Kiểm toán trước nguy cơ
vừa thiếu vừa yếu
Nhu cầu dịch vụ kiểm toán ngày càng trở thành nhu cầu tất
yếu để nâng cao lòng tin của NĐT vào DN - Ảnh: Hoài Nam
Theo cam kết WTO, Việt Nam đã cho phép các công ty kiểm
toán, kế toán, các tổ chức tư vấn tài chính kế toán nước
ngoài đầu tư hoạt động. Việt Nam cũng khuyến khích công
ty, tổ chức nước ngoài hợp tác liên doanh với công ty, tổ
chức hành nghề dịch vụ kế toán, kiểm toán trong nước. Yêu
cầu đặt ra thời điểm này là cần nâng cao năng lực cạnh tranh
của các công ty, tổ chức, cá nhân hành nghề kế toán, kiểm
toán để có thể trụ vững và chiến thắng ở thị trường trong
nước và khu vực.
Bạn muốn download phần mềm kế toán FTS Accouting miễn
phí phải không? Hãy click vào đây
Thiếu và yếu
Ông Phạm Công Tham, Trưởng ban Quản lý hành nghề kế toán,
Hội Kế toán và kiểm toán Việt Nam (VAA) cho biết, cả nước hiện
có khoảng hơn 1 triệu DN, tổ chức và hơn 1 triệu hộ kinh doanh
cá thể. Nhu cầu làm kế toán đến hàng triệu người. Từ năm 1990
về trước, công việc kế toán hầu hết đều do người làm kế toán
các DN, tổ chức thực hiện. Từ khi chuyển đổi sang kinh tế thị
trường, đã xuất hiện loại hình dịch vụ kế toán, các DN và tổ chức
chủ yếu là các DN vừa và nhỏ ngoài nhà nước đã dần dần
chuyển sang sử dụng dịch vụ kế toán.
Theo báo cáo của 46 sở kế hoạch và đầu tư các tỉnh, thành phố,
đến thời điểm 30/6/2009, có 848 DN đăng ký kinh doanh dịch vụ
kế toán, kiểm toán, trong đó số chưa đăng ký hành nghề kế toán
là 546 DN, chưa kể hàng nghìn người hành nghề kế toán tự do
không đăng ký kinh doanh. Trong khi đó, lực lượng kế toán viên
được Bộ Tài chính cấp chứng chỉ hành nghề còn quá mỏng (150
người). Kế toán tự do, tự phát, giá cả dịch vụ kế toán quá thấp,
được chào mời lộn xộn, dẫn tới việc đảm bảo chất lượng dịch vụ
khó khăn.
“Các DN dịch vụ kế toán trong nước quá nhỏ cả về số lượng lẫn
quy mô, trong khi đòi hỏi của thị trường là quá lớn và nguy cơ các
DN dịch vụ trong nước phải cạnh tranh trong thế yếu với các DN
dịch vụ nước ngoài”, ông Tham nói.
Tương tự, tính đến đầu năm 2010, Việt Nam có 7.938 người làm
việc trong các công ty kiểm toán, trong đó chỉ có 1.116 người có
chứng chỉ kiểm toán viên, trong số này có vỏn vẹn 111 người vừa
có chứng chỉ kiểm toán viên Việt Nam vừa có chứng chỉ kiểm
toán viên nước ngoài (người Việt Nam 87, người nước ngoài 24).
Ông Trần Phú Sơn, Phó tổng giám đốc Công ty TNHH
Ernst&Young Việt Nam cho rằng, nếu so với các nước trong khu
vực thì tổng số người có chứng chỉ kế toán quốc tế (CPA) và số
lượng CPA của Việt Nam tăng lên hàng năm quá khiêm tốn, dẫn
tới thiếu hụt lớn so với nhu cầu thực tế. Hiện nay, Singapore có
22.000 CPA, Malaysia gần 26.000 và tại Philippines mỗi năm có
khoảng 2.000 CPA gia nhập làm hội viên của Hội kế toán công
chứng Philippines.
Theo báo cáo của Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam
(VACPA), số lượng khách hàng của toàn ngành kiểm toán Việt
Nam năm 2008 và 2009 là 21.588 và 25.875 khách hàng, năm
2009 tăng 19,86% so với năm 2008. Cùng với số lượng khách
hàng tăng cao, doanh thu của ngành kiểm toán tăng đáng kể.
Doanh thu năm 2008 là 1.717 tỷ đồng, năm 2009 là 2.191 tỷ
đồng, tăng 27,55%. Tuy vậy, DN sử dụng dịch vụ kiểm toán còn
thiên về tuân thủ quy định, chưa thực sự hướng đến dịch vụ gia
tăng giá trị cho DN.
Tăng chất và lượng