B NI THNG
********
CNG HOÀ XÃ HI CH NGHA VIT NAM
c lp - T do - Hnh phúc
********
S: 17-NT Hà Ni, ngày 03 tháng 10 nm 1983
THÔNG T
CA B NI THNG S 17-NT NGÀY 3-10-1983 HNG DN VIC XÂY
DNG VÀ TNG CNG THNG NGHIP XÃ HI CH NGHA TRÊN A
BÀN HUYN, TH XÃ, THÀNH PH TRC THUC TNH
Thi hành các ngh quyt ca Hi ng B trng s 188-HBT ngày 23-11-1982 v
tng cng thơng nghip xã hi ch ngha và qun lý th trng, s 50-HBT ngày
17-5-1983 v tip t c !y m"nh công tác xây d#ng huyn và tng cng c$p huyn và
s 56-HBT ngày 7-6-1983 v nh%ng nhim v c$p bách trong phân c$p qun lý kinh
t, B Ni thơng h&ng d'n v ni dung xây d#ng và tng cng thơng nghip xã
hi ch ngha trên a bàn huyn, th xã và thành ph tr#c thuc t(nh (sau ây g)i t*t
là huyn) nh sau.
I. VAI TRÒ VÀ NHIM V CA THNG NGHIP XÃ HI CH NGHA
TRÊN A BÀN HUYN
Thơng nghip xã hi ch ngha trên a bàn huyn có vai trò r$t quan tr)ng, nó th#c
hin mi liên h kinh t gi%a thơng nghip v&i nông nghip, gi%a sn xu$t v&i tiêu
dùng, gi%a kinh t toàn dân v&i kinh t t+p th,, gi%a th trng toàn quc v&i th
trng a phơng, th#c hin mi liên h ch-t ch. gi%a khâu bán buôn v&i khâu bán
l/, thit l+p mi quan h mua bán tr#c tip gi%a Nhà n&c v&i ngi tiêu dùng, th#c
hin vic mua bán thông qua h0p ng kinh t hai chiu, nh1m ph c v và thúc !y
sn xu$t phát tri,n, ph c v tt i sng nhân dân, ng thi làm ngha v tt v&i Nhà
n&c, óng góp ngày càng nhiu cho nhu c2u chung ca c n&c.
V phân c$p gi%a các ngày kinh t, trong ngh quyt s 188-HBT ngày 23-11-1982,
Hi ng B trng ã xác nh là: "t+p trung ch3c nng t4 ch3c và qun lý lu thông
hàng hoá vào các B có ch3c nng lu thông, còn các b có ch3c nng sn xu$t thì
t+p trung vào nhim v t4 ch3c và qun lý sn xu$t; không áp d ng nguyên t*c khép
kín t5 khâu sn xu$t n khâu lu thông".
"Gi%a các t4 ch3c lu thông v&i nhau thì vic phân công m-t hàng và a bàn kinh
doanh phi xu$t phát t5 hiu qu kinh t. gim m3c th$p nh$t s 2u mi giao dch
mua bán v&i cơ s sn xu$t, ht s3c tránh tình tr"ng nhiu t4 ch3c ca Nhà n&c cùng
mua bán mt m-t hàng cơ s sn xu$t. T+n d ng kh nng s6 d ng phơng th3c làm
"i lý cho nhau trong vic mua bán".
"Các t4 ch3c kinh t, vn hoá, xã hi... không có ch3c nng kinh doanh thơng
nghip thì không 0c kinh doanh".
Xu$t phát t5 v trí ca thơng nghip trên a bàn huyn và cn c3 vào quy nh trên
ây ca Hi ng B trng, B xác nh nhim v ca thơng nghip xã hi ch
ngha trên a bàn huyn nh sau:
1. V m-t qun lý hành chính thơng nghip, phòng thơng nghip huyn giúp U7
ban nhân dân huyn và thay m-t S thơng nghip th#c hành ch3 nng qun lý Nhà
n&c v thơng nghip và thng nh$t qun lý th trng huyn:
- Bo m tr+t t# xã hi ch ngha trong ho"t ng ca các t4 ch3c thơng nghip xã
hi trên a bàn huyn;
- Tng cng ki,m kê, ki,m soát và !y m"nh ci t"o xã hi ch ngha i v&i thơng
nghip t doanh huyn;
- T4 ch3c và qun lý tt các ch0 trên a bàn huyn.
Làm cho lu thông hàng hoá không ng5ng 0c m rng mt cách có t4 ch3c và các
ho"t ng trên th trng 0c tin hành theo úng pháp ch Nhà n&c, ph c v *c
l#c cho sn xu$t và i sng nhân dân.
2. V m-t kinh doanh: Các t4 ch3c thơng nghip xã hi ch ngha có nhim v và có
quan h v&i các ngành có liên quan nh sau:
a) Thu mua nông sn, th#c ph!m:
Thơng nghip quc doanh và h0p tác xã mua bán có nhim v thu mua các lo"i nông
sn, th#c ph!m (bao gm thu7 sn) trên a bàn huyn do các t4 ch3c kinh t t+p th,,
cá th, và các gia ình xã viên sn xu$t ra (tr5 lơng th#c, d0c liu, -c sn xu$t
kh!u và nh%ng nông sn là nguyên liu ca công nghip ch bin 0c Nhà n&c giao
cho nhà máy mua tr#c tip các vùng sn xu$t t+p trung); làm "i lý thu mua cho các
ngành khác ch( có ch( tiêu k ho"ch Nhà n&c cho thu mua trên a bàn ca mình.
Các lo"i nông sn, th#c ph!m v5a là hàng tiêu dùng trong n&c, v5a là hàng xu$t
kh!u, v5a là nguyơn liu ch bin cng nghip mà tr&c ôy nhiu ngành cùng mua
thì U7 ban nhôn dôn t(nh, thành ph tr#c thuc trung ơng giao cho công ty thơng
nghip huyn thng nh$t thu mua (ho-c "i lý thu mua) ri phân phi sn ph!m cho
các ngành theo ch( tiêu k ho"ch Nhà n&c.
b) Thu mua và gia công hàng công nghip tiêu dùng:
Các t4 ch3c kinh doanh thuc ngành ni thơng huyn thu mua và gia công nh%ng
m-t hàng ca ti,u th công nghip và th công nghip sn xu$t trên a bàn ca mình,
tr5 nh%ng m-t hàng do các công ty trung ơng và công ty t(nh tr#c tip gia công, thu
mua.
c) V bán l/ và ho"t ng dch v :
Tr5 các ngành lơng th#c bán lơng th#c, y t bán thuc ch%a bnh, vn hoá bán
sách, bu in bán tem th và báo còn l"i do ngành ni thơng chu trách nhim bán
l/ các v+t ph!m tiêu dùng cho i sng, kinh doanh n ung công cng và dch v ,
cung 3ng mt s t liu sn xu$t thông thng (nh xe ci tin, cuc, x/ng, d ng c
 ngh...), "i lý bán l/ các m-t hàng cho các ngành khác theo h0p ng kinh t v&i
các ngành $y.
Các ngành sn xu$t, v+t t, các oàn th, qu2n chúng và các ngành khác không có
ch3c nng lu thông hàng hoá thì nh$t thit không 0c t4 ch3c bán l/ hàng hoá.
II. MC HÌNH T CHC THNG NGHIP TRÊN A BÀN HUYN
, m bo các nhim v trên và t5 th#c ti8n nh%ng huyn i,m và nhiu nh%ng
a phơng ã th#c hin vic xây d#ng t4 ch3c thơng nghip trên a bàn huyn
trong 5 nm qua, B quy nh mô hình t4 ch3c trên a bàn huyn nh sau.
A. THNG NGHIP QUC DOANH
1. T4 ch3c:
9 m:i huyn trên c n&c và nh%ng th xã (không phi là t(nh l;) u t4 ch3c mt
công ty thơng nghip t4ng h0p, v5a thu mua nông sn, th#c ph!m, v5a bán l/ hàng
tiêu dùng, kinh doanh n ung công cng và dch v .
9 các huyn ngo"i thành 0c quy ho"ch là vành ai th#c ph!m có nhim v cung
3ng thng xuyên các m-t hàng th#c ph!m tơi sng, rau qu cho ni thành thì các
công ty th#c ph!m, rau qu thành ph -t các tr"m tr#c tip thu mua ngay t"i huyn
ó.
9 các th xã là t(nh l; và thành ph tr#c thuc t(nh, nơi có các công ty ca t(nh óng
thì b trí nh sau:
- Nơi có s dân t5 15000 ngi tr lên 0c l+p mt công ty bán l/ công ngh ph!m.
Công ty này chu s# lãnh "o hai chiu ca S thơng nghip và U7 ban nhân dân th
xã, thành ph.
- Nơi có s dân d&i 15000 ngi nhng ã t4 ch3c công ty và trên th#c t ang ho"t
ng thì t"m thi gi% nguyên. Công ty này c<ng chu s# lãnh "o hai chiu ca s
thơng nghip và U7 ban nhân dân th xã, thành ph.
- Còn các nơi khác, vic kinh doanh mua bán và cung c$p cho cán b, công nhân viên
ây do các công ty t(nh tr#c tip ph trách , h0p lý hoá v t4 ch3c (v5a bán l/ t"i
th xã, thành ph), h0p lý hoá v m"ng l&i, tit kim lao ng và cơ s v+t ch$t k=
thu+t ca ngành. U7 ban nhân dân th xã, thành ph tr#c thuc t(nh ch( "o công ty
t(nh v m-t th#c hin ch( tiêu k ho"ch và phơng th3c bán ra thuc qu= hàng hoá ca
a phơng mình. Trng h0p nh%ng th xã, thành ph tr#c thuc t(nh có công ty
bán l/ công ngh ph!m th xã, thành ph thì công ty công ngh ph!m ch yu làm
nhim v bán buôn, nhng có th, m c6a hàng bán l/ , bán hàng tn kho, hàng kém
ph!m ch$t, hàng bán th6 và nh%ng hàng hoá quá ít không  phân phi cho m"ng l&i
bán l/ ca công ty th xã, thành ph.
9 các công trng l&n, xây d#ng thi gian trên 5 nm, có s công nhân và ngi n
theo trên 20000 ngi thì có th, thành l+p mt công ty tr#c thuc S thơng nghip
chuyên ph c v công trình là mt t4 ch3c thơng nghip quc doanh, có tch pháp
nhân, th#c hin ch  h"ch toán kinh t c l+p, 0c m tài khon t"i ngân hàng
Nhà n&c và 0c s6 d ng con d$u riêng theo m'u Nhà n&c quy nh.
2. Nhim v và quyn h"n:
a) Công ty có nhim v :
- Th#c hin vic thu mua (và "i lý thu mua) bán buôn, bán l/, cung c$p và kinh
doanh n ung, dch v trong ph"m vi huyn, th xã, thành ph tr#c thuc t(nh nh ã
ghi ph2n I trong thông t này;
- Cung 3ng hàng công nghip tiêu dùng cho h0p tác xã mua bán xã thu mua bán "i lý
bán l/ và u7 thác cho h0p tác xã mua bán xã thu mua hàng nông sn, th#c ph!m.
- D# tr% hàng hoá theo nh m3c mt s m-t hàng ch yu v công ngh ph!m, nông
sn, th#c ph!m, v+t liu xây d#ng và ch$t t;
- Ch$p hành nghiêm ch(nh m)i ch trơng, chính sách, ch , th, l v kinh doanh
mua bán, cung c$p và qun lý kinh t, bo m kinh doanh có hiu qu kinh t và np
tích lu= cho Nhà n&c theo quy nh;
- Trong ph"m vi nhim v và quyn h"n ca mình, th#c hin các bin pháp nh1m ci
t"o xã hi ch ngha i v&i thơng nghip t doanh và qun lý th trng trên a
bàn huyn;
- Qun lý tài sn, tin vn và cán b, công nhân viên ca công ty theo chính sách và
ch  qun lý hin hành ca Nhà n&c.
b) Công ty có 2y  quyn h"n ca mt ơn v kinh doanh th#c hin ch  h"ch
toán kinh t c l+p nh ký h0p ng kinh t, 0c Nhà n&c c$p vn và vay vn
ngân hàng, 0c tuy,n d ng lao ng, các hình th3c tr lơng và ch  tr thng,
0c trích l+p 3 qu= theo ch  và t t ng nh%ng ơn v, cá nhân vi ph"m h0p ng,
xâm ph"m tài sn xã hi ch ngha thuc ph"m vi công ty qun lý...
3. T4 ch3c b máy ca công ty:
Giám c là ngi ch( huy cao nh$t ca công ty và trách nhim iu hành m)i ho"t
ng ca công ty theo ch  th trng. Giúp vic giám c có t5 1 n 3 phó giám
c.
Cơ c$u b máy ca công ty gm có:
a) Các phòng ch3c nng giúp vic giám c có phòng k ho"ch - thng kê, phòng
nghip v kinh doanh(bao gm công tác giá c và kho v+n), phòng k toán - tài v ,
phòng t4 ch3c - hành chính.
b) M"ng l&i kinh doanh th tr$n, huyn có c6a hàng t4ng h0p công ngh ph!m;
mt s c6a hàng chuyên doanh nh v+t liu xây d#ng và ch$t t, th#c ph!m, n
ung, dch v , các kho hàng, tr"m gia công, thu mua, xng sn xu$t ch bin... Tu>
theo doanh s mà t4 ch3c c6a hàng ho-c qu2y hàng cung c$p riêng.
9 các khu v#c, các c m kinh t - k= thu+t trong huyn có c6a hàng t4ng h0p v5a bán
l/ hàng tiêu dùng và kinh doanh n ung, dch v . i v&i nh%ng khu v#c có nhu c2u
n ung và dch v nhiu thì có th, có c6a hàng n ung, dch v riêng.
Vic cung 3ng hàng hoá cho h0p tác xã mua bán xã tu> theo iu kin a lý và giao
thông v+n ti, công ty tr#c tip giao hàng khu v#c m nhim.
Vic b trí m"ng l&i thơng nghip trên a bàn huyn phi kt h0p mt cách hài
hoà v&i m"ng l&i ca các ngành khác nh lơng th#c, v+t t, d0c ph!m, sách báo...
bo m hình thành trên a bàn huyn m"ng l&i thơng nghip xã hi h0p lý nh1m
ph c v thu+n tin cho sn xu$t, i sng và qun lý th trng.
4. Mi quan h ca công ty thơng nghip v&i cơ quan có liên quan:
a) V&i S thơng nghip và U7 ban nhân dân huyn, th xã và thành ph tr#c thuc
t(nh:
Công ty thơng nghip huyn chu s# lãnh "o hai chiu ca S thơng nghip và U7
ban nhân dân huyn, th xã và thành ph. Ni dung qun lý c th, ca S và U7 ban
nhân dân theo nh quy nh ph2n III trong thông t này v phân c$p qun lý thơng
nghip cho huyn.
b) V&i các công ty t(nh:
Là nh%ng ơn v h"ch toán kinh t c l+p, có t cách pháp nhân và do S thơng
nghip qun lý, nên quan h gi%a công ty thơng nghip huyn v&i công ty t(nh là
quan h bình ?ng, hip tác v&i nhau, ng thi có quan h tu> thuc l'n nhau. Công
ty có nhim v giúp @, h&ng d'n nghip v k= thu+t kinh doanh cho công ty huyn.
Ng0c l"i, công ty huyn có nhim v thu th+p ý kin ca khách hàng i v&i chính
sách, ch , phơng th3c và ch$t l0ng ph c v , phn nh tình hình bin ng cung
c2u, tình hình tn kho, v&ng m*c và kinh nghim ca mình trong quá trình kinh
doanh t5ng ngành hàng huyn, th, công ty t(nh t4ng h0p, nghiên c3u cung 3ng
hàng sát v&i nhu c2u bán l/ và h&ng d'n nghip v k= thu+t kinh doanh.
c) V&i các phòng, ban chuyên môn ca U7 ban nhân dân huyn, th xã, thành ph tr#c
thuc t(nh:
Công ty thơng nghip c2n liên h m+t thit v&i các phòng, ban chuyên môn có liên
quan ca U7 ban nhân dân , bàn b"c và phi h0p công tác.
Phòng thơng nghip huyn, th xã, thành ph tr#c thuc t(nh có nhim v giúp U7
ban nhân dân ch( "o, h&ng d'n và ki,m tra ôn c công ty v các m-t th#c hin k
ho"ch Nhà n&c, ch$p hành chính sách, ch , phơng th3c mua bán... phòng phi
luôn luôn i sát theo dõi tình hình ho"t ng ca công ty và h) bàn gii quyt thng
xuyên v&i công ty, nh$t là v công tác h0p ng kinh t hai chiu, cung c$p hàng hoá
cho công nhân viên ch3c, v ci t"o và qun lý th trng, phòng thơng nghip