Nhà lãnh đạo và những ngôi sao nhạc rock
Có sự tương quan nào giữa nhà lãnh đạo và những ngôi sao nhạc rock? Đối
với cả hai, sự linh hoạt, khả năng thích ứng và kỹ năng hành động luôn được đặt ở vị
trí quan trọng nhất. Hơn thế nữa, có rất nhiều điều thú vị mà một nhà lãnh đạo kinh
doanh có thể học hỏi được từ các ngôi sao nhạc rock.
Các nhà lãnh đạo kinh doanh thường được so sánh như những nghệ sỹ sân
khấu. Tất cả đều đứng trên một sàn diễn với một vai diễn lớn và được mong đợi khuấy
động tình cảm của các khán giả. Những nhà lãnh đạo tốt nhất và những nghệ sỹ tài ba
nhất thường dựa vào sự tinh tế của mình để đảm bảo rằng những gì họ nói là đáng nhớ
và khích lệ mọi người tới hành động (cho dù đó là mua một đĩa CD mới hay đầu tư
hàng triệu USD vào công ty).
Và với tầm quan trọng của yếu tố giao tiếp, tương tác giữa nghệ sỹ và khán giả,
các nhà lãnh đạo kinh doanh, như các ngôi sao nhạc rock, phải có khả năng trình diễn
tốt và điều chỉnh thông điệp của mình nhằm lôi kéo người nghe, cho dù là một người
hay 10.000 người.
Đó là lý do tại sao hầu hết các nhà lãnh đạo kinh doanh có thể học hỏi được
nhiều bài học giá trị từ các ngôi sao nhạc rock như Eric Clapton, Paul Simon và Alicia
Keys. Họ là những minh chứng cho thấy một màn trình diễn xuất sắc sẽ đỏi hỏi hai
phẩm chất: một sự cống hiến to lớn cho luyện tập lẫn hành động và lòng khát khao học
hỏi tột cùng.
Ví dụ, Clapton không ngừng luyện tập xuyên suốt cuộc đời của ông, thậm chí
cả trong giai đoạn mà Clapton gọi là "thời điểm đen tối nhất" trong ma tuý và rượu.
Với sự hiến dâng của một tín đồ nhiệt thành, Clapton luyện tập giọng hát và giai điệu,
di chuyển 5 ngón tay trên không trung khi không có nhạc cụ trong tay, và nhẩm lại giai
điệu trước, trong và sau mỗi lần trình diễn trên sân khấu.
Cũng như vậy, Simon và Keys thấy rõ không có sự khác biệt giữa trình diễn và
luyện tập, cả hai về bản chất đều là một quy trình như nhau.
Luyện tập, luyện tập và luyện tập
Đối với Clapton, luyện tập không chỉ giới hạn ở những bài hát ông có dự định
biểu diễn. Thay vào đó, sự luyện tập bao gồm việc chú ý tới các giai điệu, luyện tập
ngón tay và cử động của cổ tay cũng như cánh tay để giúp ông có thể chơi bất cứ bản
nhạc nào. Một nghệ sỹ âm nhạc phải thành thục các cử động của bàn tay để hài hoà
các nốt nhạc tạo ra âm thanh, hiệu ứng lẫn hình ảnh cho người nghe.
Bài học cho các nhà lãnh đạo kinh doanh? Trước tiên là nhận ra rằng có những
"động tác" lãnh đạo cần phải thành thục. Một vài động tác có thể đơn nhất cho một văn
hoá công ty hay một tổ chức cụ thể nào đó, song hầu hết đều mang tính phổ thông và
như các cuốn sách hướng dẫn âm nhạc hay ảo thuật, có rất nhiều cuốn sách về lãnh
đạo kinh doanh liệt kê những gì mà các nhà lãnh đạo cần làm, bao gồm việc đặt ra các
mục tiêu và truyền tải chúng, lắng nghe chăm chú, thấu hiếu và truyền tình cảm tới
mọi người.
Đương nhiên, việc đơn giản hiểu các nội dung cơ bản sẽ không biến một ai đó
trở thành một nhà lãnh đạo, tương tự như việc một tay guitar không dễ dàng trở thành
một ngôi sao nhạc rock. Đó là lý do tại sao bài học thứ hai trở nên khó khăn hơn: hiến
dâng cho luyện tập.
Các nhà lãnh đạo kinh doanh thường giải thích rằng họ bù đầu vào công việc cả
ngày và không có thời gian nào để luyện tập cả. Đối với nhiều người, quan niệm về
luyện tập "nghề" lãnh đạo khiến họ khó chịu. Đó dường như là một sự trừng phạt, hay
là một hành động của những người mới vào nghề.
Chính vì có quan niệm tiêu cực về luyện tập, nhiều nhà lãnh đạo thấy mình
"mắc kẹt" trong phong cách lãnh đạo riêng biệt và rõ nét. Họ không có được một cấu
trúc hành vi thích hợp vốn cần được dựa theo với tư cách là một nhà lãnh đạo kinh
doanh, cho dù đó là một khía cạnh công chúng của hoạt động lãnh đạo (như phát biểu
trước đám đông) hay khía cạnh cá nhân (như đưa ra phản hồi hay nhấn mạnh một
quyết định khó khăn).
Nếu một nhà lãnh đạo không thể tìm thấy thời gian cho luyện tập, sẽ rất khó
khăn để có được linh hoạt cần thiết trước những vận động không ngừng của môi
trường xung quanh. Trừ khi nhà lãnh đạo thoả mãn với sự tù hãm hay ngồi gọn lỏn
trong một vũng nước tù đọng được bảo vệ, cách duy nhất để thoát ra ngoài cho các
giám đốc khát thời gian đó là học cách luyện tập trong khi làm việc.
Không ngừng lùng sục sự hoàn thiện
Để minh hoạ cho khái niệm này, chúng ta hãy nhìn vào sự nghiệp của ngôi sao
nhạc rock nổi tiếng Paul Simon. Trong khi luyện tập và diễn tập, ông cũng biểu diễn
luôn, ông không ngừng suy nghĩ về việc làm thế nào để biểu lộ thích hợp âm thanh và
hình ảnh tới khán giả.
Paul Simon nổi tiếng với việc kiểm tra sự chịu đựng của các thành viên ban
nhạc, các kỹ thuật viên và các kỹ sư cho đến khi họ đảm bảo một âm thanh thích hợp.
Trong khi biểu diễn, ông cũng luyện tập, điều chỉnh những gì mà ông và ban nhạc của
ông đang thể hiện tương ứng với tâm trạng của khán giả.
Khả năng thấy được một ai đó trong hành động và để điều chỉnh thích hợp theo
là yếu tố hết sức quan trọng trong trình diễn nghệ thuật của các nghệ sĩ lớn như Simon,
Clapton, Bette Midler và Bruce Springsteen.
Clapton, Simon, rất nhiều nghệ sỹ cũng như các nhà lãnh đạo nổi danh đã khám
phá ra cách thức họ học hỏi tốt nhất và làm thế nào để việc hỏi hỏi đó truyền sức mạnh
cho sự phát triển của họ. Trong cuốn sách Crucibles of Leadership, tác giả Robert J.
Thomas đã đề cập tới điều này như một Chiến lược Học hỏi Cá nhân (Personal
Learning Strategy) - một sự phối kết hợp hiệu quả giữa khát vọng, hiểu rõ các động cơ
cá nhân và nhìn thấu vào phong cách học hỏi bên trong mỗi chúng ta.
Chiến lược Học hỏi Cá nhân không chỉ là một nắm các câu châm ngôn hay
thuyết lý về những gì tạo nên một nghệ sỹ vĩ đại hay một nhà lãnh đạo tuyệt vời. Nó
còn là một sản phẩm của sự phản chiếu sâu xa về những gì một người nào đó thực sự
muốn hoàn thành được dịch thành những hướng dẫn luyện tập cá nhân. Nhưng khát
vọng là chưa đủ. Cũng sẽ rất thiết yếu với việc nhìn rõ vào các động cơ của chúng ta:
Những gì cần thiết cho tôi để theo đuổi một cái gì đó, thậm chí khi những luyện tập vất
vả chưa hẳn đã đem lại các cải thiện ngay tức khắc?
Và cuối cùng, có một câu hỏi về việc làm thế nào chúng ta thực sự có thể đưa
những ý tưởng mới và các cách thức thực hiện vào trong tính cách của chúng ta. Điều
đặc biệt quan trọng là cách thức chúng ta chuyển những trải nghiệm vào sự lĩnh hội
thấu đáo về những gì có thể học hỏi và phát triển.
Học hỏi từ khủng hoảng