Link xem tivi trực tuyến nhanh nhất xem tivi trực tuyến nhanh nhất xem phim mới 2023 hay nhất xem phim chiếu rạp mới nhất phim chiếu rạp mới xem phim chiếu rạp xem phim lẻ hay 2022, 2023 xem phim lẻ hay xem phim hay nhất trang xem phim hay xem phim hay nhất phim mới hay xem phim mới link phim mới

Link xem tivi trực tuyến nhanh nhất xem tivi trực tuyến nhanh nhất xem phim mới 2023 hay nhất xem phim chiếu rạp mới nhất phim chiếu rạp mới xem phim chiếu rạp xem phim lẻ hay 2022, 2023 xem phim lẻ hay xem phim hay nhất trang xem phim hay xem phim hay nhất phim mới hay xem phim mới link phim mới

intTypePromotion=1
ADSENSE

Giáo trình Bảo dưỡng sửa chữa điện động cơ (Nghề: Công nghệ ô tô - Cao đẳng): Phần 2 - Trường CĐ nghề Đà Nẵng

Chia sẻ: _ _ | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:91

14
lượt xem
1
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Giáo trình Bảo dưỡng sửa chữa điện động cơ gồm có 7 bài, trình bày cụ thể như sau: Hệ thống khởi động; Bảo dưỡng và sửa chữa máy khởi động; Bảo dưỡng và sửa chữa rơ-le máy khởi động; Bảo dưỡng và sửa chữa ắc quy; Hệ thống đánh lửa bằng điện tử không có tiếp điểm; Hệ thống đánh lửa bằng điện dung;...Mời các bạn cùng tham khảo nội dung phần 2 giáo trình.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo trình Bảo dưỡng sửa chữa điện động cơ (Nghề: Công nghệ ô tô - Cao đẳng): Phần 2 - Trường CĐ nghề Đà Nẵng

  1. BÀI 5: BẢO DƯỠNG SỬA Thời gian (giờ) MÃ MÔ ĐUN: CHỮA HỆ THỐNG ĐÁNH LỬA LT TH BT KT TS CNOT 16.1 BẰNG ĐIỆN TỬ KHÔNG TIẾP ĐIỂM 9 10 1 20 Mục tiêu: Sau khi học xong chương này, học sinh sinh viên có khả năng: - Phát biểu đúng yêu cầu và nhiệm vụ của hệ thống đánh lửa bằng điện tử không có tiếp điểm trên ô tô. - Giải thích được cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của hệ thống đánh lửa bằng điện tử không có tiếp điểm. - Tháo lắp, nhận dạng và kiểm tra, bảo dưỡng bên ngoài các bộ phận của hệ thống đánh lửa bằng điện tử không có tiếp điểm đúng yêu cầu kỹ thuật. Các vấn đề chính sẽ được đề cập Mục 1. Nhiệm vụ, yêu cầu của hệ thống đánh lửa bằng điện tử không tiếp điểm. Mục 2. Sơ đồ cấu tạo và hoạt động của hệ thống đánh lửa bằng điện tử không tiếp điểm. Mục 3. Bảo dưỡng bên ngoài các bộ phận của hệ thống đánh lửa bằng điện tử có tiếp điểm A. NỘI DUNG 1. Nhiệm vụ và yêu cầu của hệ thống đánh lửa bằng điện tử không tiếp điểm 1.1. Nhiệm vụ. Hệ thống đánh lửa có nhiệm vụ biến dòng điện có hiệu điện thế thấp từ 12V thành dòng điện có hiệu điện thế cao từ 30-40kV cung cấp cho bu gi để tạo ra tia lửa điện đốt cháy hoà khí trong xi lanh động cơ. 1.2. Yêu cầu. - Hiệu điện thế và năng lượng đánh lửa phải đủ lớn. - Thời điểm đánh lửa phải đúng theo từng chế độ công tác của động cơ. - Chịu nhiệt độ cao, va đập và hiệu suất cao. 2. Sơ đồ cấu tạo và hoạt động của hệ thống đánh lửa bằng điện tử không tiếp điểm. 2.1. Sơ đồ cấu tạo chung Trang 53
  2. Hình 11.1 Sơ đồ cấu tạo tổng quát hệ thống đánh lửa bán dẫn không tiếp điểm 2.2. Cấu tạo chung Gồm có : a. Biến áp đánh lửa: Có cấu tạo tương tự như biến áp trong hệ thống đánh lửa thường chỉ khác số vòng dây của cuộn sơ cấp W1 ít hơn và có tiết diện to hơn (vì tranzito cho phép dòng sơ cấp qua nó lớn hơn khả năng dẫn điện của cặp tiếp điểm.) và cuộn thứ cấp W2 có số vòng dây nhiều hơn để cho suất điện động thứ cấp cao áp lớn, đồng thời giảm dòng tự cảm do cuộn W1 sinh ra khi bị ngắt điện đột ngột. Do đó không cho phép thay thế biến áp của hệ thống đánh lửa thường cho hệ thống đánh lửa bán dẫn. b. Bugi, khoá điện và nguồn điện một chiều (accu hoặc máy phát) giống như của hệ thống đánh lửa thường. Bugi đánh lửa có nhiệm vụ nhận các xung điện cao thế từ bộ chia điện truyền đến và bật tia lưả điện cao thế để đốt cháy hỗn hợp khí -nhiên liệu trong xilanh. Khóa điện dùng để đóng ngắt. c. Bộ chia điện: có cấu tạo tương tự như bộ chia điện của hệ thống đánh lửa thường nhưng không có vít lửa mà có bộ phát tín hiệu (cảm biến). Cảm biến này sẽ điều Trang 54
  3. khiển trạng thái của transistor công suất qua mạch khuyếch đại trong IC đánh lửa (igniter) để đóng ngắt dòng điện qua cuộn sơ cấp. Bộ chia điện gồm có 2 loại: - Loại rời : trong bộ chia điện gồm IC, cảm biến đánh lửa, cơ cấu đánh lửa sớm. - Loại tích hợp : trong bộ chia điện ngoài IC, cảm biến đánh lửa, cơ cấu đánh lửa sớm còn có bôbin. d. Cảm biến đánh lửa: + Nhiệm vụ : Tạo ra hoặc làm mất tín hiệu điện áp hoặc tín hiệu dòng điện vào đúng thời điểm đánh lửa để gởi về Igniter điều khiển các transistor công suất đóng hoặc mở. Ngoài công dụng phát tín hiệu, các cảm biến này còn có thể dùng để xác định số vòng quay động cơ, vị trí cốt máy,... Phân loại có: - Cảm biến đánh lửa kiểu điện từ. - Cảm biến đánh lửa kiểu quang. - Cảm biến đánh lửa kiểu Hall. Ngoài ra còn có các kiểu cảm biến khác như cảm biến kiểu từ trở, kiểu cộng hưởng... e. Bộ đánh lửa (IC) IC đánh lửa gồm có bộ dò, nó dò tìm tín hiệu sinh ra bởi bộ phát tín hiệu, bộ khuyếch đại tín hiệu và tranzitor nguồn, nó thực hiện ngắt chính xác dòng điện sơ cấp cuộn đánh lửa tuỳ thuộc vào tín hiệu khuyếch đại. Bộ điều khiển góc đóng để hiệu chỉnh tín hiệu sơ cấp tuỳ thuộc vào sự tăng tốc độ động cơ cũng như kết hợp trong bộ đánh lửa. Trang 55
  4. Bộ phát tín hiệu Bôbin Tranzitor nguồn Đến bugi Bộ dò Bộ khuyếch đại Bộ điều khiển góc Mạch giới đóng hạn dòng Hình 11.2 IC đánh lửa 2.3. Hệ thống đánh lửa dùng cảm biến điện từ 2.3.1. Cấu tạo và nguyên lý cảm biến đánh lửa a. Loại nam châm đứng yên + Cấu tạo : Cảm biến được đặt trong delco bao gồm một rotor có số răng cảm biến tương ứng với số xylanh động cơ, một cuộn dây quấn quanh một lõi sắt từ cạnh một thanh nam châm vĩnh cửu. Cuộn dây và lõi sắt được đặt đối diện với các răng cảm biến rotor và được cố Hình 11.3 : định trên vỏ delco. Cảm biến điện từ loại nam châm đứng yên Khi rotor quay, các răng cảm biến sẽ lần lượt tiến lại gần và lùi ra xa cuộn dây. Khe hở nhỏ nhất giữa răng cảm biến của rotor và lõi thép từ vào khoảng 0,2  0,5 mm. + Nguyên lý làm việc Trang 56
  5. Hình 11.4 Nguyên lý làm việc của cảm biến điện từ loại nam châm đứng yên Khi rotor ở vị trí như hình 11.4a điện áp trên cuộn dây cảm biến bằng 0. Khi răng cảm biến của rotor tiến lại gần cực từ của lõi thép, khe hở giữa rotor và lõi thép giảm dần và từ trường mạnh dần lên. Sự biến thiên của từ thông xuyên qua cuộn dây sẽ tạo nên một sức điện động e (hình 11.4b). Khi răng cảm biến của rotor đối diện với lõi thép, độ biến thiên của từ trường bằng 0 và sức điện động trong cuộn cảm biến nhanh chóng giảm về 0 (hình 11.4c). Khi rotor đi xa ra lõi thép, từ thông qua lõi thép giảm dần và sức điện động xuất hiện trong cuộn dây cảm biến có chiều ngược lại (hình 11.4d). Sức điện động sinh ra ở hai đầu dây cuộn cảm biến phụ thuộc vào tốc độ của động cơ. Ở chế độ khởi động, sức điện động phát ra, chỉ vào khoảng 0,5V. Ở tốc độ cao nó có thể lên đến vài chục volt. Cảm biến điện từ loại nam châm đứng yên có ưu điểm là rất bền, xung tín hiệu có dạng nhọn nên ít ảnh hưởng đến sự sai lệch về thời điểm đánh lửa. Tuy nhiên, xung điện áp ra ở chế độ khởi động nhỏ, vì vậy ở đầu vào của igniter phải sử dụng transistor có độ nhạy cao và phải chống nhiễu cho dây tín hiệu. b. Loại nam châm quay Đối với loại này, nam châm được gắn trên rotor, còn cuộn dây cảm biến được quấn quanh một lõi thép và cố định trên vỏ delco. Khi nam châm quay, từ trường xuyên Trang 57
  6. qua cuộn dây biến thiên tạo nên một sức điện động sinh ra trong cuộn dây. Do từ trường qua cuộn dây đổi dấu nên sức điện động sinh ra trong cuộn dây lớn. Ở chế độ cầm chừng, tín hiệu điện áp ra khoảng 2V. Xung điện áp có dạng như trên hình 11.5 Do tín hiệu điện áp ở chế độ khởi động lớn nên igniter dùng cho loại này ít bị nhiễu. Tuy nhiên, xung tín hiệu điện áp không nhọn nên khi tăng tốc độ động cơ, thời điểm đánh lửa sẽ thay đổi.  d     d  max  d     d  min Hình 11.5 : Cảm biến điện từ loại nam châm quay cho loại động cơ 8 xylanh 1. Rotor nam châm ; 2. Lõi thép từ; 3. Cuộn dây cảm biến 2.3.2. Sơ đồ mạch điện và hoạt động của cảm biến điện từ. a. Hệ thống đánh lửa bán dẫn dùng cảm biến từ điện loại nam châm đứng yên + Sơ đồ : Hình 11.6 + Hoạt động : Khi cuộn dây cảm biến không có tín hiệu điện áp hoặc điện áp âm, transistor T1 ngắt nên T2 ngắt, T3 dẫn cho dòng qua cuộn sơ cấp về mass. Khi răng của rotor cảm biến tiến lại gần cựa của cuộn dây cảm biến, trên cuộn dây sẽ xuất hiện một sức điện động xoay chiều, nửa bán kỳ dương cùng với điện áp đệm trên điện trở R2 sẽ kích cho transistor T1 dẫn, T2 dẫn theo và T3 sẽ ngắt. Dòng qua cuộn sơ cấp ở bobine bị ngắt đột ngột tạo nên một sức điện động cảm ứng lên cuộn thứ cấp một điện áp cao và được đưa đến bộ chia điện. Trang 58
  7. R D5 C2 Bôbin St1 C3 KĐ R5 R6 R4 R10 D6 C1 R2 Aq D3 a T2 R8 D1 R7 D4 T3 R1 T4 T1 D2 R3 St2 Cảm biến R9 điện từ Hình 11.6 : Hệ thống đánh lửa bán dẫn sử dụng cảm biến điện từ loại nam châm đứng yên (HONDA) b. Hệ thống đánh lửa bán dẫn dùng cảm biến từ điện loại nam châm quay + Sơ đồ Bôbin Cảm biến Cụm đánh lửa điện từ Hình 11.7 Sơ đồ hệ thống đánh lửa dùng cảm biến điện từ loại nam châm quay Trang 59
  8. + Hoạt động: Transitor T4 có nhiệm vụ đóng ngắt dòng điện sơ cấp của bobine. Các transitor T1, T2, T3 có nhiệm vụ khuếch đại các xung của cảm biến đánh lửa, vì biên độ điện áp của nó không đủ để điều khiển trực tiếp T3. Khi bật công tắc máy và rotor của cảm biến không quay thì T1 khoá vì điện thế ở hai cực E và cực B bằng nhau (Ueb = 0). Khi đó điện thế ở cực B của T2 cao hơn điện thế ở cực E, tức là Ueb > 0, nên xuất hiện dòng điện điều khiển: (+) Accu --> KĐ --> R --> D5 -->R6 --> điểm a --> D3 --> cực gốc T2 --> R3 -- > R9 --> (-)Accu. Do vậy T2 mở làm cho T3 mở; đồng thời xuất hiện dòng điện điều khiển T4 chạy qua cực CE của T3 kích cho T4 mở. Khi T4 dẫn, điện trở của nó rất nhỏ, do đó hầu như toàn bộ dòng điện sơ cấp của bôbin sẽ qua T4 theo mạch: (+)Accu --> KĐ --> cuộn sơ cấp bobine --> D6 --> tiếp giáp phát – góp của T4 --> (-)Accu. Dòng điện sơ cấp tạo nên từ thông trong lõi thép của bobin. Khi rotor cảm biến quay, trong cuộn dây của nó phát ra những xung điện xoay chiều. Nửa xung dương sẽ tạo nên dòng điện điều khiển transitor T1 như sau: Từ cuộn dây cảm biến -->D1 --> R7 --> tiếp giáp E-B của T1 --> (-) Accu và T1 mở. Khi T1 mở, điểm a coi như được nối với (-) Accu vì độ sụt áp trên T1 lúc này không đáng kể. Khi đó cực B của T2 được nối với điện thế âm qua D3 khiến T2 khoá, đồng thời T3, T4 cũng khoá theo nên dòng điện sơ cấp của bobine bị triệt tiêu nhanh chóng, dẫn tới sự biến thiên từ thông và sinh ra sức điện động lớn (đến 30 kV) trong cuộn dây thứ cấp của bobin. Xung điện cao áp này tạo nên tia lửa điện ở bugi để đốt cháy hỗn hợp nổ trong xylanh động cơ. 2.4. Hệ thống đánh lửa dùng cảm biến quang 2.4.1.Cảm biến đánh lửa cảm biến quang Cảm biến quang bao gồm hai loại, khác nhau chủ yếu ở phần tử cảm quang: -Loại sử dụng một cặp LED – photo transistor. Trang 60
  9. -Loại sử dụng một cặp LED – photo diode. Đĩa Khe ngoài Vòng cách Hình 11.8 : Cấu tạo cảm biến quang a. Cấu tạo : Phần tử phát quang (LED – lighting emision diode) và phần tử cảm quang (photo transistor hoặc photo diode) được đặt trong delco có vị trí tương ứng như hình 11.8. Đĩa cảm biến được gắn vào trục của delco và có số rãnh tương ứng với số xylanh động cơ. b. Hoạt động: Khi có dòng ánh sáng chiếu vào, phần tử cảm quang sẽ trở nên dẫn điện và ngược lại, khi không có dòng ánh sáng, nó sẽ không dẫn điện. Độ dẫn điện của chúng phụ thuộc vào cường độ dòng ánh sáng. Khi đĩa cảm biến quay, dòng ánh sáng phát ra từ LED sẽ bị ngắt quãng làm phần tử cảm quang dẫn ngắt liên tục, tạo ra các xung vuông dùng làm tín hiệu điều khiển đánh lửa. 2.4.2. Sơ đồ mạch điện và hoạt động. a. Sơ đồ Hình 11.9 trình bày một sơ đồ hệ thống đánh lửa bán dẫn được điều khiển bằng cảm biến quang của hãng Motorola. Cảm biến quang được đặt trong delco phát tín hiệu đánh lửa gởi về igniter để điều khiển đánh lửa. b.Hoạt động : Trang 61
  10. Khi đĩa cảm biến ngăn dòng ánh sáng từ LED D1 sang photo transistor T1 khiến nó ngắt. Khi T1 ngắt, các transistor T2, T3, T4 ngắt, T5 dẫn, cho dòng qua cuộn sơ cấp về mass. Khi đĩa cảm biến cho dòng ánh sáng đi qua, T1 dẫn nên T2, T3, T4 dẫn, T5 ngắt. Dòng sơ cấp bị ngắt sẽ tạo một sức điện động cảm ứng lên cuộn thứ cấp một điện áp cao và được đưa đến bộ chia điện. IG/S Rf W R6 Đến bộ R1 R2 chia điện R3 D2 C1 D3 C2 T1 T3 R4 R7 D1 T5 R5 T4 R8 T2 Delco Igniter Hình 11.9 : Hệ thống đánh lửa cảm biến quang (MOTOROLA) 2.5. Hệ thống đánh lửa dùng cảm biến hall 2.5.1. Cảm biến Hall : Cảm biến Hall được chế tạo dựa trên hiệu ứng Hall. a. Hiệu ứng Hall : Một tấm bán dẫn loại N có kích thước như hình vẽ được đặt trong từ trường đều B sao cho vectơ cường độ từ trường vuông góc với bề mặt của tấm bán dẫn (hình 11.10). Khi cho dòng điện Iv đi qua tấm bán dẫn có chiều từ trái sang phải, xuất hiện một điện thế UH chỉ vào khoảng vài trăm mV. Nếu dòng điện Iv được giữ không đổi thì khi thay đổi từ trường B, điện thế UH sẽ thay đổi. Hình 11.10 : Hiệu ứng Hall Trang 62
  11. Sự thay đổi từ trường làm thay đổi điện thế UH tạo ra các xung điện áp được ứng dụng trong cảm biến Hall. Hiện tượng trên được gọi là hiệu ứng Hall (là tên của người đã khám phá ra hiện tượng này). b.Cảm biến Hall + Cấu tạo Do điện áp UH rất nhỏ nên trong thực tế, để điều khiển đánh lửa người ta phải khuếch đại và xử lý tín hiệu trước khi đưa đến Igniter. Cảm biến Hall được đặt trong delco, gồm một rotor bằng thép có các cánh chắn và các cửa sổ cách đều nhau gắn trên trục của delco. Số cánh chắn sẽ tương ứng với số xylanh của động cơ. Khi rotor quay, các cánh chắn sẽ lần lượt xen vào khe hở giữa nam châm và IC Hall ( hình 7.9). Hình 5.5 Cảm biến Hall + Hoạt động Khi cánh chắn ra khỏi khe hở giữa IC Hall và nam châm, từ trường sẽ xuyên qua khe hở tác dụng lên IC Hall làm xuất hiện điện áp điều khiển transistor Tr, làm cho Tr dẫn. Kết quả là trên đường dây tín hiệu (cực C), điệp áp sẽ giảm xuống chỉ còn 1V (hình 11.12a). Khi cánh chắn đi vào khe hở giữa nam châm và IC Hall (hình 11.12b), từ trường bị cánh chắn bằng thép khép kín, không tác động lên IC Hall, tín hiệu điện áp từ IC Hall mất làm transistor T ngắt. Tín hiệu điện áp ra lúc này bằng điện áp từ igniter nối với ngõ ra của cảm biến Hall. Như vậy, khi làm việc, cảm biến Hall sẽ tạo ra một xung vuông làm tín hiệu đánh lửa. Bề rộng của cánh chắn xác định góc ngậm điện (Dwell Angle) (hình 11.12). Do Trang 63
  12. xung điều khiển là xung vuông nên tốc độ động cơ không ảnh hưởng đến thời điểm đánh lửa. 1V SIGNAL LINE T ELECTRONIC MODULE SUPPLY LINE R C a) 12V B H P GROUND E M E 12V SIGNAL LINE T b) ELECTRONIC MODULE SUPPLY LINE R C 12V B H P GROUND E M E US t Dwell angle Hình 11.12 Sơ đồ hoạt động cảm biến Hall 2.5.2. Sơ đồ mạch điện và hoạt động hệ thống đánh lửa dùng cảm biến HALL + Sơ đồ : Igniter của hệ thống bao gồm 6 đầu dây, một đầu nối mass, ba đầu nối với cảm biến Hall, một đầu nối dương sau công tắc chính (IGSW) và một đầu nối với âm bobin. IG/SW Rf W1 R5 D1 R3 R1 R2 D4 D5 T1 HALLL R4 T2 C2 R7 T3 C1 R6 R8 D2 D3 Hình 5.6 Sơ đồ hệ thống đánh lửa bán dẫn dùng cảm biến Hall Trang 64
  13. + Nguyên lý làm việc của hệ thống Khi bật công tắc máy, mạch điện sau công tắc IG-SW được tách làm hai nhánh, một nhánh qua điện trở phụ Rf đến cuộn sơ cấp và cực C của transistor T3, một nhánh sẽ qua diode D1 cấp cho igniter và cảm biến Hall. Nhờ R1, D2 điện áp cung cấp cho cảm biến Hall luôn ổn định. Tụ điện C1 có tác dụng lọc nhiễu cho điện áp đầu vào. Diode D1 có nhiệm vụ bảo vệ IC Hall trong trường hợp mắc lộn cực accu, còn diode D3 có nhiệm vụ ổn áp khi hiệu điện thế nguồn cung cấp quá lớn như trường hợp tiết chế của máy phát bị hư. Khi đầu dây tín hiệu của cảm biến Hall có điện áp ở mức cao, tức lúc cánh chắn bằng thép xen giữa khe hở trong cảm biến Hall, làm T1 dẫn. Khi T1 dẫn, T2 và T3 dẫn theo. Lúc này dòng sơ cấp i1 qua W1, qua T3 về mass tăng dần. Khi tín hiệu điện từ cảm biến Hall ở mức thấp, tức là lúc cánh chắn bằng thép ra khỏi khe hở trong cảm biến Hall, transistor T1 ngắt làm T2, T3 ngắt theo. Dòng sơ cấp i1 bị ngắt đột ngột tạo nên một sức điện động ở cuộn thứ cấp W2 đưa đến các bougi. Tụ điện C2 có tác dụng làm giảm sức điện động tự cảm trên cuộn sơ cấp W1 đặt vào mạch khi T2, T3 ngắt. Trong trường hợp sức điện động tự cảm quá lớn do sút dây cao áp chẳng hạn, R5, R6, D4 sẽ khiến transistor T2, T3 mở trở lại để giảm xung điện áp quá lớn có thể gây hư hỏng cho transistor. Diode Zener D5 có tác dụng bảo vệ transistor T3 khỏi bị quá áp vì điện áp tự cảm trên cuộn sơ cấp của bobin. 2.6. Hệ thống đánh lửa lập trình có bộ chia điện. 2.6.1. Sơ đồ cấu tạo : Hệ thống ESA gồm có các cảm biến, ECU động cơ, IC đánh lửa, cuộn dây đánh lửa và các bugi. Trang 65
  14. Cụm IC- Bôbin Vòi Bugi Bộ chia điện phun ECU Pittôn Các cảm biến g Hình 12.1 Sơ đồ HTĐL lập trình có delco 2.6.2. Cấu tạo chung Hệ thống đánh lửa lập trình có delco (ESA) gồm có các cảm biến khác nhau, ECU động cơ, các IC đánh lửa, cuộn dây đánh lửa và các bugi. 2.6.3. Hoạt động của hệ thống đánh lửa lập trình có delco a.Sơ đồ mạch điện của hệ thống đánh lửa lập trình có delco. Bô bin ECU IC 5v Các W2 W1 cảm R1 biến Tín hiệu phản hồi ST/SW IGF G Kiểm soát Bộ vi xử lý T2 góc ngậm IGT điện T1 NE Acquy R2 Bugi Hình 12.2. Sơ đồ hệ thống đánh lửa lập trình có delco Trang 66
  15. b. Nguyên lí hoạt động Sau khi nhận các tín hiệu từ các cảm biến, bộ điều khiển điện tử ECU sẽ xử lí các tín hiệu và đưa ra các xung tín hiệu phù hợp với góc đánh lửa sớm tối ưu đã được lưu trong bộ nhớ để điều khiển Tranzitor T2 đóng ngắt. Cực E của Tranzitor mắc nối tiếp với điện trở R2 có giá trị nhỏ, cảm biến dòng sơ cấp kết hợp với bộ kiểm soát góc ngậm điện để hạn chế dòng sơ cấp trong trường hợp dòng sơ cấp tăng cao hơn quy định. Khi T2 ngắt, bộ phát xung hồi tiếp IGF sẽ dẫn và ngược lại khi T2 dẫn bộ phát xung IGF sẽ ngắt. Quá trình này tạo ra các xung IGF và được gửi lại ECU để báo cho ECU biết hệ thống đánh lửa đang hoạt động. Ngoài ra xung IGF còn có tác dụng để mở mạch phun xăng, nếu xung IGF bị mất các kim phun sẽ ngừng phun trong vài giây. 2.7. Cấu tạo và hoạt động hệ thống đánh lửa trực tiếp. Ở hệ thống đánh lửa trực tiếp, vì không có delco nên cảm biến đánh lửa được chế tạo rời và lắp ở đầu trục khuỷu, trục cam (đối với cảm biến điện từ) hoặc lắp chung trên một khối có trục quay và bố trí ở đầu trục cam. 2.7.1. Loại sử dụng mỗi bôbin cho một bugi. a. Cấu tạo: Loại này nhờ tần số hoạt động của mỗi bobin nhỏ hơn trước nên các cuộn dây sơ cấp và thứ cấp ít nóng hơn. Vì vậy kích thước của bobin rất nhỏ và được gắn dính với nắp chụp bugi. Loại này chia ra:  Loại bôbin và igniter rời (chỉ có 1 igniter cho tất cả các bôbin) Sơ đồ 1 2 4 3 Bôbin T1 T2 T3 T4 ECU Igniter Hình 16.1 HTĐL trực tiếp sử dụng mỗi bobin cho từng bugi. Trang 67
  16. + Nguyên lí hoạt động: ECU động cơ nhận các tín hiệu từ các cảm biến của động cơ sau đó xử lí đưa ra các tín hiệu vào các Transitor công suất để tạo ra các tín hiệu IGT. Các tín hiệu IGT được gửi đến IC đánh lửa theo thứ tự nổ của động cơ. Cuộn sơ cấp của các biến áp đánh lửa này rất nhỏ (< 1) và trên mạch sơ cấp không sử dụng điện trở phụ vì các xung điều khiển đã được điều chỉnh sẵn trong ECU. Vì vậy không được thử trực tiếp điện áp 12V với loại này  Loại bôbin và igniter chung Hình 16.2. Loại bôbin và igniter chung + Nguyên lý hoạt động. Khi khởi động động cơ dòng điện từ ắc quy qua IC đánh lửa vào cuộn sơ cấp phù hợp với tín hiệu thời điểm đánh lửa (IGT) do ECU động cơ phát ra. Từ trường xuất hiện xung quanh cuộn sơ cấp. Vào thời điểm đánh lửa (phù hợp với tín hiệu IGT) dòng sơ cấp bị ngắt do đó từ thông biến thiên, lúc này cuộn sơ cấp xuất hiện suất điện động tự cảm khoảng vài Trang 68
  17. trăm vôn, điện thế này sẽ cảm ứng sang cuộn thứ cấp sức điện động khoảng vài chục KV đủ để bugi đánh lửa. 2.7.2. Loại 2 : Sử dụng mỗi bobin cho từng cặp bugi. a. Sơ đồ cấu tạo. Gồm có : Dây cao áp (1), IC đánh lửa (2), Bugi.(3), Bôbin (4) Các bôbin đôi được gắn vào bugi của 2 xi lanh song hành 1 4 3 2 Hình 16.3. Hệ thống đánh lửa dùng bôbin đôi b. Mạch điện và nguyên lý làm việc. Đối với động cơ 4 xi lanh có thứ tự nổ 1-3-4-2 như hình vẽ có 2 bôbin. Bôbin thứ nhất có hai đầu của cuộn thứ cấp được nối trực tiếp với bugi số 1 và 4 , bôbin thứ hai nối với bugi số 2 và số 3. Ở thời điểm đánh lửa piston số 1 và 4 cùng ở vị trí gần điểm chết trên nhưng trong 2 kỳ khác nhau nên điện trở khe hở 2 bugi khác nhau, nếu máy 1 ở kỳ nén R lớn ,còn máy 4 ở kỳ xả R nhỏ (do có khí cháy )do đó chỉ có bugi máy 1 đánh lửa . ECU đưa ra các xung điều khiển để đóng mở các tranzitor theo thứ tự nổ của động cơ. Đối với động cơ 6 xylanh, để đảm bảo thứ tự thì nổ 1-5-3-6-2-4, hệ thống đánh lửa trực tiếp sử dụng 3 bobin: một xylanh số 1 và số 6, một xylanh số 2 và số 5 và một xylanh số 3 và số 4. Trang 69
  18. 1 T1 4 ECU 3 T2 2 Hình 16.4 . Sơ đồ mạch điện 2.7.3. Loại 3: Sử dụng một bobin cho 4 xylanh. Trong hệ thống đánh lửa này, bobin có hai cuộn sơ cấp và một cuộn thứ cấp được nối với các bugi qua các diode cao áp. Do hai cuộn sơ cấp quấn ngược chiều nhau nên khi ECU điều khiển mở lần lượt các transistor T1 và T2 điện áp trên cuộn thứ cấp sẽ đổi dấu. Tùy theo dấu của xung cao áp, tia lửa sẽ xuất hiện ở bugi tương ứng qua các diode cao áp theo chiều thuận. Ví dụ: nếu cuộn thứ cấp có xung dương, tia lửa sẽ xuất hiện ở số 1 hoặc số 4. Diode D5 và D6 dùng để ngăn chặn ảnh hưởng từ giữa hai cuộn sơ (lúc T1 hoặc T2 đóng) nhưng chúng làm tăng năng suất tiêu hao trên igniter. Nhược điểm của hệ thống đánh lửa trực tiếp loại 2 và 3 là chiều đánh lửa trên hai bugi cùng cặp ngược nhau dẫn đến hiệu điện thế đánh lửa chênh nhau khoảng 1,5 đến 2 kV. Trang 70
  19. Hình 16.5. Hệ thống đánh lửa trực tiếp sử dụng một bobin cho 4 xy lanh. 2.8. Hiện tượng hư hỏng, nguyên nhân và xử lý hệ thống đánh lửa điện tử không tiếp điểm. Stt Hiện tượng Nguyên nhân Xử lý 1 Động cơ -Thời điểm đánh lửa không -Điều chỉnh thời điểm đánh không khởi đúng lửa động được -Bobine hư -Kiểm tra bobin hoặc khó -Cụm IC hư -Kiểm tra Cụm IC khởi động -Delco hư -Kiểm tra delco -Dây cao áp hư -Kiểm tra dây cao áp -Bugi hư -Thay bugi -Dây dẫn bobine sút , đứt -Kiểm tra dây dẫn 2 Động cơ -Bugi hỏng -Điều chỉnh hoặc thay bugi không cầm -Dây dẫn bobin sút , đứt -Kiểm tra dây dẫn chừng được -Thời điểm đánh lửa không -Điều chỉnh thời đánh lửa hoặc chết đúng máy -Bobin bị hỏng -Kiểm tra bobine Trang 71
  20. -Cụm IC hư -Kiểm tra Cụm IC -Dây cao áp không tốt -Kiểm tra dây cao áp 3 Động cơ nổ -Bugi hư -Điều chỉnh hoặc thay bugi không điều - Dây dẫn bobin sút , đứt -Kiểm tra dây dẫn hoặc tăng tốc -Thời điểm đánh lửa không -Điều chỉnh lại thời điểm đánh kém đúng lửa 4 Động cơ nổ -Bugi bị hỏng -Điều chỉnh hoặc thay bugi xong lại tắt -Thời điểm đánh lửa không -Điều chỉnh lại thời điểm đánh nhanh đúng lửa 5 Động cơ -Thời điểm đánh lửa không - Điều chỉnh lại thời điểm quá nóng đúng đánh lửa III. Bảo dưỡng hệ thống đánh lửa điện tử không tiếp điểm 3.1. Quy trình tháo lắp các bộ phận: - Tháo các dây dẫn cao áp từ bô bin đến bộ chia điện và từ bộ chia điện đến các bugi. - Tháo các đầu nối của dây dẫn ở khoá điện, bộ điện tử, bô bin cao áp và của bộ chia điện. - Tháo các bu lông liên kết bô bin cao áp, bộ điện tử, bộ chia điện với thân động cơ. - Tháo bô bin cao áp, bộ điện tử, bộ chia điện ra khỏi động cơ. - Tháo các bugi ra khỏi động cơ. - Vệ sinh sạch sẽ bên ngoài các chi tiết bộ phận. 3.2. Làm sạch, kiểm tra và nhận dạng bên ngoài: - Điện trở phụ, bộ điện tử. - Bộ cảm biến điện từ (nam châm, rôto tín hiệu và cuộn dây điện từ). - Bô bin cao áp. - Bộ chia điện. - Khoá điện, bugi. - Các dây dẫn điện. Trang 72
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2