intTypePromotion=3

Một số vấn đề đặt ra của đồng tiền số Bitcoin cho công tác quản lý

Chia sẻ: ViVatican2711 ViVatican2711 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

0
6
lượt xem
0
download

Một số vấn đề đặt ra của đồng tiền số Bitcoin cho công tác quản lý

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết này tác giả nghiên cứu về tiền số Bitcoin, từ đó chỉ ra những vấn đề mới, phức tạp trong công tác quản lý của các cơ quan chức năng.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Một số vấn đề đặt ra của đồng tiền số Bitcoin cho công tác quản lý

  1. TAÏP CHÍ KHOA HOÏC ÑAÏI HOÏC SAØI GOØN Soá 26 (51) - Thaùng 03/2017 Một số vấn đề đặt ra của đồng tiền số Bitcoin cho công tác quản lý Problems for management related to Bitcoin digital currency ThS. Nguyễn Hồng Minh Trường Đại học An ninh nhân dân Nguyen Hong Minh, M.F. University of Security T Tiền số là khái niệm mới, sản phẩm của công nghệ số và ngày càng được chấp nhận trong thanh toán, giao dịch. Điều này có thể là một xu thế mới trong tương lai không xa. Tuy nhiên, giới tội phạm công nghệ cao đã sử dụng tiền số làm công cụ trong thực hiện các hành vi phạm tội nguy hiểm như: tài trợ cho khủng bố, mua bán ma túy, mại dâm, lừa đảo… Bài viết này tác giả nghiên cứu về tiền số Bitcoin, từ đó chỉ ra những vấn đề mới, phức tạp trong công tác quản lý của các cơ quan chức năng. Từ khóa: tiền số, Bitcoin, tội phạm, quản lý, công nghệ cao. Abstract Digital currency, a new conception created by digital technology, is increasingly accepted in payment and trading. This would possibly be a new trend in the near future. Nevertheless, high-technology crime has used digital currency as a tool to commit serious offenses such as terrorist financing, drug trafficking, prostitution, fraud, etc. This article studies features of Bitcoin digital currency, anticipates several illegal activities that take advantage of it, and proposes serious care and management from the authorities for potential problems. Keywords: digital currency, Bitcoin, management, high-technology. 1. Giới hiệu thanh toán, giao dịch. Nỗi bật trong số đó Tiền tệ là nhân tố quan trọng của nền là đồng tiền số Bitcoin [9], được phát minh kinh tế, được luật pháp quy định để phục bởi Satoshi Nakamoto, nhà phát triển vụ trao đổi hàng hóa và dịch vụ của một người Nhật Bản và bắt đầu được sử dụng quốc gia hay chức năng làm phương tiện từ năm 2009. Bitcoin được tạo ra bởi các thanh toán. Tiền tệ có thể mang hình thức thuật toán, số liệu phức tạp (xử lý các hàm tiền giấy hoặc tiền kim loại do ngân hàng băm SHA-256 [5] thông qua phương pháp Trung ương của nước đó phát hành, quản Brute force [8]) dựa trên mạng ngang hàng lý nhằm đảm bảo sự thống nhất. Tuy nhiên, (Peer - to - Peer [2] ) gọi là “đào mỏ” và trong thời đại ngày nay, xuất hiện khái được thiết lập sao cho ngày càng khó để niệm tiền số (tiền điện tử, tiền ảo), không đào được. Phương pháp đơn giản và rẻ nhất có các đặc điểm của đồng tiền truyền thống là trang bị cấu hình máy tính, mạng máy nhưng vẫn được chấp nhận rộng rãi trong tính mạnh, card đồ họa cao cấp. Ngoài việc 122
  2. NGUYỄN HỒNG MINH “đào mỏ”, còn có các phương thức khác để nhau mà không cần thông qua tổ chức sở hữu Bitcoin như: mua bán hàng hóa sử trung gian, không có sự can thiệp của con dụng thanh toán bằng Bitcoin, mua Bitcoin người, giấy tờ sổ sách hay một tổ chức nào trực tiếp tại một sàn giao dịch, trao đổi đó [1][10]. Bitcoin… Để sử dụng và trao đổi Bitcoin, 2. Ưu, nhược điể của Bitcoin so với người ta dùng một phần mềm lưu trữ mã số đồng iền ruyền hống bí mật, chẳng hạn “ouaHuRaPCXUE” 2.1. Ưu điểm (tương tự tài khoản ngân hàng) cho phép a. Không có rủi ro lạm phát giao dịch “tài khoản” trên máy của chủ sở Bitcoin không được phát hành hay quản hữu. Thuật ngữ của Bitcoin gọi phần mềm lý bởi bất kỳ một cơ quan hay ngân hàng này là “ví tiền” (wallet), với khả năng thực trung ương nào. Do đó, Bitcoin sẽ không hiện giao dịch dễ dàng và thuận lợi. Mỗi chịu rủi ro lạm phát khi ngân hàng trung “tài khoản” được cấp hai khóa điện tử khóa ương in thêm tiền để xử lý các vấn đề kinh công khai (Public Key) và khóa riêng tế của quốc gia như: lạm phát, kinh doanh (Private Key). Khi thực hiện giao dịch, thua lỗ của các công ty nhà nước... Ngược người dùng sử dụng khóa riêng của mình lại, để tạo ra Bitcoin mới cần thông qua các và khóa công khai của đối tác. Ví dụ khi hoạt động “đào mỏ” rất khó khăn, tốn kém gửi tiền cho một người nào đó, chỉ cần biết và số lượng bị giới hạn trên toàn thế giới. khóa công khai của họ là có thể chuyển Thực tế chỉ ra rằng để tạo ra Bitcoin mới thì tiền giữa các tài khoản Bitcoin ngay lập tức chi phí phải bỏ ra (tiền đầu tư hệ thống, tiền và hoàn toàn nặc danh. Người dùng không điện, tiền nhân viên…) có thể còn cao hơn cần đăng ký, không cần tên, địa chỉ, số cả giá trị của chính nó [6][8]. chứng minh hay mã số thuế… Việc xử lý b. Thuận tiện và tiết kiệm trong giao các giao dịch Bitcoin được đảm bảo bởi dịch thương mại điện tử các máy chủ có tên gọi là “mỏ Bitcoin” Cá nhân, tổ chức có thể sử dụng (Bitcoin mine). Bitcoin mine ghi nhận tất Bitcoin để thực hiện các giao dịch thương cả các giao dịch của người dùng nên có thể mại điện tử thuận tiện [4]. Chẳng hạn theo dõi chính xác số lượng Bitcoin được người dùng thực hiện chuyển tiền một cách tạo ra. nhanh chóng, dễ dàng và đặc biệt là không tốn phí, hoặc chi phí rất thấp cho các bên trung gian so với đồng tiền thông thường. Bitcoin xử lý mọi giao dịch mà không có phí hoặc chi phí rất nhỏ. Trong trường hợp người dùng muốn nhận được ưu tiên xử lý, họ có thể đồng ý thêm một ít lệ phí với các giao dịch. Hơn nữa, ứng dụng xử lý thương mại còn giúp hỗ trợ các giao dịch, chuyển đổi Bitcoin thành tiền tệ và gửi tiền trực Hình 1: Đồng tiền số Bitcoin tiếp vào tài khoản ngân hàng thương mại. Như vậy, Bitcoin là đồng tiền số dựa Do đó, các giao dịch sử dụng Bitcoin có hoàn toàn vào các thuật toán và mạng thể cung cấp các dịch vụ thương mại điện Internet, dễ dàng trao đổi và luân chuyển, tử nhanh hơn, chi phí thấp hơn nhiều so với di chuyển giữa các công ty, cá nhân với các công cụ truyền thống như PayPal hoặc 123
  3. M T SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA CỦA ĐỒNG TIỀN SỐ BITCOIN CHO CÔNG TÁC QUẢN LÝ thẻ tín dụng. khó nhớ. Khi bị mất, chìa khóa này không c. Đảm bảo yêu cầu bảo mật về mặt thể phục hồi và cũng đã có nhiều trường kỹ thuật và thông tin của người sử dụng hợp người dùng quên “chìa khóa điện tử”, Thứ nhất, về mặt kỹ thuật Bitcoin sử dẫn đến mất mát số tiền rất lớn. Do vậy dụng công nghệ mã hóa SHA-256, được người dùng phải tìm cách lưu giữ khóa ở phát triển bởi Cơ quan An ninh Quốc gia đâu đó (ghi ra giấy, lưu trữ trong máy Mỹ có mức độ an toàn gần như tuyệt đối. tính…). Đây chính là điểm yếu mà tin tặc Nếu giải mã mà không có chìa khóa thì với sẽ khai thác để tấn công bằng cách sử dụng công nghệ hiện nay, thời gian giải mã có các phần mềm gián điệp, mã độc, xâm thể lên đến hàng thế kỷ. Do vậy, việc ăn nhập… Chẳng hạn như hồi tháng 4, một cắp Bitcoin bằng cách phá khóa là điều nhóm tin tặc đã dùng mã độc tấn công không thể. Thứ hai, về bảo mật thông tin người sử dụng trang Mt.Gox rút số tiền số người dùng, khi thực hiện giao dịch, Bitcoin và chuyển đến nơi khác; tháng Bitcoin hoàn toàn ẩn danh, không chứa các 10/2013, tin tặc tấn công sàn giao dịch thông tin nhạy cảm của khách hàng. Việc Inputs.io, rút đi 4.100 Bitcoin trị giá 1,3 sử dụng Bitcoin trong lưu trữ, giao dịch sẽ triệu USD; tháng 11, tin tặc đã tổ chức phòng ngừa được các hoạt động theo dõi, một số đợt tấn công từ chối dịch vụ trộm cắp,… Vì vậy, Bitcoin là bước đột (DDoS) vào sàn giao dịch BIPS ở châu phá về đảm bảo an ninh, an toàn, bí mật và Âu, cướp đi 1.295 Bitcoin, trị giá khoảng chống gian lận so với đồng tiền truyền 1 triệu USD; cuối tháng 11, trang thống hiện nay. Marketplace, một siêu thị ma túy và hàng d. Minh bạch và trung lập cấm online bị tấn công và lấy đi 96.000 Mọi thông tin liên quan đến nguồn Bitcoin, trị giá tổng cộng 107,8 triệu USD, cung Bitcoin đều có sẵn trên hệ thông cho đây là vụ việc tấn công có giá trị lớn nhất bất cứ ai muốn kiểm tra, xác minh theo thời cho đến nay. Thứ hai, các sàn giao dịch gian thực. Không có bất kỳ tổ chức hay cá Bitcoin cũng có thể “bất ngờ” bị đóng cửa nhân nào có thể kiểm soát, can thiệp được do các vấn đề về pháp lý hoặc đối tượng hệ thống do kỹ thuật mã hóa an toàn, phức lừa đảo, bỏ trốn. Chẳng hạn như trường tạp. Chính vì vậy Bitcoin hoàn toàn trung hợp biến mất của các sàn giao dịch lớn lập, minh bạch đối với mọi người sử dụng. Flexcoin, Mt.Gox… Những vụ việc như 2.2. Nhược điểm vậy làm cho những người nắm giữ Bitcoin a. Rủi ro do bị đánh cắp và thất thoát trở nên trắng tay mà không có cơ chế nào trên thế giới ảo để có thể khởi kiện, đòi quyền lợi. Thứ nhất, mặc dù việc bẻ khóa để b. Giá trị biến động mạnh và phức tạp đánh cắp Bitcoin là không thể, tuy nhiên Giá trị của Bitcoin không ngừng biến tin tặc vẫn có thể khai thác những điểm yếu động phức tạp và khó lường. Khi Bitcoin khác để thực hiện hành vi chiếm đoạt. Hệ lần đầu tiên được giới thiệu năm 2009, nó thống phần mềm quản lý Bitcoin sử dụng có giá trị rất nhỏ. Với 1 USD có thể mua mật mã để cho phép người dùng thực hiện 1,30903 Bitcoin. Tuy nhiên, tại thời điểm giao dịch mà không cần một bên thứ ba năm 2014, giá trị trung bình của 1 Bitcoin giám sát. Hơn nữa việc lưu trữ Bitcoin của có thể lên đến hơn 1000 USD. Như vậy chỉ từng cá nhân được bảo vệ bằng “chìa khóa trong khoảng thời gian 5 năm, giá trị của điện tử” vừa chữ, vừa số rất phức tạp và Bitcoin đã tăng thêm 769 lần, một con số 124
