1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
----------------------------
LÊ MAI ANH
PHÁT TRIỂN DU LỊCH VÀ VẤN ĐỀ BẢO VỆ
MÔI TRƢỜNG TỰ NHIÊN TẠI SA PA VÀ BẮC HÀ, LÀO CAI
LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH
Hà Nội - 2009
2
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
----------------------------
LÊ MAI ANH
PHÁT TRIỂN DU LỊCH VÀ VẤN ĐỀ BẢO VỆ
MÔI TRƢỜNG TỰ NHIÊN TẠI SA PA VÀ BẮC HÀ, LÀO CAI
Chuyên ngành: Du lịch
(Chương trình đào tạo thí điểm)
LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Phan Văn Hùng
Hà Nội - 2009
3
MỤC LỤC ........................................................................................................................... 3
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT....................................................................... 7
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU ............................................................................. 8
DANH MỤC HÌNH VÀ SƠ ĐỒ ............................................................................... 9
MỞ ĐẦU .................................................................................................................. 10
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................. 10
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................ 11
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu ................................................................. 11
4. Phƣơng pháp nghiên cứu ............................................................................... 12
5. Kết cấu của luận văn ...................................................................................... 13
Chƣơng 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH MIỀN NÚI VÀ
BẢO VỆ MÔI TRƢỜNG TỰ NHIÊN
1.1. Phát triển du lịch tại miền núi ........................................................................ 14
1.1.1. Điều kiện phát triển du lịch tại miền núi ................................................... 14
1.1.2. Các loại hình du lịch tại miền núi ............................................................ 15
1.2. Bảo vệ môi trƣờng tự nhiên ............................................................................ 15
1.2.1. Một số khái niệm ........................................................................................ 15
1.2.2. Các thành phần của môi trường tự nhiên ................................................ 17
1.2.3. Các quy định về bảo vệ môi trường tại các điểm du lịch vùng miền núi . 19
1.3. Các nguồn tác động từ hoạt động du lịch đến môi trƣờng tự nhiên ........... 22
1.4. Một số bài học kinh nghiệm về bảo vệ môi trƣờng tự nhiên tại điểm du lịch
miền núi .................................................................................................................... 25
1.4.1. Liên quan đến quản lý nhà nước .............................................................. 25
1.4.2. Liên quan đến việc quản lý khu, điểm du lịch ........................................... 26
1.4.3. Liên quan đến cộng đồng địa phương ....................................................... 27
1.4.4. Liên quan đến đơn vị và cá nhân kinh doanh du lịch .............................. 27
4
Chƣơng 2. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH VÀ HOẠT ĐỘNG
BẢO VỆ MÔI TRƢỜNG TỰ NHIÊN TẠI SA PA VÀ BẮC HÀ
2.1. Tiềm năng du lịch ở Sa Pa và Bắc Hà ............................................................ 29
2.1.1. Tiềm năng du lịch ở Sa Pa ........................................................................... 29
2.1.2. Tiềm năng du lịch ở Bắc Hà ........................................................................ 30
2.2. Thực trạng hoạt động du lịch ở Sa Pa và Bắc Hà ......................................... 30
2.2.1. Các loại hình du lịch chính tại hai điểm ................................................... 30
2.2.2. Điểm, tuyến điểm chính của Sa Pa và Bắc Hà ........................................... 33
2.2.3. Số liệu thống kê về hoạt động du lịch ở 2 điểm .......................................... 34
2.3. Tác động của du lịch đến môi trƣờng ở Sa Pa và Bắc Hà ............................ 40
2.3.1. Kiến trúc cảnh quan ..................................................................................... 41
2.3.2. Môi trường nước .......................................................................................... 43
2.3.3. Xử lý chất thải rắn ........................................................................................ 45
2.3.4. Rừng và đa dạng sinh học ............................................................................ 47
2.3.5. Môi trường không khí .................................................................................. 49
2.4. Hoạt động bảo vệ môi trƣờng tự nhiên ở Sa Pa và Bắc Hà .......................... 51
2.4.1. Vấn đề triển khai, thể chế hóa các quy định của Nhà nước về BVMT tại
Sa Pa và Bắc Hà .................................................................................................... 51
2.4.2. Hoạt động tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ, người dân và
các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động du lịch về bảo vệ môi trường ............. 55
2.4.3. Hoạt động BVMT của người dân ở các điểm du lịch Sa Pa và Bắc Hà .... 60
2.4.4. Hoạt động thanh tra, kiểm tra, xử phạt vi phạm BVMT tại hai điểm du
lịch ........................................................................................................................... 62
2.4.5. Phòng ngừa hạn chế những sự cố môi trường và tác động gây ô nhiễm
môi trường trong hoạt động du lịch ...................................................................... 65
2.4.6. Hoạt động quan trắc, đánh giá hiện trạng môi trường tại các điểm du lịch
ca địa phương ......................................................................................................... 67
2.4.7. Hoạt động xử lý môi trường tại các điểm du lịch ....................................... 67
5
2.5. Một số nhận xét về phát triển du lịch và vấn đề bảo vệ môi trƣờng tự nhiên
tại Sa Pa và Bắc Hà ................................................................................................. 70
2.5.1. Những kết quả tích cực trong hoạt động bảo vệ môi trường tại hai điểm du lịch
................................................................................................................................................. 70
2.5.2. Những hạn chế, yếu kém trong hoạt động bảo vệ môi trường tại điểm du lịch ....
................................................................................................................................................. 71
2.5.3. Nguyên nhân những hạn chế, yếu kém trong hoạt động bảo vệ môi trường
tại điểm du lịch ................................................................................................................. 74
Chƣơng 3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP, KHUYẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO
HIỆU QUẢ CÔNG TÁC BẢO VỆ MÔI TRƢỜNG TẠI CÁC ĐIỂM DU LỊCH
BẮC HÀ VÀ SA PA
3.1. Định hƣớng phát triển du lịch tại Bắc Hà và Sa Pa trong thời gian tới ..... 76
3.2. Một số giải pháp tăng cƣờng bảo vệ môi trƣờng tại điểm du lịch Sapa và Bắc
Hà .................................................................................................................................. 77
3.2.1. Tăng cường quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường trong lĩnh vực du
lịch tại địa phương.................................................................................................. 77
3.2.2. Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường trong
hoạt động du lịch tại điểm ...................................................................................... 80
3.2.3. Tăng cường đào tạo, giáo dục, bồi dưỡng phát triển nguồn nhân lực ...... 85
3.2.4. Cải thiện hệ thống, quy trình xử lý chất thải .............................................. 86
3.2.5. Tăng cường kiểm tra, xử phạt các vi phạm về bảo vệ môi trường ............. 87
3.2.6. Đẩy mạnh hoạt động quan trắc và đánh giá ............................................... 89
3.2.7. Huy động sự tham gia của cư dân địa phương vào hoạt động bảo vệ môi
trường trong lĩnh vực du lịch ................................................................................. 89
3.2.8. Tăng cường hợp tác quốc tế trong du lịch và bảo vệ môi trường .............. 89
3.3. Một số khuyến nghị ......................................................................................... 91
3.3.1. Khuyến nghị với các cơ quan quản lý nhà nước về du lịch và môi trường ...
................................................................................................................................. 92
