Giao tiếp trong kiểm toán: Minh bạch thông
tin
Ông Alex Malley, Tổng giám đốc Hiệp hội kiểm toán công chứng
Australia (CPAAustralia), cho biết những hiện tượng tiêu cực đã
xảy ra thời gian gần đây có liên quan tới một công ty kiểm toán Việt
Nam và một số kiểm toán viên là điều đáng buồn. Nhưng trên thực
tế, kể cả ở những thị trường đã phát triển, hiện tượng tiêu cực này
vẫn xảy ra. Để hạn chế chúng, ngành kiểm toán cần phải tăng cường
giao tiếp trong quá trình thực hiện kiểm toán.
Ông Alex Malley, Tổng giám đốc Hiệp hội kiểm toán công chứng
Australia (CPA Australia)
Ông nhận định thế nào về trình độ nhân lực kiểm toán viên Việt
Nam?
Tôi thấy rằng nhân lực kiểm toán của Việt Nam đang phát triển mạnh và
để phát triển mạnh hơn nữa thì cần phải có sự hợp tác với các tổ chức
quốc tế lớn như CPA Australia, ACCA… Điều này sẽ giúp kiểm toán
viên Việt Nam nâng cao sự chuyên nghiệp, trong sạch, minh bạch (vấn
đề quan trọng) và đạo đức nghề nghiệp.
Nhưng trên thực tế vẫn có rất nhiều lời than phiền về chất lượng của
báo cáo kiểm toán cũng như những kiểm toán viên chưa đạt chuẩn,
thưa ông?
Đúng là có mặt tích cực và tiêu cực. Nhưng cũng cần phải nhìn theo khía
cạnh khác.Ở những thị trường đã phát triển thì những yếu tố tiêu cực
cũng vẫn tồn tại. Điều quan trọng ở Việt Nam là những nguyên tắc về kế
toán, kiểm toán đang được phát triển, vì vậy, những yếu tố này sẽ làm
cân bằng thị trường và át đi những mặt xấu, tiêu cực đang tồn tại.
Tôi cũng có nghe nói, trong những ngày cuối năm 2010, Ủy ban Chứng
khoán Nhà nước vừa xử phạt 1 công ty kiểm toán và 10 kiểm toán viên
vì đã cấu kết với doanh nghiệp niêm yết để đưa ra bản báo cáo tài chính
không trung thực cho thị trường. Thực ra, những chuyện như vậy vẫn
xảy ra ở những thị trường mà ngành kế toán, kiểm toán đã phát triển. Rất
may, vấn đề này xảy ra ở Việt Nam tính đến nay là rất ít.
Theo kinh nghiệm của ông, để giải quyết và xử lý vấn đề này, Việt
Nam cần phải làm thế nào?
Theo tôi, bài học kinh nghiệm để xử lý vấn đề này là thực hiện theo 5
bước và cần đầu tư thời gian, công sức để phát triển. Thứ nhất, người
quản lý cần phải xem những vấn đề gì xấu có thể phát sinh phải quản lý.
Thứ hai, cần phải vạch ra những nguyên tắc cần thiết để quản lý được
nhân lực. Thứ ba, cần phải lường trước được những tình huống tiêu cực
có thể xảy ra và cách giải quyết những vấn đề đó. Thứ tư là kiểm soát
được kế hoạch kinh doanh của công ty. Có như vậy mới khó để lọt
những sai sót. Thứ năm là sự phát triển bền vững, không lãng phí nhân
lực và tiền của.
Hiện vấn đề nổi cộm nhất trên thị trường chứng khoán Việt Nam là
tính minh bạch thông tin. Ông có thể chia sẻ một vài kinh nghiệm
quản lý thị trường chứng khoán Australia trong thời kỳ đang phát
triển về cách hạn chế những tiêu cực này?
Theo kinh nghiệm của tôi, Australia ở thời kỳ đang phát triển cũng có
nhiều vấn đề nảy sinh. Cụ thể, nếu đặt ra quá nhiều luật để phòng chống
những tiêu cực, giúp thị trường minh bạch thì thị trường chứng khoán
không phát triển được hoặc ít luật thì vấn đề không minh bạch lại xảy ra.
Để hạn chế vấn đề này, Australia đã xây dựng luật nhằm kích thích phát
triển thị trường dựa trên thuật ngữ "sự kết hợp, chỉ ra những con số và
bàn luận về con số". Có nghĩa, kiểm toán viên không chỉ đưa ra con số
mà còn ngồi bàn luận với nhau vì sao lại đưa ra được con số này? Khi
đưa ra thị trường những con số này thì nó sẽ tác động tới thị trường ra
sao?... Như vậy, giữa kiểm toán viên và doanh nghiệp được kiểm toán
cần phải có sự thảo luận chứ không chỉ dựa trên những con số. Ngoài ra,
khi công bố thông tin, doanh nghiệp cũng phải công bố dựa trên sự kết
hợp giữa báo cáo tài chính và báo cáo phi tài chính.
Khi nói về phát triển nhân lực kiểm toán, ông có nói đến vấn đề hợp
tác với các tổ chức kiểm toán lớn. Ông cho biết CPA Australia sẽ hỗ
trợ Việt Nam như thế nào trong việc phát triển nhân lực kiểm toán?
CPA Australia vào Việt Nam với mục tiêu hỗ trợ ngành kiểm toán phát
triển, trước tiên là tạo cơ hội cho nhân lực kiểm toán Việt Nam tiếp cận
được chứng chỉ trình độ quốc tế. Cụ thể, trong chứng chỉ này không chỉ
đào tạo về mặt chuyên môn mà còn đào tạo về kỹ năng lãnh đạo, đây là
chương trình quan trọng trong chứng chỉ của CPA Australia, kỹ năng