Đ C NG ÔN T P MÔN GIÁO D C CÔNG DÂN 9Ề ƯƠ Ậ Ụ
H C KÌ II. NĂM H C 2019-2020Ọ Ọ
? Th nào là hôn nhân?ế
? Tình yêu chân chính là gì?
? Tình yêu không lành m nh là gì?ạ
? Ch đ hôn nhân và gia đình ế ộ ở
n c ta bao g m nh ng nguyênướ ồ ữ
t c c b n nào?ắ ơ ả
? Pháp lu t n c ta quy đnh nhậ ướ ị ư
th nào v quy n và nghĩa v cế ề ề ụ ơ
b n c a công dân trong hôn nhân?ả ủ
I. QUY N VÀ NGHĨA V C A CÔNG DÂNỀ Ụ Ủ
TRONG HÔN NHÂN:
1. Khái ni m hôn nhân:ệ
Hôn nhân là s liên k t đc bi t gi a m t nam vàự ế ặ ệ ữ ộ
m t n trên nguyên t c bình đng, t nguy n,ộ ữ ắ ẳ ự ệ
đc pháp lu t th a nh n.ượ ậ ừ ậ
2. Tình yêu chân chính: Là s xu t phát t sự ấ ừ ự
đng c m sâu s c gi a 2 ng i, là s chân thành,ồ ả ắ ữ ườ ự
tin c y l n nhau.ậ ẫ
3. Tình yêu không lành m nh:ạ Là tình c mả
không b n v ng, v l i (tham giàu, đa v …),ề ữ ụ ợ ị ị
thi u trách nhi m trong tình yêu, yêu đnế ệ ơ
ph ng.ươ
4. Nguyên t c:ắ
- Hôn nhân t nguy n, ti n b , m t v m tự ệ ế ộ ộ ợ ộ
ch ng, v ch ng bình đng.ồ ợ ồ ẳ
- Nhà n c tôn tr ng và b o v pháp lý cho hônướ ọ ả ệ
nhân c a m i công dân Vi t Nam (không phânủ ọ ệ
bi t dân t c, tôn giáo).ệ ộ
- V ch ng có nghĩa v th c hi n dân sợ ồ ụ ự ệ ố
KHHGĐ.
5. Quy n và nghĩa v trong hôn nhân.ề ụ
a. Đc k t hônượ ế :
- Nam t 20 tu i, n t 18 tu i tr lên.ừ ổ ữ ừ ổ ở
(Hi n nay NN khuy n khích n 22 tu i, nam 26ệ ế ữ ổ
tu i tr lên).ổ ở
- Vi c k t hôn do nam n t nguy n, không épệ ế ữ ự ệ
bu c, c ng ép ho c c n tr .ộ ưỡ ặ ả ở
b. C m k t hôn:ấ ế
- Ng i đang c v , có ch ngườ ớ ợ ồ
- Ng i m t năng l c hành vi dân s (tâm th n,ườ ấ ự ự ầ
m c b nh mãn tính....)ắ ệ
- Gi a nh ng ng i có cùng dòng máu tr c h ,ữ ữ ườ ự ệ
gi a nh ng ng i có h trong ph m vi ba đi.ữ ữ ườ ọ ạ ờ
- Gi a cha m nuôi v i con nuôi, b ch ng - conữ ẹ ớ ố ồ
dâu; m v - con r ; b d ng - con riêng c aẹ ợ ể ố ượ ủ
v , m k - con riêng c a ch ng.ợ ẹ ế ủ ồ
- Gi a nh ng ng i cùng gi i tínhữ ữ ườ ớ
? Trách nhi m c a công dân, h cệ ủ ọ
sinh trong hôn nhân?
? T o hôn là gì? Tác h i c a nó raả ạ ủ
sao?
? Ngày gia đình Vi t Nam là ngàyệ
nào? Ngày đó có ý nghĩa nh thư ế
nào đi v i m i chúng ta?ố ớ ỗ
? Kinh doanh là gì? Em hi u thể ế
nào là quy n t do kinh doanhề ự
c a công dân?ủ
? Thu là gì?ế
? Thu có vai trò nh th nào điế ư ế ố
v i s phát tri n kinh t xã h iớ ự ể ế ộ
c a đt n c? ủ ấ ướ
c. Th t c k t hônủ ụ ế
- Đăng kí k t hôn UBND ph ng, xã.ế ở ườ
- Đng c p gi y ch ng nh n k t hôn.ượ ấ ấ ứ ậ ế
6. Trách nhi m:ệ
- Thái đ nghiêm túc trong tình yêu và hôn nhân ộ
- Không vi ph m pháp lu t v hôn nhân.ạ ậ ề
- HS c n hi u n i dung và ý nghĩa lu t HN&GĐầ ể ộ ậ
- Th c hi n đúng trách nhi m c a mình v i b nự ệ ệ ủ ớ ả
thân, gia đình và xã h i.ộ
7. T o hôn: ảlà vi c k t hôn gi a nam n ch aệ ế ữ ữ ư
đn tu i k t hôn. ế ổ ế
- Tác h i: ạ
+ Ch a làm ch gia đình, kinh t ph thu c. ư ủ ế ụ ộ
+ Ch a đ ki n th c nuôi d y con cái. ư ủ ế ứ ạ
+ nh h ng đn s c kh e sinh s n, d tan vẢ ưở ế ứ ỏ ả ễ ỡ
gia đình, là gánh n ng xã h i. ặ ộ
8. Ngày gia đình Vi t Nam:ệ là ngày 28/6.
- Ý nghĩa: Nh c nh m i ng i hãy trân tr ngắ ở ọ ườ ọ
tình c m gia đình. Hãy g n k t yêu th ng gi aả ắ ế ươ ữ
ông bà, cha m và con cái. ẹ
II. QUY N T DO KINH DOANH VÀỀ Ự
NGHĨA V ĐÓNG THU :Ụ Ế
1. Kinh doanh, quy n t do kinh doanhề ự
- Kinh doanh là ho t đng s n xu t, d ch v , traoạ ộ ả ấ ị ụ
đi hàng hóa nh m sinh l i.ổ ằ ợ
- Quy n t do kinh doanh là quy n l a ch n m tề ụ ề ự ọ ộ
hình th c kinh t , ngành ngh và quy mô kinhứ ế ề
doanh. Ng i kinh doanh ph i tuân theo quy đnhườ ả ị
c a pháp lu t, s qu n lí nhà n c: kê khai đúngủ ậ ự ả ướ
v n, ngành, m t hàng, không kinh doanh vũ khí,ố ặ
ma túy, m i dâm….ạ
2. Thu :ế
- Là kho n thu b t bu c mà công dân và t ch cả ắ ộ ổ ứ
kinh t có nghĩa v n p vào ngân sách nhà n cế ụ ộ ướ
đ chi tiêu cho nh ng vi c chung (nh an ninhể ữ ệ ư
qu c phòng, tr l ng công ch c….)ố ả ươ ứ
- Thu có tác d ng n đnh th tr ng, đi u ch nhế ụ ổ ị ị ườ ề ỉ
c c u kinh t .ơ ấ ế
3. Vai trò c a Thuủ ế
- Đu t phát tri n kinh t công nông nghi p, xâyầ ư ể ế ệ
d ng, giao thông v n t i (đng sá, c u c ngự ậ ả ườ ầ ố
…).
