Nguyên lý kế toán
Tổng quan về Kế toán
2
TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN
I. DOANH NGHIỆP ................................................................................................................... 3
1. Khái niệm ............................................................................................................................. 3
2. Phân loại .............................................................................................................................. 3
a. Hình thức pháp lý ........................................................................................................... 3
b. Ngành nghề kinh doanh ................................................................................................. 3
c. Chu trình hoạt động ........................................................................................................ 4
Doanh nghiệp sản xuất ................................................................................................... 4
Doanh nghiệp thương mại .............................................................................................. 6
Ngân hàng ........................................................................................................................ 7
II. BÁO CÁO TÀI CHÍNH ........................................................................................................ 8
1. Khái niệm ............................................................................................................................. 8
2. Vai trò .................................................................................................................................. 9
III. BÁO CÁO QUẢN TRỊ ...................................................................................................... 10
IV. KẾ TOÁN ............................................................................................................................ 12
3
I. DOANH NGHIỆP
1. Khái niệm
Định nghĩa
Doanh nghiệp: là một tổ chức có tên gọi, có tài sản và trụ sở giao dịch, được thành lập hoặc
đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh kiếm lời.
2. Phân loại
a. Hình thức pháp lý
Căn cứ theo hình thức pháp lý, các doanh nghiệp tại Việt Nam được phân loại thành:
Công ty tư nhân;
Công ty hợp danh;
Công ty trách nhiệm hữu hạn; và
Công ty cổ phần.
Trong phạm vi môn học, chỉ xem xét các doanh nghiệp có hình thức pháp lý là công ty cổ phần.
Một số điểm cần lưu ý về công ty cổ phần như sau:
Công ty cổ phần huy động vốn chủ yếu bằng cách phát hành cổ phiếu ra công chúng;
Những người mua và nắm giữ cổ phiếu sẽ trở thành chủ sở hữu (cổ đông) của công ty, với
tỷ lệ sở hữu công ty tương ứng với số lượng cổ phiếu mà cổ đông đó đang nắm giữ;
Nếu công ty kinh doanh có lợi nhuận, lợi nhuận cũng sẽ được chia cho cổ đông theo tỷ lệ
tương ứng với số lượng cổ phiếu mà cổ đông đó đang nắm giữ.
b. Ngành nghề kinh doanh
Căn cứ theo ngành nghề kinh doanh, các doanh nghiệp được phân loại thành:
Doanh nghiệp sản xuất;
Doanh nghiệp thương mại;
4
Doanh nghiệp dịch vụ: nhà hàng, khách sạn, vận tải, du lịch,…
Doanh nghiệp xây dựng, xây lắp;
Ngân hàng thương mại (doanh nghiệp đặc biệt, kinh doanh tiền tệ);
…
Trong phạm vi môn học, chỉ tìm hiểu về chu trình hoạt động của các doanh nghiệp sản xuất và
doanh nghiệp thương mại.
c. Chu trình hoạt động
Chu trình hoạt động của doanh nghiệp là quy trình bắt đầu từ khi một doanh nghiệp huy động
vốn để có tiền trang trải cho hoạt động kinh doanh đến khi tạo ra được lợi nhuận, dùng lợi nhuận
đó bổ sung vào nguồn vốn của doanh nghiệp để tiếp tục các hoạt động kinh doanh tương lai.
Chu trình hoạt động của doanh nghiệp phụ thuộc vào hình thức pháp lý và đặc điểm ngành nghề
kinh doanh của doanh nghiệp đó.
Doanh nghiệp sản xuất
5
Đầu tiên, để có vốn hoạt động, doanh nghiệp huy động vốn từ bên ngoài thông qua 2 hình thức:
Phát hành cổ phiếu: Những người mua cổ phiếu lúc này trở thành cổ đông/chủ sở hữu của
doanh nghiệp; và
Đi vay ngân hàng, phát hành trái phiếu,… Các đối tượng cho doanh nghiệp vay sẽ trở thành
chủ nợ của doanh nghiệp.
Sau khi đã có đủ vốn (tiền), doanh nghiệp tiến hành chuẩn bị các yếu tố đầu vào cho hoạt động
sản xuất sản phẩm như:
Mua sắm nguyên liệu, vật liệu đầu vào;
Mua sắm máy móc, thiết bị, công cụ dụng cụ sản xuất, mua/thuê nhà máy sản xuất;
Thuê công nhân sản xuất;…
Khi đã chuẩn bị đầy đủ các yếu tố cần thiết, doanh nghiệp sẽ tiến hành sản xuất sản phẩm.
Sau khi quá trình sản xuất hoàn thành, doanh nghiệp sẽ bán các sản phẩm ra thị trường. Số tiền
thu được sẽ được dùng để phân phối lợi nhuận cho các cổ đông, trả nợ số tiền đã vay ngân hàng,
trả lương cho người lao động, trang trải các khoản chi phí phát sinh, cũng như được doanh nghiệp
dự trữ cho hoạt động kinh doanh của những năm tiếp theo, góp phần vào việc tái đầu tư, mở rộng
quy mô của doanh nghiệp.
Quy trình trên sẽ được lặp lại liên tục trong suốt quá trình hoạt động của doanh nghiệp.