PH N I. ĐT V N ĐẦ Ặ Ấ Ề
I. LÝ DO CH N Đ TÀI.Ọ Ề
Th d c th thao là m t ho t đng không th thi u trong đi s ng xã h i,ể ụ ể ộ ạ ộ ể ế ờ ố ộ
ngoài m c đích nâng cao s c kho cho m i ng i nó còn là m t ho t đng vui ch iụ ứ ẻ ọ ườ ộ ạ ộ ơ
gi i trí, ph ng ti n giao ti p v văn hoá, ngh thu t có tác d ng giúp con ng iả ươ ệ ế ề ệ ậ ụ ườ
phát tri n c v “Đc – Trí – Th – M ”. TDTT còn là ph ng ti n giao l u vănể ả ề ứ ể ỹ ươ ệ ư
hoá gi a các dân t c, qu c gia nh m th t ch t tình h u ngh trên toàn th gi i.ữ ộ ố ằ ắ ặ ữ ị ế ớ
Trong h th ng các môn th d c th thao thì đi n kinh là m t trong nh ngệ ố ể ụ ể ề ộ ữ
môn đc nhi u ng i quan tâm t p luy n, đc bi t ph bi n trong các tr ng h cượ ề ườ ậ ệ ặ ệ ổ ế ườ ọ
b i nó là m t môn c b n, d h c, d ph bi n cho t t c h c sinh – sinh viên thamở ộ ơ ả ễ ọ ễ ổ ế ấ ả ọ
gia. T p luy n đi n kinh không nh ng nâng cao s c kho cho ng i t p mà còn làậ ệ ề ữ ứ ẻ ườ ậ
c s đ phát tri n các t ch t th l c khác nh : nhanh - m nh - b n - khéo léo.ơ ở ể ể ố ấ ể ự ư ạ ề
B môn đi n kinh bao g m nhi u môn thi đu trong đó môn nh y cao nóiộ ề ồ ề ấ ả
chung, nh y cao ki u n m nghiêng nói riêng là môn đc t p luy n và thi đu r ngả ể ằ ượ ậ ệ ấ ộ
rãi trong các tr ng ph thông, các h i kho , các gi i thi đu t trung ng đn đaườ ổ ộ ẻ ả ấ ừ ươ ế ị
ph ng. Tuy nhiên qua th c t tìm hi u thì thành tích nh y cao ki u n m nghiêngươ ự ế ể ả ể ằ
c a h c sinh là ch a cao. B i v y vi c gi ng d y môn nh y cao ki u n m nghiêngủ ọ ư ở ậ ệ ả ạ ả ể ằ
ngày càng đc chú tr ng song v n còn g p nhi u khó khăn.ượ ọ ẫ ặ ề
Các tr ng THPT n m trên đa bàn mi n núi nên n n t ng th l c c a h cườ ằ ị ề ề ả ể ự ủ ọ
sinh còn h n ch , riêng thành tích môn nh y cao n m nghiêng c a h c sinh kh i l pạ ế ả ằ ủ ọ ố ớ
11 còn th p so v i thành tích môn nh y cao n m nghiêng c a các tr ng trongấ ớ ả ằ ủ ườ
huy n. ệ
Xu t phát t nh ng lí do trên, tôi m nh d n nghiên c u đ tài:ấ ừ ữ ạ ạ ứ ề “L a ch n m tự ọ ộ
s bài t p phát tri n s c m nh nh m nâng cao thành tích nh y cao ki u n mố ậ ể ứ ạ ằ ả ể ằ
nghiêng cho h c sinh nam kh i l p 11 tr ng THPT ”ọ ố ớ ườ
II. PH NG PHÁP NGHIÊN C U.ƯƠ Ứ
Đ gi i quy t nh êm v trên c a đ tài tôi s d ng các ph ng pháp sau :ể ả ế ị ụ ủ ề ử ụ ươ
1. Ph ng pháp phân tích và t ng h p tài li u.ươ ổ ợ ệ
Ph ng pháp phân tích và t ng h p tài li u là quá trình tham kh o các tài li uươ ổ ợ ệ ả ệ
chung và chuyên môn liên quan đn lĩnh v c nghiên c u c a đ tài. ế ự ứ ủ ề
Trên c s đc và phân tích tài li u có liên quan đn đ tài, ph ng pháp nàyơ ở ọ ệ ế ề ươ
chúng tôi s d ng trong quá trình nghiên c u nh m m c đích tìm hi u c s khoaử ụ ứ ằ ụ ể ơ ở
h c c a các hình th c t ch c t p lu ên trong môn h c t ch n Bóng Đá cho h cọ ủ ứ ổ ứ ậ ỵ ọ ự ọ ọ
sinh tr ng THPT .ừơ
1
2. Ph ng pháp ph ng v n to đàm.ươ ỏ ấ ạ
Chúng tôi s d ng phu ng pháp này đ ph ng v n tr c ti p và gián ti p phi uử ụ ơ ể ỏ ấ ự ế ế ế
h i các giáo viên th d c c a tr ng THPT. Các v n đ ph ng v n t p trung vàoỏ ể ụ ủ ừơ ấ ề ỏ ấ ậ
vi c tìm hi u m t s bi n pháp và hình th c t ch c t p luy n môn h c t ch nệ ể ộ ố ệ ứ ổ ứ ậ ệ ọ ự ọ
Bóng Đá thông qua đó thu th p s li u c n thi t làm c s ậ ố ệ ầ ế ơ ở cho vi c l a ch n cácệ ự ọ
bi n pháp và hình th c t ch c t p luy n.ệ ứ ổ ứ ậ ệ
3. Ph ng pháp quan sát s ph m.ươ ư ạ
Quan sát s ph m là ph ng pháp thu th p thông tin v quá trình giáo d c d aư ạ ươ ậ ề ụ ự
trên c s tri giác tr c ti p các ho t đng c a giáo viên, h c sinh và cán b qu n líơ ở ự ế ạ ộ ủ ọ ộ ả
giáo d c. ụ
Trong quá trình h c t p t i tr ng đã s d ng quan sát s ph m d gi các th yọ ậ ạ ừơ ử ụ ư ạ ự ờ ầ
cô giáo trong môn Bóng đá, qua đó rút ra đc nh ng kinh nghi m th c ti n k t h pượ ữ ệ ự ễ ế ợ
v i c s lí lu n đ xác đnh áp d ng hình th c t ch c t p l yên môn h c t ch nớ ơ ở ậ ể ị ụ ứ ổ ứ ậ ụ ọ ự ọ
Bóng đá làm căn c cho viêc t ch c th c nghi m s ph m.ứ ổ ứ ự ệ ư ạ
4. Ph ng pháp th c nghi m s ph m. ươ ự ệ ư ạ
Là ph ng pháp nghiên c u có h th ng và logic m t hi n t ng, m t quáươ ứ ệ ố ộ ệ ượ ộ
trình giáo d c nh m tr l i câu h i “n u quá trình đó đc th c hi n trong đi uụ ằ ả ờ ỏ ế ượ ự ệ ề
ki n đã đc kh ng ch , phát tri n, v tính liên h gi a nguyên nhân và k t qu ”.ệ ượ ố ế ể ề ệ ữ ế ả
Đ gi i quy t nhi m v đ tài, th c hi n ph ng pháp này b ng cách th cể ả ế ệ ụ ề ự ệ ươ ằ ự
th c nghi m song song. Trong quá trình nghiên c u đã phân thành hai nhóm, m iự ệ ứ ổ
nhóm 30 h c sinh có cùng l a tu i, gi i tính, cùng đa bàn dân c , t ng đngọ ứ ổ ớ ị ư ươ ươ
nhau v s c kho , thành tích.ề ứ ẻ
2
PH N II. N I DUNGẦ Ộ
I. NH NG THU N L I VÀ KHÓ KHĂN.Ữ Ậ Ợ
1.Thu n l i.ậ ợ
+ V đi ngũ giáo viênề ộ : t b môn th d c hi n t i có 10 giáo viên v i trìnhổ ộ ể ụ ệ ạ ớ
đ đt chu n, các giáo viên có tu i đi công tác lâu năm. Nhìn vào đi ngũ giáo viênộ ạ ẩ ổ ờ ộ
c a t ta th y đc s c tr chi m u th h n.ủ ổ ấ ượ ứ ẻ ế ư ế ơ
+ V th c tr ng gi ng d y và h c t p môn nh y cao các tr ng phề ự ạ ả ạ ọ ậ ả ở ườ ổ
thông:
Nh y cao là môn th thao không đòi h i nhi u v trang thi t b , kĩ thu t t ngả ể ỏ ề ề ế ị ậ ươ
đi đn gi n, d ph c p, phù h p v i m i l a tu i, gi i tính, do đó nh y cao làố ơ ả ễ ổ ậ ợ ớ ọ ứ ổ ớ ả
m t n i dung c b n trong ch ng trình giáo d c th ch t. ộ ộ ơ ả ươ ụ ể ấ
c p THPT các em đc làm quen và t p luy n v i Ở ấ ượ ậ ệ ớ kĩ thu t nh y cao ki uậ ả ể
n m nghiêng . Vi c gi ng d y môn nh y cao trong nhi u năm qua đã đc chú tr ngằ ệ ả ạ ả ề ượ ọ
(tăng c ng : đm, c t, sào...) và đt k t qu nh t đnh, song c th y và trò còn ph iườ ệ ộ ạ ế ả ấ ị ả ầ ả
ph n đu nhi u h n n a m i đáp ng đc phong trào ngày càng phát tri n m nhấ ấ ề ơ ữ ớ ứ ượ ể ạ
m . Đ gi ng d y t t h n n a kĩ thu t nh y cao n m nghiêng cho h c sinhthì giáoẽ ể ả ạ ố ơ ữ ậ ả ằ ọ
viên c n ph i n m ch c đc đi t ng và không ng ng ch n l a c i ti n, các bi nầ ả ắ ắ ượ ố ượ ừ ọ ự ả ế ệ
pháp, n i dung gi ng d y cho phù h p, gây nh h ng t t đn s phát tri n toànộ ả ạ ợ ả ưở ố ế ự ể
di n các b ph n c th h c sinh.ệ ộ ậ ơ ể ọ
2. Khó khăn:
- Đa s h c sinh đu xa tr ng nên vi c t p luy n, ngo i khóa c a các em ố ọ ề ở ườ ệ ậ ệ ạ ủ
còn ít.
- Nhi u h c sinh ch a có đ đi u ki n đm b o cho vi c t p luy n th d c, ề ọ ư ủ ề ệ ả ả ệ ậ ệ ể ụ
b m các em đa ph n đu làm nông thôn nên kinh t còn khó khăn, do v y các em ố ẹ ầ ề ế ậ
đu ăn ch a no và ch a đ ch t d n đn khi t p luy n nhanh bi m t m i.ề ư ư ủ ấ ẫ ế ậ ệ ệ ỏ
- H u h t các tr ng ầ ế ườ THPT đc đu t v c s v t ch t, trang thi t bượ ầ ư ề ơ ở ậ ấ ế ị
ph c v d y h c. Song ch a đy đ đ đáp ng cho vi c d y và h c.ụ ụ ạ ọ ư ầ ủ ể ứ ệ ạ ọ
II. C S LÝ LU N VÀ C S TH C TI N.Ơ Ở Ậ Ơ Ở Ự Ể
3
1. C s lý lu n c a vi c gi ng d y k thu t đng tác.ơ ở ậ ủ ệ ả ạ ỹ ậ ộ
Gi ng d y k thu t đng tác là m t quá trình giúp cho h c sinh hình thành kả ạ ỹ ậ ộ ộ ọ ỹ
năng, k x o v n đng, khi ti n hành gi ng d y c n ph i tuân th theo nh ngỹ ả ậ ộ ế ả ạ ầ ả ủ ữ
nguyên t c quá trình giáo d c và giáo d ng th ch t. B t k ho t đng gi ng d yắ ụ ưỡ ể ấ ấ ỳ ạ ộ ả ạ
nào dù đn gi n hay ph c t p đu tuân th theo nguyên t c hình thành k năng, kơ ả ứ ạ ề ủ ắ ỹ ỹ
x o v n đng t d đn khó, t đn gi n đn ph c t p.Giai đo n d y h c ban đuả ậ ộ ừ ễ ế ừ ơ ả ế ứ ạ ạ ạ ọ ầ
r t quan tr ng b i vì giai đo n này hình thành nên k thu t đng tác, nh ng sai l mấ ọ ở ạ ỹ ậ ộ ữ ầ
v l ch l c đng tác n u không t o nên s ti p thu, thu hút h c sinh v đng tác kề ệ ạ ộ ế ạ ự ế ọ ề ộ ỹ
thu t s d n đn nh ng sai l m nh v y hi u qu đt đc s không cao.ậ ẽ ẫ ế ữ ầ ư ậ ệ ả ạ ượ ẽ
2. Đc đi m gi i ph u sinh lí l a tu i h c sinh THPT. ặ ể ả ẩ ứ ổ ọ
L a tu i h c sinh THPT là l a tu i đu thamh niên là th i kì đt đc sứ ổ ọ ứ ổ ầ ờ ạ ượ ự
tr ng thành v m t th l c, nh ng s phát tri n c th còn kém so v i s phátưở ề ặ ể ự ư ự ể ơ ể ớ ự
tri n c th c a ng i l n. Có nghĩa l a tu i này c th các em đang phát tri nể ơ ể ủ ườ ớ ở ứ ổ ơ ể ể
m nh. Kh năng ho t đng c a các b ph n c th đc nâng cao c th là:ạ ả ạ ộ ủ ộ ậ ơ ể ượ ụ ể
2.1. V m t tâm lý.ề ặ
tu i này các em đang phát tri n các ch c năng tâm lý,đây là giai đo n màỞ ổ ể ứ ạ
s phát tri n trí tu c a các em mang tính ch t h ng ph n ,đang d n hình thànhự ể ệ ủ ấ ư ấ ầ
năng l c làm vi c cũng nh nhân cách đc hình thành.Các em ph n nào đã ý th cự ệ ư ượ ầ ứ
đc công vi c mình làm, tu i này các em t ra ham tìm tòi h c h i và r t nh yượ ệ ở ổ ỏ ọ ỏ ấ ạ
c m v i cái m i. Tuy nhiên v m t tâm lý các em hay nóng v i, ch quan d n đnả ớ ớ ề ặ ộ ủ ẫ ế
hi u qu công vi c ch a cao.ệ ả ệ ư
2.2. V H v n đng .ề ệ ậ ộ
+ H x ng:ệ ươ l a tu i này c th các em phát tri n m nh m v chi u dài,ở ứ ổ ơ ể ể ạ ẽ ề ề
b dày, hàm l ng các ch t h u c trong x ng gi m do hàm l ng magiê, ph tề ượ ấ ữ ơ ươ ả ựơ ố
pho, can xi trong x ng tăng. Quá trình c t hoá x ng các b ph n ch a hoàn t tươ ố ươ ở ộ ậ ư ấ
ch xu t h ên s c t hoá m t s b ph n nh m t. Các t ch c s n đc thay thỉ ấ ị ự ố ở ộ ố ộ ậ ư ặ ổ ứ ụ ựơ ế
b ng mô x ng nên cùng v i s phát tri n c a x ng c t s ng không gi m, trái l iằ ươ ơ ự ể ủ ươ ộ ố ả ạ
tăng lên có xu h ng cong v o. Vì v y mà trong quá trình gi ng d y c n tránh choứơ ẹ ậ ả ạ ầ
h c sinh t p luy n v i d ng c có tr ng l ng quá n ng và các h at đng gây ch nọ ậ ệ ớ ụ ụ ọ ượ ặ ọ ộ ấ
th ng quá m nh.ươ ạ
+ H c :ệ ơ l a tu i này c c a các em phát tri n nhanh đ đi đn hoàn thi nở ứ ổ ơ ủ ể ể ế ệ
nh ng phát tri n không đu và ch m h n so v i h x ng, c to phát tri n nhanhư ể ề ậ ơ ớ ệ ươ ơ ể
h n c nh , c co phát tri n nhanh h n c du i, kh i l ng c tăng lên r t nhanh,ơ ơ ỏ ơ ể ơ ơ ổ ố ựơ ơ ấ
đàn tính c không đu ch y u là nh và dài. Do v y khi ho t đng c chóng m tơ ề ủ ế ỏ ậ ạ ộ ơ ệ
m i, vì v y khi t p luy n giáo viên gi ng d y c n chú ý phát tri n c b p cho cácỏ ậ ậ ệ ả ạ ầ ể ơ ắ
em.
4
+ H tu n hoàn: ệ ầ l a tu i này h tu n hoànở ứ ổ ệ ầ đang trên đà phát tri n m nhể ạ
đ k p th i phát tri n toàn thân, tim l n h n kh năng co bóp c a c tim phát tri nể ị ờ ể ớ ơ ả ủ ơ ể
m nh, do đó nâng cao khá rõ l u l ng máu trên phút. Bu ng tim đã phát tri nạ ư ượ ồ ể
t ng đi hoàn ch nh, m ch đp bình th ng c a nam là 70-80 l n/phút, n là 75-ươ ố ỉ ạ ậ ườ ủ ầ ữ
85 l n/phút. Nh ng khi v n đng căng thì t n s nhanh h n ph n ng c a h tu nầ ư ậ ộ ầ ố ơ ả ứ ủ ệ ầ
hoàn t ng đi rõ r t trong h v n đng, nh ng sau v n đng m ch và huyêt ápươ ố ệ ệ ậ ộ ư ậ ộ ạ
tăng t ng đi nhanh chóng, tim tr nên ho t đng d o dai h n. ươ ố ở ạ ộ ẻ ơ
+ H th n kinhệ ầ : l a tu i này h th ng th n kinh ti p t c đc phát tri nở ứ ổ ệ ố ầ ế ụ ựơ ể
đ đi đn hoàn thi n , ho t đng phân tích trên v não v tri giác có đnh h ng sâuể ế ệ ạ ộ ỏ ề ị ướ
s c h n. Kích th c c a não và hành tu đt đn m c c a ng i tr ng thành.ắ ơ ứơ ủ ỷ ạ ế ứ ủ ừơ ưở
Kh năng t duy phân tích t ng h p c a não tăng lên, t duy tr u t ng đc phátả ư ổ ợ ủ ư ừ ượ ượ
tri n t o đi u ki n thu n l i cho v êc hình thành nhanh chóng ph n x có đìêuể ạ ề ệ ậ ợ ị ả ạ
ki n. Kh năng nh n hi u c u trúc đng tác và tái hi n chính xác ho t đng v nệ ả ậ ể ấ ộ ệ ạ ộ ậ
đng đc nâng cao. Ngay t tu i thíêu niên đã dĩên ra quá trình hoàn thi n c quanộ ượ ừ ổ ệ ơ
phân tích và nh ng ch c năng v n đng quan tr ng nh t, nh t là c m giác b n thữ ứ ậ ộ ọ ấ ấ ả ả ể
trong đìêu ki n đng tác. l a tu i h c sinh không ch các ph n đng tác đn lệ ộ ở ứ ổ ọ ỉ ầ ộ ơ ẽ
nh tr c mà ch y u t ng b c hoàn thi n ghép nh ng ph n đã h c tr c thànhư ứơ ủ ế ừ ứơ ệ ữ ầ ọ ứơ
các liên h p đng tác t ng đi hoàn ch nh đi u ki n khác nhau phù h p v iợ ộ ươ ố ỉ ở ề ệ ợ ớ
t ng h c sinh.ừ ọ
M t khác do ho t đng m nh c a tuy n giáp, tuy n sinh d c, tuy n yên làmặ ạ ộ ạ ủ ế ế ụ ế
cho tính h ng ph n cao c a h th n kinh chi m u th , gĩa h ng ph n và c chư ấ ủ ệ ầ ế ư ế ư ư ấ ứ ế
không cân b ng nh h ng t i ho t đng th l c, đc bi t đi v n , tính nh pằ ả ưở ớ ạ ộ ể ự ặ ệ ố ớ ữ ị
đi u gi m nhanh, kh năng ch u l ng v n đng y u. Vì v y khi gi ng d y c nệ ả ả ị ựơ ậ ộ ế ậ ả ạ ầ
ph i thay đi nhi u hình th c t p luy n, v n d ng các hình th c trò ch i thi đu đả ổ ề ứ ậ ệ ậ ụ ứ ơ ấ ể
hoàn thành t t nh ng bài t p đ ra.ố ữ ậ ề
+ H hô h p:ệ ấ l a tu i này, ph i các em phát tri n m nh nh ng ch a đuở ứ ổ ổ ể ạ ư ư ề
khung ng c còn nh , h p nên các em th nhanh và lâu không có s n đnh c aự ỏ ẹ ở ự ổ ị ủ
dung tích s ng, không khí, vòmg ng c trung bình c a nam 67-77 cm, n 69-74 cm.ố ự ủ ữ
Lúc 15 tu i dung l ng ph i là 2- 2,5 lít khi 16-18 tu i là 3-4 lit, T n s hô h p g nổ ựơ ổ ổ ầ ố ấ ầ
v i ng i l n, tuy nhiên các c hô h p còn y u nên s c co giãn c a l ng ng c ít,ớ ườ ớ ơ ấ ế ứ ủ ồ ự
ch y u co giãn c hoành, đây chính là nguyên nhân làm t n s hô h p c a các emủ ế ơ ầ ố ấ ủ
tăng nhanh khi ho t đng và gây nên hi n t ng thi u oxi d n đn m t m i.ạ ộ ệ ượ ế ẫ ế ệ ỏ
3. C s th c ti n:ơ ở ự ể
3.1. Tác d ng c a t p luy n môn nh y cao tr ng ph thông:ụ ủ ậ ệ ả ở ườ ổ
Nh y cao là m t môn th thao khá ph bi n, đc nhi u ng i a thích vàả ộ ể ổ ế ượ ề ườ ư
tham gia t p luy n.ậ ệ
5
