U XƠ TUYẾN VÚ LÀNH TÍNH
ĐẠI CƯƠNG
+ U tuyến xơ tuyến vú là loại U hỗn hợp của tổ chức biểu mô tuyến và tổ chức liên
kết ở tuyến vú. Tuỳ thành phần biểu mô tuyến hay tổ chức xơ chiếm ưu thế trong
U mà có thể gọi là U tuyến xơ hay U xơ tuyến của tuyến vú.
+ Đây là loại U lành tính hay gặp nhất của tuyến vú. Bệnh thường xảy ra ở những
phụ nữ trẻ, ít gặp ở người trên 50 tuổi. Nguyên nhân chủ yếu của bệnh là do tăng
mẫn cảm ở các vùng nhất định của tổ chức tuyến vú đối với Estrogen.
1) Triệu chứng chẩn đoán: + Bệnh nhân thường ngẫu nhiên phát hiện thấy có
một khối to lên ở một tuyến vú, thường không đau và không ảnh hưởng đến sinh
hoạt.
+ Khám vú: khối U thường nằm ở vùng phần tư trên-ngoài của một vú, da trên bề
mặt khối U bình thường, bề mặt U nhẵn, mật độ chắc và đàn hồi, có hình tròn hoặc
bầu dục, kích thước khối U có thể to hay nhỏ, ranh giới rất rõ, di động tốt, nắn bóp
khối U không đau.
+ Cận lâm sàng:
- Chọc sinh thiết hút tế bào bằng kim nhỏ: xác định được tế bào biểu mô tuyến vú
bình thường. Nếu không xác định được chắc chắn thì có giá trị định hưóng để mổ
sinh thiết khối U.
- Mổ sinh thiết khối U: vừa để chẩn đoán xác định vừa để điều trị.
2 / ChÈn ®o¸n ph©n biÖt:
2.1 – K vó:
- Cã khèi u vó hoÆc tuyÕn vó ë 1/4 trªn ngoµi 1 vó hoÆc c¶ 2 vó.
Da vïng khèi u lâm xuèng, cã dÊu hiÖu da cam. Sê khèi u bÒ mÆt lçn nhç, cøng
ch¾c, ranh giíi kh«ng râ, di ®éng kÐm.
- Nóm vó cã dÞch ch¶y, dÞch m¸u, thanh t¬, nóm vó tôt s©u hoÆc lÖch vÑo do u
x©m nhiªm cã kÐo èng tuyÕn vÒ phÝa u.
- Cã h¹ch vïng n¸ch hoÆc h¹ch thîng ®ßn cïng bªn.
- U tiÕn triÓn nhanh, x©m nhiÔm tæ chøc xung quanh.
- Toµn th©n gÇy sót, suy sôp, cã thÓ cã biÓu hiÖn thiÕu m¸u.
- Chäc hót tÕ bµo kim nhá: cã tÕ bµo ¸c tÝnh.
- Sinh thiÕt chÈn ®o¸n m« bÖnh häc.
2.2 -U nhú tuyến vú:
+ Bệnh nhân thường thấy ở một vú có dịch núm vú chảy ra khi sờ nắn. Dịch có thể
có màu trong, có máu hoặc màu xanh nâu (do có máu cũ).
+ Khám:
- Thường không xác định được rõ khối U ở tuyến vú.
- Nắn bóp tuyến vú thấy dịch chỉ chảy ra từ một ống tuyến sữa ở đầu núm vú. Dịch
có thể màu trong, màu xanh nâu hoặc dịch máu.
+ Xét nghiệm:
- Xét nghiệm dịch núm vú bằng phương pháp kính phết Papanicolaou:
* Có thể xác định được có các tế bào U nhú.
* Nếu không tìm thấy các tế bào U nhú thì không được kết luận ngay là không có
tổn thương bệnh lý.
- Chụp vú: có thể thấy hình ảnh giống các quả bóng nhỏ nằm ở một ống tuyến sữa
chính, nhưng các tổn thương phải có kích thước lớn hơn 1 cm thì mới nhìn thấy
trên phim chụp vú.
2.3 - Các loại U lành tính khác của tuyến vú có thể gặp là:
- U tuyến tuyến vú (U của biểu mô tuyến tuyến vú đơn thuần).
- Các U của tổ chức liên kết của tuyến vú: U mỡ, U xơ, U xương, U sụn, U mạch
máu, U bạch huyết, U da…
2.4 – Tật có nhiều tuyến vú:
2.5 -Bệnh phì đại tuyến vú Nam giới
2.6. Giãn ống tuyến sữa
2.7.Nang sữa đóng kén
3) Điều trị:
3.1 - Chỉ định điều trị: mổ cắt bỏ khối U với nhiều mục đích:
- Để điều trị nếu thực sự là U tuyến xơ tuyến vú lành tính.
- Để chẩn đoán xác định bệnh về mô bệnh học.
- Để ổn định về mặt tâm lý và thẩm mỹ cho bệnh nhân.
3.2- Phương pháp phẫu thuật:
Tuỳ vị trí khối U mà chọn đường rạch da phù hợp để đảm bảo thẩm mỹ cho bệnh
nhân. Bóc tách cắt bỏ toàn bộ khối U (thường bóc tách và cắt bỏ dễ vì U thường
có ranh giới rất rõ với tổ chức tuyến vú xung quanh).