Ố Ế
Ề
TUYÊN NGÔN NHÂN QUY N QU C T , 1948
ượ ạ ộ ồ ế ố ợ ố ố ị (Đ c Đ i h i đ ng Liên H p Qu c thông qua và công b theo Ngh quy t s 217A (III) ngày 10/12/1948)
Ờ Ầ L I NÓI Đ U
ứ ằ ậ ớ V i nh n th c r ng:
ệ ừ ờ ủ ậ ẩ ố ọ ề ằ ơ ở ự ể ẳ Vi c th a nh n ph m giá v n có, các quy n bình đ ng và không th tách r i c a m i thành viên trong ế ớ ạ gia đình nhân lo i là c s cho t do, công b ng và hoà bình trên th gi i;
ườ ề ế ẫ ng và xâm ph m các quy n con ng ạ ậ ộ ạ do ngôn lu n, t ộ c t i đ ườ ạ ế ớ ệ ng tâm nhân lo i, và vi c xây d ng m t th gi ị ữ i đã d n đ n nh ng hành đ ng tàn b o xúc ph m t i trong đó con ng ượ ổ ự ả ọ ự ỗ ợ ng, không còn ph i ch u n i s hãi và nghèo kh cùng c c, đ ớ ạ i ự ườ ượ ự do tín ấ ủ c coi là khát v ng cao nh t c a loài ự S coi th ươ l ng ng ưỡ i, ườ
ườ ầ ậ ả ề ườ ả ổ ộ i không bu c ph i n i ả ượ i c n ph i đ ố ằ ố ế ư ệ ể ứ ạ ự ộ ệ ộ ề Đi u c t y u là quy n con ng ố ậ d y nh là m t bi n pháp cu i cùng nh m ch ng l c pháp lu t b o v đ con ng i s đ c tài và áp b c.
ấ ầ ệ ữ ị ữ ệ ẩ ộ ế Vi c thúc đ y quan h h u ngh gi a các dân t c là r t c n thi t.
ợ ộ ươ ị ề ề i, vào nhân ph m và giá tr c a m i con ng ẩ ẩ ự ế ẳ ị ủ ộ ẳ ệ ố ữ ố ơ ườ ư ỗ ộ ự ề ế ề ơ ả ng ni m tin vào các quy n c b n ữ i, vào các quy n bình đ ng gi a nam và n , ớ ự t h n, v i s ộ ố ộ Các dân t c thu c Liên H p Qu c đã tái kh ng đ nh trong Hi n ch ườ ủ c a con ng ế ỏ và đã bày t quy t tâm thúc đ y s ti n b xã h i cũng nh xây d ng các đi u ki n s ng t ơ ự do r ng rãi h n; t
ố ẩ ự ấ ấ ớ ợ ố ọ ế ơ ả ủ ườ ự ủ ề Các qu c gia thành viên đã cam k t, cùng v i Liên H p Qu c, ph n đ u thúc đ y s tôn tr ng và tuân i; th chung các quy n và t do c b n c a con ng
ự ế ố ể ệ ầ ọ ấ ề ề ố do k trên là y u t ấ ể ự quan tr ng nh t đ th c hi n đ y đ ủ ứ ậ Sự nh n th c th ng nh t v các quy n và t ế cam k t này.
ạ ộ ồ ố ố ợ Do đó, Đ i h i đ ng Liên H p Qu c công b ,
ả ế ớ ề i này là th ấ ả ụ ủ ả ọ ớ ả ướ ệ ự ẩ ự ự ẽ ề ấ ọ ườ ề ậ ộ ở ỉ ớ ườ ệ ề ổ ẩ ự ừ ớ ả c mình mà v i c các dân t c ự ướ ệ ể ả ướ ả ố t c các qu c gia và các c đo chung cho t ệ ch c xã h i, đánh giá vi c th c hi n các m c tiêu c a mình mà, trên ơ ả do c b n ủ ư i thông qua truy n bá và giáo d c; cũng nh thúc đ y s th a nh n và tuân th chung và ộ các lãnh th thu c ố ạ c mình, thông qua các bi n pháp tích c c, k c trong ph m vi qu c gia và ườ ề i v quy n con ng B n Tuyên ngôn toàn th gi ộ ổ ứ ộ dân t c, và cho c m i cá nhân và t ấ ơ ở c s luôn ghi nh b n Tuyên ngôn này, s ph n đ u thúc đ y s tôn tr ng các quy n và t ụ ủ c a con ng ữ i dân n h u hi u các quy n đó không ch v i ng ề ủ quy n qu n thác c a n ố ế qu c t .
