PHÒNG GD&ĐT HƯỚNG HÓA
KỲ THI HỌC SINH GIỎI CÁC MÔN VĂN HÓA THCS
NĂM HỌC 2024-2025
Môn: Giáo dục công dân
Thời gian làm bài: 150 phút (không tính thời gian giao đề)
Câu 1 (4.0 điểm) Ca dao có câu: “Khó mà biết lẽ, biết trời
Biết ăn biết ở hơn người giàu sang”
Câu tục ngữ trên nhắc tới phẩm chất nào mà em đã học trong chương trình GDCD lớp 8?
Nêu hiểu biết của em về phẩm chất đó?
Câu 2 (4.0 điểm) Có ý kiến cho rằng, nguồn tài nguyên thiên nhiên ở nước ta rất phong phú
nên cần phải khai thác và sử dụng tối đa thì mới đáp ứng được các nhu cầu của sản xuất và
sinh hoạt.
a. Em có đồng tình với ý kiến trên không? Vì sao?
b. Quy định của pháp luật về việc bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên?
Câu 3 (3,0 điểm) Khi bàn về chủ đề: Lao động cần cù, sáng tạo có ý kiến cho rằng: “Học sinh
chúng ta có thể rèn luyện được tính cần cù chứ sáng tạo là phẩm chất riêng của Thiên tài”.
a. Quan điểm của em về ý kiến trên?
b. Trình bày ý nghĩa của lao động cần cù và sáng tạo?
c. Học sinh cần làm gì để rèn luyện sự cần cù, sáng tạo trong học tập và lao động?
Câu 4 (4,0 điểm) Khi tranh luận về việc xác định mục tiêu cá nhân, bạn N cho rằng: “Học sinh
lớp 8 còn nhỏ tuổi, chưa cần xác định được mục tiêu cá nhân và xây dựng kế hoạch để thực
hiện”.
a. Em đồng ý với ý kiến của bạn N hay không? Vì sao?
b. Em hãy nêu các bước lập kế hoạch thực hiện mục tiêu cá nhân?
Câu 5 (5,0 điểm) Gia đình là nơi mỗi người được chăm sóc, nuôi dưỡng và yêu thương, góp
phần hình thành và phát triển nhân cách. Tuy nhiên, không phải gia đình nào cũng đem lại cho
con người niềm hạnh phúc ấy. Thông qua những bức ảnh dưới đây, em hãy trình bày suy nghĩ
và hiểu biết của mình về tình trạng bạo lực gia đình hiện nay.
------------------Hết-----------------
Giám thị coi thi không giải thích gì thêm; Thí sinh không được phép sử dụng tài liệu
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
PHÒNG GD&ĐT HƯỚNG HÓA
KỲ THI HỌC SINH GIỎI CÁC MÔN VĂN HÓA THCS
LỚP 8, NĂM HỌC 2024-2025
Môn: Giáo dục công dân
(HDC gồm 03 trang)
HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ BIỂU ĐIỂM
Câu
Nội dung
Điểm
1
Ca dao có câu:
“ Khó mà biết lẽ, biết trời
Biết ăn biết ở hơn người giàu sang”
Câu tục ngữ trên nhắc tới phẩm chất nào mà em đã học trong chương trình
GDCD lớp 8? Nêu hiểu biết của em về phẩm chất đó?
4.0
- Đoạn trích trên muốn nhắc tới phẩm chất: bảo vệ lẽ phải
0.5
- Hiểu biết về bảo vệ lẽ phải
+ Lẽ phải là những điều đúng đắn, phù hợp với đạo lí, quy tắc, chuẩn mực và
lợi ích chung của xã hội.
0.5
+ Bảo vệ lẽ phải là công nhận, ủng hộ, tuân theo và bảo vệ những điều đúng
đắn; biết điều chỉnh suy nghĩ, hành vi của mình theo lẽ phải; không chấp nhận
và không làm những việc sai trái.
0.5
+ Biểu hiện: Trung thực, không nói dối; dũng cảm nhận lỗi khi mắc sai lầm;
không bao che khuyết điểm, sai lầm của người khác; góp ý, nhắc nhở người
khác sửa chữa những sai lầm, khuyết điểm…
Ví dụ: (Mỗi học sinh có thể nêu ví dụ khác nhau, giám khảo chấm linh động
cho điểm)
0.5
0,25
Ý nghĩa
- Việc bảo vệ lẽ phải giúp mỗi người có cách ứng xử phù hợp; góp phần đẩy
lùi cái sai, cái xấu, để làm lành mạnh các mối quan hệ xã hội, thúc đẩy xã hội
ổn định, phát triển; cũng cố niềm tin của con người vào cộng đồng và lương
tri. Người biết bảo vệ lẽ phải sẽ được mọi người yêu quý, kính trọng và tin
tưởng.
