Nghiên cứu Quy hoạch tổng thể an toàn giao thông đường bộ tại Việt Nam
Báo cáo giữa kỳ (Bản thảo)
Email: atgt2020@gmail.com
III-8-1
8. CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG CẤP CỨU Y TẾ
8.1 Các vấn đề tồn tại và dự báo đến 2020.................................................................... 2
8.2 Mục tiêu: ................................................................................................................... 7
8.3 Chiến lược:............................................................................................................... 8
8.4 Lộ trình thực hiện chiến lược.................................................................................. 23
8.5 Đề xuất một số dự án cần được quốc tế tài trợ về cấp cứu y tế............................ 27
Nghiên cứu Quy hoạch tổng thể an toàn giao thông đường bộ tại Việt Nam
Báo cáo giữa kỳ (Bản thảo)
Email: atgt2020@gmail.com
III-8-1
8. CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG CẤP CỨU Y TẾ
Chiến lược được soạn thảo với các đề mục chính như sau:
1. Các vấn đề tồn tại về tai nạn giao thông như: định nghĩa về TNGT, số chết và
bị thương do TNGT tại Việt Nam theo thống kê của Bộ Y tế, thiệt hại về kinh tế
xã hội do TNGT gây ra, một số thông tin về tình hình TNGT tại các nước trên
thế giới, các bài học kinh nghiệm tại Nhật Bản…
2. Dự báo tình hình TNGT các năm tới, các yếu tố gây tăng TNGT, làm giảm
TNGT, dự báo tình hình cấp cứu y tế các năm tới trong đó tập trung vào các
yếu tố chủ yếu:
(1) Công tác chăm sóc y tế trước khi được chuyển tới bệnh viện
(2) Chăm sóc, điều trị tại bệnh viện
(3) Đào tạo nguồn nhân lực cho hệ thống cấp cứu nạn nhân TNGT
(4) Công tác thông tin truyền thông cho cộng đồng về cấp cứu nạn nhân
(5) Các vấn đề về cấp cứu nạn nhân TNGT nhiều nạn nhân và
(6) Hệ thống bảo hiểm liên quan đến cấp cứu nạn nhân TNGT
3. Mục tiêu: Trong đó có:
(1) Mục tiêu tổng quát
(2) Mục tiêu cụ thể
4. Chiến lược phát triển hệ thống cấp cứu TNGT đến năm 2020 tập trung vào:
(1) Các cơ sở pháp lý: Điểm lại các văn bản pháp qui hiện có của Chính phủ,
của Ủy Ban ATGT quốc gia, Bộ Giao thông, Bộ Y tế… để thấy được tính
khả thi của các đề xuất nêu ra
(2) Phát triển công tác cấp cứu ban đầu bao gồm:
o Tăng cường hệ thống thông tin cấp cứu y tế
o Tăng cường công tác cấp cứu ban đầu và vận chuyển cấp cứu
o Phát triển hệ thống cấp cứu 115
(3) Đào tạo nguồn nhân lực cho hệ thống cấp cứu
(4) Tổ chức cấp cứu thảm họa và TNGT nhiều nạn nhân một lúc
(5) Phát triển hệ thống bảo hiểm nạn nhân TNGT
5. Lộ trình thực hiện chiến lược: Được chia thành các giai đoạn: từ 2008 đến
2010; từ 2011 đến 2012; từ 2013 đến 2015 và từ 2016 đến 2020. Việc chia giai
đoạn này phù hợp với cách chia giai đoạn của kế hoạch tổng thể về ATGT đến
năm 2020. Trong mỗi giai đoạn đều chia ra mục tiêu và các hoạt động chủ yếu
6. Đề xuất một số dự án cần được tài trợ quốc tế liên quan đến chiến lược:
(1) Các đề án hiện đã và đang được tài trợ quốc tế cần tiếp tục
(2) Dự án đề xuất được JICA tài trợ
Sau đây là nội dung chi tiết của Chiến lược cấp cứu y tế
Nghiên cứu Quy hoạch tổng thể an toàn giao thông đường bộ tại Việt Nam
Báo cáo giữa kỳ (Bản thảo)
Email: atgt2020@gmail.com
III-8-2
8.1 Các vấn đề tồn tại và dự báo đến 2020
1) Tai nạn giao thông
(1) Thực trạng thống kê TNGT quốc gia hiện nay:
- Quyết định số 197/2001/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 27/12/2001
phê duyệt Chính sách quốc gia Phòng chống tai nạn thương tích giai đoạn
2002-2010 đã nêu là “Các cơ sở y tế, nhất là ở tuyến quận huyện, xã
phường cần đánh giá đúng và chính xác về số lượng những tai nạn,
thương tích, mức độ tai nạn, thương tích thường xảy ra trên địa
phương”. Thực tế hiện nay, số tai nạn giao thông cũng như số nạn nhân, số
chết, số bị thương do TNGT của nước ta không phản ánh đúng thực tế tình
hình và không tương quan với thống kê của các nước trong khu vực và trên
thế giới.
- Định nghĩa Tai nạn giao thông của Liên Hợp quốc (UN) như sau: “Những tai
nạn xẩy ra trên đường hoặc phố dành cho giao thông công cộng mà nó
dẫn đến một hoặc nhiều người chết hoặc bị thương và trong đó có ít
nhất một phương tiện đang di chuyển có liên quan. Vì vậy những tai
nạn này bao gồm sự va chạm giữa các phương tiện với nhau, giữa
phương tiện với người đi bộ, giữa phương tiện với súc vật hoặc các vật
cố định. Tai nạn chỉ có một phương tiện liên quan (không có người sử
dụng đường khác) cũng được tính”
- Cách tính và báo cáo tình hình tai nạn giao thông của nước ta hiện nay còn
nhiều bất cập: Hầu như chỉ tính số TNGT có người chết (tỷ lệ 89,92%);
không tính các trường hợp tự gây ra tai nạn giao thông, tai nạn giao thông
do chất lượng phương tiện (như xe mất phanh đâm xuống vực) mặc dù các
trường hợp này gây chết người, thậm chí làm chết nhiều người nhưng vẫn
không được tính là TNGT. Các trường hợp TNGT trên các tuyến đường
nông thôn (liên huyện, liên xã) thường không được cảnh sát lập biên bản
nên cũng không được tính. Vì vậy con số thực về TNGT cũng như số nạn
nhân TNGT được thống kê báo cáo chỉ khỏang 10% so với thực tế. Số
chết cũng chỉ bằng 70% số thực tế năm 2006 so với kết quả điều tra
nguyên nhân chết tại 9.483 xã năm 2006 của Bộ Y tế.
- Tỷ l
ệ số chết so với số TNGT của Thái Lan là 16,26%, của Malaysia là
2,41%, của Nhật là 0,72% là phù hợp với thực tiễn vì số TNGT bao giờ cũng
lớn hơn nhiều lần số chết do TNGT. Trong khi số liệu này của Việt Nam là
89,92% có nghĩa là Việt Nam chỉ thống kê những trường hợp TNGT có
người chết (gần 90%) chứ không phải là thống kê toàn bộ số TNGT. Tại các
nước thì số bị thương do TNGT bao giờ cũng nhiều hơn số chết do TNGT
như: Thái Lan: 4,43 lần, Malaysia: 7,29 lần, Nhật: 123 lần trong khi ở Việt
Nam thì hai số này gần tương đương nhau: 1,24 lần. Điều đó nói lên tính
chất không thực tế của các số liệu thống kê hiện nay.
Nghiên cứu Quy hoạch tổng thể an toàn giao thông đường bộ tại Việt Nam
Báo cáo giữa kỳ (Bản thảo)
Email: atgt2020@gmail.com
III-8-3
(2) Số bị thương và chết do TNGT
a) Thực tiễn tại Việt Nam
- Tai nạn giao thông là một loại “thảm họa” do con người gây ra (Man-made
disaster). Thống kê của bệnh viện Việt Đức năm 2006 có 19.653 nạn nhân
TNGT vào cấp cứu tại bệnh viện, trung bình mỗi ngày có 53 nạn nhân, cứ 26
phút có một nạn nhân vào cấp cứu. Theo thống kê của bệnh viện Chợ Rẫy
từ 1/1/2003 đến 31/12/2007 (5 năm) có tổng cộng 139.011 nạn nhân TNGT
vào cấp cứu (7.959 người chết do TNGT tại bệnh viện); trung bình mỗi năm
có 27.802 nạn nhân, mỗi ngày có 76 nạn nhân; cứ 19 phút lại có một nạn
nhân bị TNGT vào bệnh viện. Như vậy là nếu chỉ tính số nạn nhân TNGT
vào cấp cứu tại hai bệnh viện trung ương tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí
Minh cả năm 2006 đã có 47.455 gấp 4,2 lần số bị thương của cả nước được
công bố chính thức là 11.286 người. Điều cần lưu ý là hầu hết số nạn nhân
vào cấp cứu tại hai bệnh viện trung ương nói trên đều là những tai nạn nặng
do các địa phương chuyển về, hầu như không có các vụ va chạm nhẹ.
- Số liệu cập nhật TNGT 10 ngày giữa tháng 1 năm 2008 tại bệnh viện Việt
Đức (Hà nội) và Chợ Rẫy (thành phố HCM) trung bình mỗi ngày tại hai bệnh
viện này đã có 121 nạn nhân TNGT vào cấp cứu (vượt xa số trung bình bị
thương do TNGT mỗi ngày năm 2007 vừa công bố là 29 người/ngày
(10.546/365 ngày)
- Bộ Y tế thống kê 650 bệnh viện trên cả nước năm 2006 có 140.447 nạn
nhân TNGT vào cấp cứu (số công bố chính thức trên báo chí là 11.288).
Trung bình mỗi ngày cả nước có 384 nạn nhân TNGT, cứ 4 phút lại có một
nạn nhân TNGT vào cấp cứu. Con số này vượt xa số vào cấp cứu và chết
do các bệnh truyền nhiễm và thiên tai, thảm họa khác trên cả nước. Bộ Y tế
đã thu thập số liệu trong sổ tử vong (sổ A6) tại 9.483 xã trên cả nước thấy
nguyên nhân chết do TNGT là 17.829 người1 (cao hơn con số công bố chính
thức năm 2006 là 12.757 người chết do TNGT).
Dưới đây là thông tin chi tiết về số nạn nhân TNGT đến cấp cứu tại bệnh viện Việt
Đức (Hà Nội) trong thời gian Tết tại Việt Nam (từ 06 đến 12/2/2008) trong đó có tới
526 nạn nhân. Số liệu thống kê này đã phân biệt số nạn nhân vào cấp cứu do
TNGT với các loại tai nạn, thương tích khác như tai nạn sinh hoạt, tai nạn lao động.
Số chết do TNGT ghi nhận tại bệnh viện chỉ có 1 trường hợp, tuy nhiên có tới 33
trường hợp nạn nhân quá nặng không có khả năng chữa trị được đã xin về chết tại
nhà. Trong khi đó báo cáo chính thức cả nước được công bố chỉ có 336 người bị
thương do TNGT là không thực tế. Bộ Y tế khẳng định là không có ghi chép trùng
lắp TNGT với các loại tai nạn khác trong báo cáo này.
1 Nguồn: Niên giám thống kê y tế năm 2006 – Bộ Y tế