intTypePromotion=3

Báo cáo nghiên cứu khoa học: "Những chuyển biến về cơ cấu giai cấp xã hội Trung Quốc cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX."

Chia sẻ: Nguyễn Phương Hà Linh Linh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

0
159
lượt xem
38
download

Báo cáo nghiên cứu khoa học: "Những chuyển biến về cơ cấu giai cấp xã hội Trung Quốc cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX."

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tuyển tập những báo cáo nghiên cứu khoa học hay nhất của trường đại học vinh tác giả: 3. Nguyễn Thị Hương, Những chuyển biến về cơ cấu giai cấp xã hội Trung Quốc cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX...Giai cấp xã hội đề cập đến các thứ bậc khác nhau phân biệt giữa các cá nhân hoặc các nhóm người trong các xã hội hoặc các nền văn hóa. Các sử gia và các nhà xã hội học coi giai cấp là phổ quát (là sự phổ biến), mặc dù những điều xác định giai cấp là...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Báo cáo nghiên cứu khoa học: "Những chuyển biến về cơ cấu giai cấp xã hội Trung Quốc cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX."

  1. T¹p chÝ khoa häc, tËp XXXVI, sè 2b-2007 §¹i häc Vinh Nh÷ng chuyÓn biÕn vÒ c¬ cÊu giai cÊp x héi Trung Quèc cuèi thÕ kû XIX ®Çu thÕ kû XX NguyÔn ThÞ H−¬ng (a) Tãm t¾t. Bµi viÕt nghiªn cøu nh÷ng chuyÓn biÕn vÒ c¬ cÊu giai cÊp x· héi Trung Quèc cuèi thÕ kû XIX ®Çu thÕ kû XX d−íi t¸c ®éng cña chñ nghÜa thùc d©n. ChÝnh sù chuyÓn biÕn Êy ®· lµm xuÊt hiÖn c¸c lùc l−îng tiÕn bé trong x· héi vµ nh÷ng cuéc vËn ®éng chÝnh trÞ cã tæ chøc. §ã lµ nh÷ng hÖ qu¶ kh¸ch quan ngoµi ý muèn cña chñ nghÜa thùc d©n, më ®Çu tiÕn tr×nh cËn ®¹i ho¸ Trung Quèc. Vµo cuèi thÕ kû Trung vµ nöa ®Çu XVIII cùc ph¸t ®éng chiÕn tranh x©m l−îc thÕ kû XIX, Quèc vÉn Trung Quèc. Më ®Çu lµ c¸c cuéc ChiÕn ®ang ë trong thêi kú cuèi cña chÕ ®é tranh Thuèc phiÖn, tiÕp ®Õn lµ hµng phong kiÕn chuyªn chÕ. TÝnh chÊt cña lo¹t c¸c cuéc chiÕn tranh x©m l−îc vµo nÒn kinh tÕ tù nhiªn, tù cÊp tù tóc hÇu nh÷ng vïng biªn c−¬ng cña Trung nh− chi phèi toµn bé nÒn kinh tÕ. Trong Quèc, råi cuéc ChiÕn tranh Gi¸p Ngä khi ®ã, ë c¸c quèc gia phong kiÕn ch©u v.v… Qua ®ã, hµng lo¹t hiÖp −íc bÊt b×nh ®¼ng ®−îc ký kÕt. Sau khi t¹o ®−îc ©u, giai cÊp t− s¶n ®· vµ ®ang liªn tôc ¸p lùc ®èi víi Trung Quèc, c¸c n−íc ®Õ b−íc lªn vò ®µi chÝnh trÞ, råi "x©m lÊn quèc tiÕn hµnh x©y dùng nh÷ng c¨n cø kh¾p hoµn cÇu… vµ thiÕt lËp mèi d©y v÷ng ch¾c vµ l©u dµi, ®ua nhau lËp t« liªn hÖ ë kh¾p n¬i" [3, tr. 49]. Cã nghÜa giíi ë hÇu kh¾p c¸c thµnh phè lín cña lµ, lµn sãng toµn cÇu ho¸ ®· b¾t ®Çu vµ Trung Quèc. Nh÷ng ph¹m vi thÕ lùc nh÷ng n−íc biÕt thøc thêi ®· héi nhËp, nµy ngµy cµng ®−îc më réng vµ trë thÕ nh−ng Trung Quèc vÉn b¶o thñ, thµnh cø ®iÓm lµm bµn ®¹p ®Ó hä ®Èy “®ãng cöa", do ®ã ®· trë thµnh mét m¹nh c¸c ho¹t ®éng x©m nhËp vµo nguyªn cí lÞch sö cho sù l¹c hËu vµ cuèi Trung Quèc. cïng bÞ n« dÞch. Sù x©m nhËp cña chñ nghÜa thùc d©n vµo Trung Quèc tõ nöa Nh− vËy, b»ng vò lùc qu©n sù, c¸c cuèi thÕ kû XIX ®Õn ®Çu thÕ kû XX ®· n−íc ®Õ quèc nhanh chãng më réng dÇn më ra mét giai ®o¹n míi trong lÞch sö c¸nh cöa vèn ®ãng kÝn cña Trung Quèc. Trung Quèc, giai ®o¹n cã sù chuyÓn Theo ®ã, kinh tÕ t− b¶n chñ nghÜa x©m biÕn toµn diÖn vµ s©u s¾c mang nh÷ng nhËp víi tèc ®é ngµy cµng nhanh chãng ®Æc tr−ng kh«ng gièng mét thêi ®¹i nµo vµo Trung Quèc. Hµng hãa cña ngo¹i tr−íc ®ã. quèc tõ phÝa nam trµn lªn phÝa b¾c vµ tiÕn s©u vµo lôc ®Þa. 1. Kh«ng l©u sau nh÷ng ph¸t kiÕn ®Þa lý, c¸c n−íc ch©u ©u b¾t ®Çu x©m Bªn c¹nh viÖc xuÊt khÈu hµng hãa, nhËp Trung Quèc. Tuy vËy, cho ®Õn ®Çu hä cßn du nhËp, x©y dùng nh÷ng c¬ së thÕ kû XVIII, nh÷ng sù x©m nhËp Êy c«ng nghiÖp hiÖn ®¹i ë Trung Quèc. Vµ ®Òu kh«ng ®¹t kÕt qu¶ kh¶ quan. Tõ viÖc t− b¶n ngo¹i quèc ®Çu t− rÇm ré n¨m 1840 trë ®i, c¸c n−íc ®Õ quèc tÝch NhËn bµi ngµy 19/3/2007. Söa ch÷a xong 04/5/2007. 23
  2. T¹p chÝ khoa häc, tËp XXXVI, sè 2b-2007 §¹i häc Vinh vµo Trung Quèc ®· trë thµnh ®iÓm næi tÇng líp kh¸c vµ m©u thuÉn gi÷a quÇn bËt ë thêi kú tõ sau ChiÕn tranh Gi¸p chóng nh©n d©n víi ®Þa chñ ®· trë nªn Ngä (1894-1895) trë ®i. Do ®ã, sè t− b¶n hÕt søc gay g¾t. Cho nªn, lÞch sö Trung n−íc ngoµi ®Çu t− vµo Trung Quèc t¨ng Quèc tr−íc cuéc ChiÕn tranh Thuèc lªn nhanh chãng: nÕu tõ sau n¨m 1840 phiÖn lµ lÞch sö ®Êu tranh quyÕt liÖt ®Õn n¨m 1902, sè t− b¶n ®Çu t− lµ 788 cña nh©n d©n chèng l¹i chÕ ®é phong triÖu ®« la, th× ®Õn cuèi n¨m 1914 ®· kiÕn thèi n¸t. Tuy vËy, ®iÒu ®¸ng l−u ý t¨ng lªn gÊp h¬n hai lÇn [2, tr. 2]. lóc nµy lµ nhiÒu ng−êi trong x· héi ®· biÕn thµnh lùc l−îng lao ®éng hËu bÞ §ång thêi víi nh÷ng