồng của người Ấn Độ. Đó là nét văn hóa riêng của Ấn Độ cũng là nét đẹp của<br /> nhân vật Rama.<br /> Hoặc dạy bài Ông già và biển cả của nhà văn Hê-minh-uê, giáo viên có thể chọn cuộc chiến<br /> đấu của ông lão và con cá kiếm làm điểm nút để triển khai việc tích hợp văn học, văn hóa<br /> nhằm làm bật lên vẻ đẹp của tác phẩm qua hệ thống các câu hỏi như sau:<br /> a) Tìm những chi tiết miêu tả con cá kiếm trong cuộc chiến đấu với ông lão (ngoại hình, sức<br /> mạnh)? Thái độ của ông lão đối với con cá kiếm? Từ đó, anh/chị hãy chỉ ra ý nghĩa của hình<br /> tượng con cá kiếm.<br /> b) Tìm những chi tiết miêu tả nhân vật ông lão Xăng-tin-a-gô trong cuộc chiến đấu với con cá<br /> kiếm (Hành động, lời nói, nghị lực)? Vì sao ông lão yêu quý con cá kiếm nhưng vẫn quyết<br /> tâm giết nó? Từ đó, anh/chị nhận xét gì về tính cách của nhân vật?<br /> c) Thử rút ra thông điệp mà tác giả gửi gắm qua việc miêu tả cuộc chiến đấu của ông lão và<br /> con cá kiếm.<br /> Tri thức văn hóa được tích hợp ở đây là tính cách của con người phương Tây luôn khát khao<br /> chinh phục và chế ngự thiên nhiên, điểm này hoàn toàn khác biệt với tính cách phương Đông<br /> thường ôn hòa, chung sống với thiên nhiên, xem thiên nhiên là bầu bạn. Có hiểu được đặc<br /> điểm văn hóa này mới lý giải được vì sao nhân vật Xăng-ti-a-gô quyết giết cho bằng được con<br /> cá kiếm dù hết sức trân quý nó. Đó là cơ sở để học sinh cảm thụ được vẻ đẹp của con người<br /> trước biển cả mênh mông, trước sức mạnh kỳ diệu của thiên nhiên và sức mạnh của khát vọng<br /> mà con người ấp ủ.<br /> - Tích hợp tri thức văn hóa ở khâu tổng kết, ôn tập<br /> <br />
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2