intTypePromotion=1
ADSENSE

Kinh nghiệm quản lý, phân bổ và sử dụng ngân sách cho dự án đầu tư xây dựng cơ bản

Chia sẻ: Ze Wu Jun | Ngày: | Loại File: DOCX | Số trang:7

41
lượt xem
2
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Ngân sách nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc tài trợ cho các dự án đầu tư xây dựng cơ bản và chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số vốn đầu tư phát triển từ ngân sách nhà nước ở các địa phương. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai các dự án đầu tư xây dựng cơ bản sử dụng vốn ngân sách còn tồn tại nhiều khó khăn, thách thức. Chính vì vậy, nghiên cứu kinh nghiệm quản lý, phân bổ và sử dụng ngân sách cho các dự án đầu tư xây dựng cơ bản tại một số quốc gia cũng như một số địa phương ở Việt Nam, bài viết hàm ý những vấn đề đối với công tác quản lý và phân bổ, sử dụng ngân sách cho các dự án đầu tư xây dựng cơ bản. Mời các bạn cùng tham khảo.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Kinh nghiệm quản lý, phân bổ và sử dụng ngân sách cho dự án đầu tư xây dựng cơ bản

  1. KINH NGHIỆM QUẢN LÝ, PHÂN BỔ VÀ SỬ DỤNG NGÂN SÁCH CHO DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN Ngân sách nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc tài trợ  cho các dự  án đầu tư   xây dựng cơ bản và chiếm tỷ  trọng lớn trong tổng số vốn đầu tư  phát triển từ   ngân sách nhà nước ở các địa phương. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai các   dự  án đầu tư  xây dựng cơ  bản sử  dụng vốn ngân sách còn tồn tại nhiều khó   khăn, thách thức. Chính vì vậy, nghiên cứu kinh nghiệm quản lý, phân bổ và sử   dụng ngân sách cho các dự án đầu tư xây dựng cơ bản tại một số quốc gia cũng   như một số địa phương ở Việt Nam, bài viết hàm ý những vấn đề đối với công   tác quản lý và phân bổ, sử  dụng ngân sách cho các dự  án đầu tư  xây dựng cơ   bản. Kinh nghiệm quốc tế trong quản lý và phân bổ ngân sách đầu tư xây dựng cơ bản Không chỉ  riêng Việt Nam, một số quốc gia trên thế  giới đều chú trọng triển khai hiệu  quả   công   tác   quản   lý,   phân   bổ   và   sử   dụng   ngân   sách   cho   đầu   tư xây   dựng   cơ  bản (XDCB), cụ thể như: Trung Quốc Chú trọng công tác quy hoạch và đề xuất chủ trương đầu tư dự án: Tại Trung Quốc, tất  cả các dự án đầu tư công đều phải nằm trong quy hoạch đã được duyệt mới được chuẩn  bị  đầu tư.  Ủy ban Phát triển và Cải cách nhà nước Trung Quốc là cơ  quan đầu mối tổ  chức thẩm định, tổng hợp, lập báo cáo thẩm định về các quy hoạch phát triển, các dự án  xây dựng quan trọng, dự án có vốn đầu tư nước ngoài quan trọng trình Quốc Vụ viện phê  duyệt; kiểm tra, tổng hợp kết quả  thực hiện các quy hoạch  đã được duyệt. Các bộ, 
  2. ngành, địa phương căn cứ  vào các quy hoạch phát triển đã được duyệt để  đề  xuất, xây   dựng kế hoạch đầu tư và danh mục các dự án đầu tư. Nâng cao công tác thẩm định dự  án: Tại Trung Quốc, cấp có thẩm quyền của từng cấp  ngân sách có toàn quyền quyết định đầu tư các dự án sử dụng vốn từ ngân sách của cấp  mình (Trung Quốc có 4 cấp ngân sách: Cấp trung  ương, cấp tỉnh, cấp thành phố, cấp   huyện và trấn). Đối với các dự án đầu tư sử dụng vốn hỗ trợ từ ngân sách cấp trên phải  lấy ý kiến thẩm định của các cơ  quan liên quan của ngân sách cấp trên trước khi phê   duyệt chủ  trương đầu tư  dự  án. Việc thẩm định dự  án đầu tư   ở  tất cả  các bước đều   thông qua Hội đồng thẩm định của từng cấp và lấy ý kiến thẩm định của các cơ  quan   quản lý nhà nước có liên quan cùng cấp và cấp trên nếu có sử dụng vốn hỗ trợ của ngân  sách cấp trên… Tăng cường công tác thanh tra, giám sát: Ở Trung Quốc, việc tổ chức giám sát các dự án  đầu tư  công được thực hiện thông qua nhiều cấp, nhiều vòng giám sát khác nhau. Mục  đích giám sát đầu tư của cơ quan Chính phủ là đảm bảo đầu tư  đúng mục đích, đúng dự  án, đúng quy định và có hiệu quả. Cơ quan có dự  án phải bố tríngười thực hiện giám sát   dự án thường xuyên theo quy định của pháp luật. Ủy ban Phát triển và Cải cách từng cấp  chịu trách nhiệm tổ chức giám sát các dự án đầu tư thuộc phạm vi quản lý của cấp mình,   có bộ  phận giám sát đầu tư  riêng. Khi cần thiết  Ủy ban Phát triển và Cải cách có thể  thành lập và chủ trì các tổ giám sát đầu tư liên ngành với sự tham gia của các cơ quan tài  chính, chống tham nhũng, quản lý chuyên ngành cùng cấp và các cơ  quan, địa phương có  liên quan. Hàn Quốc Để  phân bổ, sử  dụng ngân sách cho dự  án hiệu quả, Hàn Quốc triển khai các nội dung   sau: Sàng lọc tốt dự  án đầu tư  công: Trong hệ  thống quản lý đầu tư  công của Hàn Quốc,  Trung tâm Quản lý đầu tư  hạ  tầng công ­ tư  (PIMAC) thuộc Viện Phát triển Hàn Quốc   với chức năng sàng lọc cho các dự án đầu tư công. PIMAC chịu trách nhiệm tiến hành lập 
  3. báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đối với các dự án đầu tư công có quy mô lớn. PIMAC và  Bộ  Chiến lược và Tài chính chịu trách nhiệm thẩm định, thông qua và quyết định việc   loại bỏ  hoặc chuyển sang giai đoạn nghiên cứu khả  thi các dự  án này. Việc đánh giá  nghiên cứu tiền khả  thi đã làm tỷ  lệ  dự  án được duyệt chỉ  còn 60% so với đề  xuất của   các bộ chủ quản. Ở  Han Quôc, vi ̀ ́ ệc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất chu yêu đ ̉ ́ ược thực hiện theo   phương thức thỏa thuận và cưỡng chế. Trong trường hợp thỏa thuận với ngươi bi thu hôi ̀ ̣ ̀  ́ ất bại thi Nhà n đât th ̀ ước buôc phai s ̣ ̉ ử dụng phương thức cưỡng chế. Giao việc định giá thu hồi đất cho tô ch ̉ ưc hoat đông đôc lâp: ́ ̣ ̣ ̣ ̣  Ở  Han Quôc, vi ̀ ́ ệc bồi  thường khi Nhà nước thu hồi đất chu yêu đ ̉ ́ ược thực hiện theo phương thức thỏa thuận và   cưỡng chế. Trong trường hợp thỏa thuận với ngươi bi thu hôi đât th ̀ ̣ ̀ ́ ất bại thi Nhà n ̀ ước  ̣ ̉ ử  dụng phương thức cưỡng chế. Theo thống kê của Cục Chính sách đất đai   buôc phai s Hàn Quốc, có khoang 15% các tr ̉ ường hợp thu hồi đất phải sử dụng phương thức cưỡng  chế. Tai Hàn Qu ̣ ốc, Tô ch ̉ ức nhà  ở  Quốc gia (một tổ  chức xã hội hoạt động dươi hinh ́ ̀   thưc m ́ ột nhà đầu tư độc lập) mơi đ ́ ược phép thu hồi đất theo quy hoạch để thực hiện các  dự án xây nhà ở, cơ sở ha tâng. Viêc xac đinh đ ̣ ̀ ̣ ́ ̣ ơn gia bôi th ́ ̀ ường được thực hiên b ̣ ởi bên  thứ ba, la c ̀ ơ quan, đơn vi co nghiêp vu đinh gia chuyên nghiêp. ̣ ́ ̣ ̣ ̣ ́ ̣ Đề cao vai trò giám sát của người dân trong hoạt động chi đầu tư công: Vai trò giám sát  của người dân được đề cao thông qua quyền đề xuất các sáng kiến, giải pháp, kiến nghị  với các cơ  quan nhà nước trong việc sử dụng NSNN tiết kiệm, hiệu quả. Để  thực hiện   được điều này, Hàn Quốc có cơ  chế  khen thưởng rõ ràng đối với những giải pháp được  chấp thuận, nhằm tạo động lực thúc đẩy triển khai hiệu quả  việc thực hành tiết kiệm,  chống lãng phí, đảm bảo chi đầu tư  công liên tục được giám sát và đánh giá cẩn thận.   Mức thưởng tối đa lên đến 26.000 USD (tương đương 600 triệu đồng) cho những giải   pháp, sáng kiến tiết kiệm được chấp thuận là biện pháp Chính quyền thủ  đô Seoul, Hàn   Quốc dùng để khuyến khích mọi tổ chức, cá nhân tham gia đề xuất các ý tưởng giúp cho   việc quản lý, sử dụng NSNN tiết kiệm, hiệu quả.
  4. Quản lý, phân bổ và sử dụng ngân sách đầu tư    xây dựng cơ bản của một số địa phương  ở Việt Nam Trong những năm qua, công tác quản lý, phân bổ và sử dụng ngân sách nhà nước (NSNN)   của các địa phương đã đạt được những thành tựu quan trọng, góp phần thúc đẩy phát  triển toàn diện kinh tế  ­ xã hội các tỉnh/thành phố. Bên cạnh những kết quả  đạt được,  công tác quản lý NSNN của các địa phương cũng còn những tồn tại, bất cập đặt ra cần  giải quyết. Khảo sát thực tiễn, bài viết rút ra một số kinh nghiệm triển khai quản lý, phân  bổ và sử dụng NSNN tại TP. Đà Nẵng và Yên Bái. Cụ thể: TP. Đà Nẵng Đà Nẵng luôn là địa phương dẫn đầu về cải cách hành chính, có thành tích cao về quản lý   nhà nước trong nhiều lĩnh vực, nhất là quản lý vốn đầu tư  xây dựng cơ  bản (XDCB) từ  NSNN. Kết quả này bắt nguồn từ kinh nghiệm mà Đà Nẵng đã áp dụng, gồm: Thứ  nhất, cắt giảm thủ  tục hành chính (TTHC) về  đầu tư  XDCB: UBND Thành phố  đã   chỉ đạo quyết liệt các sở, ngành liên quan rút ngắn thời gian thẩm định phê duyệt đối với  các   công  trình,   hạng  mục   công  trình   thuộc   Nhóm  A   là   khoảng  217  ngày;   Nhóm   B  là   khoảng 232 ngày và nhóm C là khoảng 227 ngày. Đến cuối năm 2017, thời gian thực hiện  các TTHC về đầu tư XDCB trên địa bàn Thành phố đã giảm từ  60 ­ 83 ngày so với tổng  thời gian thực hiện bộ thủ tục thẩm định phê duyệt tùy theo tính chất và loại công trình,  tương ứng 1/3 thời gian thực hiện thủ tục. Thứ  hai, làm tốt công tác giải phóng mặt bằng: Kinh nghiệm nổi bật trong công tác giải  phóng mặt bằng của TP. Đà Nẵng có thể khái quát trong 3 cơ chế: (1) Cơ chế “Nhà nước   thu hồi đất theo quy hoạch”, UBND Thành phố  đã ban hành được quy định về  đền bù   thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất, mức giá đền bù đối với tất cả  các dự  án được áp   dụng theo biểu giá chung và thống nhất do Thành phố duyệt; (2) Cơ chế “Góp đất và điều  chỉnh lại đất đai”, trong trường hợp các hộ  bị  thu hồi một phần đất, phần diện tích đất  còn lại vẫn đủ điều kiện xây nhà theo quy định thì chỉ được bồi thường giá trị tài sản trên   đất, bởi do diện tích đất còn lại sau bồi thường có giá cao; (3) Cơ  chế  “đối thoại” và  
  5. “đồng thuận, tất cả  các dự  án có thu hồi, tái định cư  đều được UBND Thành phố  giao  trách nhiệm cho các cấp chính quyền lấy ý kiến nhân dân thông qua các cuộc họp toàn thể  các hộ trong diện giải tỏa. Thứ ba, thực hiện công khai, minh bạch các thông tin về quy hoạch và các dự  án. UBND   TP. Đà Nẵng ban hành Quyết định số  37/2017/QĐ­UBND quy định về  công khai một số  nội dung đầu tư đối với các dự  án XDCB. Nội dung công khai bao gồm chủ trương đầu   tư, tên dự án, nhóm dự án; mục tiêu, quy mô đầu tư xây dựng, địa điểm và phạm vi đầu   tư; tổng mức đầu tư, tiến độ, nguồn vốn thực hiện dự  án và thông tin đường dây nóng  tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân. Yên Bái Yên Bái là tỉnh nằm giữa vùng Tây Bắc và Đông Bắc. Từ năm 2014, khi tuyến cao tốc Nội   Bài ­ Lào Cai đi vào khai thác, đặc biệt là ngay sau đó đường tránh ngập và nút giao IC 12   khánh thành, nối Yên Bái với tuyến huyết mạch quan trọng đã mở ra cơ hội lớn cho phát   triển kinh tế của Tỉnh. Qua tiếp cận thực tế và các tài liệu báo cáo, công tác quản lý vốn   đầu tư XDCB sử dụng vốn NSNN tại Yên Bái có một số kinh nghiệm đáng chú ý sau: Thứ nhất, nâng cao công tác lập quy hoạch: Tỉnh Yên Bái rất chú trọng công tác lập quy  hoạch, tất cả các quy hoạch cần thiết được rà soát, sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với yêu  cầu thực tiễn. Theo kế hoạch, trong năm 2017, tỉnh Yên Bái phải lập 20 hồ sơ quy hoạch  quan trọng, bao gồm Quy hoạch phát triển kinh tế  ­ xã hội tỉnh Yên Bái đến năm 2030;   Quy hoạch ngành và các quy hoạch của địa phương. Để  đảm bảo tiến độ  thực hiện,  UBND Tỉnh chủ động phối hợp cùng với các sở, ngành, địa phương từ khâu xây dựng quy  hoạch, lên kế hoạch chi tiết cho đến khi hoàn thành quy hoạch (kể cả làm việc vào ngày  nghỉ, ngày lễ), hàng tuần phải có báo cáo UBND Tỉnh về tiến độ thực hiện. Thứ hai, kiên quyết không để xảy ra tình trạng nợ đọng trong đầu tư XDCB: UBND tỉnh   Yên Bái yêu cầu Sở  Kế hoạch và Đầu tư  làm việc với các huyện, thị, thành phố  để  báo   cáo, đôn đốc, kịp thời đề xuất việc thẩm định các nguồn vốn đầu tư. Đối với việc thanh   quyết toán và giải ngân, UBND Tỉnh yêu cầu các chủ   đầu tư  có liên quan  đến việc 
  6. chuyển nguồn phải có báo cáo về  Sở  Tài chính để  đề  xuất UBND tỉnh xử  lý dứt điểm.  Đối với các dự án ngoài kế  hoạch về hạ  tầng giao thông và hạ  tầng văn hóa – xã hội ở  nông thôn, UBND Tỉnh đôn đốc các huyện khẩn trương có đề  xuất gửi Sở  Kế  hoạch và  Đầu tư tổng hợp. Trong đó, đề xuất của các địa phương phải gắn với việc thực hiện xây  dựng nông thôn mới, làm rõ thêm nguồn đã được giao kế  hoạch để  ngành Kế  hoạch và   Đầu tư báo cáo UBND Tỉnh biết và cân đối nguồn nếu cần thiết. Hàm ý về chính sách Qua nghiên cứu kinh nghiệm quản lý và phân bổ, sử dụng NSNN của các quốc gia và thực  tiễn triển khai của một số địa phương nước ta, bài viết gợi ý về  chính sách nhằm giúp  chính quyền địa phương cấp tỉnh quản lý, phân bổ  và sử  dụng hiệu quả  nguồn vốn đầu   tư XDCB, cụ thể: Một là, chú trọng công tác lập và quy hoạch: Công tác lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng   vốn NSNN cho các dự  án đầu tư  XDCB cần được thẩm định, phê duyệt kịp thời, đồng   bộ, gắn kết, phù hợp, tránh chồng chéo. Quy hoạch cần có phương án dài hơi, gắn quy   hoạch ngành, quy hoạch vùng trong lĩnh vực đầu tư XDCB. Hai là, đầu tư  dự  án có trọng tâm, trọng điểm, tránh đầu tư  dàn trải: Việc phê duyệt và   bố  trí vốn cho dự  án bảo đảm đúng trọng tâm, trọng điểm,  ưu tiên đầu tư  dự  án, công   trình thiết thực với đời sống nhân dân như: Trường học, trạm y tế, đường giao thông,  điện phù hợp yêu cầu phát triển kinh tế ­ xã hội của địa phương. Ba là, cải cách TTHC trong đầu tư  xây dựng: UBND tỉnh chủ  trì và các sở, ngành liên   quan có trách nhiệm phối hợp đề xuất, kiến nghị loại bỏ các TTHC không cần thiết, cắt   giảm thời gian thực hiện TTHC về đầu tư xây dựng; các địa phương phải coi đây là một  nhiệm vụ  trọng tâm với mục tiêu là cắt giảm ít nhất 1/3 thời gian thực hiện TTHC về  đầu tư xây dựng. Bốn là, thực hiện công khai, minh bạch về đầu tư XDCB: Cần phải thực hiện công khai  minh bạch, cơ  chế  thanh tra, kiểm tra, giám sát của cơ  quan Nhà nước và cộng đồng  nhằm hạn chế tham nhũng, lãng phí. Nội dung thông tin cần công khai gồm: Tên dự án và  
  7. tên vị  trí xây dựng, quy mô công trình, nguồn vốn và tổng mức đầu tư, chủ  đầu tư, Ban  Quản lý dự  án; danh sách nhà thầu; thời gian khởi công, hoàn thành; địa chỉ, điện thoại  liên hệ của các đơn vị  tham gia dự  án để  nhân dân và các tổ  chức biết và tham gia giám   sát. Năm là, nâng cao hiệu quả trong công tác giải phóng mặt bằng: UBND tỉnh cần chỉ đạo,   đôn đốc tiến độ và tháo gỡ các vướng mắc, giao trách nhiệm cụ thể cho Chủ tịch UBND   cấp huyện chủ trì trong thực hiện công tác giải phóng mặt bằng. Tài liệu tham khảo: 1. Chính phủ, Báo cáo Tổng hợp kinh nghiệm quốc tế về đầu tư công, tháng 8/2013; 2. Xuân Đương, "Mổ  xẻ" thành công của Đà Nẵng về  giải tỏa,  đền bù, tái định cư,   http://cadn.com.vn/news/97_112487_­mo­xe­thanh­cong­cua­da­nang­ve­giai­toa­den­bu­ t.aspx; 3. Nguyễn Phương Thảo, Kinh nghiệm quản lý đầu tư công của một số quốc gia trên thế   giới,   http://noichinh.vn/ho­so­tu­lieu/201310/kinh­nghiem­quan­ly­dau­tu­cong­cua­mot­so­ quoc­gia­tren­the­gioi­292530.
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD


intNumView=41

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2