
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi dưới
sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Phạm Thị Phú. Các số liệu trong luận án là
trung thực, khách quan và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình khoa
học nào.
NGHIÊN CỨU SINH
Nguyễn Văn Tuấn

LỜI CẢM ƠN
Bằng cả tấm lòng và sự tôn kính của mình, tác giả xin cảm ơn và gửi lời tri
ân tới PGS.TS. Phạm Thị Phú, người đã định hướng đề tài, động viên và giúp đỡ tác
giả trong suốt quá trình thực hiện luận án bằng tất cả sự tận tâm và nhiệt huyết của
mình.
Để hoàn thành được Luận án này, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn tới:
Ban Giám hiệu, Phòng Sau đại học, Ban chủ nhiệm Khoa Vật lý và Công
nghệ và các nhà khoa học của chuyên ngành Lý luận và Phương pháp dạy học bộ
môn Vật lý Trường Đại học Vinh; Ban Giám hiệu các trường THPT Chuyên –
Trường Đại học Vinh, Phổ thông Thực hành Sư phạm – Trường Đại học Đồng Nai
đã tạo điều kiện giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập và nghiên cứu.
Ban Giám hiệu trường Đại học Đồng Nai, Phòng Tổ chức – Hành chính,
Khoa Sư phạm Khoa học Tự nhiên và Bộ môn Vật lý – kỹ thuật đã giúp đỡ, tạo điều
kiện thuận lợi về vật chất, tinh thần và thời gian cho tác giả trong quá trình thực
hiện nghiên cứu.
Quý thầy (cô), quý đồng nghiệp các trường Đại học Vinh, trường Đại học
Đồng Nai, trường THPT Chuyên – Trường Đại học Vinh, trường Phổ thông Thực
hành Sư phạm – Trường Đại học Đồng Nai, các em sinh viên ngành sư phạm vật lý
đã giúp đỡ nhiệt tình cho tôi trong quá trình triển khai thực hiện đề tài.
Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với gia đình, bạn bè và những
người thân đã giúp đỡ, động viên tác giả hoàn thành luận án.
Nghệ An, tháng 11 năm 2017
Tác giả
Nguyễn Văn Tuấn

i
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
TT
Từ viết tắt
Từ viết đầy đủ
1
BHVM
Bài học vi mô
2
BT
Bài tập
3
BTVL
Bài tập vật lý
4
CNTT
Công nghệ thông tin
5
CTĐT
Chương trình đào tạo
6
DH
Dạy học
7
DHVM
Dạy học vi mô
8
ĐC
Đối chứng
9
GD-ĐT
Giáo dục - Đào tạo
10
GĐ
Giai đoạn
11
GiV
Giảng viên
12
GV
Giáo viên
13
HS
Học sinh
14
KN
Kỹ năng
15
LLDH
Lý luận dạy học
16
MĐ
Mức độ
17
NLTH
Năng lực thực hiện
18
NVSP
Nghiệp vụ sư phạm
19
NXB
Nhà xuất bản
20
PPDH
Phương pháp dạy học
21
SBT
Sách bài tập
22
SGK
Sách giáo khoa
23
SV
Sinh viên
24
TB
Trung bình
25
THCS
Trung học cơ sở
26
THPT
Trung học phổ thông
27
TL
Tài liệu
28
TN
Thực nghiệm
29
TNKQ
Trắc nghiệm khách quan
30
TTSP
Thực tập sư phạm

ii
MỤC LỤC
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục các chữ viết tắt
Danh mục các bảng
Danh mục các hình vẽ, sơ đồ, đồ thị
MỞ ĐẦU ..................................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài .................................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu .............................................................................................. 3
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .......................................................................... 3
4. Giả thuyết khoa học ............................................................................................... 3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ............................................................................................. 3
6. Phương pháp nghiên cứu ........................................................................................ 4
7. Đóng góp của luận án ............................................................................................. 5
8. Cấu trúc luận án ..................................................................................................... 5
Chƣơng 0. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU ...................................... 7
0.1. Rèn luyện kỹ năng dạy học nói chung và rèn luyện kỹ năng dạy học bài tập vật
lý nói riêng ................................................................................................................. 7
0.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài ............................................................................ 7
0.1.2. Các nghiên cứu ở trong nước ............................................................................ 8
0.2. Nghiên cứu về dạy học vi mô ........................................................................... 13
0.2.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài .......................................................................... 13
0.2.2. Các nghiên cứu ở trong nước .......................................................................... 15
0.3. Những vấn đề đặt ra cần được giải quyết của luận án ....................................... 19
Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN RÈN LUYỆN KỸ NĂNG DẠY HỌC BÀI TẬP
CHO SINH VIÊN SƢ PHẠM VẬT LÝ Ở TRƢỜNG ĐẠI HỌC BẰNG DẠY
HỌC VI MÔ ............................................................................................................ 20
1.1. Đổi mới giáo dục đại học theo tiếp cận năng lực ............................................... 20
1.1.1. Đổi mới giáo dục đại học ................................................................................ 20
1.1.2. Đổi mới giáo dục đại học theo tiếp cận năng lực thực hiện ............................ 21
1.2. Dạy học theo tiếp cận năng lực thực hiện ở trường đại học .............................. 23
1.2.1. Quan niệm về dạy học theo tiếp cận năng lực thực hiện ................................ 23
1.2.2. Các nguyên tắc cơ bản và ưu điểm, hạn chế của dạy học theo tiếp cận năng
lực thực hiện .............................................................................................................. 25

iii
1.3. Hoạt động dạy học bài tập vật lý ........................................................................ 25
1.3.1. Cơ sở lý luận về bài tập vật lý ......................................................................... 28
1.3.2. Cơ sở lý luận về dạy học bài tập vật lý ........................................................... 33
1.3.3. Xây dựng hệ thống bài tập vật lý dùng cho dạy học một chương, một phần
của giáo trình vật lý trung học phổ thông ................................................................ 43
1.3.4. Kỹ năng dạy học bài tập vật lý ........................................................................ 47
1.4. Dạy học vi mô .................................................................................................. 52
1.4.1. Khái niệm ........................................................................................................ 52
1.4.2. Cơ sở tâm lý học của dạy học vi mô ............................................................... 53
1.4.3. Các thành phần của dạy học vi mô ................................................................. 56
1.4.4. Bản chất của dạy học vi mô ............................................................................ 58
1.4.5. Quy trình triển khai dạy học vi mô ................................................................ 58
1.4.6. Đặc điểm của dạy học vi mô .......................................................................... 62
1.4.7. Ưu điểm và hạn chế của dạy học vi mô .......................................................... 62
1.5. Sử dụng dạy học vi mô rèn luyện kỹ năng dạy học bài tập ............................... 64
1.5.1. Quy trình chung rèn luyện kỹ năng dạy học bài tập vật lý bằng dạy học vi mô .
................................................................................................................................... 64
1.5.2. Xác định bài học vi mô rèn luyện kỹ năng dạy học bài tập vật lý .................. 65
1.5.3. Xây dựng website rèn luyện kỹ năng dạy học bài tập vật lý cho dạy học vi mô
................................................................................................................................... 67
Kết luận chương 1 ..................................................................................................... 69
Chƣơng 2: RÈN LUYỆN KỸ NĂNG DẠY HỌC BÀI TẬP VẬT LÝ CHO
SINH VIÊN SƢ PHẠM VẬT LÝ BẰNG DẠY HỌC VI MÔ............................. 70
2.1. Điều tra thực trạng dạy học bài tập vật lý ở một số trường trung học phổ thông
và thực trạng của việc rèn luyện kỹ năng dạy học bài tập cho sinh viên sư phạm vật
lý các một số cơ sở đào tạo giáo viên ....................................................................... 70
2.1.1. Thực trạng dạy học bài tập vật lý ở trường trung học phổ thông ................... 70
2.1.2. Thực trạng của việc rèn luyện kỹ năng dạy học bài tập vật lý cho sinh viên ở
một số cơ sở đào tạo giáo viên ................................................................................. 73
2.2. Vị trí, tầm quan trọng của kỹ năng dạy học bài tập trong chuẩn đầu ra chương
trình đào tạo cử nhân sư phạm vật lý theo tiếp cận năng lực thực hiện .................... 83
2.3. Mục tiêu rèn luyện kỹ năng dạy học bài tập vật lý của một số cơ sở đào tạo giáo
viên vật lý .................................................................................................................. 85
2.4. Xây dựng thang đo đánh giá kỹ năng dạy học bài tập của sinh viên ngành sư
phạm vật lý ................................................................................................................ 87
2.4.1. Cơ sở xây dựng thang đo ................................................................................ 87

