Chuồn chuồn tre Thạch
Xá
Những năm gần đây, hình ảnh chuồn chuồn tre Thạch Xá
(huyện Thạch Thất) đủ màu sắc xuất hiện nhiều trong những
lễ hội về đồ chơi truyền thống Việt.
Ngụ tại xã Thạch Xá (huyện Thạch Thất, Hà Nội), xóm chùa
Tây Phương giờ đây ngoài việc được biết đến với đặc sản
Chè Lam, còn nổi danh bởi nghề làm chuồn chuồn tre độc
đáo.
Xuất phát từ hình ảnh chuồn chuồn quen thuộc, những người
nông dân tài hoa nơi đây đã sử dụng chất liệu tự nhiên để
sáng tạo ra loại đồ chơi mới lạ: Chuồn chuồn tre đứng được
bằng miệng, đặt làm vật trang trí đẹp mắt trên giá sách, kệ tủ,
chuyển động nhẹ nhàng như đang bay trong không trung.
Theo chỉ dẫn, chúng tôi tìm đến nhà anh Nguyễn Văn Tái,
một trong số những người đầu tiên làm thành công và mở
rộng được hình ảnh chuồn chuồn tre Thạch Xá đến khắp mọi
miền đất nước.
Anh Nguyễn Văn Tái đang thực hiện một công đoạn làm
chuồn chuồn
Vừa ngồi xếp bằng trên đất, vừa vót tre cho phần thân chuồn
chuồn, anh Tái tâm sự về nghề của mình: “Kể từ khi biết làm
chuồn chuồn tre tới giờ, ngày ngày thân quen với công việc
vót tre, chẻ tre, tôi yêu cái nghề này lúc nào không hay. Cũng
có thời gian đi làm thợ ảnh chụp cho khách du lịch đến chùa
Tây Phương, máy cơ máy số đủ cả, nhưng làm chuồn chuồn
say mê quá, giờ cũng xếp máy để đó”.
Anh Tái cho biết, nghề làm đồ chơi chuồn chuồn không có
tuổi đời lâu như tranh Đông Hồ, lụa Vạn Phúc… mà mới
xuất hiện khoảng chục năm trở lại đây. Ban đầu có hơn mười
hộ gia đình mở cơ sở sản xuất, nhưng gặp sóng gió về đầu ra
nên nhiều người đã từ bỏ. Hiện trong làng chỉ còn khoảng 2-3
gia đình còn làm nghề này. Tay thoăn thoắt xếp những con
chuồn chuồn vừa được láng qua một lớp sơn đỏ mượt mà,
anh nói: “Người ta lúc đầu thấy trào lưu, thấy nghề mới cũng
làm, sau thì bỏ gần hết. Cơ bản vì họ không yêu nghề, không
say với nghề”.
Khi được hỏi về cách làm chuồn chuồn tre, anh Tái cười nói:
“Trông đơn giản vậy thôi chứ không phải ai cũng làm được
đâu. Có người hỏi, tôi chỉ dẫn, chép hẳn ra giấy cho cách
làm. Nhưng xong thì để vậy thôi, chứ chuồn chuồn không
đứng được bằng miệng, trông rất cứng, không ra sao cả”.