I. THÔNG TIN CHUNG
1. Tên sáng ki nế
M t s bi n pháp nâng cao ch t l ng giáo d c kĩ năng s ng cho h cộ ố ệ ấ ượ ụ ố ọ
sinh l p 5ớ
2. Đng tác giồ ả
2.1. H và tên: Ngô M nh Hùng,ọ ạ
Năm sinh: 12/12/1979,
N i th ng trú: Khu 5B th tr n Than Uyên, Than Uyên, Lai Châu,ơ ườ ị ấ
Trình đ chuyên mônộ: Đi h c Ti u h c,ạ ọ ể ọ
Ch c v công tác: Phó Hi u tr ng,ứ ụ ệ ưở
N i làm vi cơ ệ : Tr ng Ti u h c xã M ng Mít,ườ ể ọ ườ
Đi n tho i: 01658059012,ệ ạ
T l đóng góp t o ra sáng ki n 40%.ỷ ệ ạ ế
2.2. H và tên: Vàng Th Huy n,ọ ị ế
Năm sinh: 25/09/1989,
N i th ng trú: B n Cang M ng, xã M ng Cang, Than Uyên, Lai Châu,ơ ườ ả ườ ườ
Trình đ chuyên mônộ: Cao đng S ph m,ẳ ư ạ
Ch c v công tác: T ng ph trách Đi,ứ ụ ổ ụ ộ
N i làm vi cơ ệ : Tr ng Ti u h c xã M ng Mít,ườ ể ọ ườ
Đi n tho i: 0989132744,ệ ạ
T l đóng góp t o ra sáng ki n 30%. ỷ ệ ạ ế
2.3. H và tên: Đ Th Tâm,ọ ỗ ị
Năm sinh: 10/02/1990,
N i th ng trú: ơ ườ B n Cang M ng, xã M ng Cang, Than Uyên, Laiả ườ ườ
Châu,
Trình đ chuyên mônộ: Cao đng S ph m,ẳ ư ạ
Ch c v công tác: giáo viên,ứ ụ
N i làm vi cơ ệ : Tr ng Ti u h c xã M ng Mít,ườ ể ọ ườ
1
Đi n tho i: 0972985478,ệ ạ
T l đóng góp t o ra sáng ki n 30%.ỷ ệ ạ ế
3. Lĩnh v c áp d ng sáng ki n ự ụ ế
Kĩ năng s ng.ố
4. Th i gian áp d ng sáng ki nờ ụ ế
T ngày 04 tháng 9 năm 2017 đn ngày 20 tháng 03 năm 2018ừ ế
5. Đn v áp d ng sáng ki nơ ị ụ ế
Tên đn v :ơ ị Tr ng Ti u h c xã M ng Mít,ườ ể ọ ườ
Đa ch : xã M ng Mít, huy n Than Uyên, t nh Lai Châu.ị ỉ ườ ệ ỉ
Đi n tho i: ệ ạ
II. N I DUNG SÁNG KI NỘ Ế
1. S c n thi t, m c đích c a vi c th c hi n sáng ki nự ầ ế ụ ủ ệ ự ệ ế
1.1. S c n thi tự ầ ế c a vi c th c hi n sáng ki nủ ệ ự ệ ế
Công tác giáo d c h c sinh t i tr ng Ti u h c xã M ng Mít trongụ ọ ạ ườ ể ọ ườ
nh ng năm g n đây đã th c hi n đúng ch tr ng c a ngành Giáo d c – Đàoữ ầ ự ệ ủ ươ ủ ụ
t o là d y h c sát đi t ng h c sinh theo vùng mi n, nâng cao ch t l ngạ ạ ọ ố ượ ọ ề ấ ượ
giáo d c b n v ng. Nhà tr ng đã đt đc nh ng thành công v ch t l ngụ ề ữ ườ ạ ượ ữ ề ấ ượ
giáo d c các môn h c. Song đi v i n i dung giáo d c kĩ năng s ng cho h cụ ọ ố ớ ộ ụ ố ọ
sinh l p 5 ch a đt đc hi u qu cao. Vi c áp d ng d y h c n i dung này ớ ư ạ ượ ệ ả ệ ụ ạ ọ ộ ở
các l p còn mang tính hình th c, ch a phong phú v n i dung và ph ng phápớ ứ ư ề ộ ươ
th c hi n. Ch a th t phù h p v i l a tu i h c sinh l p 5 vùng dân t c. T đóự ệ ư ậ ợ ớ ứ ổ ọ ớ ộ ừ
d n đn h c sinh ch a có các kĩ năng s ng c n thi t trong trong h c t p, laoẫ ế ọ ư ố ầ ế ọ ậ
đng, vui ch i, đc bi t là ch a đm b o s c kh e cho b n thân, ch a bi tộ ơ ặ ệ ư ả ả ứ ỏ ả ư ế
x lý nh ng tình hu ng kh n c p. Trong quá trình giao ti p, các em còn r t rè,ử ữ ố ẩ ấ ế ụ
ng i giao ti p ho c ng x ch a chu n m c. Đng th i tr c s bùng n vạ ế ặ ứ ử ư ẩ ự ồ ờ ướ ự ổ ề
thông tin m ng đã ph n nào tác đng đn nh n th c l ch l c c a h c sinh.ạ ầ ộ ế ậ ứ ệ ạ ủ ọ
Làm cho các em có nh ng ng x và hành đng ch a đc chu n m c. ữ ứ ử ộ ư ượ ẩ ự
V i h c sinh l p 5 là l a tu i d y thì, sinh s ng vùng còn khó khăn,ớ ọ ớ ứ ổ ậ ố ở
2
các em c n ph i bi t nh ng kĩ năng s ng c n thi t đ ph c v h c t p, chămầ ả ế ữ ố ầ ế ể ụ ụ ọ ậ
sóc s c kh e, b o v b n thân và bi t giao ti p ng x phù h p v i m iứ ỏ ả ệ ả ế ế ứ ử ợ ớ ọ
ng i. ườ
Vì v y, vi c giáo d c kĩ năng s ng cho h c sinh l p 5 nhà tr ng làậ ệ ụ ố ọ ớ ở ườ
h t s c c n thi t. C n ph i th c hi n đng b , phong phú v n i dung, hìnhế ứ ầ ế ầ ả ự ệ ồ ộ ề ộ
th c và ph ng pháp. Phù h p v i đc đi m l a tu i và đi u ki n c a đaứ ươ ợ ớ ặ ể ứ ổ ề ệ ủ ị
ph ng.ươ
1.2. M c đích c a vi c th c hi n sáng ki nụ ủ ệ ự ệ ế
Đi v i h c sinh l p 5 tr ng Ti u h c xã M ng Mít, huy n Thanố ớ ọ ớ ườ ể ọ ườ ệ
Uyên, giáo d c kĩ năng s ng ụ ố đ ểgiúp cho các em bi tế t gi i quy t đc m tự ả ế ượ ộ
s v n đ thi t th c trong cu c s ng h ng ngày nh : t chăm sóc s c kh eố ấ ề ế ự ộ ố ằ ư ự ứ ỏ
cho b n thânả, bi t t phòng v , phòng tránh b xâm h i thân th , bi t v cácế ự ệ ị ạ ể ế ề
t n n xã h iệ ạ ộ đ phòng tránh, có tình c m chân thành, có các hành đng giúpể ả ộ
đ ng i khác, hỡ ườ ình thành nh ng hành vi, thói quen lành m nhữ ạ và tích c cự
đng th iồ ờ lo i b nh ng hành vi, thói quen tiêu c c.ạ ỏ ữ ự .. Qua đó, giúp cho các em
ch đng, t tin không ph thu c hoàn toàn vào ng i l n mà v n có th tủ ộ ự ụ ộ ườ ớ ẫ ể ự
b o v mìnhả ệ , t đa ra các quy t đnh mang tính chu n m c đc th y cô,ự ư ế ị ẩ ự ượ ầ
gia đình và xã h i công nh nộ ậ .
V i ý nghĩa và t m quan tr ng c a vi c giáo d c kĩ năng cho h c sinhớ ầ ọ ủ ệ ụ ọ
l p 5 là h t s c c n thi tớ ế ứ ầ ế , chúng tôi đã quy t đnh ế ị chọn sáng ki n “ếM t sộ ố
bi n pháp nâng cao ch t l ng giáo d c kĩ năng s ng cho h c sinh l p 5” đệ ấ ượ ụ ố ọ ớ ể
đa vào th c hi n trong năm h c 2017 – 2018 t i nhà tr ng nh m tư ự ệ ọ ạ ườ ằ rang bị
cho h c sinh ọl p 5 ớnh ng ki n th c, giá tr , thái đữ ế ứ ị ộ và kĩ năng phù h p. T oợ ạ
c h i thu n l i đ các em th c hi n t t quy n, b n ph n c a mình và phátơ ộ ậ ợ ể ự ệ ố ề ổ ậ ủ
tri n toàn di n v th ch t, trí tu , tinh th n và đo đc.ể ệ ề ể ấ ệ ầ ạ ứ
2. Ph m vi tri n khai th c hi nạ ể ự ệ
Giáo viên và h c sinh l p 5, tr ng Ti u h c xã M ng Mít, năm h cọ ớ ườ ể ọ ườ ọ
2017 - 2018.
3
3. Mô t sáng ki nả ế
3.1. Mô t gi i pháp tr c khi t o ra sáng ki nả ả ướ ạ ế
3.1.1. Hi n tr ng c a n i dung, ph ng pháp, hình th c giáo d c kĩệ ạ ủ ộ ươ ứ ụ
năng s ng cho h c sinh l p 5 t i tr ng Ti u h c xã M ng Mít.ố ọ ớ ạ ườ ể ọ ườ
N i dung giáo d c kĩ năng s ng không ph i là m t môn h c chính đcộ ụ ố ả ộ ọ ượ
quy đnh b i các ti t h c riêng bi t nh môn Toán, Ti ng Vi t hay nh cácị ở ế ọ ệ ư ế ệ ư
môn khác mà ch là n i dung giáo d c kĩ năng tích h p vào m t s môn h cỉ ộ ụ ợ ộ ố ọ
trong ch ng trình, m t s ho t đng giáo d c c a nhà tr ng.ươ ộ ố ạ ộ ụ ủ ườ
Trong nh ng năm qua, n i dung giáo d c kĩ năng s ng cho h c sinh l pữ ộ ụ ố ọ ớ
5 c a nhà tr ng đã đc th c hi n thông qua giáo d c l ng ghép vào cácủ ườ ượ ự ệ ụ ồ
môn h c nh Ti ng Vi t 5, Khoa h c 5, Đo đc 5, d y h c l ng ghép vàoọ ư ế ệ ọ ạ ứ ạ ọ ồ
các ti t Ho t đng đu tu n, Ho t đng cu i tu n, Ho t đng ngoài gi lênế ạ ộ ầ ầ ạ ộ ố ầ ạ ộ ờ
l p. ớSong ph ng pháp, hình th c t ch c còn đn đi u, ch a phong phúươ ứ ổ ứ ơ ệ ư . Về
hình th c, ch y u l ng ghép n i dung vào môn h c.ứ ủ ế ồ ộ ọ Giáo viên gi ng d y sả ạ ử
d ng ph ng pháp v n đáp tr c ti p h c sinh đ h c sinh phân bi t đcụ ươ ấ ự ế ọ ể ọ ệ ượ
nh ng hành vi đúng và ch a đúng, nh ng vi c làm c n thi t, nh ng chú ýữ ư ữ ệ ầ ế ữ
quan tr ng... ch ch a có các ph ng pháp đi m i nh tr i nghi m, gi iọ ứ ư ươ ổ ớ ư ả ệ ả
quy t tình hu ng th c t trong h c t p và trong đi s ng.ế ố ự ế ọ ậ ờ ố
Các gi i pháp chính mà giáo viên đã áp d ng khi giáo d c kĩ năng s ngả ụ ụ ố
cho h c sinh l p 5 đó là:ọ ớ
Gi i pháp 1: T ch c giáo d c l ng ghép vào m t s môn h cả ổ ứ ụ ồ ộ ố ọ
Các môn h c đc giáo viên d y l ng ghép n i dung kĩ năng s ng choọ ượ ạ ồ ộ ố
h c sinh l p 5 đó là Ti ng Vi t, Khoa h c, Đo đc. ọ ớ ế ệ ọ ạ ứ
+ Đi v i môn Ti ng Vi t, n i dung kĩ năng s ng đc giáo viên d yố ớ ế ệ ộ ố ượ ạ
l ng ghép trong các phân môn T p đc, T p làm văn và K chuy n. Đó là cácồ ậ ọ ậ ể ệ
kĩ năng: t nh n th c; giao ti p, ng x phù h p; ki m soát c m xúc; raự ậ ứ ế ứ ử ợ ể ả
quy t đnh; thu th p x lý thông tin; t duy sáng t o; h p tác; thuy t trình;ế ị ậ ử ư ạ ợ ế
tranh lu n; kĩ năng ng phó, x lý tình hu ng.ậ ứ ử ố
4
V hình th c, ph ng pháp, đc giáo viên th hi n b ng câu h i tíchề ứ ươ ượ ể ệ ằ ỏ
h p vào các ph n nh luy n đc, tìm hi u bài, liên h th c t (ví d phânợ ầ ư ệ ọ ể ệ ự ế ụ ở
môn T p đc, K chuy n); tìm ý đ vi t văn (ví d phân môn T p làmậ ọ ể ệ ể ế ụ ở ậ
văn); m r ng v n t (ví d phân môn Luy n t và câu).ở ộ ố ừ ụ ở ệ ừ
K t qu thu đc là h c sinh bi t thêm đc v n ki n th c, kĩ năngế ả ượ ọ ế ượ ố ế ứ
ph c v cho h c t p và giao ti p, ng x trong đi s ng. Song các em cũngụ ụ ọ ậ ế ứ ử ờ ố
nhanh quên vì tính th c hành còn ít. ự
+ Đi v i môn Khoa h c, n i dung kĩ năng s ng đc giáo viên d yố ớ ọ ộ ố ượ ạ
l ng ghép trong các bài h c c th đc th ng nh t chung. M t s kĩ năngồ ọ ụ ể ượ ố ấ ộ ố
chính đó là: kĩ năng quan sát, nh n xét; kĩ năng phân tích, phán đoán; kĩ năngậ
phòng tránh tai n n; kĩ năng s c u; kĩ năng phòng tránh xâm h i; kĩ năngạ ơ ứ ạ
thuy t trình, tranh lu n... Các kĩ năng này v a mang đc đi m th c hành th cế ậ ừ ặ ể ự ự
hi n các hành vi chu n m c, đúng quy đnh v a mang đc đi m v xã h iệ ẩ ự ị ừ ặ ể ề ộ
như giao tiếp, ng x ,ứ ử hòa nh p cu c s ngậ ộ ố .
V hình th c, ph ng pháp, đc giáo viên l ng ghép vào các câu h iề ứ ươ ượ ồ ỏ
ho c ho t đng th c hành chi m lĩnh ki n th c.ặ ạ ộ ự ế ế ứ
+ Đi v i môn Đo đc, n i dung c n giáo d c ch y u là các kĩ năngố ớ ạ ứ ộ ầ ụ ủ ế
xã h i, giao ti p hòa nh p. Các n i dung đó đc giáo viên rèn cho h c sinhộ ế ậ ộ ượ ọ
qua m t s bài h c đc th ng nh t đó là ộ ố ọ ượ ố ấ kĩ năng t nh n th c, kĩ năng đmự ậ ứ ả
nh n trách nhi m, kĩ năng làm vi c làm đúng, kĩ năng phê phán, kĩ năng đtậ ệ ệ ặ
m c tiêu v t khó, kĩ năng ụ ượ ra quy t đnh, ế ị kĩ năng giúp đ,ỡ h p tác, ợkĩ năng
phân tích, kĩ năng thuy t trình, tranh lu n.ế ậ
V hình th c, ph ng pháp ho t đng, đc giáo viên tích h p d iề ứ ươ ạ ộ ượ ợ ướ
d ng câu h i tìm hi u n i dung bài, câu h i liên h th c t và x lý tìnhạ ỏ ể ộ ỏ ệ ự ế ử
hu ng.ố
K t qu thu đc là h c sinh bi t đc nhi u kĩ năng mang tính ngế ả ượ ọ ế ượ ề ứ
x , giao ti p xã h i và đt đc chu n m c c n thi t đi v i l a tu i l p 5.ử ế ộ ạ ượ ẩ ự ầ ế ố ớ ứ ổ ớ
Gi i pháp 2: ảGiáo d c l ng ghép vào các ti t Ho t đng t p th ụ ồ ế ạ ộ ậ ể
5