Trồng Gừng Đạt Năng Suất Cao
Gừng cho năng suất rất cao, có thể đạt từ 40-80 tấn/ha (năng suất bình quân
60 tấn/ha). Nếu bán gừng non (thời gian trồng là 6 tháng) thì một công
(1000m2) gừng, bà con nông dân thu được khoảng 75 triệu đồng (theo giá
gừng năm 2004, hiện tại giá gừng giống là 25.000 đồng/kg. Tuy nhiên, cây
gừng thường rất bị các loại bệnh hại tấn công, nhất là bệnh thối củ (héo
vàng) đây là loại bệnh rất khó phòng và trị. Do vậy, nông dân thường rất
ngán ngại khi trồng loại cây trồng này.
1. Cách chọn gừng giống:
Bà con nông dân rất ít khi có gừng giống để sẵn trong nhà, thường mua gừng
giống từ các địa phương khác chuyển tới nên nông dân rất dễ mua phải gừng
non, gừng chưa đúng độ tuổi để dùng làm giống (thường khoảng 8 tháng)
hoặc gừng trước đó đã bị nhiễm bệnh. Để xác định được gừng đã già và có
thể làm giống được, cần quan sát những đặc điểm sau đây:
Khi bẻ củ gừng ra, bên trong ruột củ gừng có màu vàng sậm. Phía trên đỉnh
sinh trưởng của củ gừng có eo thắt lại (gừng đã già và phần thân đã tàn lụi tự
nhiên, chứ không phải dùng các biện pháp khác để tác động như phun muối
hoặc dùng chân để đạp lên cây gừng). Trồng phải gừng non hoặc gừng đã
nhiễm bệnh trước đó thì gừng sẽ kém phát triển và bệnh hại phát triển mạnh
sau này.
2. Cách xử lý gừng giống:
Hom gừng giống được tồn trữ nơi thoáng mát, với mật độ vừa phải và phun
Validacine để phòng bệnh.
Trước khi ngâm ủ gừng giống, hom gừng giống được ngâm trong dung dịch
thuốc trừ nấm (Topsin, Dithane…) khoảng 30 phút, sau đó vớt gừng ra để
nơi khô ráo, khoảng một tuần sau thì tiến hành bẻ hom. Dùng tay để bẻ,
không được dùng dao để cắt hoặc bổ đôi củ giống (mầm bệnh dễ dàng
truyền từ củ này sang củ khác, đồng thời nếu bổ đôi củ giống khi trồng sẽ dễ
bị mất nước và chết). Sau khi bẻ hom gừng xong phải để 15 ngày sau mới
tiến hành đem ủ, thời gian này giúp cho vết bẻ khô mặt.
3. Cách ủ hom gừng:
Hom gừng giống được ủ trong tro trấu và tưới nước vừa đủ ấm để giúp hom
gừng nẩy mầm tốt, thời gian ủ thường là 15 ngày (tuỳ theo hom gừng mạnh
hay yếu). Chú ý, trước khi đem hom gừng ra trồng thì cần loại bỏ ngay
những hom gừng bị mềm hoặc thối, vì đã bị nhiễm bệnh và có thể lây lan ra
trên toàn bộ đám gừng.
4. Cách chọn đất để trồng gừng:
Cây gừng rất kén chọn đất để trồng, rất khó phát triển trên vùng đất sét nặng,
nhiễm phèn. Đối với vùng đất cát, tuy đất có ưu điểm là tơi xốp, rút nước
nhanh, nhưng khi nhiệt độ lên cao, nhiệt độ trong đất cũng nóng lên rất
nhanh và dễ gây tổn thương cho cây gừng. Khi cây gừng bị thương thì nấm
bệnh dễ dàng tấn công. Nên chọn vùng đất thịt, đất sét pha để trồng gừng.
5. Cách làm đất:
Đây là khâu rất quan trọng khi trồng gừng. Đất trồng gừng không được trồng
chuyên canh, mà nên trồng luân canh hoặc xen canh với các loại cây trồng
khác. Để phòng ngừa bệnh hại sau này trên cây gừng thì cần ngăn ngừa.