Đi u 1ề .
ườ ề ẩ ẳ ọ ườ ề do và bình đ ng v nhân ph m và các quy n. M i ng i đ u đ ượ ạ c t o ả ố ử ớ ầ ằ ề ọ i sinh ra đ u đ M i ng ươ hoá ban cho lý trí và l ượ ự ề c t ng tâm, và c n ph i đ i x v i nhau b ng tình anh em.
Đi u 2ề .
ườ ề ượ ưở ề ả c h t c các quy n và t ớ i đ u đ ệ ố ử ấ ả ộ ị ặ ể ấ ỳ ự do nêu trong b n Tuyên ngôn này mà không có b t k i tính, ngôn ng , tôn giáo, quan đi m chính tr ho c quan t đ i x nào v ch ng t c, màu da, gi ả ng t ề ủ ộ ồ ố ữ ấ ặ ầ ộ ị ị ọ M i ng ự s phân bi ể đi m khác, ngu n g c dân t c ho c xã h i, tài s n, thành ph n xu t thân hay các đ a v khác.
ườ ự ộ ị ị ỷ ị ả ố ổ ị ặ i mà d a trên đ a v chính tr , pháp lý ho c ổ ộ ậ i đó xu t thân, dù đó là lãnh th đ c l p, u tr , qu n thác, ề ề ủ ấ ế ả ị ớ ệ ấ ứ ự t nào v i m t ng Ngoài ra, cũng không có b t c s phân bi ườ ặ qu c t c a qu c gia ho c lãnh th mà ng ấ ỳ ạ ch a đ qu n hay đang ph i ch u b t k h n ch nào khác v ch quy n. ố ế ủ ư ượ ự ả c t
Đi u 3ề .
ườ ề ề ự ọ M i ng ề ố i đ u có quy n s ng, quy n t do và an toàn cá nhân.
Đi u 4ề .
ệ ặ ị ưỡ ứ ư ệ ệ ứ ọ ệ ho c b c ng b c làm vi c nh nô l ; m i hình th c nô l và buôn bán nô l ệ ị ấ ị ắ Không ai b b t làm nô l ề đ u b c m.
Đi u 5ề .
ị ố ử ử ạ ặ ạ ấ ấ ạ ạ ẩ ộ ị Không ai b tra t n hay b đ i x , x ph t m t cách tàn b o, vô nhân đ o ho c h th p nhân ph m.
Đi u 6ề .
ườ ề ề ượ ậ ư ậ ở ọ ơ ọ M i ng i đ u có quy n đ c công nh n t cách là con ng ườ ướ i tr c pháp lu t m i n i.
Đi u 7ề .
ườ ề ẳ ệ ộ ậ ả ậ ẳ ố ệ c b o v m t cách bình đ ng ch ng l ướ t nào. M i ng ượ ề ượ ả i đ u có quy n đ ố i đ u bình đ ng tr ọ ạ ệ ộ ạ ấ ỳ ự ộ c pháp lu t và đ ườ ề ả t đ i x nào vi ph m b n Tuyên ngôn này, và ch ng l c pháp lu t b o v m t cách bình đ ng mà không có ạ ấ ỳ ự i b t k s ệ ố ử t đ i x ẳ i b t k s kích đ ng phân bi ọ M i ng ấ ỳ ự b t k s phân bi ệ ố ử phân bi ư ậ nào nh v y.
Đi u 8ề .
ề ả ệ ằ ữ ẩ ố i đ u có quy n đ ườ ề ữ ạ ề ơ ả ủ ọ ệ ể ị ế ọ M i ng ố ch ng l i nh ng hành vi vi ph m các quy n c b n c a h mà đã đ ệ ề ượ c các toà án qu c gia có th m quy n b o v b ng các bi n pháp h u hi u đ ậ ượ ạ c hi n pháp hay lu t pháp quy đ nh.
