C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI T NAMỘ Ộ Ủ Ệ
Đc l p – T do – H nh phúcộ ậ ự ạ
MÔ T GI I PHÁPẢ Ả
Mã s :ố … … … …
1. Tên sáng ki n: Trò ch i v t lý -bong bóng đa năng.ế ơ ậ
2. Lĩnh v c áp d ng sáng ki n:ự ụ ế
Giáo d c, thi t k đ dùng d y h c.ụ ế ế ồ ạ ọ
3. Mô t b n ch t c a sáng ki n:ả ả ấ ủ ế
3.1. Trình tr ng gi i pháp đã bi t:ạ ả ế
V t lí h c là môn khoa h c th c nghi m nên vi c đa thí nghi m vào d y h cậ ọ ọ ự ệ ệ ư ệ ạ ọ
đ h c sinh ti p c n v i con đng nghiên c u khoa h c và hi u sâu s c các ki nể ọ ế ậ ớ ườ ứ ọ ể ắ ế
th c V t lí là h t s c c n thi t và có ý nghĩa vô cùng to l n. B i thông qua thíứ ậ ế ứ ầ ế ớ ở
nghi m, h c sinh s đc rèn luy n kĩ năng, kĩ x o, giáo d c t ng h p, hình thànhệ ọ ẽ ượ ệ ả ụ ổ ợ
t duy sáng t o và tinh th n làm vi c t p th . ư ạ ầ ệ ậ ể
Trong ch ng trình v t lí l p 10, các thí nghi m v hi n t ng chuy n đngươ ậ ớ ệ ề ệ ượ ể ộ
b ng ph n l c (đnh lu t b o toàn đng l ng), thí nghi m mô ph ng đm khôngằ ả ự ị ậ ả ộ ượ ệ ỏ ệ
khí , chuy n đng theo quán tính, căng m t ngoài, áp su t không khí, không có vàể ộ ặ ấ
sách giáo khoa ch mô t d ng ví d , hay thí nghi m v cách làm v t nhi m đi nỉ ả ạ ụ ệ ề ậ ễ ệ
trong ch ng trình v t lý 11 có nh ng d ng c thí nghi m ít . Vi c d y h c theoươ ậ ư ụ ụ ệ ệ ạ ọ
ph ng pháp truy n th ng làm cho h c sinh ch a hi u ki n th c c a h c sinh ch aươ ề ố ọ ư ể ế ứ ủ ọ ư
sâu s c và thi u b n v ng.ắ ế ề ữ
Chính vì nh ng lý do trên, v i mong mu n góp ph n vào vi c đi m i, nâng caoữ ớ ố ầ ệ ổ ớ
ch t l ng và hi u qu d y h c môn V t lí tr ng ph thông, tôi ch n đ tài:ấ ượ ệ ả ạ ọ ậ ở ườ ổ ọ ề
“Trò ch i v t lý -bong bóng đa năng”. ơ ậ
1
Gi i h n nghiên c u c a đ tài: ớ ạ ứ ủ ề N i dung c a sáng ki n t p trung h ngộ ủ ế ậ ướ
d n thi t k , ch t o d ng c giúp bi u di n đnh tính ẫ ế ế ế ạ ụ ụ ể ễ ị v các hi n t ng chuy nề ệ ượ ể
đng b ng ph n l c, thí nghi m mô ph ng đm không khí, chuy n đng theo quánộ ằ ả ự ệ ỏ ệ ể ộ
tính, căng m t ngoài, áp su t ch t khí, làm v t b nhi m đi n tíchặ ấ ấ ậ ị ễ ệ
3.2. N i dung gi i pháp đ ngh công nh n là sáng ki n:ộ ả ề ị ậ ế
a) M c đích c a gi i phápụ ủ ả h ng d n thi t k , ch t o d ng c giúp bi u di nướ ẫ ế ế ế ạ ụ ụ ể ễ
đnh tính ịv các hi n t ng chuy n đng b ng ph n l c, đm không khí, chuy nề ệ ượ ể ộ ằ ả ự ệ ể
đng theo quán tính, căng m t ngoài, v t b nhi m đi n .ộ ặ ậ ị ễ ệ
b) Tính m i c a gi i phápớ ủ ả th hi n vi c s d ng bong bóng và các v t li u đnể ệ ở ệ ử ụ ậ ệ ơ
gi n, d tìm, đ ch t o d ng c thí nghi m giúp bi u di n di n đnh tính ả ễ ể ế ạ ụ ụ ệ ể ễ ễ ị v cácề
hi n t ng chuy n đng b ng ph n l c, thí nghi m mô ph ng đm không khí,ệ ượ ể ộ ằ ả ự ệ ỏ ệ
chuy n đng theo quán tính, căng m t ngoài, áp su t ch t khí, v t b nhi m đi n tíchể ộ ặ ấ ấ ậ ị ễ ệ
c) N i dung gi i phápộ ả
Đ ểthi t k , ch t o ế ế ế ạ d ng c thí nghi m giúp bi u di n di n đnh tính ụ ụ ệ ể ễ ễ ị v các hi nề ệ
t ng chuy n đng b ng ph n l c, thí nghi m mô ph ng đm không khí , chuy nượ ể ộ ằ ả ự ệ ỏ ệ ể
đng theo quán tính, căng m t ngoài, v t b nhi m đi n tích:ộ ặ ậ ị ễ ệ
V t li u và d ng c đ thi t k , ch t o d ng c thí nghi mậ ệ ụ ụ ể ế ế ế ạ ụ ụ ệ
- Bong bóng
- Đĩa CD cũ
- Bìa gi y c ng, gi y, gi y màuấ ứ ấ ấ
- Băng keo 2 m t, băng keo trong, kimặ
- V vi t bi, chai nh a, dây chì, ng hút, dây thun ỏ ế ự ố
- Kéo, dao, th c, vi t, súng b n keo. ướ ế ắ
Thi t k , ch t o d ng c thí nghi mế ế ế ạ ụ ụ ệ
Thí nghi m xe ch y b ng ph n l c (mô ph ng đnh lu t b o đnh lu t b o toàn ệ ạ ằ ả ự ỏ ị ậ ả ị ậ ả
đng l ng)ộ ượ
2
B c 1: s d ng t m bìa c ng làm thân xe, và đo thân xe và c t 2 đo n dây chì làm 2ướ ử ụ ấ ứ ắ ạ
tr c bánh xe.ụ
B c 2: S d ng 4 n p chai nh a làm 4 bánh xeướ ử ụ ắ ự
B c 3: C t 2 ng hút ng n h n 2 dây chì và dùng băng keo dán ng hút vào thân xe.ướ ắ ố ắ ơ ố
B c ướ 4: Đt ặ2 dây chì vào 2 ng hút g n 4 n p chai vào, ch m keo đ bánh xe dínhố ắ ắ ấ ể
ch t vào tr c. Và dùng gi y màu trang trí xe.ặ ụ ấ
B c 5: C t v vi t l y 1 đo n, và dùng dây thun bu c bong bóng vào m t đu ngướ ắ ỏ ế ấ ạ ộ ộ ầ ố
cây vi t. Sau đó dùng băng keo dán ng vi t vào xe.ế ố ế
Hình 1: Xe sau khi thi t kế ế
Th i bong bóng lên, đ khí đy v phía sau xe ch y v phía tr c.ổ ể ẩ ề ạ ề ướ
Hình 2: Xe sau ch y khi cho khí trong bong bóng ph t v phía sauạ ụ ề
3
Thí nghi m mô ph ng đm không khí ệ ỏ ệ
B c 1: C t chai nh a cách mi ng chai m t đo n .ướ ắ ự ệ ộ ạ
B c 2: Dùng keo dán ch t ph n đu l n c a đo n chai v a c t vào đĩa CD cũ, dánướ ặ ầ ầ ớ ủ ạ ừ ắ
kín không đ khí thoát ra. ể
B c 3: Dùng bong bóng g n vào mi ng chai.ướ ắ ệ
.
Hình 3: Mô hình đm không khí sau khi thi t kệ ế ế
Th i bong bóng lên, đ khí đy v phía d i đĩa CD s làm đĩa CD gi m ma sátổ ể ẩ ề ướ ẽ ả
khi chuy n đng.ể ộ
Hình 4: Mô hình đm không khí ch y trên n n g chệ ạ ề ạ
4
Thí nghi m chuy n đng theo quán tính ệ ể ộ
B c 1: s d ng t m bìa c ng làm thân xe, và đo thân xe và c t 2 đo n dây chì làm 2ướ ử ụ ấ ứ ắ ạ
tr c bánh xe.ụ
B c 2: S d ng 4 n p chai nh a làm 4 bánh xeướ ử ụ ắ ự
B c 3: C t 2 ng hút ng n h n 2 dây chì và dùng băng keo dán ng hút vào thân xe.ướ ắ ố ắ ơ ố
B c ướ 4: Đt ặ2 dây chì vào 2 ng hút g n 4 n p chai vào, ch m keo đ bánh xe dínhố ắ ắ ấ ể
ch t vào tr c. Và dùng gi y màu trang trí xe.ặ ụ ấ
B c 5: Dùng m t chai nh a g n đo n dây chì làm giá đ, và treo m t bong bóng vàoướ ộ ự ắ ạ ỡ ộ
giá đ. ỡ
Hình 5: Xe sau khi thi t k và bu c bong bóng trên giáế ế ộ
Xe đang đng yên, cho xe ch y v phía tr c, theo quán tính bóng b đy v phíaứ ạ ề ướ ị ẩ ề
sau.
Hình 6: Xe ch y b t ng ch y v phía tr c và bong bóng b đy v phía sauạ ấ ờ ạ ề ướ ị ẩ ề
Thí nghi m v hi n t ng căng m t ngoài ệ ề ệ ượ ặ
B c 1: Th i bong bóng căng lên, dùng dây thung bu c mi ng bong bóng l i.ướ ổ ộ ệ ạ
5