- Nếu không biết bảo vệ lẽ phải, lợi ích chính đáng của mỗi cá nhân và cộng
đồng sẽ bị vi phạm, gây mất ổn định xã hội, làm mất niềm tin của con người
vào cộng đồng, pháp luật và lương tri.
0.5
0.5
Để bảo vệ lẽ phải, mỗi người cần:
+ Tôn trọng, công nhận, ủng hộ, tuân theo và bảo vệ những điều đúng đắn;
+ Biết điểu chỉnh suy nghĩ và hành vi của mình theo hướng tích cực;
+ Phê phán, đấu tranh với những hành vi sai trái, không hợp lẽ phải.
0.25
0.25
0.25
2
Có ý kiến cho rằng, nguồn tài nguyên thiên nhiên ở nước ta rất phong phú
nên cần phải khai thác và sử dụng tối đa thì mới đáp ứng được các nhu cầu
của sản xuất và sinh hoạt.
a. Em có đồng tình với ý kiến trên không? Vì sao?
b. Quy định của pháp luật về việc bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên
nhiên?
4.0
Môi trường và tài nguyên thiên nhiên có tầm quan trọng đặc biệt đối với đời
sống con người, sinh vật và sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của đất nước.
- Không đồng tình với ý kiến trên
- Vì:
+ Tuy nguồn tài nguyên thiên nhiên ở nước ta rất phong phú nhưng nếu con
người khai thác và sử dụng bừa bãi sẽ cạn kiệt và có thể dẫn đến những hậu
quả nghiêm trọng.
0.5
0.25
0.5
+ Để đáp ứng các nhu cầu của sản xuất và sinh hoạt, chúng ta cần khai thác
hợp lí và sử dụng tiết kiệm tài nguyên.
+ Ví dụ/dẫn chứng: (Mỗi học sinh có thể nêu ví dụ/dẫn chứng khác nhau,
giám khảo chấm linh động cho điểm)
0.5
0.25
- Quy định của pháp luật về việc bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
+ Nghiêm cấm các hoạt động chặt, phá, lấn chiếm, đốt rừng; đưa chất cháy, nổ,
săn bắn, nuôi, nhốt, giết, tàng trữ, buôn bán động vật rừng trái quy định; khai
thác tài nguyên thiên nhiên trái quy định của pháp luật.
+ Chỉ được tiến hành hoạt động khoáng sản khi được cơ quan quản lí nhà nước
có thẩm quyền cho phép.
+ Nghiêm cấm hủy hoại nguồn lợi thủy sản, nơi cư trú của các loại thủy sản;
khai thác, nuôi trồng thủy sản ảnh hưởng đến môi trường sống.
+ Nghiêm cấm đổ chất thải, chất độc hại làm ô nhiểm, suy thoái, cạn kiệt
nguồn nước, vào lòng đất; khai thác trái phép khoáng sản, cát, sỏi trên sông,
suối, kênh rạch, gây sạt lở, biến dạng dòng chảy....
0.5
0.5
0.5
0.5
3
Khi bàn về chủ đề Lao động cần cù, sáng tạo, có ý kiến cho rằng: “Học sinh
chúng ta có thể rèn luyện được tính cần cù chứ sáng tạo là phẩm chất riêng
của Thiên tài”.
a. Quan điểm của em về ý kiến trên?
b. Trình bày ý nghĩa của cần cù, sáng tạo trong lao động?
c. Học sinh cần làm gì để rèn luyện sự cần cù, sáng tạo trong học tập và lao
động?
3.0
- Ý kiến trên hoàn toàn sai, vì:
+ Thực tiễn đã chứng minh, học sinh có thể rèn luyện được tính cần cù như:
Chăm chú nghe thầy cô giảng bài, tự giác hoàn thành bài tập, quyết tâm vượt
khó trong học tập…
+ Tuy nhiên, học sinh vẫn rèn luyện được tính sáng tạo như: Tìm ra nhiều cách
giải cho một bài tập; tham gia cuộc thi sáng tạo KHKT…Thiên tài chỉ có 1%
năng khiếu bẩm sinh, còn 99% là do khổ luyện…
+ Ví dụ: (Mỗi học sinh có thể nêu ví dụ khác nhau, giám khảo chấm linh
động cho điểm)
0,25
0.5
0.5
0.25
Ý nghĩa của cần cù, sáng tạo trong lao động:
+ Hoàn thiện và phát triển phẩm chất năng lực của mỗi cá nhân để nâng cao
hiệu quả lao động, góp phần xây dựng quê hương đất nước.
+ Tạo ra được nhiều giá trị vật chất, tinh thần góp phần cải thiện và nâng cao
đòi sống.
+ Được mọi người yêu quý, kính trọng.
0.25
0.25
0.25
Học sinh cần:
+ Chủ động trong học tập, lao động.
+ Quý trọng và học hỏi những tấm gương cần cù, sáng tạo trong học tập và lao
động.
+ Phê phán những biểu hiện lười biếng, ỷ lại trong học tập, lao động.
0.25
0.25
0.25
4
Khi tranh luận về việc xác định mục tiêu cá nhân, bạn N cho rằng: “Học sinh
lớp 8 còn nhỏ tuổi, chưa cần xác định được mục tiêu cá nhân và xây dựng kế
hoạch để thực hiện”.
a. Em đồng ý với ý kiến của bạn N hay không? Vì sao?
b. Em hãy nêu các bước lập kế hoạch thực hiện mục tiêu cá nhân?
4.0
- Ý kiến của bạn N là sai, vì:
+ Mục tiêu cá nhân là những kết quả cụ thể mà mỗi người mong muốn đạt
được trong một khoảng thời gian nhất định.
+ Xác định mục tiêu cá nhân giúp mỗi người có định hướng, động lực hơn
0.25
0.5
0.75
trong cuộc sống. Đồng thời còn giúp chúng ta tiết kiệm thời gian, công sức,
tiền của và tránh được những thất bại không đáng có.
+ Vì vậy học sinh lớp 8 cũng cần xác định được mục tiêu cá nhân và xây dựng
được kế hoạch để thực hiện mục tiêu đó.
+ Học sinh lớp 8 có thể xác định và lập kế hoạch thực hiện mục tiêu những
mục tiêu phù hợp với khả năng, lứa tuổi của bản thân như: học tập, sức khỏe,
hoạt động thể dục thể thao, tham gia các câu lạc bộ…
0.5
0.5
Các bước lập kế hoạch thực hiện mục tiêu cá nhân: Có 6 bước
B1: Liệt kê những việc cần làm để đạt được mục tiêu.
B2: Ưu tiên công việc cần thực hiện trước.
B3: Xác định thời gian và nguồn lực cần thiết.
B4: Thường xuyên đánh giá việc thực hiện mục tiêu của bản thân.
B5: Điều chỉnh cách thức thực hiện nếu hoàn cảnh thay đổi.
B6: Cam kết thực hiện kế hoạch.
0.25
0.25
0.25
0.25
0.25
0.25
5
Gia đình là nơi mỗi người được chăm sóc, nuôi dưỡng và yêu thương, góp
phần hình thành và phát triển nhân cách. Tuy nhiên, không phải gia đình nào
cũng đem lại cho con người niềm hạnh phúc ấy. Thông qua những bức ảnh
dưới đây, em hãy trình bày suy nghĩ và hiểu biết của mình về tình trạng bạo
lực gia đình hiện nay.
5.0
* Thế nào là bạo lực gia đình?
Bạo lực gia đình là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại hoặc có
khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, tình dục, kinh tế đối với thành viên
khác trong gia đình.
0.5
* Thực trạng:
- Bạo lực gia đình đã và đang là vấn đề mang tính toàn cầu.
- Trong những năm qua, Nhà nước ta đã có nhiều nỗ lực trong việc thực hiện
công tác phòng chống bạo lực gia đình, song đâu đó tình trạng bạo lực gia đình
vẫn còn tồn tại và diễn ra phức tạp dưới nhiều hình thức như: bạo lực về thể
chất, bạo lực về tinh thần, bạo lực về kinh tế, bạo lực về tình dục.
0.25
1.25
* Nguyên nhân:
- Từ nhận thức của mỗi người: bất bình đẳng giới được xem là nguyên nhân
gốc rễ gây ra bạo lực trong gia đình.
- Từ kinh tế: khó khăn về kinh tế thường tạo ra các áp lực, căng thẳng, bế tắc
dễ dẫn tới những mâu thuẫn, tranh chấp có thể gây nên bạo lực gia đình.
- Từ tệ nạn xã hội: như rượu chè, cờ bạc, nghiện hút, mại dâm…là những
nguyên nhân trực tiếp dẫn tới bạo lực gia đình.
0.25
0.25
0.25
* Hậu quả:
- Đối với người bị bạo lực: gây tổn thưởng đến cuộc sống người bị bạo lực
(sức khỏe, danh dự, tính mạng, kinh tế…)
- Đối với gia đình: là nguyên nhân chính dẫn đến tan vỡ gia đình.
- Đối với xã hội: làm rối loạn trật tự, an toàn xã hội, gián tiếp gây ra các tệ nạn
xã hội.
0.25
0.25
0.25
* Giải pháp:
- Tăng cường hơn nữa công tác thông tin, tuyên truyền Luật Phòng, chống bạo
lực gia đình.
- Đẩy mạnh thực hiện xây dựng gia đình văn hóa, nếp sống văn minh.
- Xử lí nghiêm minh người có hành vi bạo lực gia đình.
0.25
0.25
0.25
* Liên hệ trách nhiệm bản thân:
Nhận thức đúng đắn về bạo lực gia đình. Phê phán mọi biểu hiện của bạo lực
gia đình, tích cực chủ động trong việc phòng, chống bạo lực gia đình.
0.75
- - - Hết - - -