  4. NGUYỄN HỒNG MINH “khủng khiếp” nếu so với các hình thức thế giới vào khoảng 10,8 tỷ USD và hàng khác như gửi tiền tiết kiệm vào ngân hàng, triệu USD giá trị của Bitcoin giao dịch, trao đầu tư chứng khoán… đổi hàng ngày. Những con số trên không Những yếu tố quyết định giá trị của lớn nếu so với tổng giá trị 800 tỷ USD của Bitcoin chính là niềm tin, quy luật cung thị trường cổ phiếu Mỹ hay so với khoảng cầu, khả năng thanh khoản, quá trình khai 4.000 tỷ USD giao dịch hàng ngày trên thị thác, đầu cơ… Càng có nhiều người muốn trường tiền tệ toàn cầu. Tuy nhiên những sử hữu, sử dụng thì giá trị càng tăng và con số đó đã rất ấn tượng với một đồng tiền ngược lại. Niềm tin của cộng đồng vào số vừa mới ra đời năm 2009 và vẫn còn rất Bitcoin cũng ảnh hưởng đến giá trị của nó. nhiều tranh cãi về nhiều mặt. Khi Bitcoin gặp sự cố, khủng hoảng thì giá Ngày 18/8/2013, Đức chính thức công trị đi xuống rất nhanh chóng, ngược lại, khi nhận Bitcoin là “một đơn vị tiền tệ” và là càng có thêm người dùng và doanh nghiệp “tiền tiêu dùng”. Điều này đồng nghĩa, các sử dụng Bitcoin thì giá cũng nhanh chóng hoạt động thương mại có liên quan đến tăng theo. Bitcoin được công nhận, bảo hộ, chịu sự Thực tế chỉ ra rằng, đầu cơ là yếu tố có quản lý và đóng thuế cho chính phủ. Ngày sức ảnh hưởng lớn nhất. Đầu cơ Bitcoin có 18/11/2013, Quốc hội Mỹ có phiên điều thể mang lại những khoản lợi nhuận khổng trần đối với các cơ quan chính phủ Mỹ về lồ do sự biến động rất lớn của đồng tiền này Bitcoin. Kết quả đều có chung nhận định trước những thông tin liên quan đến pháp lạc quan, cho rằng Bitcoin “không phải phi lý, giao dịch và tâm lý của người dùng. pháp”, có các “triển vọng thực tiễn ở góc Chính sự rủi ro, mạo hiểm của Bitcoin độ hỗ trợ giao dịch”, “có thể cung cấp các khiến nó có sức hấp dẫn mãnh liệt với giới dịch vụ tài chính hợp pháp”. Singapore đầu cơ. Khi giới đầu cơ “gom hàng”, nguồn cũng đã chấp nhận Bitcoin như là một cầu sẽ tăng lên và ngược lại, khi họ “xả phương tiện thanh toán, chịu sự quản lý và hàng” khiến cho nguồn cung tăng. Nhờ đó đóng thuế. Thậm chí tại nước này còn có đầu cơ trở thành yếu tố mạnh mẽ nhất tác các máy ATM để rút tiền Bitcoin hoặc đổi động đến giá trị của Bitcoin. Giá trị Bitcoin sang các loại tiền truyền thống khác như: cũng bị ảnh hưởng bởi quá trình khai thác. USD, Euro… Tại các quốc gia khác thì đưa Do có giá trị lớn nên nó khiến nhiều người ra các khuyến cáo đối với người sử dụng không tiếc tiền đầu tư vào những dàn máy chứ không hoàn toàn cấm. Điều này chứng tính cực kỳ hiện đại và đắt tiền để “đào tỏ bước tiến mạnh mẽ của đồng tiền số mỏ”. Thế nhưng yếu tố này đang giảm dần Bitcoin trên con đường chiếm lĩnh thị sức ảnh hưởng bởi số vốn bỏ ra ban đầu sẽ trường giao dịch, thanh toán tại mỗi nước rất lớn trong khi không nhiều người có đủ cũng như trên phạm vi toàn cầu. Hơn nữa, tiềm lực tài chính để chấp nhận rủi ro mà mặc dù có thể đã có khuyến cáo từ chính đồng tiền số mang lại. phủ các nước hoặc thậm chí bị cấm thì 3. Vai trò của Bitcoin trong tương lai Bitcoin vẫn được chấp nhận thanh toán Mặc dù có những ưu, nhược điểm cùng một cách phổ biến trong các giao dịch tồn tại, nhưng sự ra đời và đưa vào lưu thông thường như: mua hàng hóa, giao thông của đồng tiền số Bitcoin vẫn ngày dịch trực tuyến... Nhiều tập đoàn bán lẻ nổi càng được chấp nhận rộng rãi trên thế giới tiếng trên thế giới cũng đã chấp nhận thanh [1][10]. Tổng giá trị của Bitcoin trên toàn toán bằng Bitcoin. Overstock – công ty bán 125
  5. M T SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA CỦA ĐỒNG TIỀN SỐ BITCOIN CHO CÔNG TÁC QUẢN LÝ lẻ trực tuyến lớn nhất của Mỹ; Braintree, phát và phát hành tiền. Do vậy, đối với Paypal – những hệ thống thanh toán trực Bitcoin, trong trường hợp rủi ro xảy ra, sẽ tuyến phổ biến trên thế giới; tập đoàn máy không có bất kỳ ai chịu trách nhiệm. Bởi vì tính DELL… Khách hàng có thể sử dụng Bitcoin chỉ tồn tại như một thỏa thuận dân Bitcoin để thanh toán cho rất nhiều loại sự, một hình thức thanh toán trên cơ sở quy hàng hóa mà họ muốn mua. Điển hình là ước và đồng thuận giữa các bên. Ngân một khách hàng đã chi khoảng 217 đồng hàng nhà nước (NHNN) đã khẳng định tiền số Bitcoin, tương đương gần 210.000 "Theo các quy định của pháp luật hiện USD (thời điểm giao dịch) để mua một hành về tiền tệ và ngân hàng, Bitcoin (và chiếc Lamborghini Gallardo 2014 từ đại lý các loại tiền số tương tự khác) không phải ở Mỹ. Tại Việt Nam cũng đã có một số đơn là tiền tệ và không phải là phương tiện vị, doanh nghiệp chấp nhận thanh toán thanh toán hợp pháp tại Việt Nam. Do bằng Bitcoin để mua các mặt hàng: dịch vụ vậy, việc sử dụng Bitcoin (và các loại tiền quảng cáo, máy móc cơ khí, mua đồ chơi, sô tương tự khác) làm phương tiện thanh trả lương cho nhân viên… toán không được pháp luật thừa nhận và Hơn nữa, hoạt động giao dịch mua bảo vệ". Bên cạnh việc cấm các Tổ chức bán, đầu cơ chính đồng tiền này cũng diễn tín dụng không được phép sử dụng Bitcoin ra hết sức sôi nổi và được thực hiện trên (và các loại tiền số tương tự khác) như các sàn giao dịch Bitcoin lớn trên thế giới một loại tiền tệ hoặc phương tiện thanh như: Blockchain.info, Bitcoinchart.com… toán khi cung ứng dịch vụ cho khách hay như tại Việt Nam như: hàng, NHNN cũng khuyến cáo các tổ Bitcoinvietnam.com.vn,muaBitcoin.com, chức, cá nhân không đầu tư, nắm giữ, thực vbtc.vn. hiện các giao dịch liên quan đến Bitcoin 4. Những vấn đề mới, phức tạp đặt ra và các loại tiền số tương tự khác. Do tính trong công tác quản lý chất pháp lý yếu của đồng tiền số, trước 4.1. Tính chất pháp lý mắt Bitcoin rất khó được sử dụng rộng rãi Tính chất pháp lý của đồng tiền kỹ như tiền truyền thống. thuật số Bitcoin vẫn còn đang là vấn đề tồn 4.2. Công cụ thực hiện các hành tại, tranh cãi và trong quá trình xem xét. vi phạm tội Như đã trình bày ở trên thì ở mức độ nhất Tiền số Bitcoin có tính ẩn danh, hoàn định, Bitcoin đã được một số nước thừa toàn bí mật và không chịu sự quản lý của nhận như Mỹ, Đức, Singapo… Tuy nhiên, cơ quan nào dẫn đến lo ngại sẽ được sử luật pháp của hầu hết quốc gia trong đó có dụng làm phương tiện, công cụ cho các Việt Nam đều cấm các tổ chức hay tư nhân giới tội phạm công nghệ cao thực hiện các phát hành một đồng tiền song song với hoạt động phạm tội nguy hiểm như: trốn đồng tiền quốc gia. Ngoài khía cạnh chính thuế, chuyển tiền ra nước ngoài phi pháp, trị và văn hóa, nguyên nhân kinh tế của rửa tiền, buôn bán vũ khí, buôn bán ma việc nhà nước độc quyền phát hành tiền tệ túy, cung cấp tài chính cho các hoạt động liên quan đến hệ thống thuế quốc gia. khủng bố [7][11]… Trong đó độc quyền phát hành tiền tệ là Chẳng hạn, để thực hiện hành vi rửa biện pháp hiệu quả để nhà nước có thể thu tiền, các đối tượng sẽ sử dụng “tiền bẩn” thuế của người dân qua các thể loại thuế để mua Bitcoin trên thế giới ảo nhằm ẩn trực thu/gián thu hoặc gián tiếp qua lạm danh và sử dụng đồng tiền này thực hiện 126
  6. NGUYỄN HỒNG MINH các giao dịch phi pháp. Giám đốc điều vấn đề mới, phức tạp trong công tác quản hành sàn giao dịch Bitcoin đã bị bắt tại Mỹ lý tiền tệ; phòng chống tội phạm lợi dụng do đã bán hơn 1 triệu USD tiền số cho một đồng tiền này nhằm giữ gìn trật tự, an toàn thành viên của chợ ma túy Silk Road; xã hội. Do vậy, bài toán đặt ra cần được những đối tượng mua Bitcoin để thực hiên giải quyết phải vừa mang tính xu thế của các giao dịch mua bán ma túy. thời đại đồng thời đảm bảo các yêu cầu Bitcoin với tính chất phi chính thức chủ động phòng ngừa, đấu tranh đối với “tiền mặt” trong thời đại mọi thứ đều có các loại hình tội phạm mới lợi dụng đồng thể giao dịch trực tuyến. Vì vậy khi giao tiền số. dịch được thực hiện thông qua Bitcoin, nhà TÀI LIỆU THAM KHẢO nước chỉ thu được thuế khi các bên tham gia “tự nguyện” đến nộp, sẽ cực kỳ khó 1. David, Yermack (2013), Is Bitcoin a real currency? An economic appraisal. khăn, phức tạp cho cơ quan thuế điều tra, 2. Detlef, and Kai Fischbach Schoder, Peer-to- theo dõi các hoạt động kinh tế trong hệ peer, Wirtschaftsinformatik , pp 587-589, thống Bitcoin. 2002. Theo báo cáo của Ghost Security 3. Fredric-S Mishkin (1999), Tiền tệ, ngân hàng Group (GSG) thuộc tổ chức Anonymous và thị trường tài chính, Nxb Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội. chuyên chống lại chủ nghĩa cực đoan trên 4. Ghassan O, Elli Androulaki, and Srdjan mạng Internet và các phương tiện truyền Capkun Karame, Double-spending fast thông, mạng xã hội, nhà nước Hồi giáo IS payments in bitcoin, in Proceedings of the tự xưng đã thường xuyên nhận các nguồn 2012 ACM conference on Computer and tài trợ, đóng góp bằng đồng tiền số Bitcoin communications security. ACM, 2012. 5. Henri, and Helena Handschuh Gilbert, cho các hoạt động khủng bố. Một trong Security analysis of SHA-256 and sisters, những tài khoản được phân tích cho thấy Selected areas in cryptography, Springer chỉ riêng số Bitcoin có giá trị hơn 3 triệu Berlin Heidelberg, 2003. USD. Hầu hết các hoạt động giao dịch đều 6. Ittay, and Emin Gün Sirer Eyal, Majority is được diễn ra khá kín kẽ bằng các trang web not enough: Bitcoin mining is vulnerable, Financial Cryptography and Data Security, chìm (deep web). Springer Berlin Heidelberg, pp 436-454, 5. Kế luận 2014. Tiền số nói chung và Bitcoin nói riêng 7. Jerry, and Andrea Castillo Brito (2013), là khái niệm mới mẻ về “tiền tệ” trên thế Bitcoin: A primer for policymakers, Mercatus giới “ảo” xuất hiện trong những năm gần Center at George Mason University. 8. Michael, Adam Greene, and Pedram Amini đây; sản phẩm của thời đại công nghệ số Sutton (2007), Fuzzing: brute force vulnerability phát triển ở trình độ cao. Ở nhiều nước, discovery, Pearson Education, 2007. Bitcoin đã từng bước được chấp nhận như 9. Satoshi Nakamoto (2008), Bitcoin: A peer - một công cụ tiền tệ phổ biến sử dùng trong to-peer electronic cash system. giao dịch thanh toán, tích trữ và đầu cơ 10. Simon, et al Barber, Bitter to better-how to make bitcoin a better currency, Financial sinh lời. Tuy nhiên đồng tiền này vẫn còn cryptography and data security, Springer nhiều yếu tố gây tranh cãi, nghi ngờ về Berlin Heidelberg, pp 399-414, 2012. tính pháp lý; đồng thời làm nảy sinh những 11. Fran Velde (2013), Bitcoin: A primer. Ngày nhận bài: 27/3/2016 Biên tập xong: 15/3/2017 Duyệt đăng: 20/3/2017 127

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản