Tóm tắt Luận án Tiến sĩ: Kiệt sức làm cha mẹ trong gia đình hạt nhân

Trong bối cảnh xã hội hiện đại đang tái định hình các giá trị và vai trò cá nhân, tình trạng kiệt sức làm cha mẹ (Parental Burnout – PB) ngày càng trở nên phổ biến, không chỉ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần của cha mẹ mà còn tác động tiêu cực đến sự phát triển của trẻ và mối quan hệ gia đình. Đặc biệt, tại Việt Nam, quá trình đô thị hóa và sự chuyển dịch sang mô hình gia đình hạt nhân đã làm tăng gánh nặng lên vai trò làm cha mẹ, nơi nguồn lực hỗ trợ thường bị hạn chế. Nhu cầu nghiên cứu chuyên sâu về kiệt sức làm cha mẹ, đặc biệt trong các gia đình hạt nhân Việt Nam, là vô cùng cấp thiết để làm rõ các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp nhằm đảm bảo đời sống tinh thần khỏe mạnh cho các gia đình.

Các nhà nghiên cứu, sinh viên chuyên ngành tâm lý học, xã hội học, giáo dục, công tác xã hội; các nhà trị liệu gia đình, chuyên gia tư vấn tâm lý; và các nhà hoạch định chính sách liên quan đến gia đình và trẻ em.

Luận án tiến sĩ này tập trung nghiên cứu tình trạng kiệt sức làm cha mẹ trong gia đình hạt nhân tại Việt Nam, nhằm mục đích làm rõ thực trạng, xác định các yếu tố liên quan như chủ nghĩa hoàn hảo, thực hành nuôi dạy con cường độ cao, mức độ cùng làm cha mẹ, sự gần gũi cảm xúc, và hỗ trợ từ cộng đồng. Nghiên cứu cũng khảo sát sự khác biệt về mức độ kiệt sức giữa gia đình hạt nhân và gia đình mở rộng, cũng như theo các đặc điểm nhân khẩu học của cha mẹ. Mục tiêu tổng thể là bổ sung cơ sở lý luận và thực tiễn cho lĩnh vực sức khỏe tâm thần của người làm cha mẹ. Về phương pháp luận, nghiên cứu áp dụng cách tiếp cận đa chiều bao gồm hệ thống cấu trúc, sinh thái (mô hình Bronfenbrenner), tâm lý học gia đình, tâm lý học phát triển, tâm lý học văn hóa – xã hội và hiện tượng học để có cái nhìn toàn diện. Phương pháp nghiên cứu kết hợp định lượng thông qua bảng hỏi và định tính với phỏng vấn bán cấu trúc nhằm thu thập dữ liệu sâu sắc về các biểu hiện, hậu quả và cách ứng phó với kiệt sức làm cha mẹ trong bối cảnh văn hóa Việt Nam. Dữ liệu được xử lý bằng thống kê toán học (JASP) và phân tích theo chủ đề. Luận án đóng góp về mặt lý luận bằng cách làm rõ khái niệm kiệt sức làm cha mẹ và đề xuất khung phân tích các khía cạnh liên quan trong bối cảnh văn hóa – xã hội Việt Nam. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu cung cấp cơ sở quan trọng để nhận diện sớm và phát triển các chiến lược can thiệp hệ thống cho tình trạng kiệt sức làm cha mẹ trong gia đình hạt nhân. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa định hướng cho các chương trình hỗ trợ tâm lý – xã hội, nâng cao sức khỏe tinh thần cho cha mẹ và gia đình, đặc biệt trong một xã hội đang chuyển mình mạnh mẽ.