? Lao đng là gì? (Lao đng cóộ ộ
t m quan tr ng và ý nghĩa nhầ ọ ư
th nào đi v i con ng i và xãế ố ớ ườ
h i?)ộ
? Vì sao nói lao đng là quy n vàộ ề
nghĩa v c a công dân? ụ ủ
? Nhà n c có trách nhi m gìướ ệ
trong vi c b o đm quy n vàệ ả ả ề
nghĩa v lao đng c a công dân?ụ ộ ủ
? Pháp lu t lao đng quy đnhậ ộ ị
nh th nào v s d ng lao đngư ế ề ử ụ ộ
tr em?ẻ
? Vì sao ch nh n tr t 15 tu iỉ ậ ẻ ừ ổ
tr lênở?
- Phát tri n y t , giáo d c, văn hoá xã h i (b nhể ế ụ ộ ệ
vi n, tr ng h c …).ệ ườ ọ
- Đm b o các kho n thu c n thi t cho t ch cả ả ả ầ ế ổ ứ
B máy Nhà n c, cho qu c phòng an ninh.ộ ướ ố
III. QUY N VÀ NGHĨA V LAO ĐNGỀ Ụ Ộ
C A CÔNG DÂN:Ủ
1. Lao đng:ộ
- Lao đng là ho t đng có m c đích c a conộ ạ ộ ụ ủ
ng i nhăm t o ra c a c i, v t ch t và các giá trườ ạ ủ ả ậ ấ ị
tinh th n cho xã h i.ầ ộ
- Lao đng là ho t đng ch y u, quan tr ngộ ạ ộ ủ ế ọ
nh t c a con ng i, là nhân t quy t đnh s t nấ ủ ườ ố ế ị ự ồ
t i, phát tri n c a đt n c và nhân lo i.ạ ể ủ ấ ướ ạ
2. Quy n và nghĩa v lao đngề ụ ộ :
a. Quy n lao đng: ề ộ
- M i công dân có quy n s d ng s c lao đngọ ề ử ụ ứ ộ
c a mình đ h c ngh và tìm ki m vi c làm, l aủ ể ọ ề ế ệ ự
ch n ngh nghi p có ích cho xã h i, đem l i thuọ ề ệ ộ ạ
nh p cho b n thân và gia đình.ậ ả
b. Nghĩa v lao đng:ụ ộ
- M i công dân có nghĩa v lao đng đ t nuôiọ ụ ộ ể ự
s ng b n thân và gia đình, góp ph n t o ra c aố ả ầ ạ ủ
c i v t ch t và tinh th n cho xã hôi, duy trì sả ậ ấ ầ ự
phát tri n c a đt n c.ể ủ ấ ướ
3. - Khuy n khích t ch c, cá nhân trong và ngoàiế ổ ứ
n c đu t ướ ầ ư phát tri nể SX, kinh doanh đ gi iể ả
quy t vi c làm cho ng i lao đng.ế ệ ườ ộ
- Ho t đng t o vi c làm, d y ngh , h c nghạ ộ ạ ệ ạ ề ọ ề
đ làm vi c, s n xu t, kinh doanh thu hút laoể ệ ả ấ
đng đc Nhà n c khuy n khích, giúp đ.ộ ượ ướ ế ỡ
4. - C m nh n tr em d i 15 tu i ấ ậ ẻ ướ ổ làm vi c.ệ
- C m s d ng ng i lao đng d iấ ử ụ ườ ộ ướ 18 tu i làmổ
vi c: n ng nh c; nguy hi m; đc h i, l m d ngệ ặ ọ ể ộ ạ ạ ụ
s c lao đng.ứ ộ
- C m c ng b c, ng c đãi ng i lao đng.ấ ưỡ ứ ượ ườ ộ
5. - Ng i lao đng ít nh t đ 15 tu i có khườ ộ ấ ủ ổ ả
năng lao đng và giao k t lao đng.ộ ế ộ
- Tr 15 tu i ẻ ổ tr xu ng ở ố làm vi c, h c ngh , t pệ ọ ề ậ
ngh đi v i m t s ngh ph i do pháp lu t quyề ố ớ ộ ố ề ả ậ
đnh. ị
- D i 15 tu i tr xu ngướ ổ ở ố làm nh ng ngh , côngữ ề
vi c mà danh m c B LĐ-TB-XH ban hành ph iệ ụ ộ ả
? Lao đng ch a thành niên là ộ ư ở
đ tu i nào?ộ ổ
? Khi kí k t h p đng lao đngế ợ ồ ộ
ph i đm b o nh ng n i dungả ả ả ữ ộ
nào? Hãy phân bi t rõ B o hi mệ ả ể
lao đng và B o h lao đng?ộ ả ộ ộ
? Th nào là vi ph m pháp lu t?ế ạ ậ
? Th nào là trách nhi m pháp lí?ế ệ
Có nh ng lo i trách nhi m pháp líữ ạ ệ
nào?
