Bài giảng Thương mại điện tử Trần Công Nghiệp: Tổng hợp kiến thức [Năm]

TR NG Đ I H C KINH T VÀ QU N TR KINH DOANHƯỜ Ạ Ọ Ế Ả Ị

PHÒNG TH C HÀNH KINH DOANHỰ

TR N CÔNG NGHI PẦ Ệ

BÀI GI NGẢ

TH NG M I ĐI N TƯƠ Ạ Ệ Ử

(Tài li u l u hành n i b )ệ ư ộ ộ

THÁI NGUYÊN 2008

Tr n Công Nghi p – Phòng Th c hành Kinh doanhầ ệ ự

Bài gi ng Th ng m i đi n tả ươ ạ ệ ử

Tr n Công Nghi p – Phòng Th c hành Kinh doanhầ ệ ự

M C L CỤ Ụ

TR NG Đ I H C KINH T VÀ QU N TR KINH DOANHƯỜ Ạ Ọ Ế Ả Ị ..................................................... 1

M C L CỤ Ụ ............................................................................................................................................ 1

CH NG 1: T NG QUAN V TH NG M I ĐI N TƯƠ Ổ Ề ƯƠ Ạ Ệ Ử ........................................................... 4

1. KHÁI NI M CHUNG V TH NG M I ĐI N TỆ Ề ƯƠ Ạ Ệ Ử .............................................................. 4

1.1 Các khái ni m v th ng m i đi n t và kinh doanh đi n tệ ề ươ ạ ệ ử ệ ử ........................................... 4

1.2 Các hình th c giao d ch trong th ng m i đi n t .ứ ị ươ ạ ệ ử ............................................................. 6

1.3 Đ c đi m c a th ng m i đi n tặ ể ủ ươ ạ ệ ử ..................................................................................... 7

2. L CH S HÌNH THÀNH TH NG M I ĐI N TỊ Ử ƯƠ Ạ Ệ Ử ............................................................... 8

2.1 L ch s Internetị ử ...................................................................................................................... 8

2.2 L ch s th ng m i đi n tị ử ươ ạ ệ ử .................................................................................................. 9

3. TH C TR NG PHÁT TRI N TH NG M I ĐI N T TRÊN TH GI I VÀ VI TỰ Ạ Ể ƯƠ Ạ Ệ Ử Ế Ớ Ệ

NAM ............................................................................................................................................... 11

3.1 Th c tr ng phát tri n th ng m i đi n t trên th gi i.ự ạ ể ươ ạ ệ ử ế ớ .................................................. 11

3.2 Th c tr ng phát tri n th ng m i đi n t Vi t Nam ự ạ ể ươ ạ ệ ử ở ệ .................................................. 13

4. K ho ch t ng th phát tri n th ng m i đi n t 2006 – 2010ế ạ ổ ế ể ươ ạ ệ ử ............................................. 19

4.1.Quan đi m phát tri nể ể ........................................................................................................... 19

4.2 M c tiêu c a k ho chụ ủ ế ạ ........................................................................................................ 20

4.3 Các ch ng trình d ánươ ự ....................................................................................................... 20

5. L I ÍCH C A TH NG M I ĐI N TỢ Ủ ƯƠ Ạ Ệ Ử .............................................................................. 20

5.1 L i ích đ i v i doanh nghi pợ ố ớ ệ .............................................................................................. 20

5.2 L i ích đ i v i ng i tiêu dùngợ ố ớ ườ .......................................................................................... 21

5.3 L i ích đ i v i xã h iợ ố ớ ộ .......................................................................................................... 22

6. H N CH C A TH NG M I ĐI N TẠ Ế Ủ ƯƠ Ạ Ệ Ử ............................................................................ 22

CH NG 2: TRI N KHAI CÔNG VI C KINH DOANH TRÊN INTERNETƯƠ Ể Ệ ............................. 24

1. Đ I C NG V INTERNETẠ ƯƠ Ề .................................................................................................. 24

1.1 M ng máy tínhạ ..................................................................................................................... 24

1.2 Đ a ch IPị ỉ .............................................................................................................................. 25

1.3 Tên mi n Internetề ................................................................................................................. 25

1.4 Các thành ph n c a m t m ng máy tínhầ ủ ộ ạ ............................................................................ 26

2 WEBSITE .................................................................................................................................... 26

3. QUY TRÌNH TRI N KHAI TH NG M I ĐI N TỂ ƯƠ Ạ Ệ Ử ......................................................... 28

3.1 L p k ho ch và ho ch đ nh chi n l cậ ế ạ ạ ị ế ượ ........................................................................... 28

3.2 L a ch n ph n c ng, ph n m mự ọ ầ ứ ầ ề ....................................................................................... 41

3.3 Mua tên mi n, thuê máy chề ủ ............................................................................................... 41

3.4 Thi t k websteế ế ................................................................................................................... 41

3.5 Xây d ng h th ngự ệ ố .............................................................................................................. 46

3.6 Qu ng cáo cho trang webả ..................................................................................................... 47

CH NG 3:THANH TOÁN ĐI N TƯƠ Ệ Ử .......................................................................................... 49

1. T NG QUAN V THANH TOÁN ĐI N TỔ Ề Ệ Ử ......................................................................... 49

1.1. Thanh toán truy n th ng và thanh toán đi n tề ố ệ ử ................................................................. 49

1.2 L i ích c a thanh toán đi n tợ ủ ệ ử ............................................................................................ 50

1.3 H n ch c a thanh toán đi n tạ ế ủ ệ ử ......................................................................................... 53

1.4 Yêu c u đ i v i thanh toán đi n tầ ố ớ ệ ử .................................................................................... 54

1.5 Các bên tham gia thanh toán đi n tệ ử ................................................................................... 56

1.6. R i ro trong thanh toán đi n tủ ệ ử .......................................................................................... 56

2. THANH TOÁN ĐI N T GI A DOANH NGHI P V I NG I TIÊU DÙNGỆ Ử Ư Ệ Ớ ƯỜ ............... 58

2.1 Quy trình thanh toán ............................................................................................................. 58

2.2 Các d ch v ngân hàng đ c s d ng trong thanh toán B2Cị ụ ượ ử ụ ............................................. 59

2.3 Các lo i th đ c s d ng trong thanh toánạ ẻ ượ ử ụ ..................................................................... 64

2.4. Th tín d ng ẻ ụ ...................................................................................................................... 69

Bài gi ng Th ng m i đi n tả ươ ạ ệ ử

Tr n Công Nghi p – Phòng Th c hành Kinh doanhầ ệ ự

2.5 Th ghi n (debit card)ẻ ợ ........................................................................................................ 71

2.6. Th thông minhẻ ................................................................................................................... 71

2.7. Vai trò c a ngân hàng trong thanh toán thủ ẻ ....................................................................... 72

2.8. Ti n đi n t , ti n s hóa (e-cash, digital cash) ề ệ ử ề ố ................................................................ 73

2.9. Ví đi n tệ ử ............................................................................................................................ 73

3. THANH TOÁN ĐI N T GI A DOANH NGHI P - DOANH NGHI P (B2B)Ệ Ử Ữ Ệ Ệ ................. 74

3.1 Trao đ i d li u đi n t (EDI)ổ ữ ệ ệ ử ........................................................................................... 74

3.2 Th c tr ng thanh toán đi n t EDI Vi t namự ạ ệ ử ở ệ ................................................................. 75

CH NG 4 MARKETING ĐI N TƯƠ Ệ Ử ............................................................................................ 78

1.T NG QUAN V MARKETING ĐI N TỔ Ề Ệ Ử ............................................................................ 78

1.1.Khái ni m v marketing đi n tệ ề ệ ử ......................................................................................... 78

1.2 Đ c đi m c a marketing đi n tặ ể ủ ệ ử ........................................................................................ 78

1.3. S khác bi t c a marketing đi n t và marketing truy n th ngự ệ ủ ệ ử ề ố ...................................... 78

1.4. L i ích c a Marketing đi n t ợ ủ ệ ử .......................................................................................... 80

2.MARKETING TR C TUY NỰ Ế .................................................................................................. 82

2.1. Khái ni mệ ............................................................................................................................ 82

2.3. Các k thu t marketing trên Internet ỹ ậ ................................................................................. 84

3 .NGHIÊN C U TH TR NG TRÊN INTERNETỨ Ị ƯỜ ................................................................ 84

3.2 Phân đo n th tr ng, th tr ng m c tiêu, đ nh v s n ph mạ ị ườ ị ườ ụ ị ị ả ẩ .......................................... 86

4.CHI N L C MARKETING ĐI N TẾ ƯỢ Ệ Ử ................................................................................. 87

4.1. Chi n l c s n ph mế ượ ả ẩ ........................................................................................................ 87

4.2. Chi n l c giáế ượ .................................................................................................................... 89

4.3. Chi n l c phân ph iế ượ ố ......................................................................................................... 91

4.4. Chi n l c xúc ti n và h tr kinh doanhế ượ ế ỗ ợ ......................................................................... 93

5. QU NG CÁO TRÊN INTERNETẢ ............................................................................................ 94

5.1 L ch s qu ng cáo trên Internetị ử ả ........................................................................................... 95

5.2 Các hình th c qu ng cáo trên Internetứ ả ................................................................................. 95

5.3 Mua bán qu ng cáo trên m ngả ạ ............................................................................................ 98

6. TI P TH B NG EMAILẾ Ị Ằ .......................................................................................................... 99

6.1 T ng quan v ti p th b ng emailổ ề ế ị ằ ........................................................................................... 99

6.2. Cách th c marketing b ng email hi u qu ứ ằ ệ ả ..................................................................... 101