Đi u 9ề .
ữ ỳ ệ ư ị ắ Không ai b b t, giam gi ộ hay l u đày m t cách tu ti n.
. Đi u 10ề
ử ề ề ẳ ằ ở i đ u bình đ ng v quy n đ ườ ề ể ụ ủ ọ ề ị ộ ượ ọ c xét x công b ng và công khai b i m t toà án đ c l p và M i ng ư ề ấ ứ ự ộ ộ khách quan đ xác đ nh các quy n và nghĩa v c a h , cũng nh v b t c s bu c t ộ ậ ố ớ ọ i nào đ i v i h .
. Đi u 11ề
ị ự ề ượ i, n u b cáo buôc v hình s , đ u có quy n đ ề ử ộ ườ ộ c coi là vô t ơ i m t phiên toà xét x công khai, n i ng ế i cho đ n khi đ ượ ả i đó đ ượ ứ c ch ng ữ ả c b o đ m nh ng ườ ạ ệ ầ ề ọ 1. M i ng ộ minh là ph m t đi u ki n c n thi ề ế ậ ạ i theo pháp lu t, t ữ ế ể t đ bào ch a cho mình.
ị ộ ặ ự ắ ấ ứ ấ ộ i vì b t c hành vi ho c s t c trách ể ố ế ự ệ ậ vào th i đi m th c hi n hành vi hay có s ờ ạ ượ ạ ậ ị ạ ặ ự ị ứ ể ơ ờ ộ nào mà không c u thành m t ự c quy đ nh vào th i đi m hành vi ự ệ ộ 2. Không ai b cáo bu c là ph m t ố ạ ph m t i hình s theo pháp lu t qu c gia hay pháp lu t qu c t ắ t c trách đó. Cũng không ai b tuyên ph t n ng h n m c hình ph t đ ạ ph m t c th c hi n. ộ ượ i đ
. Đi u 12ề
ả ộ ố ỳ ệ ơ ở , gia đình, n i ườ ề ề ọ ượ ư i đ u có quy n đ ư ặ ho c th tín, ệ ậ ả c pháp lu t b o v ị ự ạ ệ ư ậ ạ ộ ệ Không ai ph i ch u s can thi p m t cách tu ti n vào cu c s ng riêng t ặ ự cũng nh b xúc ph m danh d ho c uy tín cá nhân. M i ng ố ch ng l ư ị ạ ự i s can thi p và xâm ph m nh v y.
. Đi u 13ề
ườ ề ề ự ạ ự ổ ủ ư ạ ố ọ 1. M i ng i đ u có quy n t do đi l i và t do c trú trong ph m vi lãnh th c a qu c gia.
ườ ề ỏ ấ ỳ ướ ề ờ ể ả ướ ư ề i đ u có quy n r i kh i b t k n c nào, k c n c mình, cũng nh có quy n tr ở ề v ọ 2. M i ng ướ c mình. n
. Đi u 14ề
ườ ề ề ế ượ ị ượ ọ 1. M i ng i đ u có quy n tìm ki m và đ c lánh n n ạ ở ướ n c khác khi b ng c đãi.
ề ườ ụ ố ề ươ ữ ộ c áp d ng trong tr ữ ượ ị ấ ự ị ng s b truy t ụ ữ ạ ắ ủ ợ ng h p đ ượ ạ ớ c l i ph m không v nh ng t i v i nh ng m c tiêu và nguyên t c c a Liên ố ợ 2. Quy n này không đ mang tính ch t chính tr hay vì nh ng hành vi đi ng H p Qu c.
. Đi u 15ề
ườ ề ố ị ộ ướ ủ ề ọ 1. M i ng i đ u có quy n có qu c t ch c a m t n c nào đó.
ị ướ ặ ị ướ ừ ố ị ề ượ ổ ỳ ệ ố ị 2. Không ai b t c qu c t ch ho c b kh c t quy n đ ộ c đ i qu c t ch m t cách tu ti n.
. Đi u 16ề
ấ ỳ ự ạ ủ ổ ề ề ế ế ệ ế ố ị ự ề ữ ẳ ờ ố ữ 1. Nam và n khi đ tu i đ u có quy n k t hôn và xây d ng gia đình mà không có b t k s h n ch nào ộ ề ủ v ch ng t c, qu c t ch hay tôn giáo. Nam và n có quy n bình đ ng trong vi c k t hôn, trong th i gian chung s ng và khi ly hôn.
ệ ế ỉ ượ ớ ự ồ ế ự ệ ủ ặ ợ ồ ươ 2. Vi c k t hôn ch đ c ti n hành v i s đ ng ý hoàn toàn và t nguy n c a c p v ch ng t ng lai.
ế ự ộ ượ ướ ộ ả 3. Gia đình là t bào t ơ ả ủ nhiên và c b n c a xã h i, đ c nhà n ệ c và xã h i b o v .
. Đi u 17ề
ườ ề ả ở ữ ề ở ữ ả ủ ặ ớ ườ ọ 1. M i ng i đ u có quy n s h u tài s n c a riêng mình ho c tài s n s h u chung v i ng i khác.
ị ướ ỳ ệ ạ ả 2. Không ai b t ộ c đo t tài s n m t cách tu ti n.
. Đi u 18ề
ưỡ ổ ng và tôn giáo, k c t do thay đ i tín ng ng, tín ng ưỡ ư ưở t ỏ do t do bày t tín ng ủ ự ờ ể ạ ơ ủ ứ ậ ể ả ự ặ ưỡ ng ho c ề ư ứ ằ ng hay tôn giáo c a mình b ng các hình th c nh truy n ộ i n i công c ng i hình th c cá nhân hay t p th , t ễ ướ , d ả ặ ơ ư ề ự ườ ề ọ i đ u có quy n t M i ng ự ủ tôn giáo c a mình, và t gi ng, th c hành, th cúng và tuân th các nghi l ho c n i riêng t .
. Đi u 19ề
ế ỏ ả ư ể i đ u có quy n t ý ki n; k c t ể ả ự ưở ư ự ế ề ự ậ do tìm ki m, ti p nh n và truy n bá các ý t ị do b o l u quan đi m mà không b ấ ỳ ươ ằ ng ng và thông tin b ng b t k ph ề ớ ệ ề ườ ề ọ M i ng ệ can thi p; cũng nh t ti n truy n thông nào,và không có gi ậ do ngôn lu n và bày t ế ề ớ ạ i h n v biên gi i.
. Đi u 20ề
ườ ề ậ ộ ộ ề ự ộ ọ ọ 1. M i ng i đ u có quy n t do h i h p và l p h i m t cách hoà bình.
ấ ứ ệ ả ộ ộ ị 2. Không ai b ép bu c ph i tham gia vào b t c hi p h i nào.
. Đi u 21ề
ấ ướ ả ự ặ ộ i đ u có quy n tham gia qu n lý đ t n ạ ế c mình, m t cách tr c ti p ho c thông qua các đ i ườ ề ọ ượ ự ệ ọ ọ 1. M i ng di n mà h đ c t ề ự do l a ch n.
ườ ề ề ượ ế ậ ụ ộ ẳ ộ ọ 2. M i ng i đ u có quy n đ ị c ti p c n các d ch v công c ng ở ướ n c mình m t cách bình đ ng.
ủ ơ ở ạ ề ả ượ ế ượ ổ ứ ắ ầ ổ ề ự ủ ể ệ c th hi n qua ẳ ch c theo nguyên t c ph thông đ u phi u, bình đ ng và ự ủ ụ ầ ử ự ộ ầ ử ị ế ươ ữ ả 3. ý chí c a nhân dân ph i là c s t o nên quy n l c c a chính quy n; ý chí đó ph i đ ỳ các cu c b u c đ nh k và chân th c, đ c t ặ ằ ỏ b phi u kín, ho c b ng nh ng th t c b u c t do t ng t ự .
. Đi u 22ề
ộ ườ ề ộ ọ cách là m t thành viên c a xã h i, m i ng i đ u có quy n đ c h ng an sinh xã h i cũng nh ề ể ự ẩ ng các quy n kinh t ộ ể b o đ m nhân ph m và t ủ ế , xã h i, văn hoá không th thi u đ ố ế ự ợ ỗ ự ữ ớ ệ ố ợ ; phù h p v i h th ng t ư do phát ổ ồ ự ủ ố ỗ ề ượ ưở ớ ư V i t ượ ưở ả ả ộ c h đ ố ế ề ể tri n v nhân cách; thông qua nh ng n l c qu c gia và s h p tác qu c t ứ ch c và ngu n l c c a m i qu c gia.
. Đi u 23ề
ề ự ữ ề i đ u có quy n làm vi c, quy n t do l a ch n ngh nghi p, đ ượ ưở c h ệ ng nh ng đi u ki n ệ ệ ượ ả ọ ạ ạ ệ ố ệ ệ ề ườ ề ọ 1. M i ng ậ ợ ằ làm vi c công b ng, thu n l ự c b o v ch ng l ề ấ i n n th t nghi p. i và đ
ượ ữ ư ệ ả ấ c tr công ngang nhau cho nh ng công vi c nh nhau mà không có b t ườ ọ 2. M i ng ỳ ự k s phân bi ề ề i đ u có quy n đ ệ ố ử t đ i x nào.
ườ ộ ợ ả ả ề i lao đ ng đ u có quy n đ c h ng ch đ thù lao công b ng và h p lý nh m b o đ m s ế ộ ẩ ằ ợ ấ ượ ầ c tr c p khi c n thi ự ằ ệ ế ằ t b ng các bi n ợ ộ ề ượ ưở ọ 3. M i ng ớ ứ ồ ạ ủ ả i c a b n thân và gia đình x ng đáng v i nhân ph m, và đ t n t ả pháp b o tr xã h i.
ườ ề ể ả ề ợ ủ ề ệ ậ ặ ọ 4. M i ng ậ i đ u có quy n thành l p ho c gia nh p công đoàn đ b o v các quy n l i c a mình.
. Đi u 24ề
ườ ề ề ề ơ ỉ ượ ớ ạ ố ờ ợ ệ c gi i h n h p lý s gi làm vi c và ươ ữ ỉ ị ọ M i ng ượ ưở c h đ ư i đ u có quy n ngh ng i và th giãn, k c quy n đ ưở ỳ ng nh ng ngày ngh đ nh k có h ể ả ng. ng l
. Đi u 25ề
ề ườ ề ộ i đ u có quy n đ ượ ưở c h ề ạ ị ứ ố i c a b n thân và gia đình, v các khía c nh ăn, m c, ả , chăm sóc y t ấ ẻ ộ ầ ụ ặ ở ợ ườ ể ố ủ ể ả ng m t m c s ng thích đáng, đ đ đ m b o s c kho và phúc ế ế t, ng h p th t nghi p, đau m, tàn ph , góa b a, già nua c b o hi m trong tr ươ ượ ữ ặ ả ả ố ố ọ 1. M i ng ợ ủ ả l ư ượ cũng nh có quy n đ ệ ế ho c thi u ph ả ứ ụ và các d ch v xã h i c n thi ế ủ ọ t quá kh năng đ i phó c a h . ề ệ ng ti n sinh s ng do nh ng hoàn c nh khách quan v
ẹ ệ ọ ẻ t. M i tr em, dù sinh ra ự ự ả ư ề ợ ẻ 2.Các bà m và tr em có quy n đ trong hay ngoài giá thú, đ u ph i đ ề ượ ưở c h ả ượ ưở c h ỡ ặ ng s chăm sóc và giúp đ đ c bi ộ ng s b o tr xã h i nh nhau.
. Đi u 26ề
ườ ề ụ ễ ể ậ ấ ọ ả ề ượ ọ ậ ở c h c t p. Giáo d c ph i mi n phí, ít nh t là ề ụ ỹ ắ ả i đ u có quy n đ ụ ể ậ ả ọ ộ ổ ạ ấ ứ ụ ạ ọ ằ ả ả ơ ọ 1. M i ng các b c ti u h c và trung ọ ơ ở h c c s . Giáo d c ti u h c ph i là b t bu c. Giáo d c k thu t và d y ngh ph i mang tính ph thông ắ và giáo d c đ i h c hay cao h n ph i theo nguyên t c công b ng cho b t c ai có kh năng.