đc s đng ý c a cha, m , ng i đ đu.ượ ự ồ ủ ẹ ườ ỡ ầ
- Th i gian làm vi c c a lao đng ch a thànhờ ệ ủ ộ ư
niên là 7 gi /ngày; 42 gi /tu n.ờ ờ ầ
6. Ng i lao đng d i 18 tu i.ườ ộ ướ ổ
7. - N i dung h p đng lao đng: H p đng đúngộ ợ ồ ộ ợ ồ
công vi c, th i gian, đa đi m; v ti n l ng,ệ ờ ị ể ề ề ươ
ti n công và ph c p cùng v i các đi u ki n b oề ụ ấ ớ ề ệ ả
hi m lao đng, b o h lao đng. ể ộ ả ộ ộ
- Phân bi t B o hi m lao đng và B o h laoệ ả ể ộ ả ộ
đng. ộ+ B o hi m lao đng g mả ể ộ ồ : B o hi m yả ể
t , B o hi m tai n n cho con ng iế ả ể ạ ườ
+ B o h lao đngả ộ ộ : Nh ng trang b cho ng iữ ị ườ
lao đng đc an toàn khi làm vi c; mũ, áo, m tộ ượ ệ ặ
n ... ạ
IV. VI PH M PHÁP LU T VÀ TRÁCHẠ Ậ
NHI M PHÁP LÝ C A CÔNG DÂNỆ Ủ
1. Vi ph m pháp lu t: ạ ậ
Là hành vi trái pháp lu t, có l i, xâm h i đnậ ỗ ạ ế
quan h xã h i đc pháp lu t b o v .ệ ộ ượ ậ ả ệ
Là c s xác đnh trách nhi m pháp lí. Cácơ ở ị ệ
lo i vi ph m pháp lu t sau:ạ ạ ậ
+ HS (t i ph m): hành vi nguy hi m cho xã h i.ộ ạ ể ộ
+ HC: xâm ph m quy t c qu n lí Nạ ắ ả 2 mà không là
t i ph m.ộ ạ
+ DS: hành vi trái pháp lu t xâm h i các quan hậ ạ ệ
đc pháp lu t b o v .ượ ậ ả ệ
+ KL: hành vi trái quy đnh, quy t c, quy ch c aị ắ ế ủ
c quan, tr ng h c.ơ ườ ọ
2. Trách nhi m pháp líệ
Nghĩa v mà cá nhân, t ch c vi ph m pháp lu tụ ổ ứ ạ ậ
ph i ch p hành bi n pháp b t bu c c a Nhàả ấ ệ ắ ộ ủ
n c. ướ
4 lo i trách nhi m:ạ ệ
+ Hình sự: ng i ph m t i ch u hình ph t vàườ ạ ộ ị ạ
bi n pháp t pháp do toà án áp d ng.ệ ư ụ
+ Hành chính: Vi ph m nguyên t c qu n lí c aạ ắ ả ủ
Nhà n c, ph i ch u x lí hành chính do c quanướ ả ị ử ơ
có th m quy n áp d ng.ẩ ề ụ
+ Dân s :ự ng i vi ph m ph i khôi ph c tìnhườ ạ ả ụ
? N i dung quy n tham gia qu nộ ề ả
lí Nhà n c, qu n lí xã h i c aướ ả ộ ủ
công dân?
? Công dân có quy n tham giaề
qu n lí Nhà n c và xã h i b ngả ướ ộ ằ
cách?
? B o v t qu c là gì? Vì saoả ệ ổ ố
ph i b o v T qu c? B n thânả ả ệ ổ ố ả
em c n làm gì đ góp ph n b oầ ể ầ ả
v T qu c trong th i kì hi nệ ổ ố ờ ệ
t i?ạ
tr ng ban đu c a các quy n dân s .ạ ầ ủ ề ự
+ K lu tỉ ậ : khi nhân viên, h c sinh vi ph m. Thọ ạ ủ
tr ng c quan, tr ng h c x lí.ưở ơ ườ ọ ử
V. QUY N THAM GIA QU N LÍ NHÀỀ Ả
N C, QU N LÍ XÃ H I C A CÔNG DÂN:ƯỚ Ả Ộ Ủ
1. N i dung quy n tham gia qu n lí Nhà n cộ ề ả ướ
và xã h i:ộ
- Tham gia xây d ng b máy Nhà n c và tự ộ ướ ổ
ch c xã h i.ứ ộ
- Tham gia bàn b c công vi c chung.ạ ệ
- Tham gia th c hi n và giám sát, đánh giá vi cự ệ ệ
th c hi n và các ho t đng các công vi c chungự ệ ạ ộ ệ
c a Nhà n c, xã h i.ủ ướ ộ
2. Ph ng th c th c hi nươ ứ ự ệ
* Tr c ti pự ế : T mình tham gia các công vi cự ệ
thu c v qu n lí nhà n c, qu n lí xã h i.ộ ề ả ướ ả ộ
* Gián ti pế: Thông qua Đi bi u c a công dânạ ể ủ
đ h ki n ngh lên c quan có th m quy nể ọ ế ị ơ ẩ ề
quy n gi i quy t.ề ả ế
3. Ý nghĩa c a quy n tham gia qu n lí Nhàủ ề ả
n c, xã h i c a công dân:ướ ộ ủ
- Đm b o cho công dân quy n làm ch , t o nênả ả ề ủ ạ
s c m nh t ng h p trong công vi c xây d ng vàứ ạ ổ ợ ệ ự
qu n lí đt n c.ả ấ ướ
- Công dân có trách nhi m tham gia các công vi cệ ệ
c a Nhà n c, xã h i đ đem l i l i ích cho b nủ ướ ộ ể ạ ợ ả
thân, xã h i.ộ
VI. NGHĨA V B O V T QU C:Ụ Ả Ệ Ổ Ố
1. Khái ni m b o v T qu c:ệ ả ệ ổ ố
B o v T qu c: ả ệ ổ ố là b o v đc l p, ch quy n,ả ệ ộ ậ ủ ề
th ng nh t và toàn v n lãnh th , b o v ch đố ấ ẹ ổ ả ệ ế ộ
xã h i ch nghĩa và Nhà n c C ng hoà xã h iộ ủ ướ ộ ộ
ch nghĩa Vi t Nam.ủ ệ
Vì: - Non sông, đt n c ta do cha ông bao điấ ướ ờ
đ m hôi, x ng máu khai phá, b i đp m i cóổ ồ ươ ồ ắ ớ
đc.ượ
- Hi n nay v n còn nhi u th l c thù đch đangệ ẫ ề ế ự ị
âm m u thôn tính T qu c ta.ư ổ ố
- Biên gi i, h i đo có nguy c b xâm h i.ớ ả ả ơ ị ạ
B n thân:ả
- Ra s c h c t p, tu d ng đo đcứ ọ ậ ưỡ ạ ứ
- Rèn luy n s c kho , luy n t p quân sệ ứ ẻ ệ ậ ự