ho¹t ®éng vÒ (tiÒn th©n cña kÕt cÊu giai cÊp x· héi qu©n sù, chÝnh trÞ, kinh tÕ, c¸c n−íc hiÖn ®¹i), lùc l−îng Êy còng ®ang t¨ng thùc d©n còng rÊt tÝch cùc trong viÖc dÇn lªn: thµnh phÇn thî thñ c«ng, d©n x©m nhËp v¨n hãa, gi¸o dôc, y tÕ. Trong nghÌo thµnh thÞ vµ n«ng d©n - tiÒn th©n lóc chÝnh quyÒn M·n Thanh cÊm kh«ng cña giai cÊp v« s¶n c«ng nghiÖp; thµnh cho ng−êi Trung Quèc më Tßa so¹n b¸o phÇn th−¬ng nh©n, mét sè chñ c¸c c«ng th× ng−êi ph−¬ng T©y më nã ë kh¾p c¸c tr−êng thñ c«ng - tiÒn th©n cña giai cÊp thµnh phè lín cña Trung Quèc vµ mêi t− s¶n. Tõ sau cuéc ChiÕn tranh Thuèc ng−êi Trung Quèc lµm chñ bót. Ngoµi phiÖn, c¬ cÊu giai cÊp cña Trung Quèc ra, c¸c héi truyÒn gi¸o, tr−êng dßng vµ ®· cã sù thay ®æi. §ã lµ nh÷ng chuyÓn c¸c trung t©m y tÕ ®−îc më ra kh¾p n¬i. biÕn trong c¸c giai cÊp cò vµ sù xuÊt NhiÒu n−íc cßn cö c¸c gi¸o s− sang hiÖn nh÷ng giai cÊp míi. §iÒu nµy thÓ Trung Quèc më mang tr−êng häc, gi¶ng hiÖn tr−íc hÕt ë sù ph©n ho¸ mét bé d¹y vµ nhËn ®−a ng−êi Trung Quèc ®Õn phËn ®Þa chñ cò, sù xuÊt hiÖn vµ ph¸t n−íc m×nh ®µo t¹o. V¨n minh ph−¬ng triÓn tÇng líp ®Þa chñ míi, viÖc chuyÓn T©y v× thÕ ®−îc giíi thiÖu, truyÒn b¸ ®æi theo h−íng kinh doanh cña ®Þa chñ ®Õn ®«ng ®¶o quÇn chóng. ë mét sè vïng... §èi víi giai cÊp n«ng Chñ nghÜa thùc d©n tiÕn hµnh x©m d©n cã thÓ kh¼ng ®Þnh mét bé phËn nhËp vµo Trung Quèc th«ng qua hµng n«ng d©n ®· lµ thµnh phÇn qu¸ ®é, bé lo¹t c¸c cuéc chiÕn tranh x©m l−îc, hiÖp phËn nhá h¬n chuyÓn vÒ h−íng cña −íc bÊt b×nh ®¼ng, nh÷ng ho¹t ®éng nh÷ng cÊu t¹o giai cÊp x· héi hiÖn ®¹i, v¨n hãa, gi¸o dôc vµ nhÊt lµ c¸c h×nh nh− viÖc hä trë thµnh c«ng nh©n c«ng thøc ®Çu t− kinh tÕ, v× thÕ t¸c ®éng cña nghiÖp. MÆc dï vËy, sù tiÕn ho¸ t− s¶n nã ®èi víi Trung Quèc ®−îc quy ®Þnh cña ®Þa chñ vµ n«ng d©n ®Òu ®ang ë giai bëi tÊt c¶ søc m¹nh trªn. Vµ nh÷ng ®o¹n ®Çu kú. §ång thêi víi nh÷ng nh©n tè míi ®−îc du nhËp "c−ìng Ðp" chuyÓn biÕn Êy lµ sù xuÊt hiÖn cña vµo Trung Quèc ®· t¹o nªn nh÷ng nh÷ng giai cÊp míi: t− s¶n, tiÓu t− s¶n, chuyÓn biÕn quan träng ë Trung Quèc, c«ng nh©n hiÖn ®¹i. trong ®ã cã nh÷ng chuyÓn biÕn vÒ c¬ Còng nh− giai cÊp t− s¶n ë nh÷ng cÊu giai cÊp x· héi. n−íc nöa thuéc ®Þa kh¸c, giai cÊp t− 2. Cho ®Õn tr−íc n¨m 1840, trong s¶n Trung Quèc ngay tõ khi míi ra ®êi x· héi Trung Quèc vÉn tån t¹i hai giai ®· ph©n chia thµnh hai bé phËn: t− s¶n cÊp c¬ b¶n cña x· héi phong kiÕn lµ ®Þa m¹i b¶n vµ t− s¶n d©n téc. Thµnh phÇn chñ vµ n«ng d©n, ngoµi ra cßn cã nh÷ng cña t− s¶n m¹i b¶n lµ nh÷ng th−¬ng 24
  3. T¹p chÝ khoa häc, tËp XXXVI, sè 2b-2007 §¹i häc Vinh nh©n m¹i b¶n ho¸ vµ nh÷ng ®Þa chñ kinh tÕ vµ chÝnh trÞ cña giai cÊp t− s¶n quan l¹i lín trë thµnh m¹i b¶n quan d©n téc ngµy cµng ®−îc cñng cè, ¶nh liªu. Hä lµm giµu b»ng nh÷ng ho¹t h−ëng cña nã ngµy cµng lín. Qu¸ tr×nh ®éng trung gian nh»m phôc vô c¸c c«ng ph¸t triÓn cña giai cÊp t− s¶n d©n téc ty vµ c¸c h·ng n−íc ngoµi. VÒ chÝnh trÞ, còng lµ qu¸ tr×nh hä v−¬n lªn n¾m hä lµ kÎ m«i giíi gi÷a ®Õ quèc vµ chÝnh quyÒn l·nh ®¹o cuéc c¸ch m¹ng d©n chñ quyÒn trong n−íc. §©y lµ ®èi t−îng cÇn ë Trung Quèc trong giai ®o¹n nµy. ph¶i ®¸nh ®æ cña chÝnh quyÒn c¸ch Trong bèi c¶nh chung cña Trung m¹ng. Quèc, còng nh− kÕt cÊu giai cÊp x· héi Tõ nh÷ng n¨m 60, 70 cña thÕ kû lóc ®ã, ®øng trªn tuyÕn ®Çu cøu nguy XIX trë ®i, hµng ngò giai cÊp t− s¶n cho tæ quèc vµ d©n téc chÝnh lµ nh÷ng Trung Quèc ®· h×nh thµnh. Thµnh phÇn tö −u tó cña giai cÊp t− s¶n d©n phÇn cña hä b¾t nguån tõ ba bé phËn téc. Nh÷ng biÕn ®æi diÔn ra trªn ®Êt kh¸c nhau. Mét sè quan l¹i ®Þa chñ vµ n−íc Trung Quèc cuèi thÕ kû XIX ®Çu th−¬ng nh©n lín cã ®Þa vÞ chÝnh trÞ, cã thÕ kû XX ®· kh¼ng ®Þnh mét ®iÒu ch¾c thÕ lùc kinh tÕ bá vèn kinh doanh c«ng ch¾n r»ng, trong tÊt c¶ c¸c sù kiÖn lÞch th−¬ng nghiÖp trë thµnh tÇng líp trªn sö tiªu biÓu nhÊt lóc ®ã, ®iÓn h×nh nh−: cña giai cÊp t− s¶n d©n téc. Hä cã nhiÒu Phong trµo Duy T©n, cuéc C¸ch m¹ng liªn hÖ víi ®Õ quèc, phong kiÕn nªn tinh T©n Hîi... ®Òu diÔn ra d−íi ¶nh h−ëng thÇn c¸ch m¹ng kh«ng cao. Bé phËn vµ vai trß cña t− s¶n d©n téc. thø hai lµ nh÷ng ng−êi xuÊt th©n tõ Sau n¨m 1840, c¸c n−íc t− b¶n ®· th−¬ng nh©n, chñ c¸c x−ëng vµ c«ng x©y dùng mét sè c¬ së c«ng nghiÖp ë tr−êng thñ c«ng, tiÓu chñ, tiÓu th−¬ng Trung Quèc. Trong c¸c c¬ së ®ã, hä thuª c¸c lo¹i bãc lét lao ®éng lµm thuª. ng−êi Trung Quèc lµm viÖc. Mét sè Nh÷ng nhµ kinh doanh lín lªn trong n«ng d©n vµ thî thñ c«ng ph¸ s¶n buéc lÜnh vùc th−¬ng nghiÖp vµ c«ng nghiÖp ph¶i lµm thuª cho t− b¶n n−íc ngoµi, tiÒn m¸y mãc lµ bé phËn ®«ng ®¶o nhÊt thÕ lµ hä ®· trë thµnh nh÷ng ng−êi cña t− s¶n d©n téc Trung Quèc. Mét bé c«ng nh©n c«ng nghiÖp - nh÷ng ng−êi phËn kh¸c Ýt nhiÒu biÖt lËp, t−¬ng ®èi ®Çu tiªn h×nh thµnh nªn giai cÊp c«ng ®«ng vµ m¹nh mÏ vÒ kinh tÕ, ®· trùc nh©n c«ng nghiÖp hiÖn ®¹i cña Trung tiÕp tham gia vµo qu¸ tr×nh h×nh thµnh Quèc. Kho¶ng nöa cuèi nh÷ng n¨m 60 t− s¶n d©n téc trong n−íc lµ t− s¶n Hoa cña thÕ kû XIX trë ®i, ngoµi c«ng nh©n kiÒu. §Õn ®Çu thÕ kû XX, bé phËn nµy trong c¸c xÝ nghiÖp cña t− b¶n n−íc b¾t ®Çu cã vai trß lín. Hai bé phËn sau ngoµi cßn cã c«ng nh©n trong c¸c xÝ Ýt dÝnh d¸ng tíi phong kiÕn, ®Õ quèc, nghiÖp cña ng−êi Trung Quèc. Cïng víi gÆp nhiÒu khã kh¨n h¬n trong tæ chøc, sù ph¸t triÓn cña c«ng nghiÖp m¸y mãc, kinh doanh nªn cã tinh thÇn c¸ch m¹ng sè l−îng c«ng nh©n c«ng nghiÖp t¨ng cao h¬n. Thµnh phÇn cÊp tiÕn nhÊt nhanh, theo sè liÖu thèng kª kh«ng ®Çy trong sè hä lµ nh÷ng phÇn tö trÝ thøc. ®ñ, vµo n¨m 1918, ë Trung Quèc cã §i ®«i víi sù ph¸t triÓn nhÊt ®Þnh 1.749.339 c«ng nh©n, ®Õn n¨m 1919, cña chñ nghÜa t− b¶n d©n téc, ®Þa vÞ con sè ®ã lµ 2.352.000 (xem b¶ng): 25
  4. T¹p chÝ khoa häc, tËp XXXVI, sè 2b-2007 §¹i häc Vinh Sè l−îng c«ng nh©n vµ sù ph©n chia theo ngµnh cña c«ng nh©n (®¬n vÞ: ngh×n ng−êi) Ngµnh N¨m1918 N¨m 1919 C«ng nh©n chÕ biÕn 638.641 1.110 VËn t¶i 221.811 220 C«ng nh©n má 530.855 870 XÝ nghiÖp c«ng céng 12 XÝ nghiÖp nhµ n−íc 21.640 XÝ nghiÖp n−íc ngoµi 324.362 C«ng nh©n c¶ng 150 Tæng céng 1.749.339 2.352 Nguån: [1, tr. 554] ViÖc sö dông lao ®éng phô n÷ vµ h−ëng trong quÇn chóng vµ còng tiÖn trÎ em rÊt ®−îc chó träng, trong tæng sè bÒ kÕt thµnh mét liªn minh chÆt chÏ c«ng nh©n lµm viÖc ë c¸c ngµnh c«ng chiÕm 90% d©n sè Trung Quèc. nghiÖp nhÑ ®· cã tíi 50% phô n÷ vµ trÎ Bªn c¹nh ®ã, giai cÊp c«ng nh©n em. Trung Quèc cßn cã nh÷ng h¹n chÕ Ngoµi nh÷ng −u ®iÓm c¬ b¶n cña kh«ng thÓ tr¸nh khái: sè l−îng cßn Ýt, giai cÊp c«ng nh©n nãi chung, giai cÊp tuæi cßn non (so víi c«ng nh©n c¸c n−íc c«ng nh©n c«ng nghiÖp Trung Quèc cßn t− b¶n), tr×nh ®é v¨n ho¸ cßn thÊp (so cã nh÷ng ®iÓm riªng so víi nh÷ng anh víi giai cÊp t− s¶n trong n−íc), trong em cïng giai cÊp ë c¸c n−íc t− b¶n chñ néi bé nhiÒu ng−êi cßn gi÷ nh÷ng t− nghÜa ph¸t triÓn: t−ëng mang tÝnh chÊt tiÓu n«ng. Tuy vËy, nh÷ng −u ®iÓm nªu trªn lµ rÊt Thø nhÊt, hä ph¶i chÞu ba tÇng ¸p ®¸ng kÓ, nã ®· thµnh ®éng lùc c¨n b¶n bøc cña ®Õ quèc thùc d©n, phong kiÕn quyÕt ®Þnh tÝnh c¸ch m¹ng vµ søc m¹nh vµ t− b¶n trong n−íc. V× thèng khæ qu¸ to lín cña giai cÊp nµy mét khi hä nhËn nªn yªu cÇu c¸ch m¹ng cña hä còng tét thøc ra ®−îc sø mÖnh lÞch sö to lín cña bËc kiªn quyÕt vµ hä ®· trë thµnh lùc m×nh. l−îng l·nh ®¹o kiªn ®Þnh trong cuéc vËn ®éng sau nµy. Giai cÊp c«ng nh©n Trung Quèc b¾t ®Çu cuéc ®Êu tranh chèng bän bãc lét tõ Thø hai, tuy sè l−îng c«ng nh©n tr−íc khi h×nh thµnh tæ chøc giai cÊp cßn h¹n chÕ so víi møc ®é d©n sè cña c¶ cña m×nh. Tuy vËy, cho ®Õn tr−íc ChiÕn n−íc, nhÊt lµ so víi giai cÊp n«ng d©n, tranh thÕ giíi thø nhÊt, hä míi ®ang nh−ng tr×nh ®é tËp trung l¹i rÊt cao. trong qu¸ tr×nh trë thµnh giai cÊp ®Æc §iÒu ®ã lµm cho hä cã thÓ trë thµnh lùc biÖt cña x· héi, ch−a thùc sù trë thµnh l−îng m¹nh trong ®êi sèng chÝnh trÞ cña "giai cÊp cho m×nh". ChØ tõ sau ChiÕn c¶ n−íc. tranh thÕ giíi thø nhÊt, hä míi tr−ëng Thø ba, phÇn lín trong sè hä xuÊt thµnh râ nÐt vÒ mäi mÆt ®Ó nhanh th©n tõ n«ng d©n ph¸ s¶n, nªn cã s½n chãng v−¬n tíi n¾m quyÒn l·nh ®¹o mèi liÖn hÖ tù nhiªn víi giai cÊp nµy. c«ng cuéc c¸ch m¹ng Trung Quèc ë giai Giai cÊp c«ng nh©n dÔ dµng g©y ¶nh ®o¹n sau. 26
  5. T¹p chÝ khoa häc, tËp XXXVI, sè 2b-2007 §¹i häc Vinh Trong giai ®o¹n nµy, giai cÊp tiÓu n−íc nªn cã tinh thÇn c¸ch m¹ng kh¸ t− s¶n còng tõng b−íc ra ®êi vµ ph¸t cao. Ho¹t ®éng s«i næi vµ cã tæ chøc triÓn. §Çu tiªn lµ viÖc c¸c n−íc t− b¶n nhÊt trong giai cÊp nµy lµ tÇng líp trÝ ®ua nhau khoanh vïng, lËp t« giíi ®· thøc, häc sinh, sinh viªn do hä sím tiÕp buéc hä ph¶i tuyÓn mét khèi l−îng lín xóc vµ gi¸c ngé bëi nh÷ng t− t−ëng míi ng−êi Trung Quèc vµo lµm viÖc vµ phôc tiÕn bé. Trong nh÷ng sù kiÖn lÞch sö dÞch. Do ý thøc ®−îc tÇm quan träng tiªu biÓu nhÊt ë giai ®o¹n nµy ®Òu cã sù trong viÖc ®µo t¹o tÇng líp trÝ thøc míi tham gia ®«ng ®¶o vµ tÝch cùc cña giai ë Trung Quèc, cho nªn ng−êi n−íc ngoµi cÊp tiÓu t− s¶n. ®Òu kh¸ tÝch cùc trong c¸c ho¹t ®éng 3. Nh− vËy, sù x©m nhËp cña chñ gi¸o dôc. §Õn n¨m 1905 ®· cã tíi 30 nghÜa thùc d©n vµo Trung Quèc cuèi thÕ ngµn ng−êi Trung Quèc häc trong c¸c kû XIX ®Çu thÕ kû XX ®· thóc ®Èy sù tr−êng do ng−êi n−íc ngoµi x©y dùng. chuyÓn biÕn cña nh÷ng giai cÊp cò (®Þa Bªn c¹nh ®ã, Trung Quèc còng rÊt cÇn chñ vµ n«ng d©n), ®ång thêi lµm xuÊt ®Õn nh÷ng c«ng chøc míi, nh»m ®¸p hiÖn nh÷ng giai cÊp míi (t− s¶n, tiÓu t− øng c¸c yªu cÇu c«ng viÖc míi cña x· s¶n vµ c«ng nh©n hiÖn ®¹i). §iÒu nµy héi. V× thÕ, ng−êi Trung Quèc còng më ®· ®−îc Mao Tr¹ch §«ng kh¼ng ®Þnh: mang c¸c tr−êng häc ®Ó ®µo t¹o ra “C¸c lùc l−îng chÝnh trÞ ®ång thêi ph¸t nh÷ng ng−êi chuyªn “lµm c¸c c«ng viÖc sinh vµ ph¸t triÓn víi nÒn kinh tÕ t− b¶n vÒ n−íc ngoµi”. Song song víi nh÷ng chñ nghÜa míi Êy tøc lµ lùc l−îng chÝnh ho¹t ®éng ®ã, Trung Quèc cßn tÝch cùc trÞ cña giai cÊp t− s¶n, tiÓu t− s¶n vµ v« ®−a ng−êi ®i häc ë NhËt, Mü, Ph¸p vµ s¶n” [4, tr. 4]. Trong thêi kú nµy, trªn nhiÒu n−íc ch©u ¢u kh¸c. Râ rµng, tÇng c¬ së nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ cò - míi líp trÝ thøc hiÖn ®¹i - nh÷ng ng−êi cã ®an xen phøc t¹p, thËm chÝ c¶ sù ®an vèn kiÕn thøc cÇn thiÕt ®Ó qu¶n lý ®Êt xen cña nh÷ng yÕu tè t− b¶n vµ tiÒn t− n−íc vµ tiÕp xóc víi khoa häc ch©u ¢u, b¶n trong tõng ngµnh, nghÒ mµ ba kiÓu dï ch−a nhiÒu nh−ng còng ®· xuÊt hiÖn cÊu t¹o giai cÊp x· héi kh¸c h¼n nhau mét c¸ch th−êng xuyªn. §ång thêi, mét ®ång thêi tån t¹i: hiÖn ®¹i (tøc t− b¶n bé phËn trÝ thøc Nho gi¸o truyÒn thèng chñ nghÜa), qu¸ ®é sang t− b¶n chñ kh«ng cßn tin vµo quy t¾c vµ gi¸o lý nghÜa vµ phong kiÕn (tøc tiÒn t− b¶n Khæng gi¸o, chuyÓn h−íng theo nh÷ng chñ nghÜa). ë Trung Quèc khi Êy ®· häc thuyÕt triÕt häc, chÝnh trÞ vµ kinh tÕ xuÊt hiÖn nh÷ng c«ng nh©n nhµ m¸y, ®· h×nh thµnh ë c¸c n−íc ph−¬ng T©y. giai cÊp t− s¶n, nh÷ng viªn chøc vµ giíi Thêi kú nµy còng xuÊt hiÖn mét lùc trÝ thøc míi…, tøc lµ cÊu t¹o giai cÊp x· l−îng kh¸ ®«ng ®¶o nh÷ng tiÓu chñ, héi hiÖn ®¹i. PhÇn lín h¬n thuéc vÒ cÊu tiÓu th−¬ng ë thµnh thÞ vµ n«ng th«n, t¹o giai cÊp x· héi qu¸ ®é, h×nh thµnh ®øng trung gian gi÷a nh÷ng ng−êi s¶n tõ nh÷ng khu«n khæ s¶n xuÊt vµ sinh xuÊt vµ nh÷ng ng−êi tiªu thô. ho¹t trung cæ, hä ®· bÞ ph©n ho¸ mét c¸ch ®¸ng kÓ do t¸c ®éng cña quan hÖ T×nh h×nh nãi chung cña giai cÊp hµng ho¸ - tiÒn tÖ. Tuy vËy, líp c− d©n tiÓu t− s¶n tuy cã kh¸ h¬n c«ng n«ng, nµy vÉn ch−a g¾n bã h¼n sè phËn cña nh−ng còng lu«n bÞ chÌn Ðp, ¸p bøc vµ m×nh víi nÒn s¶n xuÊt t− b¶n chñ bÊp bªnh vÒ kinh tÕ. PhÇn lín trong sè nghÜa, ch−a tan r· hoµn toµn vµ ch−a hä ®Òu sãt xa tr−íc thùc tr¹ng cña ®Êt 27
  6. T¹p chÝ khoa häc, tËp XXXVI, sè 2b-2007 §¹i häc Vinh biÕn thµnh nh÷ng giai cÊp vµ tÇng líp träng lµ sù lín m¹nh cña giai cÊp t− x· héi míi. Sè ®«ng nhÊt thuéc vÒ cÊu s¶n d©n téc, ®Ønh cao lµ viÖc hä l·nh t¹o giai cÊp phong kiÕn ®¹o cuéc C¸ch m¹ng T©n Hîi (1911), lËt nhµo ¸ch thèng trÞ phong kiÕn tån t¹i Chñ nghÜa t− b¶n ngo¹i quèc x©m mÊy ngµn n¨m ë Trung Quèc. §ång nhËp vµo Trung Quèc ®· ®Ó l¹i hËu qu¶ thêi, ë giai ®o¹n nµy, giai cÊp c«ng tÊt yÕu lµ nhiÒu ph−¬ng diÖn sinh ho¹t nh©n c«ng nghiÖp Trung Quèc còng ®· x· héi cña Trung Quèc bÞ khèng chÕ, xuÊt hiÖn vµ th«ng qua c¸c cuéc ®Êu nÒn kinh tÕ Trung Quèc bÞ nhµo nÆn tranh trong giai ®o¹n ®Çu, giai cÊp nµy cho phï hîp quyÒn lîi cña thùc d©n. §êi ®ang dÇn kh¼ng ®Þnh vai trß cña m×nh. sèng nh©n d©n lao ®éng vèn ®· khæ cùc Vµ sù thËt, hä sÏ lµ lùc l−îng tiªn l¹i cµng khæ cùc h¬n. C¸c cuéc ®Êu phong xo¸ bá nh÷ng mÆt ph¶n ®éng, tranh v× thÕ mµ kh«ng ngõng t¨ng lªn. k×m h·m cña chñ nghÜa thùc d©n ®Ó Tuy nhiªn, còng ®· cã nh÷ng hÖ qu¶ ®−a Trung Quèc tiÕn lªn. §iÒu ®ã chøng kh¸ch quan ngoµi ý muèn cña chñ tá x· héi Trung Quèc ®· cã sù vËn ®éng nghÜa thùc d©n. §ã lµ sù ph¸t triÓn cña vµ ph¸t triÓn. Hay nãi c¸ch kh¸c, chñ nghÜa t− b¶n d©n téc Trung Quèc. nh÷ng chuyÓn biÕn nªu trªn, ®Æt trong Sù ra ®êi cña c¸c lùc l−îng tiÕn bé trong tiÕn tr×nh ph¸t triÓn cña lÞch sö, râ rµng x· héi vµ nh÷ng cuéc vËn ®éng chÝnh trÞ ®· cã t¸c dông cËn ®¹i ho¸ Trung Quèc. cã tæ chøc ®· xuÊt hiÖn. §iÒu quan T i liÖu tham kh¶o [1] LÞch sö cËn ®¹i Trung Quèc, Nhµ xuÊt b¶n Khoa häc, Maxc¬va, 1976. [2] LÞch sö hiÖn ®¹i Trung Quèc (1917 - 1927), Nhµ xuÊt b¶n Khoa häc, Maxc¬va, 1983. [3] C. M¸c vµ Ph. ¨ngghen, Tuyªn ng«n §¶ng céng s¶n, Nhµ xuÊt b¶n Sù thËt, Hµ Néi, 1976. [4] Vµi ba viÖc quan hÖ ®Õn vÊn ®Ò manh nha cña chñ nghÜa t− b¶n Trung Quèc, (b¶n dÞch l−u t¹i Th− viÖn ViÖn sö, Hµ Néi). Summary the change of social strata structure in china at the end of the 19th century and beginning of the 20th century The paper studied the change of social strata structure of China at the end of the 19th century and beginning of the 20th century under the impact of colonialism. The change itself produced progressive forces in the society and organized movements. These prove that there were objective consequences beyond the will and desire of colonialism and the process of Chinese modernization happened. (a) Khoa LÞch sö, Tr−êng §¹i häc Vinh. 28

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản