
B Y T
------- CNG HÒA XÃ HI CH NGHA VIT NAM
c lp – T do – Hnh phúc
--------------
S: 1052/2002/Q-BYT Hà Ni, ngày 29 tháng 03 nm 2002
QUYT NH
V VIC BAN HÀNH "THNG QUY KIM TRA NHANH CHT LNG V SINH AN TOÀN
THC PHM"
B TRNG B Y T
Cn c Ngh nh s 68/CP ngày 11/10/1993 ca Chính ph v chc nng, nhim v quyn hn và
t chc b máy B Y t.
Cn c Ngh nh s 86/CP ngày 08/12/1995 ca Chính ph v vic phân công trách nhim qunlý
nhà nưc i vi cht lưng hàng hoá.
Cn c Quyt nh s 14/1999/Q-TTg ngày 04/02/1999 ca Th tưng Chính ph v vic thành
lp Cc Qun lý cht lưng v sinh an toàn thc phm.
Theo ngh ca Chánh Vn phòng, V trưng v Khoa hc- ào to, V trưng V Pháp ch - B
Y t và Cc trưng Cc Qun lý cht lưng v sinh an toàn thc phm.
QUYT NH
iu 1: Ban hành kèm theo Quyt nh này "Thng quy kim tra nhanh cht lng v sinh an
toàn thc phm".
iu 2. Quyt nh này có hiu lc k t ngày ký ban hành.
iu 3. Các Ông, Bà: Chánh Vn phòng, Chánh Thanh tra, V trng các V: Khoa hc - ào to,
Pháp ch, Y t d phòng - B Y t; Cc trng Cc qun lý cht lng v sinh an toàn thc phm,
Giám c S Y t các tnh, thành ph trc thuc Trung ơng và Th! trng các ơn v trc thuc
B Y t chu trách nhim thi hành Quyt nh này.
KT. B TRNG B Y T
TH TRNG
Lê Vn Truyn
THNG QUY KIM TRA NHANH
CHT LNG V SINH AN TOÀN THC PHM
(Ban hành kèm theo Quyt nh s: 1052/2002/Q-BYT ngày 29/3/2003 ca B trưng B Y t)
I. PHƠNG PHÁP PHÁT HIN NHANH PHM MÀU C VÀ KHÔNG C.
1. Nguyên lý.
- Phm m"u ki#m d$n xut t than á có tính cht c hi, không c phép s% dng trong thc
phm, còn phm màu axit d$n cht than á c phép s% dng. Mi loi phm màu hin nay
c phép s% dng #u là phm màu d$n cht c!a than á có tính axit.
- Phm màu d$n xut than á có tính ki#m tan c trong n&c hay trong c'n. Dung dch phm
màu này nu cho tác dng v&i mt cht ki#m amôniac s( làm gii phóng cht màu ki#m c!a phm.
- Cht màu ki#m này là sn phm chit có màu (chromobase) s( hoà tan c trong Ether và
nhum màu Ether. Trái li sn phm chit không màu (leucobase) tuy c)ng hoà tan c trong
Ether nhng không nhum màu Ether.

- Dung dch Ether có ch*a cht ki#m nu cho tác dng v&i axit axêtíc loãng, cht màu ban "u li
chuyn sang dung dch axit và nhum màu dung dch axit này dù cht màu ki#m có gc leucobase
hay chromobase.
2. Phm vi áp dng.
- Phm màu d$n xut than á ki#m không c phép dùng và phm màu d$n xut than á axit
k+o, m*t, n&c gii khát, ru mùi, lp sn, bánh gatô, tht gà...
- Kh nng phát hin khi màu sn phm rõ rt và không phi là h,n hp phm.
3. Hoá cht - dng c.
a. Hoát cht.
- A xít axetic 5%: 100ml
- Ether etylic: 100ml
- N&c ct hay c'n 750 ki#m hoá b-ng NH40H .c (t/ l 5ml n&c ct ho.c c'n/5 git NH40H
.c).
b. Dng c.
- ng nghim có nút nha 10ml : 3 chic
- L thu/ tinh nút mài 100ml: 3 chic
- ua thu/ tinh nh0 b+t "u: 1 chic
(hay )a inox nh0 b+t "u)
4. Phưng pháp tin hành.
- Hoá cht dùng cho m,i l"n th% nghim c phân ra các ng nghim 10ml có nút v.n b-ng nha,
to thành mt b ' th% g'm 3 ng:
Cho vào ng 1: 5 ml n&c ct hay c'n 75
0
ã ki#m hoá
Cho vào ng 2: 3-5 ml Ether êtylic.
Cho vào ng 3: 3-5 ml axit axetic 5%.
- Quá trình kim tra phát hin nhanh phm màu g'm các b&c nh sau:
+. Chit xut phm màu ra kh0i thc phm b-ng cách l1c v&i n&c hay c'n 750. Nu là c'n sau khi
chit xut phi u2i c'n b&t i b-ng un nh+ hay cô cách thu/.
+. Ly 3-5 ml dung dch chit xut c em ki#m hoá b-ng NH40H .c (3-5 git).
+. Thêm 5ml Ether sau ó l1c #u. yên phân l&p, sau ó gn ph"n Ether (có màu hay không
màu) riêng ra và r%a b-ng n&c ct (nu thy c"n thit).
+. Thêm 2-3ml axit axetic loãng 5% vào dung dch ether, l1c #u, yên quan sát.
5. ánh giá.
- Dung dch axit axetic (bên d&i) có màu: Phm màu ki#m không c phép s% dng.
- Dung dch axit axetic (bên d&i) không màu: Phm màu không phi phm màu ki#m, c phép
dùng.
m bo nhanh chóng, ơn gin và thu3n li hơn ta làm nh sau:
- Chun b nhi#u b, m,i b g'm 3 ng nghim 10ml có nút v.n nha trong ó:
4ng 1 có: 5ml n&c ct hay c'n 75
0
ki#m hoá b-ng 5 git NH40H .c
4ng 2 có: 3-5 ml Ether êtylic
4ng 3 có: 3-5 ml Axit axetic 5%.
- M,i m$u ta dùng mt b nh trên và thao tác nh sau:
+. Ly 2-3 gam m$u cho vào ng 1 (d"m nh0 ra nu là m*t hay k+o r1n, nu là ru mùi phi u2i
c'n b-ng un nh+ hay cô cách thu/. 3y nút l1c k5 yên.

+. Gn n&c ng 1 vào ng 2. L1c nh+o, 3y nút, yên phân l&p.
+. Gn l&p Ether phía trên sang ng 3. L1c #u yên và quan sát.
- ánh giá:
*. Dung dch axit axetic (bên d&i) có màu: phm màu ki#m không c phép dùng.
*. Dung dch axit axetic (bên d&i) không có màu: Phm màu không phi phm màu ki#m, c
phép dùng.
6. Tài liu tham kho.
- Simple tests manual by Jan Groênnveld- IOCU - 1984
- Méthodé actuelles déxpertises - M.Anderé Kling - 1990.
II. PHƠNG PHÁT PHÁT HIN NHANH CHÌ
1. Nguyên lý.
- 6 môi trng pH=5,5-6, Kali Cromat phn *ng v&i mui Chì to thành kt t!a Chì Cromat màu
vàng PbCr04). Kt tu này tan trong dung dch Axit Nitric 2N và trong dung dch Kali Hydroxit 2N
nhngli không tan trong Axit axêtic.
- Phn *ng b1t "u xut hin t!a vàng, phát hin b-ng m1t thng, n'ng Chì l&n hơn
0,5mg/Kg sn phm (1/2.000.000). Nh v3y, thy kt t!a vàng xut hin là m bo hàm lng Chì
trong sn phm vt quá hàm lng ti a cho phép (> 0,5mg/kg) và ngc li không thy kt t!a
xut hin là m bo hàm lng Chi ti a cho phép trong sn phm. (< 0,5mg/Kg).
- Phơng pháp này K.Abrest ã chn làm phơng pháp ch nh, a la chn trong các phơng
pháp xác nh Chì và c)ng là thng quy kim nghim Chì c!a Vin V sinh dch t7 tr&c ây trong
kim nghim c cht hc.
2. Phm vi s dng.
N&c n ung, n&c gii khát không màu, dm tr1ng, ru tr1ng. Kh nng phát hin khi Chì l&n
hơn ho.c b-ng 0,5mg/kg, là khi b1t "u nhìn thy t!a vàng b-ng m1t thng.
3. Hoá cht - dng c.
a. Hoá cht.
Dung dch Kali Cromat (K2Cr04) 5%: Cân 5 gam Kali Cromat hoà tan trong n&c ct. Thêm n&c
ct nh m*c cho ! 100ml. Bo qun trong l thu/ tinh màu trung tính, nút mài. Khi s% dng rót
vào l gi0 git b-ng P.E cho tin dùng và bo qun.
b. Dng c. ng nghim hay cc thu/ tinh 20ml
4. Tin hành.
Ly 10ml sn phm l0ng cho vào ng nghim: Thêm 2 git Kali Cromat 5%. L1c #u và quan sát
b-ng m1t thng.
5. ánh giá kt qu.
+. Nu xut hin ta vàng: Hàm lng Chì trong sn phm l0ng l&n hơn gi&i hn ti a cho phép
(>0,5mg/kg).
Khi c"n thit, xác nh thêm t!a này b-ng tính cht không tan trong axit axetic 2N và tan c trong
axit Nitric 2N và Kali Hydroxit 2N.
+. Nu không xut hin ta vàng: Hàm lng Chì trong sn phm l0ng bé hơn gi&i hn ti a cho
phép (<0,5mg/kg) ho.c sn phm không có Chì.
Ghi chú: Phương pháp này ch dùng ơn thun có mt th thuc th là Kali Cromat 5%, r tin, d
kim, cách tin hành th nghim ơn gin, nhanh nhy ch cn r thuc th vào m u th r!i quan
sát s xut hin ta vàng có xy ra hay không. Phương pháp này ch có giá tr xác nh sơ b s ô
nhim Chì trong mt s loi sn phm thc phm da trên s so vi mc quy nh, qua ó làm cơ
s cho vic ki"m nghim tip theo nu cn thit.
6. Tài liu tham kho.
- Précis de Toxicologie - E.Kohn Abrest- 3e édition - 1995

- V sinh thc phm - Phm Vn S2 và Bùi Th Nh Thu3n - 1980.
- TCVN- 2665-78.
III. PHƠNG PHÁP PHÁT HIN NHANH ASEN
1. Nguyên lý.
- S% dng khí Hyro nguyên t% m&i sinh t K(m kim loi (Zn) trong môi trng axit Sunfuric
chuyn hp cht Asen thành Asenua Hydro (AsH3). Cht này AsH3) cho tác dng v&i giy ch th
tm Thu/ ngân Clorua (HgCl2, sau ó c nh trong dung dch Kali iôua (KI) 5% s( cho mt ph*c
cht có màu t vàng nht n màu nâu tu8 theo hàm lng Asen có trong m$u th%.
- So sánh màu s1c c!a vt màu c!a m$u th% trên giy ch th v&i vt màu c!a mt m$u chun có
hàm lng Asen b-ng hàm lng Asen ti a cho phép hin nay là 0,5mg/l sn phm c
tinhành song song trong nh9ng i#u kin nh nhau s( bit c hàm lng Asen c!a m$u th% so
v&i hàm lng Asen ti a cho phép.
- Ion gây nhi7u là Antimoan (Sb), Lu hu8nh (S), Pht pho (P), các cht này s( to ra SbH3, SH2,
PH3 c)ng cho vt màu vàng hơi nâu trên giy ch th Thu/ ngân Clorua (HgCl2) d7 gây nh"m l$n.
Tuy nhiên các cht nhi#u này c loi tr bi ôxy hoá b-ng Kali Permanganat (KMn04) và cht
này d c kh% b-ng n&c ôxy già (H202).
Phn *ng xy ra nh sau:
Zn + H
2
SO
4
: ZNSO
4
+ H
2
;
H
2
+ As (III) : AsH
3
+ 3H
2
O
H
2
+ As (V) : AsH
3
+ 3H
2
O
AsH
3
+ HgCl
2
: AsH
3
(HgCl)
AsH
3
(HgCl)
2
AsH
3
(HgCl)
3
+ 5/2 H
2
+ 3/2 Cl
2
(Ph*c cht màu vàng, nâu)
2. Phm vi áp dng.
- N&c dùng n ung, n&c gii khát, bia, ru, dm, n&c chm, mì chính, bánh k+o, sirô (hoà
tan trong n&c).
- Kh nng phát hin t&i 0,50mg/l.
3.Dng c - thuc th.
a. Dng c.
+. Hai ng nghim có nút v.n nha b-ng nha = 1,5cm và 1 = 7cm. Hai ng này m,i ng ng
2ml axit Sunfuric 3m .c.
+. Hai ng nghim có nút v.n b-ng nha = 1,5cm và 1 = 15 cm, g'm:
Mt ng không dùng ng m$u th% c"n kim tra. Còn ng kia ng 10ml dung dch chun có
hàm lng Asen b-ng hàm lng Asen ti a cho phép, c pha ch t mt dung dch chun gc
ghi trong mc thuc th% d&i ây.
Hai ng này c ánh du tránh nh"m l$n (ví d ch9 C cho ng chun và ch9 M cho ng
m$u).
+. Hai nút v.n nha có c mt l, th!ng = 6mm trên nh nút dùng c nh ch.t giy ch th.
b. Thuc th%.
- Dung dch chun Asen:
+. Cân chính xác 0,416gm Natri arseniat (Na2HAsO4. 7H20). nh m*c 100ml b-ng n&c ct ta có
dung dch A có 1mg Asen trong 1 ml dung dch.
+. Ly 0,50ml dung dch A này cho vào bình nh m*c 100ml b-ng n&c ct ta có dung dch B có
0,005mg Asen trong 1ml dung dch.

+. Ly 1 ml dung dch B thêm 9ml n&c ct ta s( có dung dch C có 0,0005mg Asen trong 1 ml dung
dch (tơng ơng 0,5ml/l).
+. Nh v3y, c* 10ml dung dch C có 0,005mg Asen và trong 1 lít s( có ,5gm Asen.
- Dung dch axit Sunfuric 3m .c loi PA.
ng trong 2 ng nghim nh0 1 = 7cm (ã nói trên ph"n dng c) ,i ng ng 2ml/=1,5cm
axit sunfuric 3m .c.
- Giy ch th Thu/ ngân Clorua HgCl2.
+. Ly giy lc em ty Thu/ ngân Clorua bão hoà trong n&c. Phơi khô trong ti sau ó c1t thành
tng ming tròn b-ng va v.n lòng nút v.n nha, có c l, th!ng = 6mm.
+. Bo qun trong l màu kín, thnh thong 2-3 tháng kim tra li tác dng v&i NH3 hay v&i KI 5%.
- K(m ht tinh khit không có Asen.
Ly 50 ht ã c ngâm trong 15 phút trong 100ml n&c ct có pha thêm 20 git Sunfat 'ng
(CuS04)10% sau ó r%a sch b-ng n&c ct.
- Dung dch Kali Permanganat 1/1000:
Cân 0,1gam Kali Permanganat (KMn04). nh m*c 100ml b-ng n&c ct bo qun trong l gi0 git
b-ng PE màu nâu ho.c bc giy en.
- N&c ôxi già H
2
O
2
10%
Bo qun trong l gi0 git b-ng PE.
- Dung dch Kali Iôua 5% (KI5%).
Cân 5 gam Kali iôua (KI) nh m*c 100ml b-ng n&c ct bo qun trong l màu kín.
4. Tin hành.
- Cho 10ml m$u th% (n&c n ung, n&c gii khát...) vào ng nghim ã chun b s<n.
- Cho d"n tng git và l1c #u 2ml axit sunfuric 3m .c ã c ng s<n trong ng nghim ng1n
và nh0 nói trên, làm ngui bên ngoài ng b-ng n&c lnh nu thy c"n thit.
- 'ng thi ly ng nghim ã c ng s<n 10ml dung dch chun, c)ng cho d"n d"n ít mt và
l1c #u 2ml axit sunfuric 3m .c nh ã làm trên i v&i màu c"n kim tra.
- C 2 ng nghim sau khi ã cho axit vào s( gi0 tng git mt và l1c #u dung dch Kali
permangana 1/1000 vào c hai ng cho n khi có màu h'ng nht b#n v9ng.
- Gi0 tip tc n&c ôxi già va ! làm mt màu c!a Kali Permanganat d.
- Tip ó th vào ng ng màu th% 2-3 viên k(m ( 2-3 gam) và v.n ch.n ngay nút có l, th!ng
ã c lót ming giy ch th tm HgCl2 hình tròn bên trong lòng nút.
- Ngay sau ó c)ng làm nh v3y i v&i ng nghim m$u chun. yên c 2 ng trong ti trong 30
phút, ban "u nghiêng 40-45 , i v&i m.t ph=ng ngang sau ó *ng. Làm ngui ng nu
thy c"n thit.
- Sau ó, m nút ra em 2 giy ch th ngâm 'ng thi trong dung dch KI5% (m&i pha). Sau vài
phút cht Thu/ ngân iôua (HgI
2
) màu 0 trên giy c hình thành t Thu/ ngân v&i KI s( tan ht
và vt màu trên giy c c nh và hin rõ.
- em giy ch th r%a b-ng n&c ct, ép khô trong giy lc và sau ó em so sánh vt màu c!a
m$u th% v&i vt màu c!a m$u chun.
5. ánh giá kt qu.
+. Nu màu c!a vt màu c!a m$u kim tra th$m hơn màu c!a vt màu c!a m$u chun t*c là hàm
lng Asen trong m$u kim tra l&n hơn hàm lng Asen trong m$u chun t*c là ã l&n hơn
0,5mg/l, vt quá gi&i hn cho phép hin nay.
+. Nu màu c!a vt màu c!a m$u kim tra nht hơn vt màu c!a m$u chun t*c là hàm lng
Asen trong m$u kim tra nh0 hơn hàm lng Asen trong m$u chun, ã nh0 hơn 0,5mg/l, d&i
m*c gi&i hn cho phép hin nay.