6.3. M t s chú ý khi ti p th b ng emailộ ố ế ị ằ ............................................................................... 102

7. VIRAL MARKETING: ........................................................................................................... 106

8. M T S SAI L M TH NG G P KHI TH C HI N MARKETING TRÊN INTERNETỘ Ố Ầ ƯỜ Ặ Ự Ệ

...................................................................................................................................................... 106

CH NG 5: PHÒNG TRÁNH R I RO TRONG TH NG M I ĐI N TƯƠ Ủ ƯƠ Ạ Ệ Ử ........................... 110

1. V N Đ AN NINH TRONG TH NG M I ĐI N TẤ Ề ƯƠ Ạ Ệ Ử ..................................................... 110

1.1. Các r i ro trong th ng m i đi n tủ ươ ạ ệ ử ............................................................................... 110

1.2. Các khía c nh an ninh trong th ng m i đi n tạ ươ ạ ệ ử ........................................................... 115

1.3 nh h ng c a r i ro t i ho t đ ng c a doanh nghi p trong th ng m i đi n tẢ ưở ủ ủ ớ ạ ộ ủ ệ ươ ạ ệ ử ...... 117

2. CÁC BI N PHÁP Đ PHÒNG TRÁNH R I RO TRONG TH NG M I ĐI N TỆ Ề Ủ ƯƠ Ạ Ệ Ử ...... 119

2.1 Các gi i pháp mang tính k thu tả ỹ ậ ..................................................................................... 119

2.2 Gi i pháp v pháp lýả ề ......................................................................................................... 133

2.3.Nâng cao hi u bi t và ý th c c a các ch th tham gia th ng m i đi n tể ế ứ ủ ủ ể ươ ạ ệ ử ................ 135

CH NG 6: M T S V N Đ V LU T PHÁP TRONG TH NG M I ĐI N TƯƠ Ộ Ố Ấ Ề Ề Ậ ƯƠ Ạ Ệ Ử .......... 138

T NG QUAN V MÔI TR NG PHÁP LU T Đ I V I TH NG M I ĐI N TỔ Ề ƯỜ Ậ Ố Ớ ƯƠ Ạ Ệ Ử ....... 138

1.1. S c n thi t ph i xây d ng khung pháp lý cho vi c tri n khai Th ng m i đi n tự ầ ế ả ự ệ ể ươ ạ ệ ử . . 138

1.2. Các v n đ pháp lý trong TMĐTấ ề .................................................................................... 138

1.3. Pháp lu t v th ng m i đi n t trên th gi iậ ề ươ ạ ệ ử ế ớ .............................................................. 146

2. LU T GIAO D CH ĐI N T C A VI T NAMẬ Ị Ệ Ử Ủ Ệ .................................................................. 150

2.1.Nguyên t c ti n hành giao d ch đi n t :ắ ế ị ệ ử ........................................................................... 150

2.2 Giá tr pháp lý c a thông đi p d li uị ủ ệ ữ ệ .............................................................................. 150

Bài gi ng Th ng m i đi n tả ươ ạ ệ ử

Tr n Công Nghi p – Phòng Th c hành Kinh doanhầ ệ ự

2.3. Th i đi m, đ a đi m g i thông đi p d li uờ ể ị ể ử ệ ữ ệ .................................................................. 151

2.4. Th i đi m, đ a đi m nh n thông đi p d li uờ ể ị ể ậ ệ ữ ệ ................................................................ 151

2.5 Giá tr pháp lý c a ch ký đi n tị ủ ữ ệ ử .................................................................................... 151

2.6 H p đ ng đi n tợ ồ ệ ử .............................................................................................................. 152

2.7 V n đ an ninh và b o m t thông tin đ c quy đ nh trong pháp lu t v TMĐT c a Vi tấ ề ả ậ ượ ị ậ ề ủ ệ

nam. .......................................................................................................................................... 153

3 E-UCP VÀ M T S V N Đ V XU T TRÌNH CH NG T ĐI N T Ộ Ố Ấ Ề Ề Ấ Ứ Ừ Ệ Ử ....................... 156

TRONG THANH TOÁN QU C TỐ Ế ........................................................................................... 156

3.1.Gi i thi u v eUCPớ ệ ề ........................................................................................................... 156

3.2.Quan h gi a eUCP và UCP500ệ ữ ....................................................................................... 157

3.3.Ph m vi đi u ch nh c a eUCPạ ề ỉ ủ .......................................................................................... 157

3.4.Ch ng t đi n t và vi c ký đi n t đ i v i các ch ng t nàyứ ừ ệ ử ệ ệ ử ố ớ ứ ừ ...................................... 158

..................................................................................................................................................... 160

.................................................................................................................................................. 160

3.5.Đi u ki n k thu t đ tri n khai xu t trình ch ng t đi n t trong thanh toán qu c tề ệ ỹ ậ ể ể ấ ứ ừ ệ ử ố ế

.................................................................................................................................................. 160