Đ TÀI:
“M T S KINH NGHI M T CH C CÁC HO T ĐNG L NG GHÉP GIÁO
D C TÌNH C M VÀ K NĂNG XÃ H I CHO TR M U GIÁO 3-4 TU I”
1. PH N M ĐU
1.1. Lý do ch n đ tài, sáng ki n, gi i pháp ế
Tr em m m non là t ng lai c a đt n c, đt n c có giàu m nh, ươ ướ ướ
ph n vinh là nh vào th h tr . Chính vì v y ph i chăm sóc giáo d c tr ế
th t t t khi tr đang còn l a tu i m m non nói chung và tr 3-4 tu i nói
riêng. Ng i giáo viên m m non ngoài vi c h ng d n cho tr vui ch i, choườ ướ ơ
ăn, cho ng , giáo d c tr thành nh ng đa tr ngoan ngoãn, l phép thôi
ch a đ, mà nhi m v c a ng i giáo viên m m non còn ph i chú tr ngư ườ
đn vi c giáo d c tình c m và k năng s ng cho tr .ế
Ngày nay, khi xã h i phát tri n, trình đ tri th c c a tr đc nâng lên ượ
g p b i, nh ng bên c nh đó k năng c a tr d ng nh b t t lùi. ư ườ ư
Đi u này
th hi n rõ chúng ta d dàng b t g p tình tr ng tr em vô t , th , l nh c m, ư ơ
ch a có cách x lý phù h p v i nh ng tình hu ng di n ra h ng ngày nh : Th a,ư ư ư
g i, c m n, xin l i, thăm h i, giúp đ,…hay nh ng hành vi gây h i v i môi ơ
tr ng: V t rác b a bãi, hái hoa, b cành, không thích chăm sóc cây c i, con v tườ
xung quanh…Nh ng vi c làm này vô tình s làm m t d n k năng s ng tr .
Đ giáo d c k năng s ng cho tr , đi u quan tr ng là chúng ta t o môi
tr ng giáo d c cho tr . Đi v i đa tr k năng s ng là r t c n thi t n uườ ế ế
không có k năng s ng s g p r t nhi u khó khăn trong ho t đng và sinh ho t
hàng ngày. Phát tri n tình c m và k năng xã h i cho tr là ti n đ quan tr ng
cho s phát tri n toàn di n, giúp tr có kinh nghi m trong cu c s ng, bi t đi u ế
nên làm và không nên làm, giúp tr t tin, ch đng và bi t cách s lý các tình ế
hu ng trong cu c s ng, kh i g i kh năng t ph c v , tính t duy sáng t o c a ơ ư
tr .
"Phát tri n tình c m và k năng xã h i cho tr chính là m t b c chu n ư
b quan tr ng nh t, là m t n n t ng giúp hình thành nên cách s ng tích c c c a
tr . Trên th c t ch ng trình giáo d c m m non ch a có nh ng ho t đng ế ươ ư
giáo d c tình c m và k năng xã h i riêng bi t cho tr mà ch l ng ghép giáo
d c tích h p qua các ho t đng trong ngày. Nh ng bên c nh đó s giáo viên ư
ch a bi t cách t n d ng các c h i trong ngày đ l ng ghép giáo d c tình c mư ế ơ
và k năng xã h i cho tr , ch a bi t ch n n i dung giáo d c phù h p v i đ ư ế
tu i c a tr . Các gia đình th ng chú tr ng đn vi c h c ki n th c c a tr mà ườ ế ế
không chú ý đn vi c phát tri n tình c m và k năng xã h i cho tr , luôn baoế
b c, nuông chi u, làm h tr khi n tr l i, nhút nhát, thi u t tin không có ế ế
kh năng ch đn l t, không bi t chú ý l ng nghe và làm vi c theo nhóm, các ế ượ ế
k năng trong cu c s ng r t h n ch . ế
1
Do v y v i vai trò là m t giáo viên d y l p 3- 4 tu i, l a tu i mà tr th
hi n cái tôi và phát tri n v m t tâm lý r t l n c n có ng i đnh h ng và ườ ướ
giáo d c tr v tình c m- k năng s ng đ góp ph n giúp tr phát tri n m t
cách toàn di n. Chính vì v y mà tôi luôn trăn tr suy nghĩ làm th nào đ l ng ế
ghép các n i dung giáo d c tình c m và k năng xã h i cho tr trong các ho t
đng đt hi u qu cao và tôi đã quy t đnh nghiên c u, ch n đ tài: ế "M t s
kinh nghi m t ch c các ho t đng l ng ghép giáo d c tình c m và k năng xã
h i cho tr m u giáo 3-4 tu i" đ th c hi n.
1.2. Đi m m i c a đ tài, sáng ki n, gi i pháp ế
Xu t phát t vai trò quan tr ng c a vi c “Giáo d c tình c m và k năng xã
h i” đi v i tr , tôi th y vi c giáo d c tình c m và k năng xã h i cho tr trong
giai đo n hi n nay là m t vi c làm vô cùng quan tr ng và có ý nghĩa. Nh ng ư
làm th nào đ vi c t ch c các ho t đng l ng ghép giáo d c tình c m và kế
năng xã h i m t cách có hi u qu ? Đi u này qu không d dàng đi v i t t c
các giáo viên m m non.
Giao duc k năng sông phai đc đo băng s v n dung nh ng k năng đo + , ươ+ ư+ + ư
vao trong cuôc sông hăng ngay nh : T tin trong giao tiêp, ky năng giai quyêt cac + ư ư+ ,
vân đê, ky năng t phuc vu, ky năng h p tac chia s . Giao duc k năng sông ư+ + + ơ+ +
nhăm giup tre phat triên hai hoa, toan diên vê nhân cach, cung câp cho tre nh ng , , + , ư
kiên th c cân thiêt vê k năng sông đê cac em sông sao cho lanh manh va co y ư , +
nghia, biên nh ng kiên th c vê k năng sông đc cung câp thanh hanh đông cu ư ư ươ+ + +
thê trong qua trinh hoat đông th c ti n v i ban thân, v i ng i khac, v i xa hôi, , + + ư+ , ơ ươ ơ +
ng pho v i nhiêu tinh huông, hoc cach giao tiêp, ng x v i moi ng i, giai ư ơ + ư ơ + ươ ,
quyêt mâu thu n trong môi quan hê va thê hiên ban thân môt cach tich c c. + , + , + ư+
V i đ tài này tôi bi t đã thu hút đc s quan tâm nghiên c u c a r t ế ượ
nhi u b n đng nghi p trong ngành. Đc bi t đ tài tôi đang vi t nó có nh ng ế
đi m m i: Tôi dành s quan tâm và hình thành tr nh ng k năng s ng. Giáo
d c cách s ng tích c c trong xã h i hi n đi. Giáo d c cho tr nh ng k năng
mang tính cá nhân và xã h i nh m giúp tr có th chuy n ki n th c, thái đ, ế
c m nh n thành nh ng kh năng th c th , giúp tr bi t x lý hành vi c a mình ế
trong các tình hu ng khác nhau trong cu c s ng .
1.3. Ph m vi áp d ng đ tài, sáng ki n, gi i pháp ế
Đ tài "M t s kinh nghi m t ch c các ho t đng l ng ghép giáo d c
tình c m và k năng xã h i cho tr m u giáo 3-4 tu i" đc áp d ng b t kìượ
n i đâu, b t kì lúc nào và lĩnh v c nào chúng ta cũng có th áp d ng đcơ ượ m t
cách nh nhàng, tho i mái. Nh ng b n thân tôi là m t giáo viên m m non đang ư
d y l p 3-4 tu i nên tôi mu n t p trung khai thác trong ph m vi tr ng m m ườ
non. Vì th ph m vi đ tài c a tôi đang đc áp d ng cho tr 3-4 tu i tr ngế ượ ườ
m m non mà tôi đang công tác.
2. PH N N I DUNG
2
2.1. Th c tr ng c a n i dung c n nghiên c u.
Trong nh ng năm đâu tiên cua cuôc đi, đc bi t là tr m u giáo 3-4 tu i, , + ơ
em nao cung cân hinh thanh đc môt sô k năng, ky xao, tri th c kinh nghiêm ươ+ + , , ư +
v ng chăc va đây đu, cung v i môt sô thoi quen đao đc theo chuân m c cua xa ư , ơ + + ư , ư+ ,
hôi, đu cho tr co thê c x trong cuôc sông hăng ngay, giao tiêp v i moi ng i + , , ư + ơ + ươ
va đê ng i khac hiêu minh. Nh chúng ta đã bi t tre 3-4 tuôi khá hiêu đông, , ươ , ư ế , , +
bi t băt ch c, lam theo, tre ch a hiêu rõ đc hanh đông cua minh đung hay sai ế ươ , ư , ươ+ + ,
va nh thê nao. Vi thê nên tôi luôn đăt ra câu hoi cân cung câp cho tre nh ng gi ư + , , ư
va ren cho tre nh ng k năng sông nh thê nao đê đat đc hi u qua? đ tài , ư ư , + ươ+ ,
này, tôi đa ra m t s bi n pháp ren ky năng sông cho tre 3-4 tuôi, nhăm giup tre ư , , ,
phat triên toan diên, đng th i còn t v n cho ph huynh m t s bi n pháp ren , + ư
ky năng sông cho tre nh th nào là t t nh t. , ư ế
Năm h c 2017 – 2018 tôi đc Ban giám hi u phân công ph trách l p 3- ượ
4 tu i v i t ng s tr là 33 tr : 16 nam, 17 n , trong s đó đa s tr ch a qua ư
l p nhà tr .
Vào đu năm h c tôi đã ti n hành kh o sát tr l p tôi ph trách nh sau : ế ư
STT Nhóm k năng xã h i c t lõi Tr nhanh nh n, t
tin
Tr nhút nhát, ch a ư
t tin
S tr T l % S tr T l %
1
- Kĩ năng ng x phù h p
v i nh ng ng i g n gũi ườ
xung quanh.
8/33 24,2% 25/33 75,8%
2 - Kĩ năng h p tác.6/33 18,2% 27/33 81,8%
3- K năng tuân th các quy
t c xã h i. 7/33 21,2% 26/33 78,8%
4- K năng giao ti p l ch s , ế
l phép.7/33 21,2% 26/33 78,8%
5 - K năng t ph c v . 8/33 24,2% 25/33 75,8%
6- Kĩ năng ki m soát c m
xúc. 6/33 18,2% 27/33 81,8%
7- K năng nh n th c v b n
thân. 10/33 30,3% 23/33 69,7%
T th c tr ng đó, b n thân tôi suy nghĩ, trăn tr tìm và th nghi m "M t
s kinh nghi m t ch c các ho t đng l ng ghép giáo d c tình c m và k năng
xã h i cho tr m u giáo 3-4 tu i" đ giúp tr có ki n th c c b n, t o n nế ơ
t ng t t cho quá trình h c h i, phát tri n sau này c a tr .
Khi ti n hành nghiên c u đ tài này tôi đã g p không ít nh ng thu n l iế
và khó khăn nh sau :ư
3
* Thu n l i:
Ban giám hi u luôn quan tâm đu t v c s v t ch t và chuyên môn, ư ơ
b i d ng ph ng pháp, đi m i hình th c t ch c ho t đng giáo d c m m ưỡ ươ
non, t o m i đi u ki n giúp tôi th c hi n t t ch ng trình giáo d c m m non. ươ
B n thân tôi có trình đ trên chu n, công tác trong ngành cũng đã lâu năm
nên có nhi u kinh nghi m trong vi c t ch c các ho t đng d y tr . Tâm huy tế
v i ngh , nhi t tình, năng đng trong m i công vi c. Th c hi n t t ch ng ươ
trình chăm sóc, nuôi d ng, giáo d c tr c a B giáo d c và đào t o.ưỡ
Giáo viên hi u đc hoàn c nh và đi u ki n s ng c a tr gia đình đ ượ
có bi n pháp giáo d c phù h p
M t s ph huynh nhi t tình chia s v i giáo viên v tình hình c a con
nhà, th ng xuyên dành th i gian trao đi v i cô giáo đ cùng chăm sóc và giáoườ
d c các con.
Tuy nhiên cùng v i thu n l i, b n thân tôi còn g p m t s khó khăn sau.
*Khó khăn:
V phía giáo viên: tr ng, giáo viên ch y u đi sâu truy n th nh ng ườ ế
ki n th c cho tr qua các gi h c, ít chú tr ng đn vi c rèn các k năng s ngế ế
cho tr , nên h u h t ế tr ch a có nhi u v n ki n th c v k năng s ng. K ư ế
năng l ng ghép giáo d c tình c m và k năng xã h i cho tr vào các ho t đng
trong ngày c a giáo viên còn b c l nhi u h n ch . ế
V phía tr : Đa s tr ch a qua l p nhà tr và tr đc b m nuông ư ư
chi u nên tr ch a có k năng xã h i c n thi t theo đ tu i. ư ế
V phía ph huynh: M t s ph huynh ch a hi u h t đc t m quan ư ế ượ
tr ng c a vi c giáo d c k năng s ng cho tr và ch a quan tâm đn vi c d yư ế
k năng s ng cho tr .
* Nguyên nhân th c tr ng
Ch ng trình giáo d c hi n nay còn n ng v ki n th c. Bên c nh đó ápươ ế
l c v công tác chuyên môn là quá l n, cho nên giáo viên ch y u t p trung th i ế
gian, công s c đ làm t t công tác chuyên môn; ít có th i gian đ nghiên c u,
tìm hi u, s u t m tài li u v k năng s ng. ư
Nhi u gia đình ch a đ hi u tâm lý c a con em mình. ư Ch quan tâm đn ế
vi c ki m ti n, đáp ng nhu c u v t ch t cho con em mà lãng quên vi c d y ế
b o con em nh ng k năng c n thi t trong cu c s ng nh : K năng ng x , ế ư
giao ti p; k năng t b o v ...ế
Tr còn nhút nhát, ch a ch đng tham gia vào các ho t đng t p th . ư
Nh ng vi c tr có th t gi i quy t và th c hi n đc nh ng tr l i th đng, ế ượ ư
trong ch và l i vào ng i l n. ườ
Công tác ph i k t h p gi a ph huynh và cô giáo trong vi c rèn và giáo ế
d c tình c m, k năng cho tr ch a đc th ng xuyên. ư ượ ườ
2.2. Các gi i pháp
4
Trong th c tr ng đó, cũng nh nh n th c đc tình hình th c t hi n ư ượ ế
nay, tôi đã suy nghĩ tìm tòi, nghiên c u tìm ra nh ng gi i pháp nh m t ch c các
ho t đng l ng ghép giáo d c tình c m và k năng xã h i cho tr m u giáo 3-4
tu i nh sau: ư
Gi i pháp 1: L ng ghép giáo d c tình c m và kĩ năng xã h i cho tr
trong gi đón tr và tr tr ”.
Tôi luôn rèn cho tr nh ng hành vi và quy t c ng s xã h i trong gi đón
tr nh : c ch , l i nói l phép c a tr v i m i ng i, k năng t chào h i, t ư ườ
c t đ dùng cá nhân g n gàng....
Ngay t đu năm tôi đã t p cho tr ý th c t c t đ dùng g n gàng, ngăn
n p lúc vào l p cũng nh lúc ra v , tôi s ki m tra xem b n nào th c hi n ch a ư ư
đt, b n nào đã th c hi n t t cu i ngày tôi s đánh giá và nêu g ng b n th c ươ
hi n t t, đng th i cũng khích l đng viên cá nhân ch a c g ng, t đó vi c ư
c t đ dùng cá nhân đúng n i quy đnh không còn là “hành đng” mà tr thành ơ
ý th c”, tr t th c hi n không c n ph i đi nh c nh hay ki m tra.
Thông qua gi đón và tr tr : Tôi trò chuy n v i tr , cho tr xem tranh
nh các tình hu ng giáo d c k năng xã h i, qua đó t o cho tr m t s tình
hu ng giáo d c và kh c sâu tình c m và các kĩ năng xã h i cho tr .
Ví d : Khi cho tr quan sát tranh "m t c u bé đá bóng trong nhà làm v l hoa":
Tôi h i tr : Đó là hành đng đúng hay sai? V i tình hu ng trên theo con nên làm
gì đ nh n l i? Tôi tham kh o và l ng nghe ý ki n c a tr sau đó đa ra ý ki n ế ư ế
c a mình đ th o lu n cùng tr : Con có th xin l i m , h a v i m t nay
không đá bóng trong nhà n a.
Ví d : Cho tr quan sát tranh bé đc ng i khác giúp đ, tôi trò chuy n v i ượ ườ
tr :
- Con đã đc ai giúp đ bao gi ch a? Con đã giúp đ ai ch a? Khi giúp đ aiượ ư ư
làm m t vi c gì đó con có th y vui không? N u đc ng i khác giúp đ con ế ượ ườ
s làm gì?
Qua đó tôi giáo d c tr bi t nói l i cám n khi đc ng i khác giúp đ và ế ơ ượ ườ
nh c nh tr hãy đoàn k t giúp đ nhau. ế
Ví d : Đ rèn thói quen ăn u ng v sinh cho tr , tôi cho tr quan sát m t s b c
tranh có nh ng hành đng ch a đúng và trò chuy n v i tr v hành đng mà tr ư
th y trong b c tranh, qua đó giáo d c tr bi t r a tay tr c khi ăn và không ăn ế ướ
nh ng th c ăn đã r i xu ng đt. ơ
Gi i pháp 2: “L ng ghép giáo d c tình c m và k năng xã h i cho tr
trong gi ho t đng h c”
Phát tri n tình c m cho tr qua ho t đng khám phá:
Ví d : Qua ho t đng phám phá theo ch đ "B n thân" tôi giáo d c tr ý th c
v b n thân nh cho tr t gi i thi u v mình v i các b n: Tên, tu i, gi i tính, ư
nh ng đi u bé thích, không thích. Nh n bi t và th hi n c m xúc, tình c m v i ế
5