Trước khi xuống giống nên gom và thiêu huỷ những cây bị bệnh của vụ
trước đó, đất trồng nên được cày xới, phơi khô, lên liếp và bón lót vôi bột
(70-120 kg/công). Có thể rải chất kích kháng, tăng cường bón phân hữu cơ
vi sinh, phân chuồng đã ủ hoai mục, cũng có thể dùng tro trấu.
Ngoài ra, cần sử dụng thuốc vi sinh Trichoderma phun xịt lên mặt đất (theo
liều hướng dẫn trên sản phẩm, sau đó cày ải đảo đất lại lần hai và tiến hành
lên liếp để chuẩn bị xuống giống. Chú ý: khi đặt gừng giống, nên đặt trên
mặt liếp, không nên đặt dưới rãnh để nhẹ tưới vì vi khuẩn gây bệnh thối củ
luôn có khuynh hướng di chuyển xuống phần dưới của liếp trồng, nhất là tập
trung nơi các rãnh.
6. Cách bón phân:
Cây gừng là loại cây trồng có thời gian sinh trưởng khá dài (từ 6 đến 8
tháng). Do vậy, khi trồng gừng, nông dân thường trồng xen với các loại cây
trồng khác có thời gian sinh trưởng ngắn hơn như đậu xanh hoặc bắp. Ở giai
đoạn đầu nông dân chỉ bón phân cho các loại cây trồng xen này (chứ không
bón phân cho cây rừng).
Cách bón phân, thành phần và liều lượng phân bón có ảnh hưởng lớn đến
tình hình bệnh hại sau này. Khi thu hoạch các cây trồng xen xong thì nông
dân mới tiến hành bón phân cho cây gừng (ở giai đoạn cây gừng đã được 90
ngày tuổi). Có thể chia ra làm 5 đợt bón phân và mỗi đợt bón cách nhau 20
ngày (90 ngày, 110 ngày, 130 ngày, 150 ngày, 170 ngày, 190 ngày). Bón
phân NPK 20-20-15, liều lượng 10kg/công. Đồng thời có thể bón thêm các
loại phân hữu cơ.
Khi chọn gừng để làm giống thì ngưng bón phân ở giai đoạn gừng đã được 6
tháng tuổi. Lưu ý không được lạm dụng phân vô cơ quá nhiều, gừng sẽ dễ
phát sinh bệnh. Đối với phân hữu cơ vi sinh có thể tăng liều lượng lên, bón
càng nhiều càng tốt, không có hại cho cây gừng.
7. Phòng trừ sâu bệnh:
Một số sâu bệnh phổ biến thường gặp trên gừng:
- Sâu đục thân thường xuất hiện vào đầu mùa mưa, đục vào bên trong ăn
phần non, nếu bộc phát mạnh sẽ làm giảm năng suất gừng. Phòng trị: Sử
dụng các loại thuốc trừ sâu có tính lưu dẫn như: Basudin, Regent,… Chú ý:
Khi thấy bướm sâu đục thân xuất hiện thì tiến hành phun thuốc diệt ngay,
nếu chậm trễ, khó phòng trị kịp thời.
- Bệnh cháy lá: Bệnh này do nấm Fusarium gây nên, thường vết bệnh xuất
hiện trên chóp lá và cháy từ chóp vào hoặc có những vết cháy hình tròn hoặc
bầu dục trên lá. Nếu bệnh phát triển mạnh, nấm tấn công vào nách lá, xuống
củ làm chết cả cây. Phòng trị: Sử dụng các loại thuốc: Carbenzim,
Bavistin,…
- Bệnh thối củ: Bệnh do vi khuẩn Ervina gây ra, đây là bệnh rất nguy hiểm
và gây thiệt hại lớn đối với gừng. Cây gừng đang xanh tốt bổng dưng bị héo
đột ngột vào giữa trưa, vài bữa sau toàn bộ cây bị vàng, khi nhổ lên thấy
đỉnh sinh trưởng của gừng có nhựa đục. Phòng trị: Đối với loại bệnh này thì