H TH NG HO CH Đ NH Ệ Ố Ạ Ị
CHÍNH SÁCH Đ I NGO I C A Ố Ạ Ủ
MỸ
NCS. Lê Chí Dũng
Ngày 1/4/2011
N I DUNG Ộ
•GI I THI U KHÁI QUÁT V C S LÝ Ớ Ệ Ề Ơ Ở
LU N TRONG NGHIÊN C U H TH NG Ậ Ứ Ệ Ố
C A CHUYÊN Đ Ủ Ề
•GI I THI U V H TH NG HO CH Ớ Ệ Ề Ệ Ố Ạ
Đ NH CHÍNH SÁCH MỊ Ỹ
•XEM XÉT CHÍNH SÁCH C A M TRONG Ủ Ỹ
V N Đ LIBYA Ấ Ề
M T S V N Đ LÝ THUY T Ộ Ố Ấ Ề Ế
•Khái ni m v h th ng ệ ề ệ ố
•Mô hình v h th ng c a David Easton ề ệ ố ủ
(1965)
•Khái ni m v chính sáchệ ề
KHÁI NI M H TH NGỆ Ệ Ố
•H th ng (system) đ c hi u là t ng h p các b máy v n hành ệ ố ượ ể ổ ợ ộ ậ
theo nh ng quy lu t, qui t c nh t đ nh, nh m ph c v m c tiêu ữ ậ ắ ấ ị ằ ụ ụ ụ
nh t đ nh, t o ra nh ng s n ph m xã h i nh t đ nh.ấ ị ạ ữ ả ẩ ộ ấ ị
•Theo quan đi m ểMác-xít, toàn b ch đ TBCN là m t h th ng ộ ế ộ ộ ệ ố
các th ch , lu t l xã h i, b o v l i ích giai c p th ng tr . Ho t ể ế ậ ệ ộ ả ệ ợ ấ ố ị ạ
đ ng chính tr , s t ng tác gi a nhà n c và xã h i ch có th ộ ị ự ươ ữ ướ ộ ỉ ể
đ c phân tích th u đáo trong s h n ch chung nh t này – t c ượ ấ ự ạ ế ấ ứ
trong s th u hi u v c u trúc ự ấ ể ề ấ vĩ mô, trong đó, cá th không có tác ể
đ ng đáng k .ộ ể
•V i cách ti p c n nh v y, các phân tích chính tr vĩ mô s ch t p ớ ế ậ ư ậ ị ẽ ỉ ậ
trung vào nh ng nhóm xã h i ữ ộ l n ớ(giai c p, s c t c, dân t c, t ng ấ ắ ộ ộ ầ
l pớ, nhóm xã h i…), nh ng quá trình ộ ữ l nớ (phân t ng xã h i, chi n ầ ộ ế
tranh, công nghi p hóa, đô th hóa, chuy n d ch t b n và công ệ ị ể ị ư ả
ngh ,...) và các th ch xã h i v i nghĩa là t p h p cách th c, l ệ ể ế ộ ớ ậ ợ ứ ề
l i, chu n m c đi u ch nh các hành vi chính tr trong xã h i (trong ố ẩ ự ề ỉ ị ộ
đó ch y u là: cách th c gi i quy t ủ ế ứ ả ế mâu thu nẫ, và cách th c ứh p ợ
tác xã h i). ộ
•Lý thuy t L a ch n h p lý (rational choice theory)ế ự ọ ợ gi i thích các ả
hành vi c a t p th , c a nhóm, giai c p, c a các t ch c chính tr ủ ậ ể ủ ấ ủ ổ ứ ị
nh đ ng phái, chính ph , c quan hành pháp, l p pháp, t pháp... ư ả ủ ơ ậ ư
Khái ni m v chính sáchệ ề
•Phân bi t 3 khái ni m: đ ng l i, chính sách và ệ ệ ườ ố
bi n pháp.ệ
•Đ ng l i bao g m nh ng nguyên t c và ườ ố ồ ữ ắ đ nh ị
h ngướ chung nh tấ, th ng mang tính dài h nườ ạ
•Chính sách là c th hóa và th ch hóaụ ể ể ế đ nh ị
h ng đó c a đ ng l i, trong trung h n và ướ ủ ườ ố ạ
ng n h nắ ạ
•Các bi n pháp là c th hóa c a chính sách, ệ ụ ể ủ
th ng có ý nghĩa là các hành đ ng c th , th c ườ ộ ụ ể ự
ti n vì v y th ng mang tính ng n h n hay tính ễ ậ ườ ắ ạ
tình hu ngố