Nguồn tin khoa học và công nghệ trong các công trình nghiên cứu khoa học tại trường đại học ở Việt Nam

Chia sẻ: Tathimu Tathimu | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5

0
141
lượt xem
1
download

Nguồn tin khoa học và công nghệ trong các công trình nghiên cứu khoa học tại trường đại học ở Việt Nam

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết "Nguồn tin khoa học và công nghệ trong các công trình nghiên cứu khoa học tại trường đại học ở Việt Nam" giới thiệu các nguồn thông tin Khoa học và Công nghệ được sinh ra trong các trường đại học, các khoa, bộ môn trong trường đại học. Phân tích những mặt hạn chế và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của việc quản lý và triển khai nguồn tin khoa học và công nghệ tại các trường đại học. Mời các bạn cùng tham khảo.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Nguồn tin khoa học và công nghệ trong các công trình nghiên cứu khoa học tại trường đại học ở Việt Nam

NGU N TIN KHOA H C VÀ CÔNG NGH TRONG CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN<br /> C U KHOA H C T I TRƯ NG<br /> I H C VI T NAM<br /> Ph m Ti n Toàn*<br /> Phát tri n Khoa h c công ngh cùng v i phát tri n Giáo d c ào t o ư c coi là qu c sách<br /> hàng u c a àng và Nhà nư c ta trong quá trình th c hi n công nghi p hóa, hi n i hóa t<br /> nư c.<br /> th c hi n ư c m c tiêu này, công tác tri n khai các ngu n thông tin khoa h c và công<br /> ngh (KH&CN) sao cho hi u qu óng vai trò vô cùng quan tr ng r t nhi u lĩnh v c, ngành<br /> ngh và các t ch c trong xã h i.<br /> T i các trư ng i h c, bên c nh r t nhi u các nhi m v ph i th c hi n, có hai nhi m v c t<br /> y u ó là ào t o i h c, sau i h c và nghiên c u khoa h c. Trong quá trình th c hi n hai<br /> nhi m v c t y u trên, các trư ng i h c ã s n sinh và qu n lý m t lư ng thông tin KH&CN<br /> l n, a d ng, phong phú tùy theo t ng chuyên ngành ào t o. N u ngu n tin KH&CN này ư c<br /> s d ng m t cách hi u qu , nó s óng góp không nh cho s phát tri n c a ngu n tin KH&CN<br /> Qu c gia nói riêng và cho s phát tri n kinh t , xã h i c a t nư c ta nói chung. Tuy nghiên, vi c<br /> qu n lý và tri n khai các ngu n tin này v n ang còn g p ph i nhi u v n t n t i.<br /> Hàng năm, t i các trư ng i h c, tùy thu c vào quy mô ào t o và chuyên ngành ào t o<br /> c a m i trư ng, có hàng trăm nghìn công trình nghiên c u khoa h c l n, nh ư c th c hi n v i<br /> nhi u c p<br /> khác nhau. Vì th , ngu n tin khoa h c công ngh trong ch a ng trong các<br /> tài<br /> này là h t s c phong phú và a d ng v s lư ng cũng như ch t lư ng. Ta có th k<br /> n các<br /> ngu n thông tin KH&CN ư c sinh ra trong các trư ng i h c, các khoa ho c các b môn ào<br /> t o v /liên quan n lĩnh v c khoa h c và công ngh như sau:<br /> -<br /> <br /> *<br /> <br /> tài nghiên c u khoa h c c a sinh viên: Trong quá trình ào t o, bên c nh ho t ng h c<br /> t p làm ch<br /> o, nghiên c u khoa h c trong sinh viên ư c coi là m t trong nh ng n i<br /> dung ho t ng h t s c quan tr ng c a các trư ng i h c. Ho t ng này ư c th c th c<br /> hi n khá thư ng xuyên theo m i năm h c. N i dung thông tin khoa h c và công ngh ư c<br /> ph n ánh<br /> ây khá a d ng và phong phú, tùy thu c vào chuyên ngành ào t o c a m i<br /> trư ng i h c và m i khoa, b môn trong trư ng. Dư i s hư ng d n c a gi ng viên, sinh<br /> viên s th c hi n tài c a mình qua các c p tu n t : khoa, trư ng, b (ho c i h c Qu c<br /> gia i v i m t s trư ng n m trong h th ng<br /> i h c Qu c gia). Ho t ng nghiên c u<br /> khoa h c này giúp cho sinh viên làm quen, hình thành, và rèn luy n k năng, kinh nghi m<br /> l n ki n th c khoa h c c a công tác nghiên c u. Vì tính ch t ó, m c dù s lư ng<br /> tài là<br /> khá nhi u nhưng ch t lư ng c a các<br /> tài chưa cao. Tuy nhiên, th c t t i khá nhi u<br /> trư ng i h c v i s<br /> u tư bài b n cho ho t ng nghiên c u khoa h c c a sinh viên ã<br /> <br /> Gi ng viên Khoa Thông tin – Thư vi n trư ng HKHXH&NV, HQGHN.<br /> <br /> -<br /> <br /> -<br /> <br /> -<br /> <br /> thu ư c không ít nh ng công trình tài m i v khoa h c và công ngh , có tính ng d ng<br /> và tri n khai cao trong th c t , ây th c s là m t trong s nh ng ngu n tin KH&CN có<br /> giá tr , c n ư c quan tâm và u tư úng m c c a nhà trư ng.<br /> Khóa lu n,<br /> án, lu n văn t t nghi p, lu n án: ây là nh ng công trình nghiên c u c a<br /> sinh viên, h c viên cao h c, nghiên c u sinh và ư c b o v trư c khi h t t nghi p. Các<br /> công trình này thư ng ư c th c hi n m t cách nghiêm túc và bài b n trên cơ s k năng<br /> và ki n th c nghiên c u khoa h c ã ư c rèn luy n và tích lũy trong quá trình h c t p c a<br /> tác gi (tùy thu c vào t ng c p ào t o: c nhân, th c sĩ hay tiên sĩ) cùng v i s hư ng d n<br /> sát sao c a nh ng gi ng viên có kinh nghi m trong và ngoài trư ng i h c. Các công trình<br /> này ư c ánh giá có hàm lư ng ch t xám cao, n i dung a d ng phong phú và có th coi<br /> ây là m t trong nh ng ngu n tin KH&CN có ch t lư ng cao trong các trư ng i h c.<br /> tài nghiên c u khoa h c c a gi ng viên: Trong môi trư ng i h c, n u như hai nhi m<br /> v cơ b n c a sinh viên là h c t p và nghiên c u khoa h c thì hai nhi m v cơ b n c a<br /> gi ng viên là gi ng d y và làm nghiên c u. Thông thư ng, gi ng viên trong các trư ng i<br /> h c c n ph i th c hi n th t các c p công trình nghiên c u khoa h c như sau: c p trư ng,<br /> c p b (c p i h c Qu c gia i v i m t s trư ng n m trong h th ng i h c Qu c gia)<br /> và sau cùng là c p c bi t/tr ng i m. Theo tu n t , các c p trên không ch th hi n s<br /> trư ng thành trong nghiên c u khoa h c c a ch trì<br /> tài và m c<br /> chuyên sâu v n i<br /> dung<br /> tài ph n ánh, mà còn còn m r ng v quy mô kinh phí u tư cũng như c p qu n<br /> lý c a tài. Cơ b n, các tài trên u ư c th c hi n khá bài b n và công phu, n i dung<br /> c a tài i sâu tìm hi u nh ng v n<br /> m i và ư c tác gi<br /> u tư nhiêu th i gian và công<br /> s c trong quá trình th c hi n. Sau khi<br /> tài ư c hoàn thành, ch trì<br /> tài ph i b o v<br /> trư c H i ng ánh giá và nghi m thu<br /> tài, trên cơ s ó,<br /> tài s ư c H i ng ánh<br /> giá v i các m c: t t, khá, t yêu c u và không t yêu c u. V i nh ng<br /> tài ư c ánh<br /> giá t khá tr lên, thì có th coi ó là nh ng ngu n tin KH&CN c n ư c xem xét v ý<br /> nghĩa và kh năng ng d ng th c t c a nó.<br /> ng th i ây cũng là m t trong nh ng ngu n<br /> tin KH&CN quý giá c n ư c qu n lý và khai thác tri t c a các trư ng i h c.<br /> H i th o khoa h c: ư c t ch c như m t trong nh ng ho t ng chuyên môn thư ng<br /> xuyên trong nhà trư ng. Hàng năm, có r t nhi u các h i th o khoa h c l n, nh v i quy<br /> mô, ph m vi và n i dung khác nhau di n ra trong ho t ng c a trư ng i h c. Thông<br /> thư ng, s n ph m c a h i th o là t p h p các bài vi t thành K y u khoa h c c a nh ng<br /> chuyên gia, bên c nh ó, h i th o còn ti p nh n và t ng k t ý ki n c a các chuyên gia, các<br /> thành viên tham d h i th o, nh ng ý ki n này th hi n tri th c, kinh nghi m và trình<br /> chuyên môn c a h và thư ng ch a ng hàm lư ng ch t xám khá cao. Chính vì th , ây<br /> cũng ư c coi là m t trong s nh ng ngu n tin Khoa h c và Công ngh quý, có giá tr c n<br /> ư c qu n lý bài b n và có t ch c trong các trư ng i h c.<br /> <br /> Chưa có s li u th ng kê chính th c v ch t lư ng c a các công trình trên, tuy nhiên, h u h t<br /> các công trình u có s hư ng d n, giám sát ho c th c hi n b i các gi ng viên – v n có ki n<br /> th c chuyên môn sâu và có kinh nghi m trong lĩnh v c nghiên c u khoa h c. Vì th , xét m t cách<br /> t ng quan, các tài u có ch t lư ng nh t nh. Song, m t th c t khá áng bu n ang di n ra<br /> trên hai phương di n. Th nh t, i v i m t s cá nhân hay nhóm ngư i ch trì<br /> tài, ng cơ<br /> th c hi n tài nghiên c u không xu t phát t tâm huy t khoa h c mà ơn gi n ch vì i phó v i<br /> nhi m v<br /> ra, i u này d n t i các<br /> tài ư c th c hi n m t cách thi u trách nhi m và thư ng<br /> không g n li n v i th c t . H qu c a s ra i nh ng<br /> tài như th là s nh hư ng nghiêm<br /> tr ng n uy tín ch t lư ng công trình nghiên c u, m t khác, nó tiêu t n m t kho n kinh phí<br /> không nh cho su t quá trình th c hi n. i u này d n n các công trình dư th a v m t s lư ng,<br /> nhưng không m b o v ch t lư ng. Th hai, do công tác qu n lý<br /> tài không ư c t t, nên<br /> nhi u tài b c t vào kho lưu tr ngay sau khi hoàn thành và ư c nghi m thu, m c dù ó có th<br /> là nh ng tài có ch t lư ng và mang tính th c ti n cao.<br /> V n<br /> l n ti p theo là vi c tri n khai các<br /> tài, công trình nghiên c u khoa h c chưa ư c<br /> quan tâm m t cách úng m c. Có r t nhi u<br /> tài, công trình mang hàm lư ng ch t xám cao, có<br /> kh năng ng d ng t t trong th c t . Tuy nhiên, các tài này l i không ư c lưu tr m t cách có<br /> t ch c, có h th ng sao cho có th ph c v cho vi c tìm ki m và khai thác m t cách t t nh t.<br /> Th c tr ng này khi n cho nh ng cá nhân, t ch c có nhu c u s d ng<br /> tài g p khó khăn ho c<br /> không th tìm ư c công trình,<br /> tài khoa h c mà mình c n. M t khác, công tác tuyên truy n<br /> qu ng bá thông tin v các công trình,<br /> tài nghiên c u khoa h c còn chưa ư c chú tr ng, th m<br /> chí, i v i nhi u trư ng, công tác này chưa bao gi ư c tri n khai! i u này d n n m t th c<br /> t , ó là các<br /> tài, công trình nghiên c u khoa h c có ch t lư ng và nh ng cá nhân, t ch c có<br /> nhu c u s d ng không tìm n ư c v i nhau.<br /> M t trong nh ng v n<br /> t n t i khác không kém ph n quan tr ng, ó là kinh phí ư c c p<br /> cho m i<br /> tài, công trình nghiên c u khoa h c. Hàng năm, tuy các trư ng i h c có dành m t<br /> lư ng kinh phí khá l n cho ho t ng nghiên c u khoa h c c a trư ng nhưng dư ng như s kinh<br /> phí ó v n chưa th áp ng ư c m t cách y<br /> các yêu c u c n thi t i v i vi c th c hi n<br /> tài nghiên c u khoa h c m t cách nghiêm túc. B i v y, v i khá nhi u tài, kinh phí còn b coi là<br /> rào c n áng k trong quá trình th c hi n.<br /> <br /> M t s gi i pháp nh m nâng cao hi u qu c a vi c qu n lý và tri n khai ngu n tin<br /> KH&CN t i các trư ng i h c:<br /> 1. Khuy n khích các<br /> <br /> tài có n i dung m i, có tính th c t cao<br /> <br /> Ho t ng nghiên c u khoa h c trong các trư ng i h c ã nh n ư c quan tâm c a lãnh<br /> o nhà trư ng, và ang tri n khai khá u n . Tuy nhiên<br /> ch t lư ng c a các<br /> tài khoa h c<br /> ư c nâng cao và th c s áp ng ư c nhu c u c a xã h i, các trư ng i h c c n có s hư ng<br /> d n, nh hư ng, và giám sát trong trong su t quá trình th c hi n<br /> tài<br /> mb o<br /> tài nghiên<br /> c u khoa h c nghiên c u v các v n<br /> m i m và mang tính th c ti n cao. N i dung c a các<br /> tài c n ph i d a trên th c t nhu c u xã h i, c a ngành hay c a lĩnh v c mà<br /> tài hư ng t i. Sao<br /> cho m i<br /> tài sau khi nghi m thu, s ư c ng d ng và tri n khai tương x ng v i các n i dung<br /> mà nó<br /> c p n. Bên c nh ó, c n có chính sách và các ch<br /> thích h p i v i ch trì c a các<br /> tài này, ây s là ng l c cho<br /> tài ư c phát tri n và hoàn thi n hơn, m t khác, ây cũng là<br /> s c vũ ng viên cho ho t ng nghiên c u khoa h c trong nhà trư ng.<br /> 2. Công tác phân lo i và l a ch n<br /> hi n ra các<br /> tài có ch t lư ng<br /> <br /> tài c n ph i ư c th c hi n nghiêm túc nh m phát<br /> ưa vào ng d ng tri n khai.<br /> <br /> iv im i<br /> tài, dù c p<br /> nào (trư ng, b , c bi t), ư c th c hi n b i ai (sinh viên,<br /> h c viên ho c giáo viên) u c n ph i ư c H i ng ánh giá và nghi m thu xem xét m t cách<br /> nghiêm túc trư c khi nghi m thu. Trong quá trình này, n i dung và ch t lư ng c a tài c n ư c<br /> ánh giá d a trên hai tiêu chí cơ b n, ó là n i dung hay lĩnh v c<br /> tài ph n ánh và ch t lư ng<br /> ng d ng tri n khai trong th c t . N u như xét th y tài nghiên c u khoa h c áp ng ư c hai<br /> tiêu chí trên, nhà trư ng c n có s<br /> u tư x ng áng<br /> tài ư c tri n khai trong th i gian s m<br /> nh t.<br /> 3. Ph i h p g n k t ch t ch trong vi c qu n lý và tri n khai các công trình,<br /> trư ng i h c và các cơ quan, t ch c có nhu c u.<br /> <br /> tài gi a<br /> <br /> C n ph i có s ph i h p ch t ch gi a trư ng i h c và các cơ quan, ơn v bên ngoài<br /> trư ng trong vi c h p tác qu n lý và tri n khai các công trình<br /> tài nghiên c u khoa h c. ây<br /> v a là s ph i h p mang tính t t y u trong ti n trình phát tri n c a xã h i, ng th i cũng v a là<br /> tính t t y u cho s g p nhau c a cung và c u trong vi c nghiên c u, ng d ng, tri n khai các công<br /> trình nghiên c u khoa h c. S ph i h p gi a nhà trư ng và các i tác ư c th c hi n d a trên<br /> các trách nhi m cơ b n sau:<br /> V phía các trư ng i h c, trên cơ s các tài, công trình nghiên c u ã ư c nghi m thu,<br /> x lý, phân lo i và t ch c có h th ng, s có trách nhi m tìm ki m và gi i thi u n các cá nhân,<br /> cơ quan hay t ch c có nhu c u s d ng và tri n khai<br /> tài. Công vi c này c n ph i ư c th c<br /> hi n m t cách khá bài b n qua các công vi c qu ng bá, tuyên truy n, marketing, … Hi u m t cách<br /> ơn gi n hơn, trong trư ng h p này, trư ng i h c óng vai trò như m t doanh nghi p v i s n<br /> ph m hàng hóa c a mình là các công trình,<br /> tài nghiên c u khoa h c ã ư c nghi m thu.<br /> cho các s n ph m hàng hóa c a h có th sinh ra l i nhu n và kh ng nh giá tr ích th c c a nó<br /> trong th c t , h c n ph i làm các công o n c n thi t<br /> ưa thông tin v hàng hóa, s n ph m c a<br /> mình n v i nh ng i tư ng khách hàng có nhu c u.<br /> <br /> V phía các cơ quan, t ch c, doanh nghi p có nhu c u s d ng k t qu c a các<br /> tài, các<br /> công trình nghiên c u khoa h c th c s có giá tr , h c n ph i ch<br /> ng liên h , tìm ki m và có<br /> th “ t hàng” trư c i v i các trư ng i h c. ây là m t trong nh ng kênh c n thi t giúp cho<br /> h có th nhanh chóng n m b t và s h u thông tin khoa h c và công ngh , i u này s giúp cho<br /> h nhanh chóng chi m lĩnh th trư ng hay lĩnh v a mà h mong mu n trên cơ s s d ng, tri n<br /> khai các công trình khoa h c công ngh t các tài, công trình khoa h c mà h ã “ t hàng”.<br /> 4. Xây d ng d ch v cung c p thông tin khoa h c và công ngh .<br /> V i ngu n tin khoa h c công ngh ph n ánh chuyên môn c thù c a m i trư ng, ư c s n<br /> sinh ra qua các ho t ng nghiên c u khoa h c, các trư ng i h c có th xây d ng m t h th ng<br /> d ch v cung c p thông tin KH&CN cho các i tư ng cá nhân, t ch c có nhu c u. Công vi c<br /> này s thích h p hơn c n u nó ư c th c hi n v i s k t h p gi a Phòng nghiên c u khoa h c và<br /> Trung tâm Thông tin – Thư vi n c a trư ng. Các d ch v này c n ư c tri n khai m t cách a<br /> d ng v i nhi u hình th c cung c p thông tin khoa h c và công ngh khác nhau, cung c p cho<br /> nh ng i tư ng có nhu c u nhi u s l a ch n d a trên vi c kh o sát và tìm hi u nhu c u c a các<br /> i tư ng này.<br /> Ngoài kho n l i nhu n thu không nh ư c hàng năm thông qua vi c cung c p, bán các<br /> thông tin khoa h c công ngh mà nhà trư ng có ư c, ây còn ư c coi là cơ h i c n thi t i v i<br /> các tài, công trình nghiên c u<br /> ư c tri n khai trong th c t<br /> i s ng xã h i.<br /> Các gi i pháp ư c<br /> xu t<br /> ây c n ph i có ư c s nhìn nh n nghiêm túc, k p th i và<br /> úng n c a ban giám hi u các trư ng i h c, sau ó, ban giám hi u c n ưa ra phương hư ng,<br /> chi n lư c và k ho ch c th cho vi c tri n khai. Nh ng n i dung này s ư c ch<br /> o sâu sát t i<br /> t ng phòng ban liên quan n vi c th c hi n công vi c này, tiêu bi u như Trung tâm Thông tin –<br /> Thư vi n, Phòng qu n lý nghiên c u khoa h c, Các phòng tư li u c a các Khoa và các ơn v<br /> khác tr c thu c trư ng./.<br /> TÀI LI U THAM KH O<br /> 1. Cao Minh Ki m. Ngu n tin c a Trung tâm Thông tin KH&CN Qu c gia ph c v nghiên c u và<br /> ào t o/Báo cáo trình bày t i H i ngh M ng nghiên c u và ào t o Vi t Nam (VinaREN) l n<br /> th IV, t ch c t i Hà N i, tháng 3/2009.<br /> 2. T Bá Hưng, Cao Minh Ki m và Nguy n Ti n<br /> c. Ho t ng thông tin khoa h c và công<br /> ngh Vi t Nam: hi n tr ng và nh hư ng phát tri n. H.:Thông tin tư li u, 2005, S 4.<br /> 3. Tr n Th Quý. Thông tin h c nâng cao/T p bài gi ng. H.: HKHXH & NV, 2007.- 106 tr.<br /> 4. Website:<br /> i. http://www.vinaren.vn/<br /> ii. http://www.khoahoc.com.vn/<br /> iii. http://www.most.gov.vn/<br /> iv. http://www.vocw.edu.vn/<br /> v. http://www.vpct.gov.vn/<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản