Buổi 5: CẢNH NGÀY XUÂN
A/ TÓM TẮT KIẾN THỨC CƠ BẢN:
1. Nội dung:
- Gợi tả bức hoạ mùa xuân với những đặc điểm riêng biệt.
- Thể hiện tõm trạng của nhõn vật trong buổi du xuõn.
2. Nghệ thuật :
- Tả cảnh thiên nhiên đặc sắc.
- Từ ngữ giàu chất tạo Hình.
B/ CÁC DẠNG ĐỀ:
1. Dạng đề 3 điểm:
Đề 1: Viết đoạn văn ngắn 10 -15 dũng nờu cảm nhận của em về hai
Câu thơ:
Dập dỡu tài tử giai nhõn
Ngựa xe như nước ỏo quần như nờm
Cảnh ngày xuõn (Trớch Truyện Kiều - Nguyễn Du)
* Gợi ý:
- Cảnh lễ hội trong tiết thanh minh được miêu tả thật sinh động, mang đậm
nột văn hoỏ dõn gian việt nam:
Dập dỡu tài tử giai nhõn
Ngựa xe như nước ỏo quần như nờm
- Tết thanh minh, mọi người tập trung đi tảo mộ, họ là những nam thanh nữ
tỳ đi sửa sang lại phần mộ của người thõn . Khụng khớ thật đông vui, rộn ràng
được thể hiện qua một loạt có từ ghép, từ láy giàu chất tạo Hình (Dập dỡu, Ngựa
xe, giai nhõn- tài tử, ỏo quần…) Câu thơ nhịp nhàng , uyển chuyển ….
- Tất cả đều góp phần thể hiện cái không khí lễ hội đông vui, náo nhiệt. Một
truyền thống tốt đẹp của những nước Á Đông.
2. Dạng đề 5 - 7 điểm :
Đề1: Cảm nhận về khung cảnh thiên nhiên tươi đẹp trong đoạn trích Cảnh
ngày xuõn. (Truyện Kiều- Nguyễn Du)
* Gợi ý :
a. Mở bài : Giới thiệu chung về đoạn trích
- Cảm nhận chung về khung cảnh thiên nhiên được miêu tả trong đoạn trích
b. Thõn bài : Khung cảnh ngày xuõn
- Bốn câu thơ đầu gợi lên khung cảnh mùa xuân . Một bức tranh xuân tuyệt tác:
“Ngày xuân con én đưa thoi
Thiều quang chín chục đó ngoài sỏu mươi.
Cỏ non xanh rợn chõn trời.
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa. ”
- Ngày xuân qua đi nhanh như chiếc thoi dệt vải trong khung cửi -> không khí
rộn ràng, tươi sỏng của cảnh vật trong mựa xuõn; tõm trạng nuối tiếc ngày xuân
trôi qua nhanh quá. Như thế hai câu đầu vừa nói về thời gian mà cũn gợi tả khụng
gian mựa xuõn. Hai Câu cũn lại là một bức tranh thiờn nhiờn tuyệt đẹp.
“Cỏ non xanh tận chõn trời.
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa”
- Bỏt ngỏt trải rộng đến tận chân trời là thảm cỏ non tơ xanh rợn -> gam màu
nền của bức tranh ngày xuân tươi đẹp. Sự phối hợp màu sắc của bức tranh thật hài
hũa. Màu xanh non tượng trưng cho sự sinh sôi nảy nở, cho sức sống đang lên ,
cũn màu trắng là biểu tượng của sự trong trắng tinh khiết .
-> Ngày xuân ở đây thật khoáng đạt, mới mẻ, thanh tân, dạt dào sức sống trong
một không khí trong lành, thanh thoát. Từ “điểm” dùng ở đây làm cho bức tranh
thêm sinh động, có hồn.
- Cảnh lễ hội trong tiết thanh minh cũng được miêu tả thật sinh động , náo
nức:
“Gần xa nụ nức yến oanh .
Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuõn
Dập dỡu tài tử giai nhõn
Ngựa xe như nước ỏo quần như nờm
Ngổn ngang gũ đống kéo lên .
Thoi vàng vú rắc tro tiền giấy bay"
- Không khí rộn ràng đựơc thể hiện qua một loạt có từ ghép, từ láy giàu chất
tạo Hình.Tất cả đều góp phần thể hiện cái không khí lễ hội đông vui, một truyền
thống tốt đẹp của những nước Á Đông.
" Tà tà ... bắc ngang".
- Cảm giỏc bõng khuõng nuối tiếc. Cảnh vật, khụng khớ mựa xuõn trong
sáu câu này so với mấy câu đầu đó cú sự khỏc biệt. Mọi thứ đều đó lắng xuống,
nhạt dần.
- Nắng xuõn ấm ỏp hồng tươi vào buổi sớm giờ đây đó “nhạt” đi, khe suối
nhỏ, nhịp cầu bắc ngang tuy vẫn giữ nét thanh diụ của mùa xuân với mọi chuyển
động nhẹ nhàng, nhưng mặt trời ngả bóng về Tây, bước chân người thẩn thơ lưu
luyến, tiếc nuối, dũng nước uốn quanh.
- Cảnh chiều tan hội. Tâm trạng mọi người theo đó cũng khác hẳn. Những từ
láy “nao nao”, “tà tà”, “thanh thanh” đâu chỉ tả cảnh mà cũn ngụ tình … Một cỏi
gỡ đó lóng đóng, bõng khuõng, xuyến xao và tiếc nuối…
c. Kết bài : - Nhận xét chung về cảnh thiên nhiên tươi đẹp trong đoạn trích
- Nghệ thuật tả cảnh của đại thi hào Nguyễn Du.