BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRỊNH THỊ TỐ TRINH
NGHIÊN CỨU TÌNH TRẠNG BỎ HỌC CỦA TRẺ EM
TẠI HUYỆN HÒA VANG – THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
Chuyên ngành: Kinh tế phát triển
Mã số: 60.31.01.05
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Đà Nẵng – Năm 2016
Công trình được hoàn thành tại
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
Người hướng dẫn khoa học: TS. NINH THỊ THU THỦY
Phản biện 1: PGS. TS. Bùi Quang Bình
Phản biện 2: TS. Cao Văn Dũng
Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt
nghiệp thạc sĩ Kinh tế họp tại Đại học Đà Nẵng ngày 19 tháng
08 năm 2016
Có thể tìm hiểu luận văn tại:
- Trung tâm thông tin – Học liệu, Đại học Đà Nẵng
- Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Giáo dục đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình phát triển,
giáo dục sẽ làm giảm khả năng tồn tại thất nghiệp và tăng thu nhập
của người dân. Giáo dục còn là tiền đề cho sự phát triển nguồn nhân
lực-động lực và nền tảng để phát triển kinh tế nhanh và bền vững.
Việt Nam đã đạt được những thành tựu trong việc phổ cẩp giáo dục
tiểu học. Tuy nhiên, hiện tượng học sinh trung học cơ sở và trung
học phổ thông bỏ học lại là vấn đề đáng lo ngại và tồn tại hiện nay.
Vì trẻ em bỏ học là một sự lãng phí về nguồn lực của quốc gia “ Bỏ
học không chỉ là vấn đề chung của hệ thống giáo dục trong các nước
phát triển mà còn do tác động của những yếu tố chính sách, quan
điểm của chính phủ cũng như thái độ của người dân trong những
khung cảnh kinh tế văn hóa, xã hội và chính trị cụ thể” (UNESSCO).
Nó ảnh hưởng đến tương lai của các em trong việc kiếm tìm những
việc làm có thu nhập cao khi trưởng thành cũng như chất lượng cuộc
sống của các em sau này.
Theo báo cáo Mục tiêu phát triển thiên niên kỷ của Liên Hợp
quốc thì Việt Nam, năm 2009 đã đạt được tỉ lệ trẻ em nhập học tiểu
học là 97%. Riêng, Đà Nẵng đạt 100% theo báo cáo 6 tháng cuối
năm 2014 của thành phố. Thế nhưng, theo Báo cáo giám sát toàn cầu
Giáo dục cho mọi người năm 2008 thì Việt Nam nằm trong số 10
quốc gia có tỉ lệ trẻ em bỏ học cao nhất trên thế giới. Vấn đề đặt ra là
tại sao trẻ em lại bỏ học khi chưa hoàn thành cấp bậc học trung học
cơ sở và trung học phổ thông.
Hoà Vang là huyện ngoại thành duy nhất nằm trên phần đất
liền của Đà Nẵng, nằm cách xa trung tâm thành phố và gồm có 11
xã. Là vùng nông thôn duy nhất tại TP. Đà Nẵng, huyện Hòa Vang
có tỷ lệ hộ nghèo còn khá cao so với mặt bằng chung của thành phố,
và số lượng trẻ em bỏ học ở nơi đây còn nhiều. Xuất phát từ những
cấp thiết ấy, em đã chọn đề tài “Nghiên cứu tình trạng bỏ học của trẻ
2
em tại huyện Hoà Vang, thành phố Đà Nẵng” làm đề tài luận văn
thạc sĩ kinh tế, chuyên ngành kinh tế phát triển của mình.
2. Mục tiêu nghiên cứu
- Hệ thống hóa cơ sở lý thuyết và thực tiễn về tình trạng bỏ học
của trẻ em
- Nghiên cứu thực trạng bỏ học của trẻ em tại huyện Hòa Vang,
thành phố Đà Nẵng; Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến tình trạng bỏ
học của trẻ em.
- Đề xuất những kiến nghị góp phần làm giảm tỷ lệ trẻ em bỏ học.
3. Câu hỏi nghiên cứu
- Tình trạng bỏ học của trẻ em huyện Hòa Vang, thành phố Đà
Nẵng hiện nay diễn ra như thế nào?
- Nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng bỏ học của trẻ em Hòa
Vang, thành phố Đà Nẵng?
- Biện pháp nào để khắc phục tình trạng bỏ học của trẻ em huyện
Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng?
4. Cách tiếp cận, phương pháp và phạm vi nghiên cứu
4.1. Cách tiếp cận
Đề tài tiếp cận nghiên cứu những nhân tố ảnh hưởng đến tình
trạng học sinh bỏ học của học sinh ở huyện Hòa Vang để từ đó đề
xuất các chính sách tác động để giảm tình trạng này.
Có rất nhiều yếu tố có thể tác động đến hiệu quả giáo dục và
các yếu tố đó có thể phân loại thành 4 nhóm chính: cộng đồng và xã
hội, nhà trường, gia đình và bản thân trẻ. Tất cả những mối quan hệ
này tương tác với nhau, trực tiếp hoặc gián tiếp gây ra tình trạng bỏ
học ở trẻ em.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: những nhân tố tác động đến tình trạng
trẻ em bỏ học ở huyện Hòa Vang, Đà Nẵng.
Đối tượng khảo sát:
- Nhóm 1: tập trung vào trẻ em bỏ học tại huyện Hòa Vang vào độ
12-18 tuổi.
- Nhóm 2: cha mẹ của trẻ em bỏ học tại huyện Hòa Vang.
3
- Nhóm 3: giáo viên và cán bộ quản lý nhà trường tại huyện
Hòa Vang.
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Về không gian: huyện Hòa Vang của Thành phố Đà Nẵng.
+ Về thời gian: thu thập số liệu từ giai đoạn 2010 - 2015.
4.3. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thu thập tài liệu từ các báo cáo, website…
- Phương pháp phân tích, thống kê, so sánh, đánh giá…
- Phương pháp điều tra, khảo sát: Xây dựng bảng câu hỏi; điều
tra phỏng vấn để thu thập thông tin và xử lý kết quả điều tra.
5. Ý nghĩa khoa học của đề tài
- Những khảo sát riêng biệt về trẻ em bỏ học vẫn còn ít được
thực hiện. Vấn đề nghiên cứu mà luận văn lựa chọn là nghiên cứu
những nhân tố tác động đến tình trạng trẻ em bỏ học ở huyện Hòa
Vang, Đà Nẵng. Có thể nói luận văn, là công trình xã hội học thực
nghiệm đầu tiên nghiên cứu về vấn đề bỏ học của trẻ em, các yếu tố
ảnh hưởng tại huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng.
- Đề tài luận văn sử dụng kết hợp số liệu thống kê với dữ liệu
định lượng và định tính để mô tả thực trạng của trẻ em ở tại huyện
Hòa Vang trong giai đoạn vừa qua, đồng thời chỉ ra xu hướng
nguyên nhân bỏ học của trẻ em.
6. Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và
các phụ lục, nội dung chính cứu của luận văn gồm 4 chương:
- Chương 1: Cơ sở lý luận về giáo dục và tình trạng bỏ học
- Chương 2: Đặc điểm địa bàn nghiên cứu và phương pháp
nghiên cứu
- Chương 3: Kết quả nghiên cứu
- Chương 4: Hàm ý chính sách
7. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
Các nghiên cứu có báo cáo đầy đủ bằng tiếng Anh hoặc tiếng
Việt, từ năm 2000 cho đến 2015 về tình hình bỏ học của trẻ em lứa
tuổi 11-18 ở Việt Nam đều được tác giả tìm hiểu. Tài liệu sử dụng