ả ầ ằ ơ ả ủ ề ả ườ ườ ể ụ ườ ự ủ ằ ẩ ự ự ể ng s hi u bi ủ ặ ả ộ ớ ọ i phát tri n đ y đ v nhân cách và thúc đ y s tôn tr ng v i các ế t, lòng khoan i. Giáo d c cũng ph i nh m tăng c ằ ư t c các dân t c, các nhóm ch ng t c ho c tôn giáo, cũng nh ph i nh m ộ ố ề ạ ộ ạ ợ ụ 2. Giáo d c ph i nh m giúp con ng ề quy n và t do c b n c a con ng ị ữ ấ ả ữ dung và tình h u ngh gi a t ủ ẩ đ y m nh các ho t đ ng c a Liên H p Qu c v duy trì hoà bình.
ề ư ự ứ ụ ẹ ọ ọ 3. Cha m có quy n u tiên l a ch n các hình th c giáo d c cho con cái h .
. Đi u 27ề
ờ ố ườ ượ ệ ề ự i có quy n t ế ẻ ữ c th ế ư ữ ậ ọ ợ ọ ọ 1. M i ng ộ thu t và chia s nh ng ti n b khoa h c cũng nh nh ng l ủ ộ ồ do tham gia vào đ i s ng văn hoá c a c ng đ ng, đ ừ ữ ấ i ích xu t phát t ứ ưở ng th c ngh ộ nh ng ti n b khoa h c.
ề ệ ầ ừ ấ ỳ i đ u có quy n đ c b o v các quy n l i v t ch t và tinh th n phát sinh t b t k sáng ườ ề ọ ượ ệ ả ậ ườ ọ ọ 2. M i ng ạ t o khoa h c, văn h c hay ngh thu t nào mà ng ề ợ ậ i đó là tác gi ấ ả .
. Đi u 28ề
ườ ề ố ế ề ề ự i đ u có quy n đ ượ ưở c h do c ơ ng m t tr t t ể ượ ộ ậ ự xã h i và qu c t ự ộ ệ ả ọ M i ng ả b n nêu trong b n Tuyên ngôn này có th đ mà trong đó các quy n và t ầ ủ ộ c th c hi n m t cách đ y đ .
. Đi u 29ề
ườ ề ụ ố ớ ộ ữ ấ ồ ơ ở ủ ả i đ u có nh ng nghĩa v đ i v i c ng đ ng là n i duy nh t mà đó nhân cách c a b n thân ể ự ọ 1. M i ng ể ọ h có th phát tri n t ầ ủ do và đ y đ .
ề ụ ủ ữ ườ ự ả ạ ỉ ng th các quy n và t ưở ụ ọ ọ ả ậ ị ế ủ do c a ng ố ớ ứ ả ằ ậ ự ề ạ ự ứ ữ ầ i ch ph i tuân th nh ng h n ch do lu t đ nh, ề ườ i ợ i công c ng và phúc l ư ộ ộ ủ do c a mình, m i ng 2. Khi h ự ậ ằ nh m m c đích b o đ m s công nh n và tôn tr ng thích đáng đ i v i các quy n và t ộ khác, cũng nh nh m đáp ng nh ng yêu c u chính đáng v đ o đ c, tr t t ủ chung trong m t xã h i dân ch .
ườ ề ự ự ệ ượ ụ ớ ng h p, vi c th c hi n các quy n t do này cũng không đ c trái v i các m c tiêu và ọ ắ ủ ợ ợ ệ ố 3. Trong m i tr nguyên t c c a Liên H p Qu c.
ề Đi u 30.
ướ ả ễ c di n gi ầ ạ ộ ặ ả i ho c cá nhân nào đ ượ ố ấ ỳ i b t k đi u kho n nào trong b n Tuyên ngôn này theo h ượ ề ạ ấ ỳ ả ấ ỳ ề ặ ườ ụ ằ ặ ự ề ả ng ng m ý cho phép ự ấ ứ c quy n tham gia vào b t c ho t đ ng ho c th c do nào nêu trong b n Tuyên Không đ ấ ỳ b t k qu c gia, nhóm ng ệ hi n b t k hành vi nào nh m m c đích phá ho i b t k quy n ho c t ngôn này.

