Kiến thức: - Biết được định nghĩa momen lực, công thức tính momen lực trong trường hợp lực vuông góc với trục quay. - Biết điều kiện cân bằng của vật rắn có trục quay cố định. - Vận dụng giải thích một số hiện tượng vật lí và một số bài tập đơn giản. 2.Kỹ năng: - Phân tích lực tác dụng lên vật rắn. - Vận dụng giải thích các hiện tượng và giải bài tập. B.CHUẨN BỊ 1.Giáo viên - Biên soạn các câu hỏi kiểm tra bài cũ; củng cố bài giảng dưới dạng trắc...
Nội dung Text: Vật lý 10 nâng cao - MOMEN CỦA LỰC - ĐIỀU KIỆN CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT RẮN CÓ TRỤC QUAY CỐ ĐỊNH
MOMEN CỦA LỰC. ĐIỀU KIỆN CÂN BẰNG CỦA
MỘT VẬT RẮN CÓ TRỤC QUAY CỐ ĐỊNH
A.MỤC TIÊU
1.Kiến thức:
- Biết được định nghĩa momen lực, công thức tính momen lực trong trường
hợp lực vuông góc với trục quay.
- Biết điều kiện cân bằng của vật rắn có trục quay cố định.
- Vận dụng giải thích một số hiện tượng vật lí và một số bài tập đơn giản.
2.Kỹ năng:
- Phân tích lực tác dụng lên vật rắn.
- Vận dụng giải thích các hiện tượng và giải bài tập.
B.CHUẨN BỊ
1.Giáo viên
- Biên soạn các câu hỏi kiểm tra bài cũ; củng cố bài giảng dưới dạng trắc
nghiệm theo nội dung câu hỏi 1-4 SGK.
- Chuẩn bị thí nghiệm theo hình 29.3 SGK.
2.Học sinh
- Ôn tập các kiến thức về đòn bẩy.
3.Gợi ý ứng dụng CNTT
- GV có thể biên soạn các câu hỏi trắc nghiệm cho phần kiểm tra bài cũ và
củng cố bài giảng.
- Chuẩn bị những hình ảnh cân bằng của các vật.
- Mô phỏng các lực cân bằng theo các hình vẽ …
C.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
Hoạt động 1 (…phút):
Kiểm tra bài cũ.
- Đặt câu hỏi cho HS. - Quy tắc hợp lực của
Cho HS lấy ví dụ. hai lực song song
- Nhận xét các câu trả cùng chiều.
lời. - Momen ngẫu lực?
1. Nhận xét về tác
Hoạt động 2 (…phút): dụng của một lực lên
Tìm hiểu tác dụng của một vật rắn có trục
một lực lên một vật rắn - Đọc phần 1, xem hình quay có định:
có trục quay cố định. H29.1 - Các lực có giá song
- Cho HS đọc SGK, - Thảo luận: Tác dụng song với trục quay
xem hình vẽ, thảo làm quay của lực phụ hoặc cắt trục quay thì
luận trả lời câu hỏi. thuộc vào yếu tố nào? không có tác dụng làm
- Nhận xét cách trình - Trình bày kết quả? quay vật.
bày. - Quan sát thí nghiệm H - Các lực có phương
- Rút ra kết luận 29.3 vuông góc với trục
- Theo dõi kết quả thí quay và có giá càng xa
nghiệm trục quay thì tác dụng
làm quay vật càng
mạnh.
- Vậy, tác dụng làm
quay của một lực lên
vật rắn có trục quay cố
định từ trạng thái đứng
yên không những phụ
thuộc vào độ lớn của
Hoạt động 3 (…phút): lực mà còn phụ thuộc
Tìm hiểu định nghĩa khoảng cách từ trục
momen của lực đối với - Nhận xét kết quả về tác quay tới giá (cách tay
trục quay. dụng làm quay của lực đòn) của lực.
- Cùng HS làm thí để đưa ra khái niệm 2. Momen của lực đối
nghiệm, ghi kết quả momen của lực. Xem với một trục quay:
thí nghiệm. hình H 29.4. a) Thí nghiệm:
- Hướng dẫn HS rút ra - Trả lời câu hỏi C1. b)Momen của lực:
kết luận. Hình 29.4
Xét một lực F nằm
- Vẽ hình H 29.4, nêu - Đọc phần 2.b, trình trong mặt phẳng vuông
câu hỏi C1. bày định nghĩa momen góc với trục quay Oz.
- Nhận xét các câu trả của lực.
Momen của lực F đối
lời.
với trục quay là đại
- Cho HS đọc SGK.
lượng đặc trưng cho
- Yêu cầu HS trình bày
tác dụng làm quay của
định nghĩa. - Đơn vị của momen
lực quanh trục ấy và
lực? ý nghĩa vật lí của
được đo bằng tích độ
nó?
lớn của lực và cánh tay
đòn. M = F.d
- Nêu ý nghĩa vật lý của
- d: cánh tay đòn (tay
momen.
đòn) là khoảng cách từ
trục quay tới giá của
lực (m)
- M: momen của lực
(N.m)
3. Điều kiện cân bằng
- Phát biểu quy tắc của một vật rắn có
momen. trục quay cố định
(Quy tắc momen):
Muốn cho một vật
rắn có trục quay cố
định nằm cân bằng thì
tổng momen của các
lực có khuynh hướng
làm vật quay theo một
chiều phải bằng tổng
momen của các lực có
khuynh hướng làm vật
quay theo chiều ngược
lại.
- Đọc phần 4, mô tả hoạt M M'
động của cân đĩa, cuốc
chim hình H 29.5,H 29.6 * Nếu quy ước momen
-Trả lời câu hỏi C2. lực làm vật quay ngược
- Cho HS xem hình, chiều kim đồng hồ có
thảo luận. giá trị dương, cùng
- Nêu câu hỏi C2. chiều kim đồng hồ có
- Nhận xét kết quả. giá trị âm , thì:
M1+M2+...=0
Với M1, M2 ... là
- Thảo luận nhóm trả lời momen của tất cả các
các câu hỏi trắc nghiệm lực đặt lên vật.
theo nội dung câu 1- 4. Ứng dụng:
Hoạt động 4 (…phút): 4(SGK); bài tập 1 a) Cân đĩa:
Vận dụng, củng cố. (SGK). Khi cân thăng bằng,
- Yêu cầu:Nêu câu hỏi. - Làm việc cá nhân giải trọng lượng của vật
Nhận xét câu trả lời bài tập 2(SGK). bằng trọng lượng của
cua các nhóm. - Ghi nhận kiến thức: quả cân.
- Yêu cầu:HS trình bày Momen của lực, điều b) Quy tắc momen lực
đáp án. kiện cân bằng của vật
- Đánh giá, nhận xét kết rắn có trục quay cố định cón áp dụng cho cả
quả giờ dạy. và ứng dụng của nó. trường hợp vật không
có trục quay cố định.
Vd chiếc cuốc chim.
- Ghi câu hỏi và bài tập
Hoạt động 5 (…phút): về nhà.
Hướng dẫn về nhà. - Những sự chuẩn bị cho
- Nêu bài tập về nhà:1, bài sau.
2,3,4/136.
- Yêu cầu:HS chuẩn bị
bài sau.