Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 8 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2004 Nghieân cöùu Y hoïc
DUØNG CEMENT SINH HOÏC ÑEÅ TAÏO HÌNH DI CHÖÙNG
ÑA CHAÁN THÖÔNG MOÂ XÖÔNG VUØNG MAËT
Leâ Haønh*, Ñoã Quang Huøng*, Nguyeãn Thaønh Nhaân*, Ñaïi Dieäp Lan Thanh*, Nguyeãn Höõu
Chöùc**, Nguyeãn Ngoïc Khang***, Laâm Huyeàn Traân****
TOÙM TAÉT
Di chöùng ña chaán thöông moâ xöông vuøng maët (suïp khoái muõi traùn , hoác maét, xöông haøm...) laø beänh lyù
khaù thöôøng gaëp, gaây toån thöông traàm troïng chöùc naêng, thaåm myõ vaø taâm lyù beänh nhaân.
Phaãu thuaät ñeå giaûi quyeát caùc di chöùng treân khaù phöùc taïp, mang tính thaåm myõ cao, ñoøi hoûi söï phoái
hôïp theâm cuûa nhieàu chuyeân khoa ( tai muõi hoïng, ngoaïi thaàn kinh, maét,...) vaø keát quaû phaãu thuaät thöôøng
bò haïn cheá ôû yeáu toá thaåm myõ.
Trong naêm 2003, coù 30 tröôøng hôïp beänh lyù naøy ñaõ ñöôïc phaãu thuaät taïi Trung taâm Phaãu Thuaät Thaåm
Myõ vaø Taïo Hình cuûa BV Chôï Raãy baèng vaät lieäu sinh hoïc Bone Cement. Keát quaû : “toát” 27/30 ca; “khaù”
3/30 ca, ña soá beänh nhaân raát haøi loøng vôùi keát quaû veà thaåm myõ. So saùnh keát quaû ñaït ñöôïc vôùi caùc loaïi vaät
lieäu töông hôïp sinh hoïc khaùc, Bone Cement toû ra laø vaät lieäu coù nhieàu öu ñieåm ñeå taïo hình trong nhöõng
beänh lyù naøy nhaèm naâng cao keát quaû veà thaåm myõ vaø oån ñònh veà taâm lyù cho beänh nhaân.
SUMMARY
USING OF BONE CEMENT FOR RECONSTRUCTION OF CRANIO-FACIAL BONE
FRACTURES SQUELEA
Le Hanh, Do Quang Hung, Nguyen Thanh Nhan, Dai Diep Lan Thanh, Nguyen Huu Chuc, Nguyen Ngoc
Khang, Lam Huyen Tran * Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Vol. 8 * Supplement of No 1 * 2004: 106 – 108
Sequelea of cranio-facial fractures ( frontonasal, orbital, maxillary...) cause serious cosmetic and
functional defects of head and neck. This type of pathology also cause bad mental and psychological
status for the patients. The treatment in some instances is difficult, needed a highly standard of cosmetic
result. An collaboration of plastic surgeon, head&neck surgeon, neurosurgoen and ophtalmologists...is
nescessary to achieve succesfully the operation. An important problem is the choice of the biocompatible
plastic substances for reconstruction of the defects.
In the year of 2003, 30 cases of this has been done at Department of Plastic and Cosmetic Surgery
Cho Ray Hospital. The defects were reconstructed by Bone Cement ( Johnson & Johnson).
A good result has been obtained in 27/30 cases. Most of patient are pleased with the treatment.
In comparison with the use of other biocompatible substances, bone cement showed a versatile and
safe material for reconstruction of the old cranio-facial bone fractures. The results meet with functional
and cosmetic demands of patients.
* Khoa Phaãu thuaät Thaån myõ vaø Taïo hình - Beänh Vieän Chôï Raãy Tp. Hoà Chí Minh
** Khoa Maét - Beänh Vieän Chôï Raãy Tp. Hoà Chí Minh
*** Khoa Ngoaïi Thaàn kinh - Beänh Vieän Chôï Raãy Tp. Hoà Chí Minh
**** Boä moân Tai Muõi Hoïng – Ñaïi hoïc Y döôïc TP. Hoà Chí Minh
Chuyeân ñeà Tai Muõi Hoïng - Maét
106
Nghieân cöùu Y hoïc Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 8 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2004
ÑAËT VAÁN ÑEÀ
- Di chöùng do ña chaán thöông gaây bieán daïng vaø
maát chaát xöông vuøng maët nhö suïp khoái muõi traùn, vôõ
hoác maét, suïp xöông haøm treân laø nhöõng beänh lyù khaù
thöôøng gaëp.
- Nhöõng beänh lyù naøy aûnh höôûng traàm troïng ñeán
chöùc naêng vaø thaåm myõ vuøng ñaàu maët, keùo theo
nhöõng toån thöông veà taâm lyù naëng neà, laøm ngöôøi
beänh khoù hoøa nhaäp trôû laïi vôùi xaõ hoäi.
Phaãu thuaät ñeå giaûi quyeát caùc di chöùng treân khaù
phöùc taïp, mang tính thaåm myõ cao, ñoøi hoûi söï phoái
hôïp theâm cuûa nhieàu chuyeân khoa (tai muõi hoïng,
ngoaïi thaàn kinh, maét, ...).
Töø nhieàu naêm nay chuùng toâi ñaõ quan taâm,
nghieân cöùu phöông phaùp ñieàu trò toát nhaát daønh cho
beänh lyù naøy.
Trong naêm qua chuùng toâi ñaõ giaûi quyeát thoûa ñaùng
30 tröôøng hôïp baèng caùch duøng Bone Cement ñeå taïo
hình choã khuyeát hoång xöông ñaàu maët.
TOÅNG QUAN VAÄT LIEÄU TÖÔNG HÔÏP SINH
HOÏC THÖÔØNG DUØNG
Polymer
- bone cement (polymethyl metacrylate)
- silicone deõo
- teflon (polytetrafluoroethylene)
- gore-tex
- polyurethane...
- porex (porous polyethylene)
Ceramics
hydroxyapatite, bioglass.
Kim loaïi vaø hôïp kim cuûa noù
Titanium, Stainless steel
Cobalt chromium alloy, gold
San hoâ
Moâ gheùp ñoàng loïai
Moâ gheùp töï thaân
* Taïi Chôï Raãy: Ñaõ duøng
Vaät lieäu töông hôïp sinh hoïc
Composite carbon
Silicone
Hydroxy apatite
Gore-tex
San hoâ
Titanium
Bone cement
Moâ gheùp ñoàng loaïi:
Xöông vaø suïn ñoàng loaïi
Moâ töï thaân:
Xöông maøo chaäu, suïn söôøn
TÖ LIEÄU VEÀ VIEÄC SÖÛ DUÏNG BONE
CEMENT TRONG PHAÃU THUAÄT TAÏO HÌNH
* 1958 Dr.John Charnley söû duïng bone cement
(Polymethyl Methacrylate) ñaàu tieân trong laõnh vöïc
chaán thöông chænh hình.
* 1973 Dr. Douglas K. Ousterhout söû duïng bone
cement ñeå taïo hình xöông
soï ï(cranioplasty) ñeå thay theá caùc moâ xöông
Bone cement ñöôïc nhieàu taùc giaû coâng nhaän laø
moät vaät lieäu ñaùng tin caäy, ñöôïc söû duïng cho ñeán
ngaøy nay.
Naêm 1998 ASAPS (American Society for
Aesthetic Plastic Surgery) ñaõ toång keát taàn suaát söû
duïng caùc vaät lieäu töông hôïp sinh hoïc cho vuøng ñaàu
(thay theá cho moâ meàm laãnø moâ xöông) vuøng maët taïi
Myõ nhö sau: (Ñeå thay theá cho moâ xöông ngöôøi Myõ
vaãn duøng hai loaïi chính laø:Bone cement vaø Hydroxy
apatite).
Vaät lieäu BS söû duïng (%)
Sillicone rubber
Gore_Tex
Porex
Bone_cement
Hydroxyapatite
Soft form
88
18
15
15
10
8
Chuyeân ñeà Tai Muõi Hoïng – Maét 107
Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 8 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2004 Nghieân cöùu Y hoïc
* Taàn suaát bieán chöùng khi duøng vaät
lieäu töông hôïp sinh hoïc ñeå taïo hình
hoác maét
Rubin JP,Yaremchuk MJ. Complecations and toxicities
of implantable biomaterials used in facial
reconstructive and aesthetic surgery.1998
Nhoùm Kim loaïi Bone_Cement
Soá beänh nhaân
Di leäch
Thaùo boû do bieán chöùng
Taàn xuaát bieán chöùng
92
0
3.3
4.4 %
106
0.9
0.9
0.9 %
Muïc tieâu
Nghieân cöùu, ñaùnh giaù hieäu quaû vieäc söû duïng Bone
cement trong taïo hình thaåm myõ do di chöùng ña chaán
thöông moâ xöông vuøng maët (suïp khoái muõi traùn, hoác
maét, xöông haøm....)
PHÖÔNG PHAÙP
Ñoái töôïng
30 beänh nhaân(b/n) nhaäp vieän coù di chöùng suïp
khoái muõi traùn, hoác maét,xöông haøm...
Tuoåi: töø 25 ñeán 55
Giôùi: Nam 26 Nöõ 04
Chuaån bò:xeùt nghieäm tieàn phaãu, chuïp hình tröôùc
khi moå, CT-Scan
Hoäi chaån: Maét, Ngoaïi TK, CTCH ... ñeå cuøng phoái
hôïp ñieàu trò.
Vaät lieäu taïo hình
Chuùng toâi duøng:Endurance Bone-cement
(Polymethyl Methacrylate) haõng DePuy cuûa Vöông
Quoác ANH.Loïai 40 gram boät vaø 18,88gram dung
moâi/hoäp
Kyõû thuaät moå
Nguyeân taéc cô baûn
Phuïc hoài ñöôïc nhöõng ñöôøng neùt töï nhieân coá höõu
cuûa khuoân maët.
Traùnh seïo baèng caùch taän duïng nhöõng ñöôøng seïo
cuõ hoaëc söû dung nhöõng ñöøông raïch da aån trong toùc
(Lieân thaùi döông,Traùn _ Thaùi döông _ Maët), trong
mieäng (Caldwell Luc)...
Bone cement phaûi aùp saùt vaøo neàn nhaän, toát nhaát
laø moâ xöông vaø phaûi ñöôïc coá ñònh toát.
Caàm maùu caån thaän vaø daãn löu tích cöïc
Duøng nöôùc muoái sinh lyù laøm giaûm bôùt söï toaû
nhieät cuûa bone cement trong quùa trình ñoâng cöùng.
KEÁT QUAÛ
Keát quaû toát: 27/30 ca (ñaït keát quaû toát veà thaåm myõ
vaø chöùc naêng, beänh nhaân haøi loøng)
Keát quaû khaù (chöa caân xöùng, chöa buø ñaép hoaøn
toaøn veà thaåm myõ, chöùc naêng toát, beänh nhaân haøi
loøng): 3/30
Tuï maùu: 1/30
Chaûy maùu sau moå: 1/30
Nhieãm truøng: 0/30
BAØN LUAÄN
Taïi Vieät nam Bone Cement ñaõ ñöôïc söû duïng ôû
lónh vöïc;
Chaán thöông chænh hình(haøn noái caùc boä phaän
khôùp nhaân taïo vaø buø ñaép khuyeát hoång xöông...); ngoaïi
thaàn kinh (taïo hình xöông so...).Coøn trong taïo hình
thaåm myõ vuøng maët chuùng toâi nhaän thaáy raèng:
Öu ñieåm
Deã taïo hình theo yù muoán
Ñaït hieäu quaû thaåm myõ cao, oâm saùt caùc khuyeát
hoång
Deã daøng thay theá maûnh gheùp khi caàn thieát
Dung naïp toát.
Coù ñoä cöùng, chòu löïc toát, ít bò di leäch
Chi phí thaáp so vôùi Titanium, Ti_Al_V alloy,
Cobalt chromium alloy(hoäp 40gram ñuû duøng cho moät
ca lôùn,naëng. Ñeå taïo hình nhöõng ca nhoû co theå taùch ra
vaø pha vôùi dung moâi theo tyû leä töông öùng.
Khuyeát ñieåm
- Neáu khoâng ñöôïc laøm laïnh thì seõ toaû nhieät khi
ñoâng cöùng 80,5 oC-105,5oC,laøm roái loaïn ñoâng maùu
taïi choå thaønh maïch.
- Trong tröôøng hôïp ñöôïc laøm laïnh baèng nöôùc
Chuyeân ñeà Tai Muõi Hoïng - Maét
108
Nghieân cöùu Y hoïc Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 8 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2004
muoái sinh lyù thì seõ toaû nhieät khoaûng döôùi 50oC töông
ñoái an toaøn hôn.
KEÁT LUAÄN
Ñaây laø moät öùng duïng môùi cuûa bone cement ñeå
ñieàu tri moät beänh tích khaù phoå bieán gaây toån thöông
naëng neà veà thaåm myõ, chöùc naêng vaø taâm sinh ly
- Thôøi gian ñoâng cöùng töông ñoái nhanh töø 3-6
phuùt,neân phaûi chuaån bò laøm khuoân,hoá moå tröôùc khi
pha dung moâi ;thao taùc phaûi chính xaùc vaø kheùo leùo. Vieäc söû duïng Bone cement mang laò hieïâu quaû
thaåm myõ cao, ñaùp öùng ñöôc ñoøi hoûi cuûa beänh nhaân vaø
xaõ hoäi.
Nhöôïc ñieåm cuûa caùc nhoùm vaät lieäu
khaùc
*Nhoùm kim loaïi coù yeáu ñieåm laø Bone cement toû ra laø loaïi vaät lieäu an toaøn vaø phuø
hôïp vôùi nhöõng beänh lyù naøy.
Khoù taïo hình theo yù muoán,khoâng oâm saùt khuyeát
hoång xöông. TAØI LIEÄU THAM KHAÛO
*Nhoùm ceramic
1. Belousov AE “Plastic reconstructive and aesthetic
surgery” 1998, page 122-134.
Hydroxy Apatite (HA) laø vaät lieäu ñaét hôn nhöng
meàm hôn, ít chòu löïc hôn bone cement. 2. Bailey BJ., Head and neck surgery_ Otolaryngology-
1998, the 2nd edition, page 2319-2332
- Moâ gheùp ñoàng loaïi khoù taïo hình theo yù muoán vaø
thöôøng seõ bò haáp thu theo thôøi gian. 3. Grabb and smith’s “ Plastic surgery” Fifth edition
1997, page 39-46, 699-703.
4. Goldwyn RM., Cohen MN. “ The unfavorable result in
Plastic surgery, Avoidance and treatment” third
edition 2001, page 161-176
- Moâ töï thaân(xöông chaäu, suïn söôøn...) thöôøng bò
haïn cheá veà khoái löôïng
5. Rubin JP, Yaremchuk MJ. Complications and
toxicities of implantable biomaterials used in facial
reconstructive and aesthetic surgery. Plastic Reconstr
Surg 1997; 100-1336.
- Bieán daïng theo thôøi gian,toán theâm moät cuoäâc
phaãu thuaät,gaây toån thöông theâm ôû vuøng cho vaø
khoâng ñaûm baûo hieäu quaû thaåm myõ cao.
Chuùng toâi thaáy raèng bone cement laø vaät lieäu
töông hôïp sinh hoïc toát nhaát coù trong taàm tay ñeå taïo
hình trong nhöõng tröôøng hôïp naøy.
6. Bonfield W. “Biomaterials- research and Development”_
Dept of Materials science. University of Cambridge.
Chuyeân ñeà Tai Muõi Hoïng – Maét 109
