Đôi đũa Việt
Đôi đũa vốn mộc mạc và giản dị nhưng là dụng cụ không thể thiếu trong
bữa ăn hàng ngày. Chất liệu làm nên đôi đũa cũng rất đa dạng từ kim loại (vàng,
bạc, nhôm, đồng…), từ nhựa hay từ thiên nhiên (tre, gỗ mun, thân cây dừa …).
Ngày nay, còn có đũa sơn mài và chạm trỗ với nhiều hình ảnh rồng phụng rất
tinh xảo và đẹp mắt. Đũa dùng để gắp, và, giẻ, khuấy thức ăn một cách linh hoạt
mà chỉ điều khiển bằng một tay. Đũa còn thể hiện một nền ẩm thực được xắt từng
miếng để gắp chứ không dùng dao để cắt, dùng nĩa để xiên.
Trong các quốc gia sử dụng đũa thì đũa Việt Nam không dài như đũa của người
Trung Quốc, không ngắn như đũa của người Nhật Bản và không nặng như đũa của
người Hàn Quốc. Đôi đũa Việt thông dụng được bằng tre hoặc gỗ mun, nhẹ và vừa tay
cầm. Bên cạnh đó, Việt Nam còn có đôi đũa cả, đũa tre to bản để nấu cơm, khuấy bánh
như bánh đúc.
Một trong các yếu tố hình thành nét văn hoá ẩm thực của người Việt Nam là
cách dùng đôi đũa trong bữa ăn. Thông qua cách sắp xếp đũa trên bàn ăn, người ta có
thể biết trật tự trong gia đình. Người Việt Nam từ nhỏ đã được dạy cách cầm đũa như
dạy cầm bút sao cho khéo khi gắp đồ ăn cũng như chế biến món ăn. Nếp sinh hoạt
truyền thống như trên bàn ăn của người Việt gắn liền với đôi đũa cùng một số điều
cấm kị như: không dùng đũa để gõ vào tô chén, không dùng đũa cắm vào chén cơm,
không ngậm mút đũa, không dùng đũa nhúng vào canh, không cầm đũa ngược mà phải
gắp thức ăn sao cho từ tốn để không mang tiếng ăn tham, nếu không sẽ bị bẻ đũa …
cùng nhiều quy định về nguyên tắc xử sự khác đã làm cho bữa ăn của người Việt trở
nên trang trọng mà vẫn ấm cúng và thân mật sau một ngày làm việc mệt nhọc.
ảnh internet
Đôi đũa không chỉ là công cụ để gắp thức ăn mà còn thể hiện nét đẹp văn hoá
ẩm thực của con người. Khi xây dựng không gian bếp Việt, chắc không thể quên hình
ảnh những đôi đũa Việt được đặt bên cạnh chén cơm trắng thơm lừng cùng với các
món ăn đặc trưng của khắp mọi miền đất nước. Bởi vì bếp Việt chỉ thực sự có hơi ấm
khi gia đình quây quần bên mâm cơm cùng nhau giữ gìn và phát huy giá trị truyền
thống của dân tộc. Phải chăng một phần cũng nhờ văn hoá ứng xử thông qua đôi đũa
Việt?