intTypePromotion=3

Thực trạng và giải pháp quản lí hoạt động bồi dưỡng giáo viên trung học phổ thông ở các tỉnh miền Đông Nam Bộ đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông

Chia sẻ: ViUzumaki2711 ViUzumaki2711 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:8

0
20
lượt xem
1
download

Thực trạng và giải pháp quản lí hoạt động bồi dưỡng giáo viên trung học phổ thông ở các tỉnh miền Đông Nam Bộ đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết đưa ra một số giải pháp để cải thiện việc quản lí các hoạt động bồi dưỡng giáo viên trung học phổ thông: Giải pháp đổi mới lập kế hoạch; Giải pháp nâng cao hiệu quả chỉ đạo thực hiện kế hoạch bồi dưỡng giáo viên (BDGV); giải pháp nâng cao hiệu quả đánh giá, xếp loại GV THPT theo định hướng đổi mới Chương trình GDPT,...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Thực trạng và giải pháp quản lí hoạt động bồi dưỡng giáo viên trung học phổ thông ở các tỉnh miền Đông Nam Bộ đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông

JOURNAL OF SCIENCE OF HNUE<br /> Educational Sci., 2016, Vol. 61, No. 3, pp. 37-44<br /> This paper is available online at http://stdb.hnue.edu.vn<br /> <br /> DOI: 10.18173/2354-1075.2016-0025<br /> <br /> THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG<br /> GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Ở CÁC TỈNH MIỀN ĐÔNG NAM BỘ<br /> ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG<br /> Nguyễn Văn Toàn<br /> Trường Trung học phổ thông Long Phước, Đồng Nai<br /> Tóm tắt. Cần đổi mới căn bàn toàn diện Việt Nam, trong đó quản lí hoạt động bồi dưỡng<br /> giáo viên trung học là giải pháp không kém phần quan trọng. Sau khi đi khảo sát thực trạng<br /> về quản lí hoạt động bồi dưỡng giáo viên (GV) trung học phổ thông (THPT). Chúng tôi đã<br /> đưa ra một số giải pháp để cải thiện việc quản lí các hoạt động bồi dưỡng giáo viên trung<br /> học phổ thông: Giải pháp đổi mới lập kế hoạch; Giải pháp nâng cao hiệu quả chỉ đạo thực<br /> hiện kế hoạch bồi dưỡng giáo viên (BDGV); giải pháp nâng cao hiệu quả đánh giá, xếp<br /> loại GV THPT theo định hướng đổi mới Chương trình GDPT; giải pháp đảm bảo tốt nhất<br /> các điều kiện phục vụ hoạt động BD GV THPT; giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức thực<br /> hiện kế hoạch BD GV THPT<br /> Từ khóa: Bồi dưỡng, giáo viên, dạy học, phương pháp, nghiên cứu, khảo sát, thực tiễn.<br /> <br /> 1.<br /> <br /> Mở đầu<br /> <br /> Giáo dục (GD) Việt Nam trong giai đoạn hiện nay đang phải đối mặt với nhiều vấn đề cấp<br /> bách cần giải quyết. Một trong những vấn đề đó là chất lượng đào tạo nguồn nhân lực chưa đáp<br /> ứng kịp yêu cầu phát triển theo “gia tốc” của nền kinh tế trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại<br /> hóa. Để giải quyết vấn đề cấp bách nói trên, cần phải tìm ra lời giải cho bài toán về nâng cao chất<br /> lượng GD thông qua nhiều giải pháp hệ thống, đồng bộ, vừa mang tính đột phá trước mắt vừa đảm<br /> bảo tính bền vững lâu dài. Một trong những giải pháp quan trọng là xây dựng đội ngũ giáo viên<br /> (GV) đảm bảo đủ về số lượng, đạt chuẩn về trình độ chuyên môn, kĩ năng sư phạm, hoàn thiện<br /> về nhân cách bằng việc đổi mới, nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ GV.<br /> Hoạt động bồi dưỡng (BD) GV trung học phổ thông (THPT) hiện nay còn chưa tập trung, thiếu sự<br /> liên kết, hổ trợ và kế thừa lẫn nhau. Một số hoạt động bồi dưỡng GV ở các trường THPT hiện còn<br /> mang tính phong trào, tùy hứng, chưa thực sự gắn với nhu cầu thực tế, gây tốn kém, lãng phí về<br /> các nguồn lực, chính vì thế, hiệu quả quản lí hoạt động BD GV THPT hiện nay chưa cao. Đó cũng<br /> chính là thực trạng chung của công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên các trường THPT ở các tỉnh<br /> miền Đông Nam Bộ mà các cấp quản lí (QL) ngành GD cần có những giải pháp để khắc phục.<br /> Ngày nhận bài: 25/2/2016. Ngày nhận đăng: 25/4/2016.<br /> Liên hệ: Nguyễn Văn Toàn, e-mail: nvt6999@yahoo.com<br /> <br /> 37<br /> <br /> Nguyễn Văn Toàn<br /> <br /> 2.<br /> 2.1.<br /> <br /> Nội dung nghiên cứu<br /> Thực trạng quản lí hoạt động bồi dưỡng giáo viên Trung học phổ thông<br /> <br /> Để có cơ sở thực tiễn đưa ra các giải pháp nghiên cứu chất lượng quản lí hoạt động bồi<br /> dưỡng GVTHPT năm học 2014-2015, chúng tôi tiến hành khảo sát, nghiên cứu thực trạng quản<br /> lí hoạt động BD GV THPT đối với 276 cán bộ (CB) QL cấp: Sở GD-ĐT, Phòng, ban thuộc Sở<br /> GD-ĐT, Ban giám hiệu các trường THPT và 865 GV THPT thuộc TP. Hồ Chí Minh, các tỉnh:<br /> Đồng Nai, Bà Rịa Vũng Tàu, Tây Ninh. Kết quả khảo sát như sau:<br /> <br /> 2.1.1. Thực trạng QL hoạt động lập kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch BD GV THPT<br /> a) Thực trạng về quản lí hoạt động lập kế hoạch<br /> Trong công tác QL hoạt động BD GV, hoạt động lập kế hoạch BD GV là việc đầu tiên và<br /> quan trọng mà hiệu trưởng phải thực hiện nhằm để tính toán, xác định phương hướng hoạt động và<br /> phát triển đội ngũ GV trong một thời gian nhất định, đề ra các kết quả cần đạt được trong tương<br /> lai, trong một năm học hoặc một giai đoạn.<br /> Sở GD&ĐT chủ trì chỉ đạo các trường THPT xây dựng kế hoạch cụ thể thực hiện chiến lược<br /> BD GV theo từng năm học, từng giai đoạn. Tìm hiểu thêm về vấn đề này qua xem các kế hoạch<br /> hàng năm của một số hiệu trưởng, thực tế cho thấy đa số hiệu trưởng các trường THPT đều có xây<br /> dựng kế hoạch vào đầu mỗi năm học, trong kế hoạch đều có đề cập đến hoạt động BD GV hàng<br /> năm, tuy nhiên về cách lập kế hoạch, có hiệu trưởng thì lập kế hoạch riêng về hoạt động BD GV,<br /> có hiệu trưởng lập thành một mục trong kế hoạch chung. Trong hồ sơ lưu tại các trường, đa số hiệu<br /> trưởng các trường THPT đều có nắm bắt và triển khai các văn bản chỉ đạo về hoạt động BD cho<br /> GV của các cấp lãnh đạo, của Bộ GD&ĐT, của Sở GD&ĐT, ngay cả kế hoạch BD trong hè cũng<br /> đã được chuẩn bị khá tốt, tuy nhiên hiệu quả của hoạt động BD GV đạt được chưa cao.<br /> <br /> TT<br /> 01<br /> 02<br /> 03<br /> 04<br /> 05<br /> <br /> Bảng 1. Quản lí hoạt động lập kế hoạch BD GV THPT<br /> Mức độ đánh giá (%)<br /> Nội dung<br /> Tốt Khá TB<br /> Yếu kém<br /> Lập KH BD GV theo quy định của Bộ GD&ĐT<br /> 35,3 46,6 18,1<br /> 0<br /> Lập KH BD GV theo quy định Sở GD&ĐT<br /> 30,1 47,6 22,3<br /> 0<br /> Lập kế hoạch BD theo chương trình BD ngắn hạn<br /> 32,3 50,1 15,6<br /> 0<br /> của trường<br /> Lập kế hoạch BD theo chương trình BD dài hạn của<br /> 25,3 56,2 18,5<br /> 0<br /> trường<br /> Lập kế hoạch BD theo các chuyên đề chuyên môn<br /> 15,3 66,6 18,1<br /> 0<br /> (soạn giảng, dự giờ, thi GV dạy giỏi. . . )<br /> <br /> Kết quả khảo sát trên cho thấy hầu hết CBQL và GV đều đánh giá hoạt động lập kế hoạch<br /> BD GV THPT ở các tỉnh miền Đông Nam Bộ đạt ở mức khá, thể hiện từ nội dung chương trình<br /> của Bộ, Sở và việc lập kế hoạch BD GV tại trường có định hướng theo từng năm, từng giai đoạn<br /> ngắn hạn, dài hạn, đặc biệt đối với việc lập kế hoạch BD theo các chuyên đề môn học (soạn giảng,<br /> dự giờ, thi GV dạy giỏi) thì việc quản lí hoạt động BD này được đánh giá là tốt chiếm tỉ trọng<br /> còn thấp.<br /> 38<br /> <br /> Thực trạng và giải pháp quản lí hoạt động bồi dưỡng giáo viên Trung học phổ thông...<br /> <br /> b) Thực trạng về quản lí tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng GV THPT<br /> Ở các trường THPT hiện nay, tổ chức thực hiện kế hoạch BD GV chỉ đáp ứng một phần yêu<br /> cầu nâng cao chất lượng đội ngũ, số đông GV chưa đáp ứng được yêu cầu này. Vì công tác tổ chức<br /> BD GV hiện nay chưa có hiệu quả cao nên chưa phát huy được vai trò của nó trong công tác xây<br /> dựng và phát triển đội ngũ, dẫn đến nhiều GV chưa nhận thức đúng vai trò của hoạt động BD GV,<br /> không bố trí thời gian thích hợp và không xây dựng kế hoạch cụ thể cho hoạt động BD GV. Các tổ<br /> chuyên môn chưa sử dụng tốt thời gian BD thường xuyên theo quy định để tổ chức các hoạt động<br /> nâng cao trình độ về mọi mặt cho GV THPT hiện nay.<br /> Kết quả khảo sát cũng cho thấy hầu hết CBQL và GV đánh giá chất lượng của công tác QL<br /> hoạt động tổ chức thực hiện kế hoạch BD ở các trường THPT hiện nay đạt ở mức độ khá, chẳng<br /> hạn như các tiêu chí: xây dựng ban lãnh đạo, các tổ chức cá nhân tham gia thực hiện kế hoạch BD<br /> GV; Phân công trách nhiệm cho từng thành viên tham gia QL hoạt động BD GV; Ban hành qui<br /> định thực hiện kế hoạch BD GV THPT; Ban hành hướng dẫn thực hiện các hoạt động BD; Xây<br /> dựng cơ chế phối hợp giữa QL hoạt động BD GV và các nguồn lực (nhân lực, tài lực, vật lực, thông<br /> tin); Chuẩn bị các điều kiện phục vụ cho việc thực hiện kế hoạch BD. Riêng vấn đề về huy động<br /> nguồn lực cho hoạt động BD GV được CBQL và GV đánh giá ở mức trung bình. Điều này cho<br /> thấy đa số hiệu trưởng các trường THPT đã thực hiện khá tốt chức năng tổ chức BD GV của mình<br /> trong QL tại trường, từ việc triển khai thực hiện đến phân công bố trí lực lượng tham gia và có sử<br /> dụng các giải pháp QL chặt chẽ nhằm đảm bảo hoạt động BD GV được thực hiện theo đúng kế<br /> hoạch đề ra.<br /> <br /> Hình 1. Biểu đồ đánh giá tính khả thi khi thực hiện kế hoạch BD GV THPT<br /> Đa số ý kiến cho rằng tính khả thi trong việc tổ chức thực hiện kế hoạch BD GV THPT của<br /> Bộ, Sở và của Trường THPT khi tổ chức ở mức độ bình thường, tức là tính khả thi của hoạt động<br /> tổ chức BD còn có những vấn đề nan giải do một số nguyên nhân chủ quan lẫn nguyên nhân khách<br /> quan. Những nguyên nhân này đã được đề cập trong nội dung đánh giá về những điều kiện cần<br /> thiết cho hoạt động BD cũng như những khó khăn tồn tại khi tổ chức BD GV THPT. Đây là một<br /> trong những vấn đề cần có giải pháp thiết thực khi tổ chức thực hiện BD GV THPT nhằm nâng<br /> 39<br /> <br /> Nguyễn Văn Toàn<br /> <br /> cao hiệu quả GD, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện GD Việt Nam trong giai đoạn hội<br /> nhập quốc tế.<br /> <br /> 2.1.2. Thực trạng việc đánh giá, xếp loại hoạt động bồi dưỡng GV THPT<br /> Đánh giá là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán về kết quả công việc dựa vào<br /> sự phân tích những thông tin thu được, đối chiếu với những mục tiêu, tiêu chuẩn đề ra nhằm đề<br /> xuất những quyết định thích hợp để cải thiện thực trạng, điều chỉnh nâng cao chất lượng và hiệu<br /> quả công việc.<br /> Hoạt động đánh giá, xếp loại GV THPT được thực hiện trên cơ sở các văn bản quy định của<br /> các cấp về đánh giá, xếp loại GV theo Quyết định số 06/2006/QĐ-BNV, ngày 21/3/2006 của Bộ<br /> trưởng Bộ Nội vụ về việc ban hành Quy chế đánh giá, xếp loại GV mầm non và GV phổ thông công<br /> lập; đánh giá, xếp loại GV theo quy định tại Thông tư số 30/2009/TT-BGDĐT, ngày 22/10/2009<br /> ban hành Quy định Chuẩn nghề nghiệp GV THCS, GV THPT của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT.<br /> Việc thực hiện đánh giá, xếp loại GV THPT theo định hướng đổi mới chương trình GDPT<br /> được thực hiện theo một số tiêu chí với kết quả khảo sát như sau:<br /> <br /> TT<br /> 1<br /> 2<br /> 3<br /> 4<br /> 5<br /> 6<br /> <br /> Bảng 2. Đánh giá hoạt động BD GV THPT<br /> Mức độ đánh giá (%)<br /> Nội dung<br /> Tốt Khá TB<br /> Yếu kém<br /> Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện mục tiêu, kế hoạch,<br /> 23,1 39,9 34,5<br /> 2,5<br /> chương trình BD đã xây dựng<br /> Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện mục tiêu, nội dung,<br /> 24,3 26,6 47,1<br /> 2,1<br /> PP, hình thức tổ chức hoạt động BD theo từng đợt<br /> Kiểm tra, đánh giá kết quả BD thông qua sự trưởng<br /> 1,8<br /> thành về nhận thức và năng lực chuyên môn, nghiệp 23,2 37,8 37,2<br /> vụ của GV THPT.<br /> Kiểm tra, đánh giá việc phối hợp giữa Sở, Trường và<br /> 25,3 23,2 49,0<br /> 2,5<br /> GV THPT trong các đợt BD<br /> Rút ra bài học kinh nghiệm cho hoạt động quản lí<br /> 21,1 25,3 50,9<br /> 2,6<br /> hoạt động BD cấp Sở và Trường<br /> Điều chỉnh hợp lí kế hoạch, nội dung, pp, hình thức<br /> 25,0 25,3 47,9<br /> 1,8<br /> tổ chức BD cho chu kì sau<br /> <br /> 2.1.3. Thực trạng về các hình thức, phương pháp bồi dưỡng giáo viên THPT<br /> Thực trạng về các hình thức, phương pháp BD GV THPT ở các tỉnh miền Đông Nam Bộ có<br /> kết quả khảo sát trong Bảng 3.<br /> Kết quả khảo sát trên cho thấy đa số đối tượng khảo sát đánh giá mức độ khá ở một số tiêu<br /> chí hướng dẫn lựa chọn nội dung, phương pháp và hình thức BD phù hợp với trình độ năng lực của<br /> GV, Chỉ đạo xác định nhu cầu BD và mục tiêu của việc BD nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp<br /> vụ cho GV THPT. Còn một số tiêu chí khác như: Chỉ đạo đổi mới về mục tiêu, nội dung, PP và<br /> hình thức tổ chức, đánh giá kết quả BD GV THPT; Hướng dẫn lựa chọn nội dung, phương pháp,<br /> cung cấp tài liệu để GV tự BD nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ; Hướng dẫn GV nghiên<br /> cứu bài học; Chỉ đạo các trường bố trí thời gian hợp lí cho GV tham gia BD theo tổ bộ môn; Chỉ<br /> 40<br /> <br /> Thực trạng và giải pháp quản lí hoạt động bồi dưỡng giáo viên Trung học phổ thông...<br /> <br /> đạo BD GV THPT Tổ chức BD GV thông qua phong trào hội thi, hội giảng, tổng kết sáng kiến –<br /> kinh nghiệm giảng dạy được đa số đối tượng khảo sát đánh giá nhiều ở mức trung bình. Điều này<br /> cho thấy, hiệu quả trong việc QL hoạt động các hình thức phương pháp BD ở các trường THPT đạt<br /> được chưa cao.<br /> Bảng 3.<br /> TT<br /> 1<br /> <br /> 2<br /> 3<br /> 4<br /> 5<br /> 6<br /> 7<br /> <br /> 2.2.<br /> <br /> Nội dung<br /> Hướng dẫn lựa chọn nội dung, phương pháp và hình<br /> thức BD phù hợp với trình độ năng lực của GV<br /> THPT<br /> Chỉ đạo xác định nhu cầu BD và mục tiêu của việc<br /> BD nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho<br /> GV THPT<br /> Chỉ đạo đổi mới về mục tiêu, nội dung, PP và hình<br /> thức tổ chức, đánh giá kết quả BD GV THPT<br /> Hướng dẫn lựa chọn nội dung, phương pháp, cung<br /> cấp tài liệu để GV tự BD nâng cao trình độ chuyên<br /> môn nghiệp vụ<br /> Hướng dẫn GV nghiên cứu bài học<br /> Chỉ đạo các trường bố trí thời gian hợp lí cho GV<br /> tham gia BD theo tổ bộ môn<br /> Chỉ đạo BD GV THPT Tổ chức BD GV thông qua<br /> phong trào hội thi, hội giảng, tổng kết sáng kiến<br /> <br /> Mức độ đánh giá (%)<br /> Tốt Khá TB<br /> Yếu kém<br /> 24,5<br /> <br /> 63,1<br /> <br /> 10,0<br /> <br /> 2,4<br /> <br /> 39,3<br /> <br /> 50,5<br /> <br /> 7,2<br /> <br /> 3,1<br /> <br /> 27,2<br /> <br /> 30,1<br /> <br /> 39,7<br /> <br /> 3,1<br /> <br /> 25,4<br /> <br /> 26,6<br /> <br /> 45,6<br /> <br /> 2,4<br /> <br /> 20,9<br /> <br /> 29,5<br /> <br /> 47,0<br /> <br /> 2,5<br /> <br /> 24,9<br /> <br /> 24,3<br /> <br /> 49,6<br /> <br /> 1,2<br /> <br /> 24,8<br /> <br /> 23,8<br /> <br /> 47,9<br /> <br /> 3,5<br /> <br /> Một số giải pháp đổi mới quản lí hoạt động bồi dưỡng giáo viên Trung học<br /> phổ thông đáp ứng đối mới giáo dục phổ thông<br /> <br /> Trên cơ sở thực trạng, chúng tôi nhận thấy rằng phải có hệ thống các giải pháp QL hoạt<br /> động BD GV THPT phù hợp với điều kiện cụ thể của các trường THPT các tỉnh miền Đông Nam<br /> Bộ.<br /> <br /> 2.2.1. Đổi mới hoạt động lập kế hoạch và nâng cao hiệu quả chỉ đạo thực hiện kế hoạch BD<br /> GVTHPT<br /> a) Đổi mới hoạt động lập kế hoạch BD GVTHPT<br /> Lập kế hoạch BD GV là thực hiện hệ thống mục tiêu BD tức là tìm các nguồn lực (nhân lực<br /> - vật lực - tài lực), thời gian và không gian cần thiết cho việc hoàn thành mục tiêu. Như vậy để có<br /> phương án lập kế hoạch BD GV tốt nhất, việc xây dựng và điều chỉnh kế hoạch hiệu trưởng cần<br /> quan tâm dự báo tốt đến sự phát triển đội ngũ GV của trường trong một thời gian nhất định, phân<br /> tích mọi điều thuận lợi và khó khăn của trường. Khi dự báo, hiệu trưởng cần lưu ý đến đối tượng<br /> chưa đạt chuẩn nghề nghiệp hoặc đối tượng có trình độ thấp nhất trong trường để cử BD trước,<br /> hiệu trưởng cũng cần quan tâm đến đối tượng GV nòng cốt của trường và GV có điều kiện học<br /> nâng cao trình độ (sau đại học).<br /> 41<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản