
1
Tài Liệu
Phông lưu trữ cá nhân

2
Mục Lục
I. Vài nét về phông lưu trữ có xuất xứ cá nhân ...................................................................... 3
Có thể dựa vào 1 số tiêu chuẩn để đánh giá tài liệu phông cá nhân: .................................. 4
II. Một số thông tin về phông lưu trữ có xuất xứ cá nhân trên thế giới ........................................ 5
III. Một số thông tin về phông lưu trữ các nhân vật lịch sử, tiêu biểu của Đảng đồng thời là
các cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước, của các tổ chức chính trị - xã hội .................... 6
1. Pháp luật của Nhà nước và chủ trương của Đảng ta đối với tài liệu cá nhân và phông
lưu trữ cá nhân....................................................................................................................... 6
2. Tài liệu phông cá nhân Chủ tịch Hồ Chí Minh theo QĐ 94 của Bộ Chính trị .................. 6
3. Tài liệu văn kiện các nhân vật lịch sử, tiêu biểu của Đảng, đồng thời là cán bộ lãnh đạo
chủ chốt của Nhà nước, của các tổ chức chính trị-xã hội, bao gồm: ..................................... 8
4. Tài liệu văn kiện của một số cán bộ, đảng viên tiêu biểu khác do Trung ương quy định
tùy theo từng thời kỳ. ............................................................................................................. 8
5. Tài liệu văn kiện quan trọng của các đồng chí Bí thư, Phó bí thư cấp uỷ các cấp qua các
nhiệm kỳ. ............................................................................................................................... 8
6. Một số phông lưu trữ cá nhân hiện đang bảo quản trong kho lưu trữ trung ương Đảng
và các ủy viên Bộ chính trị, Ban bí thư trung ương ĐCSVN các khóa I - IX dự kiến lập
phông lưu trữ cá nhân............................................................................................................ 8

3
BÀN VỀ PHÔNG LƯU TRỮ CÁ NHÂN VÀ
THÀNH PHẦN PHÔNG LƯU TRỮ CÁ NHÂN BẢO QUẢN
TRONG CÁC LƯU TRỮ ĐẢNG
TS. Nguyễn Lệ Nhung1
Vấn đề Phông lưu trữ cá nhân luôn được các nhà lưu trữ quan tâm thảo
luận. Trong phạm vi một bài viết nhỏ, xin được chia sẻ một số thông tin cùng
đồng nghiệp. Bài viết gồm 3 phần:
- Vài nét về phông lưu trữ có xuất xứ cá nhân
- Một số thông tin về phông lưu trữ có xuất xứ cá nhân trên thế giới
- Một số thông tin về phông lưu trữ các nhân vật lịch sử, tiêu biểu của
Đảng đồng thời là các cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước, của các tổ
chức chính trị - xã hội
I. Vài nét về phông lưu trữ có xuất xứ cá nhân
Phông lưu trữ có xuất xứ cá nhân là phông lưu trữ các tài liệu được
hình thành trong quá trình hoạt động, trong đời sống của một cá nhân riêng
biệt, gia đình hay dòng họ. Có 3 dạng phông
- Phông cá nhân: Tài liệu hình thành trong quá trình hoạt động của
cá nhân.
- Phông gia đình: tài liệu hình thành trong quá trình hoạt động của cả
gia đình.
- Phông dòng họ: tài liệu hình thành trong quá trình tồn tại của cả gia
đình trong một số thế hệ.
Phông gia đình và phông dòng họ khác nhau ở chỗ: phông gia đình
gồm tài liệu của không quá 3 thế hệ, còn phông dòng họ bảo quản tài liệu
không ít hơn 4 thế hệ.
Người được lập phông cá nhân là các nhà hoạt động chính trị, xã hội,
các nhà khoa học, nhà văn, nhà thơ, nhà sáng chế và những người đi đầu trong
sản xuất XHCN và của những người kết quả cuộc sống và hoạt động của họ
hình thành các tài liệu quý hiếm. Mỗi một phông cá nhân là một tập hợp độc
lập những tài liệu hình thành trong cuộc đời và sự nghiệp của cá nhân đó.
Xác định giới hạn phông cá nhân trước hết cần lưu ý xác định độ dài
cuộc sống và hoạt động của cá nhân được thành lập phông. Tuy nhiên, có
những phông cá nhân có giới hạn dài hơn cuộc sống của cá nhân được thành
lập phông. Trong thành phần của phông cá nhân, trong 1 số trường hợp có cả
tài liệu được hình thành sau khi cá nhân ấy đã qua đời như: tài liệu tang lễ,
các bài báo, hồi ký về cá nhân đó, tài liệu về tổ chức lễ kỷ niệm và xuất bản
các tác phẩm của cá nhân đó. Trong thành phần phông cá nhân, ngoài những
tài liệu lưu trữ cá nhân của người được thành lập phông (tài liệu riêng tư, bản
1 Cục Lưu trữ Văn phòng trung ương Đảng

4
thảo, thư từ, v.v…) có thể có cả những tài liệu của những người thân gần gũi
của cá nhân đó (bố, mẹ, vợ hoặc chồng, anh chị em và con cái, v.v…) nếu
như những tài liệu này có ý nghĩa đối với cá nhân đó, hoặc những tài liệu này
có giá trị về mặt khoa học và các giá trị khác.
Nếu như những người thân của cá nhân được thành lập phông cũng là
những người hoạt động nổi tiếng và tài liệu của họ có với khối lượng lớn thì
tập hợp các tài liệu của các cá nhân này không gọi là phông cá nhân nữa mà là
phông gia đình.
Cần lưu ý trong thành phần phông lưu trữ cá nhân không cần các loại
tài liệu chính thức có liên quan đến hoạt động của cơ quan, nơi cá nhân đó
công tác, các tài liệu này thuộc phông lưu trữ cơ quan
Có thể dựa vào 1 số tiêu chuẩn để đánh giá tài liệu phông cá nhân:
- Ý nghĩa cá nhân trong sự phát triển của các lĩnh vực chính trị, khoa
học, văn hóa, và các lĩnh vực khác nhau của xã hội
- Vai trò của cá nhân như một thành viên hay 1 người đứng đầu 1 tổ
chức với tư cách là 1 chứng nhân lịch sử
- Ý nghĩa của giai đoạn lịch sử mà cá nhân đó đã sống và hoạt động
- Ý nghĩa của cơ quan, tổ chức mà cá nhân đó làm việc
- Quan hệ dòng họ và gia đình của cá nhân đó
Sơ bộ bước đầu có thể đề xuất hệ thống hóa tài liệu trong phông cá
nhân theo từng nhóm như sau:
1. Tài liệu về tiểu sử
2. Tài liệu về hoạt động chuyên môn
3. Tài liệu về hoạt động trong các lĩnh vực xã hội khác: đoàn thể, tổ
chức xã hội, câu lạc bộ,…
4. Tài liệu về sáng tạo nghệ thuật, các tác phẩm văn học, thơ ca, nhạc
họa, v.v… của cá nhân;
5. Thư từ trao đổi giữa cá nhân với các cơ quan và các cá nhân khác
bao gồm thư gửi đi và thư nhận lại
6. Tài liệu về tài sản: các giấy chứng nhận quyền sở hữu, hóa đơn, chứng từ
về mua bán tài sản hoặc tài liệu có liên quan đến cá nhân đó về tài sản;
7. Tài liệu tạo hình: ảnh chụp, ký họa, tranh vẽ về cá nhân
8. Các sưu tập do cá nhân sưu tầm, thu thập: tranh, ảnh, tem, tài liệu,
hiện vật, v.v…
9. Tài liệu dòng họ:
- Nhóm tài liệu về vợ (chồng)
- Nhóm tài liệu về con cái
- Nhóm tài liệu về họ hàng

5
10. Tài liệu về cá nhân được thu thập, sưu tầm sau khi cá nhân đó qua
đời: tài liệu về tang lễ, điếu văn, hồi ký, bài viết về cá nhân đó,…
II. Một số thông tin về phông lưu trữ có xuất xứ cá nhân trên thế giới
- Trên thế giới, nhiều nước đặc biệt, nhiều đảng của các nước xã hội chủ
nghĩa trước đây quan tâm đến việc nghiên cứu lý luận và thực tiễn lập phông tài
liệu có xuất xứ cá nhân. Họ xem tài liệu cá nhân có ý nghĩa trên phương diện
đảng, nhà nước, xã hội là đối tượng điều chỉnh của pháp luật. Luật lưu trữ năm
1996 của Cộng hòa dân chủ nhân dân Trung Hoa chế định: “…tài liệu lưu trữ -
nghĩa là các hồ sơ mang tính lịch sử - ở nhiều dạng khác nhau, bao gồm tài liệu
chữ viết với những ngôn ngữ khác nhau, tranh, ảnh, biểu đồ, tài liệu nghe nhìn,…
được bảo quản có giá trị về mặt nhà nước, xã hội đã và đang hình thành trực tiếp
trong hoạt động chính trị, kinh tế, khoa học, công nghệ, tôn giáo và các hoạt động
khác của các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị-xã hội và các cá nhân”. Đây
là cơ sở pháp lý để các nhà khoa học lịch sử Trung Quốc lập phông lưu trữ cá
nhân của các nhà hoạt động chính trị Đảng và nhà nước ở Trung Quốc, các nhà
hoạt động chính trị của các đảng phái khác, nhiều cá nhân tiêu biểu của các triều
đại phong kiến trước đây.
- Ngay sau khi Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười Nga thành
công, chính quyền Xô viết đã sưu tầm, mua lại tài liệu phông cá nhân Mác-
Ăng ghen (phông lưu trữ số 1) với hàng ngàn hồ sơ chia thành 5 tổng mục
lục, bảo quản tất cả di sản của chủ nghĩa Mác. Tổng cục lưu trữ và Viện
nghiên cứu toàn Liên bang về văn kiện học và lưu trữ học đã soạn thảo và ban
hành nhiều văn bản hướng dẫn nghiệp vụ về phông lưu trữ cá nhân.
Theo số liệu chưa đầy đủ, từ năm 2003 trở về trước, ngoài phông lưu
trữ các nhà hoạt động văn hóa, kinh tế, xã hội,… Đảng Cộng sản Liên Xô lập
200 phông cá nhân, Đảng Xã hội thống nhất Đức (Đông Đức) 175 phông,
Bungari 125 phông, Hunggari 142 phông và 430 sưu tập cá nhân các nhà hoạt
động chính trị,…
- Về nghiên cứu lý luận về phông lưu trữ cá nhân được nhiều nước
quan tâm và đã có nhiều hội thảo quốc tế đề cập đến, đáng chú ý nhất là hội
nghị lưu trữ đảng 10 nước xã hội chủ nghĩa tại Praha (Tiệp Khắc) bàn về
phông lưu trữ có xuất xứ cá nhân, trong đó có bàn về nội dung cụ thể như: xác
định vị trí phông cá nhân các nhà hoạt động chính trị của Đảng trong Phông
lưu trữ quốc gia; về nguồn thu thập tài liệu; chỉnh lý tài liệu phông lưu trữ cá
nhân; đánh giá giá trị tài liệu phông lưu trữ cá nhân trên 3 lĩnh vực cụ thể là
:tính chất của di sản, ý nghĩa cá nhân hình thành phông, khối lượng và giá trị
tài liệu trong phông, mối quan hệ giữa tài liệu đã bảo quản với tình trạng hoàn
chỉnh của phông.

