1
MỤC LỤC
I/Lý do chọn đề tài Trang
1. Đặt vấn đề. …………………………………………………...2
2. Mục đích đề tài………………………………………………..3
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. .....………………………. 4
II/ Nội dung ………………………………………………………..4
1. Thực trạng đề tài. …………………………………………….4
1.1. Thuận lợi………………………………………………5
1.2. Khó khăn………………………………………………5
2. Nguyên nhân…………………………………………………6
3. Nội dung cần giải quyết……………………………………...7
3.1 Vai trò của giáo viên…………………………………….7
3.2 Chuẩn bị đồ dùng dạy học………………………………8
3.3 Phát triển các năng lực của học sinh trong tiết học…….13
3.4 Phương pháp tổ chức lồng ghé các trò chơi………..….18
4. Một số biện pháp……………………………………………22
5. Kết quả chuyển biến. ………………………………………35
III/ Kết luận ……………………………………..……………….37
1. Kết luận chung……………………………………………...37
.
2. Những kiến nghị, đề xuất. ..……………………………….38
3. Tài liệu tham khảo………………………………………….39
4. Những nhận xét đánh giá. …………………………….......40
2
I/. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1. Đặt vấn đề
Môn mĩ thuật ở cấp THCS là một trong những môn học có đặc thù rất riêng, nó
không nhằm đào tạo nên những họa sĩ tương lai, hay những người chuyên nghiệp
làm về công tác mĩ thuật. Mục đích chủ yếu của môn học là giúp học sinh biết cách
cảm nhận cái đẹp, yêu cái đẹp để từ đó biết cách rèn luyện đôi bàn tay trí óc của
mình nhằm phát huy óc sáng tạo, tính độc lập để tạo ra cái đẹp. Môn mĩ thuật đã
góp phần hỗ trợ các em trong các môn học khác giúp các em phát triển toàn diện
cả về Đức - Trí - Thể - Mĩ cùng các kỹ năng sống cơ bản.
Trong xã hội phát triển nhu cầu thẩm mĩ ngày càng cao, do vậy việc đào tạo con
người có một trình độ thẩm mĩ nhất định ngày càng quan trọng. Vì vậy trong những
năm qua giáo dục thẩm mĩ thông qua môn học môn học mĩ thuật của chương trình
giáo dục phổ thông, là một môn học độc lập với mục tiêu, chương trình sách giáo
khoa, sách hướng dẫn, thiết bị riêng cho dạy và học, giáo viên được đào tạo, kết
quả học tập của học sinh được theo dõi và kiểm tra, đánh giá một cách nghiêm túc.
Trên thực tế chúng ta nhận thấy học sinh rất ham thích học vẽ. Nếu như chúng
ta xây dựng cho các em có ý thức học tập tốt tạo ra không khí thoải mái khi học thì
sẽ đạt được hiệu quả tốt nhất. Nhưng tùy theo từng trình độ nhận thức và năng
khiếu của từng em, từng độ tuổi khác nhau (từ lớp 6 tới lớp 9) mà giáo viên biết
quá trình nhận thức diễn ra ở từng em. Vậy không thể tác động đến quá trình nhận
thức của tất cả học sinh bằng một biện pháp như nhau. Có học sinh ta phải tác động
từ từ, có học sinh phải vừa trực tiếp và vừa gián tiếp ở nhiều phía mới nắm bắt
được. Có học sinh chỉ cần tác động ít lâu đã nắm bắt ngay được nội dung bài học.
Nếu như không có sự gợi mở gây hứng thú của giáo viên thì học sinh không có sự
ham thích tìm tòi học tập.
3
Với mục tiêu là: “Phải làm gì để thực hiện yêu cầu đổi mới nhằm nâng cao chất
lượng bài dạy của mình” và để các em học sinh nắm bắt được kiến thức của giáo
viên, cảm nhận được cách sâu sắc về vẻ đẹp của con người, thiên nhiên xung quanh
mình qua đó phát huy được trí tưởng tượng và óc sáng tạo, hình thành thị hiếu thẩm
mỹ, hoàn thiện nhân cách thông qua nội dung các bài học mĩ thuật.
Là một bộ môn năng khiếu, thông qua những nét vẽ, học sinh diễn đạt khả
những suy nghĩ, sáng tạo của mình vẫn còn nhiều khó khăn. Đặc biệt là phân môn
vẽ tranh đề tài. Vì thế trong khi học và khi học sinh thực hành rất dễ gây ra tình
trạng chán nản, mất hứng thú vì phân môn vẽ tranh đề tài đòi hỏi sự tưởng tượng,
sáng tạo, sự tìm tòi,…đưa ra ý tưởng của mình như thế nào cho hợp lý, phù hợp với
khả năng vẽ của bản thân.
Để khơi dậy cho học sinh khả năng trong giờ học vẽ tranh đề tài, đòi hỏi người
giáo viên cần phải thực sự say mê giảng dạy, luôn không ngừng trau dồi kiến thức,
bồi dưỡng bản thân để từ đó tìm ra những cách dạy mới phù hợp với từng đối
tượng học sinh nhằm tạo được sự hứng thú, lôi cuốn, đam mê trong giờ học mĩ
thuật. Vì vậy mà tôi chọn đề tài: “ Một số phương pháp giúp học sinh học tốt phân
môn vẽ tranh đề tài”. Là một đề tài hay nên năm nay tôi vẫn tiếp tục chỉnh sửa, bổ
sung để đề tài ngày càng hoàn thiện hơn nữa. Đây cũng chính là lí do tôi chọn đề
tài “Một số phương pháp giúp học sinh học tốt phân môn vẽ tranh đề tài” cho sáng
kiến kinh nghiệm năm học 2015- 2016.
2. Mục đích đề tài
- Giúp học sinh nắm vững kiến thức cơ bản về vẽ tranh,đề tài (các bước vẽ, lỗi
cần tránh khi vẽ tranh đề tài, biết lựa chọn những nội dung vẽ phù hợp với khả
năng của bản thân...) biết kết hợp, vận dụng linh hoạt các kỹ năng và tư duy sáng
tạo khi làm bài vẽ tranh đề tài. Biết vận dụng một cách sáng tạo khi kết hợp cả các
chất liệu khác nhau để tạo thành tranh mà không cứ phải là màu vẽ như: giấy màu,
vải vụn, xốp màu, các loại hạt ngũ cốc…
4
- Từ đó xây dựng cho các em những kỹ năng sống đẹp hơn, tốt hơn để các em
có những cái nhìn đẹp hơn về con người cũng như cuộc sống xung quanh.
- Với mỗi tiết học, người giáo viên cần khơi gợi và phát huy tối đa năng lực của
học sinh như: năng lực tư duy, sáng tạo, năng lực cảm nhận, đánh giá, năng lực làm
việc theo nhóm…Đây chính là những kỹ năng rất cần thiết cho học sinh sau này.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đề tài này tôi sẽ hướng đến học sinh từ lớp 6 đến lớp 9. Đồng thời cũng có thể
với các em ở độ tuổi làm quen với chương trình học năng khiếu ngành mĩ thuật, các
em sẽ vững tin hơn với kỹ năng của mình và mạnh dạn hơn trong việc sáng tác
tranh theo đề tài bài vẽ của chính mình có hiệu quả tốt nhất, phân ra từng khối học
và mức độ yêu cầu cũng khác nhau. Chỉ ra cho học sinh thấy yêu cầu của mình rõ
ràng, cụ thể với mỗi khối. Để từ đó các em dần hình dung ra công việc cần làm đối
với bài học.
- Phân loại học lực của học sinh trong vẽ tranh đề tài.
- Thái độ học tập của học sinh khi được học đến phân môn vẽ tranh đề tài.
II/. NỘI DUNG
1. Thực trạng của việc dạy và học môn Mĩ thuật ở nhà trường
Trường THCS mới được thành lập vào năm 2011. Từ năm học 2011-2012 tôi
được phân công giảng dạy tại trường, tôi chỉ phụ trách giảng dạy khối 6, 7 vì khối
8, 9 chưa có lớp. Đến năm học 2012-2013, trường có 8 lớp học với các khối 6,7,8.
Và từ năm học 2013 -2014, trương học đã có đủ bốn khối học 6, 7, 8, 9. Đến năm
học 2015-2016, với sĩ số toàn trường là hơn tám trăm học sinh, 19 lớp. Với tập thể
giáo viên của nhà trường có nghị lực, bản lĩnh, đầy nhiệt huyết. Trước đây, chất
lượng học sinh thấp nhưng với sự nỗ lực của tập thể giáo viên nhà trường cùng với
các em học sinh đã đưa chất lượng dạy và học của nhà trường ngày càng tiến bộ,
5
luôn đạt kết quả tốt. Tuy nhiên, trước thực trạng chung đó vẫn còn những thuận lợi
đó, nhà trường vẫn còn có những khó khăn riêng.
1.1. Thuận lợi
- Môn Mĩ thuật là môn học nghệ thuật, thu hút rất nhiều học sinh.
- Ngày nay, phong trào học Mĩ thuật ngày càng một sôi nổi, hầu hết các em học
sinh hào hứng với môn học và môn học đã được chú ý. Mĩ thuật là môn học năng
khiếu bổ ích, lý thú và tươi vui, có tính giáo dục đạo đức, thẩm mĩ cao và là môn
học bổ trợ tích cực cho các môn học khác. Vì thế các em đón nhận tiết học một
cách nhiệt tình và hào hứng.
- Nhà trường quan tâm đầu tư công nghệ thông tin cho dạy học như: máy chiếu,
máy tính, kết nối mạng Internet trong từng phòng học, đầu tư mua mẫu vật... Vì thế
góp phần thuận tiện cho việc dạy và học của giáo viên, học sinh. Làm cho mỗi tiết
học thêm sinh động và phong phú hơn.
1.2 Khó khăn
Bên cạnh những thuận lợi đó, việc giảng dạy môn Mĩ Thuật trong nhà trường
vẫn còn nhiều bất cập. Một số học sinh còn chưa quen cách sắp xếp bố cục trong
khi làm bài, đặc biệt là ở phân môn vẽ tranh đề tài nên cách sắp xếp các mảng, hình
trong tranh chưa tốt, chưa phân rõ hình ảnh chính phụ. Học sinh chưa chịu khó sưu
tầm tư liệu phục vụ cho môn học, thiếu sự sáng tạo riêng, thường chỉ nhìn vào tranh
mẫu có sẵn để vẽ dẫn tới bài vẽ thiếu phong phú, thiếu sinh động, thiếu đi yếu tố
tạo nét riêng, nỗi bật trong bài vẽ của mình. Đặc biệt, sự bị động trong học vẽ của
học sinh khi lệ thuộc vào tranh vẽ có sẵn.
Về phía gia đình học sinh chưa quan tâm đến việc học mĩ thuật của con em
mình với quan niệm là “là những môn học phụ không quan trọng” nên không có sự
chuẩn bị tốt về đồ dùng học tập, họa phẩm cần thiết như: giấy vẽ, bút chì, màu