LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cu khoa hc ca riêng tôi i
s hướng dn khoa hc ca PGS.TS. Phm Th Phú. Các s liu trong lun án
trung thc, khách quan chưa từng được ai công b trong bt k công trình khoa
hc nào.
NGHIÊN CU SINH
Nguyn Văn Tuấn
LI CM ƠN
Bng c tm lòng s tôn kính ca mình, tác gi xin cảm ơn gửi li tri
ân ti PGS.TS. Phm Th Phú, người đã định hướng đề tài, động viên và giúp đỡ tác
gi trong sut quá trình thc hin lun án bng tt c s tn tâm nhit huyết ca
mình.
Để hoàn thành được Lun án này, tác gi xin bày t lòng biết ơn tới:
Ban Giám hiu, Phòng Sau đại hc, Ban ch nhim Khoa Vt và Công
ngh các nhà khoa hc ca chuyên ngành lun Phương pháp dy hc b
môn Vt Trường Đại hc Vinh; Ban Giám hiu các trường THPT Chuyên
Trưng Đi hc Vinh, Ph thông Thc hành phạm Trường Đại học Đồng Nai
đã tạo điều kiện giúp đ tác gi trong quá trình hc tp và nghiên cu.
Ban Giám hiệu trường Đại học Đồng Nai, Phòng T chc Hành chính,
Khoa Sư phạm Khoa hc T nhiên và B môn Vt lý k thuật đã giúp đỡ, tạo điều
kin thun li v vt cht, tinh thn thi gian cho tác gi trong quá trình thc
hin nghiên cu.
Quý thy (cô), quý đồng nghip các trường Đại hc Vinh, tờng Đại hc
Đồng Nai, trường THPT Chuyên Trường Đại hc Vinh, trưng Ph thông Thc
hành phạm Trường Đại học Đồng Nai, các em sinh viên ngành phm vt
đã giúp đỡ nhit tình cho tôi trong quá trình trin khai thc hiện đề tài.
Tác gi xin y t lòng biết ơn sâu sắc đối với gia đình, bạn nhng
người thân đã giúp đỡ, động viên tác gi hoàn thành lun án.
Ngh An, tháng 11 năm 2017
Tác gi
Nguyn Văn Tuấn
i
DANH MC CÁC T VIT TT
TT
T viết tt
T viết đầy đủ
1
BHVM
Bài hc vi mô
2
BT
Bài tp
3
BTVL
Bài tp vt lý
4
CNTT
Công ngh thông tin
5
CTĐT
Chương trình đào tạo
6
DH
Dy hc
7
DHVM
Dy hc vi mô
8
ĐC
Đối chng
9
GD-ĐT
Giáo dc - Đào to
10
Giai đon
11
GiV
Ging viên
12
GV
Giáo viên
13
HS
Hc sinh
14
KN
K năng
15
LLDH
Lý lun dy hc
16
Mc đ
17
NLTH
Năng lc thc hin
18
NVSP
Nghip v sư phạm
19
NXB
Nhà xut bn
20
PPDH
Phương pháp dạy hc
21
SBT
Sách bài tp
22
SGK
Sách giáo khoa
23
SV
Sinh viên
24
TB
Trung bình
25
THCS
Trung học cơ sở
26
THPT
Trung hc ph thông
27
TL
Tài liu
28
TN
Thc nghim
29
TNKQ
Trc nghim khách quan
30
TTSP
Thc tp sư phạm
ii
MC LC
Trang ph bìa
Lời cam đoan
Li cảm ơn
Mc lc
Danh mc các ch viết tt
Danh mc các bng
Danh mc các hình vẽ, sơ đồ, đồ th
M ĐẦU ..................................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đềi .................................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cu .............................................................................................. 3
3. Đối tưng và phm vi nghiên cu .......................................................................... 3
4. Gi thuyết khoa hc ............................................................................................... 3
5. Nhim v nghiên cu ............................................................................................. 3
6. Phương pháp nghiên cứu ........................................................................................ 4
7. Đóng góp của lun án ............................................................................................. 5
8. Cu trúc lun án ..................................................................................................... 5
Chƣơng 0. TỔNG QUAN V VN Đ NGHIÊN CU ...................................... 7
0.1. Rèn luyn k năng dạy hc nói chung rèn luyn k năng dạy hc bài tp vt
lý nói riêng ................................................................................................................. 7
0.1.1. Các nghiên cu nước ngoài ............................................................................ 7
0.1.2. Các nghiên cu trong nưc ............................................................................ 8
0.2. Nghiên cu v dy hc vi mô ........................................................................... 13
0.2.1. Các nghiên cu nước ngoài .......................................................................... 13
0.2.2. Các nghiên cu trong nưc .......................................................................... 15
0.3. Nhng vấn đề đặt ra cần được gii quyết ca lun án ....................................... 19
Chƣơng 1. S LÝ LUN RÈN LUYN K NĂNG DY HC BÀI TP
CHO SINH VIÊN PHẠM VT TRƢỜNG ĐẠI HC BNG DY
HC VI MÔ ............................................................................................................ 20
1.1. Đổi mi giáo dục đại hc theo tiếp cận năng lực ............................................... 20
1.1.1. Đổi mi giáo dc đi hc ................................................................................ 20
1.1.2. Đổi mi giáo dc đi hc theo tiếp cận năng lực thc hin ............................ 21
1.2. Dy hc theo tiếp cận năng lực thc hin trường đại hc .............................. 23
1.2.1. Quan nim v dy hc theo tiếp cn năng lực thc hin ................................ 23
1.2.2. Các nguyên tắc bn ưu điểm, hn chế ca dy hc theo tiếp cận năng
lc thc hin .............................................................................................................. 25
iii
1.3. Hot đng dy hc bài tp vt ........................................................................ 25
1.3.1. Cơ sở lý lun v bài tp vt lý ......................................................................... 28
1.3.2. Cơ sở lý lun v dy hc bài tp vt lý ........................................................... 33
1.3.3. Xây dng h thng bài tp vt dùng cho dy hc một chương, một phn
ca giáo trình vt lý trung hc ph thông ................................................................ 43
1.3.4. K năng dạy hc bài tp vt lý ........................................................................ 47
1.4. Dy hc vi mô .................................................................................................. 52
1.4.1. Khái nim ........................................................................................................ 52
1.4.2. Cơ sở tâm lý hc ca dy hc vi mô ............................................................... 53
1.4.3. Các thành phn ca dy hc vi mô ................................................................. 56
1.4.4. Bn cht ca dy hc vi mô ............................................................................ 58
1.4.5. Quy trình trin khai dy hc vi mô ................................................................ 58
1.4.6. Đặc điểm ca dy hc vi .......................................................................... 62
1.4.7. Ưu điểm và hn chế ca dy hc vi mô .......................................................... 62
1.5. S dng dy hc vi mô rèn luyn k năng dạy hc bài tp ............................... 64
1.5.1. Quy trình chung rèn luyn k năng dạy hc bài tp vt lý bng dy hc vi mô .
................................................................................................................................... 64
1.5.2. Xác định bài hc vi mô rèn luyn k năng dy hc bài tp vt lý .................. 65
1.5.3. Xây dng website rèn luyn k năng dạy hc bài tp vt lý cho dy hc vi mô
................................................................................................................................... 67
Kết luận chương 1 ..................................................................................................... 69
Chƣơng 2: RÈN LUYN K NĂNG DY HC BÀI TP VT CHO
SINH VIÊN SƢ PHM VT LÝ BNG DY HC VI MÔ............................. 70
2.1. Điều tra thc trng dy hc bài tp vt mt s trưng trung hc ph thông
thc trng ca vic rèn luyn k năng dạy hc bài tập cho sinh viên phm vt
lý các mt s cơ s đào tạo giáo viên ....................................................................... 70
2.1.1. Thc trng dy hc bài tp vt lý trưng trung hc ph thông ................... 70
2.1.2. Thc trng ca vic rèn luyn k năng dạy hc bài tp vt cho sinh viên
mt s cơ sở đào tạo giáo viên ................................................................................. 73
2.2. V trí, tm quan trng ca k năng dạy hc bài tp trong chun đầu ra chương
trình đào to c nhân sư phạm vt lý theo tiếp cận năng lực thc hin .................... 83
2.3. Mc tiêu rèn luyn k năng dy hc bài tp vt lý ca mt s cơ sở đào tạo giáo
viên vt lý .................................................................................................................. 85
2.4. y dng thang đo đánh giá kỹ năng dy hc bài tp của sinh viên ngành
phm vt lý ................................................................................................................ 87
2.4.1. Cơ sởy dng thang đo ................................................................................ 87