Không gian thờ cúng trong nhà ở hiện đại
Trong văn hóa tâm linh truyền thống của người Việt Nam nói riêng và người
phương Đông nói chung, thờ cúng là một việc hết sức thiêng liêng và hệ trọng.
Vị trí đặt bàn thờ hay không gian tâm linh tưởng nhớ trong nhà ở, vì thế, luôn là
một không gian quan trọng, có ý nghĩa rất lớn trong đời sống tinh thần của con
người.
Một góc thờ cúng đơn giản nhưng trang trọng trong ngôi nhà hiện đại
Bàn thờ là nơi thể hiện lòng thành kính của con cháu đối với tổ tiên, nên bàn thờ
trong nhà ở gia đình truyền thống thường được lập ở chính giữa gian giữa của ngôi
nhà - là vị trí trang trọng nhất.
Tuy nhiên, với những căn nhà có kiến trúc hiện đại, nhà lô phố hiện nay thì cách
bố trí bàn thờ và các đồ thờ cũng có nhiều thay đổi để phù hợp hơn với cấu trúc và
diện tích của ngôi nhà nhưng vẫn giữ được sự tôn nghiêm nơi thờ cúng.
Vị trí lập phòng thờ - tủ thờ
Trong giải pháp thiết kế kiến trúc dành cho những căn nhà phố hiện nay, kiến trúc
sư thường bố trí bàn thờ đặt trong một phòng riêng, tầng trên cùng của ngôi nhà
(tầng trên cùng thường là tầng thượng - tầng tum gồm: phòng thờ, phòng giặt +
sân phơi). Vị trí này không chỉ mang đến sự trang nghiêm, kín đáo, tĩnh lặng… mà
còn thuận tiện cho việc cúng ngoài trời, hóa vàng mã trên sân thượng…
Đối với các căn hộ chung cư, do bị hạn chế về diện tích sử dụng nên việc bố trí
một phòng riêng lập bàn thờ là điều rất khó. Chính vì lẽ đó nên khi phân chia lại
các không gian trong căn hộ chung cư, kiến trúc sư thường sắp xếp không gian thờ
cúng nằm trong các không gian sinh hoạt chung, không gian sảnh - tiền phòng hay
các phòng chức năng phù hợp khác.
Một góc thờ cúng nhỏ vẫn có thể thiết kế ngay phòng khách mà không làm mất đi
phong cách hiện đại của không gian sống
Thư viện, phòng khách, phòng sinh hoạt chung trang trọng là những nơi phù hợp
để có thể đặt bàn thờ. Tuyệt đối không nên đặt bàn thờ ở những phòng sinh hoạt
chung ồn ào như phòng karaoke, phòng thể thao… Cũng không nên đặt bàn thờ
trong phòng ngủ vì không gian trang trọng và khói nhang sẽ ảnh hưởng đến sức
khỏe người trong phòng; thêm nữa không gian thờ mang tính âm nên không phù
hợp.
Ngoài ra, trong căn hộ chung cư, bạn cũng có thể bố trí góc thờ, bàn thờ trong
khoảng giữa các mặt bằng căn hộ, trong khoảng đi lại ở khoảng giữa nhà và không
thuộc hẳn một phòng nào, đảm bảo sự thông thoáng, không bị quẩn khói khi thắp
nhang.
Dù là nhà ở truyền thống hay hiện đại, bàn thờ cũng luôn phải đảm bảo được đặt
tại vị trí cao, phía trên bàn thờ là nóc nhà và bầu trời, không bị các không gian
sinh hoạt khác đè lên… để khi cúng bái, con cháu trong nhà tỏ được sự ngưỡng
vọng thành kính của mình với ông bà tổ tiên.
Thiết kế tủ thờ - bàn thờ phù hợp
Trong phòng thờ, hệ thống tủ - bàn thờ phải có quy mô và hình thức tương xứng
để tạo nên sự trang nghiêm cho không gian đặc biệt này.
Kích thước tủ thờ không nên quá to gây cảm giác hoành tráng nhưng cũng không
nên “lọt thỏm”, nhỏ bé trong phòng. Nếu bàn thờ được đặt tại các không gian khác
như phòng sinh hoạt chung, phòng khách… thì tủ thờ cần được thiết kế phù hợp
về tỉ lệ với kích thước phòng và tương quan với các đồ nội thất khác.
Một góc thờ cúng trang trọng mang hơi hướm truyền thống
Ở những không gian này, tủ, bàn thờ nên được thiết kế đơn giản, tránh cầu kỳ lạc
lõng hay gây cảm giác nặng nề e sợ. Bàn thờ phải tạo được sự tôn nghiêm nhưng
vẫn phải mang lại cảm giác gần gũi với các thành viên trong gia đình và các sinh
hoạt chung khác.
Vật liệu và màu sắc của tủ - bàn thờ cúng cũng phải phù hợp, nên sử dụng các màu
trầm, tổt nhất là màu gỗ nâu sậm. Các chi tiết kiến trúc - nội thất (lát sàn, trần,
chiếu sáng…), các vật dụng, đồ thờ (bát nhang, đèn nến, lọ hoa…) nên bày theo
lối cân đối.
Ở các căn hộ chung cư, trong trường hợp tủ thờ để ở phòng chức năng nào đó hay
không gian chung, thì có thể dùng hình thức tủ thờ kết hợp với tủ trang trí, tủ ngăn
phòng, tủ bày đồ lưu niệm…
Một số điều cần lưu ý trong phong thủy phòng thờ
Khi thiết kế hay bài trí, sắp đặt cho không gian thờ cúng bạn phải lưu ý tránh đặt
bàn thờ gần luồng hút gió mạnh, gây “động” và có thể thổi tàn lửa nhang ra chỗ
khác gây cháy. Mặt bàn thờ nên đặt một tấm kính để đảm bảo an toàn tránh lửa
bén. Tuyệt đối không được đặt bàn thờ bên dưới phòng vệ sinh, phòng trẻ em chơi
đùa… làm giảm tính tôn nghiêm.
Không gian đặt bàn thờ cần mang một chút riêng tư, thông thoáng