intTypePromotion=1

35 câu hỏi ôn tâp triết học Mac-Lenin part 3

Chia sẻ: Pham Xuan Duong | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:10

0
548
lượt xem
256
download

35 câu hỏi ôn tâp triết học Mac-Lenin part 3

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Ngược lại, Platôn coi nhận thức về sự vật là không xác thực, "mờ tối", chỉ có nhận thức về những ý niệm là xác thực và đạt được bằng "sự hồi tưởng" của linh hồn bất tử những gì mà nó đã thấy ở thế giới ý niệm trước đó. - Về quan điểm chính trị, Đêmôcrit ủng hộ chế độ dân chủ, còn Platôn lại đề cao chế độ quý tộc, chống lại chế độ dân chủ tiến bộ. 2. Arixtốt (384-322 TCN). - Triết học của ông phản ánh chế độ chiếm hữu nô lệ Hy...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: 35 câu hỏi ôn tâp triết học Mac-Lenin part 3

  1. HÛÚÁNG DÊÎN ÖN THI MÖN TRIÏËT HOÅC MAÁC - LÏNIN 21 lyá tñnh trong nhêån thûác. Ngûúåc laåi, Platön coi nhêån thûác vïì sûå vêåt laâ khöng xaác thûåc, "múâ töëi", chó coá nhêån thûác vïì nhûäng yá niïåm laâ xaác thûåc vaâ àaåt àûúåc bùçng "sûå höìi tûúãng" cuãa linh höìn bêët tûã nhûäng gò maâ noá àaä thêëy úã thïë giúái yá niïåm trûúác àoá. - Vïì quan àiïím chñnh trõ, Àïmöcrit uãng höå chïë àöå dên chuã, coân Platön laåi àïì cao chïë àöå quyá töåc, chöëng laåi chïë àöå dên chuã tiïën böå. 2. Arixtöët (384-322 TCN). - Triïët hoåc cuãa öng phaãn aánh chïë àöå chiïëm hûäu nö lïå Hy Laåp thúâi suy taân. Cöng lao lúán cuãa Arixtöët laâ úã chöî: Öng àaä chöëng laåi chuã nghôa duy têm khaách quan cuãa Platön. Trong hoåc thuyïët vïì töìn taåi, öng àaä thûâa nhêån vêåt chêët laâ vônh viïîn. Song öng laåi taách rúâi hònh thûác ra khoãi vêåt chêët, coi hònh thûác khöng coá tñnh vêåt chêët, nhûng coá tñnh tñch cûåc, laâ nguyïn nhên sinh ra caác sûå vêåt cuå thïí. Coân vêåt chêët laâ thuå àöång, noá chó coá thïí biïën thaânh sûå vêåt cuå thïí nhúâ nguyïn nhên hònh thûác. Bêåc thang hònh thûác àaä dêîn öng àïën tû tûúãng duy têm vïì hònh thûác cao nhêët (àöång lûåc àêìu tiïn) úã bïn ngoaâi thïë giúái. - Trong hoåc thuyïët vïì linh höìn, öng àaä coi linh höìn phuå thuöåc vaâo traång thaái cú thïí vaâ khöng bêët tûã. Khöng chó cú thïí con ngûúâi, maâ caã thûåc vêåt, àöång vêåt cuäng coá linh höìn. - Trong hoåc thuyïët vïì nhêån thûác, öng àaä phï phaán thuyïët "höìi tûúãng" cuãa linh höìn vïì thïë giúái yá niïåm cuãa Platön. Öng coi caãm giaác laâ cú súã cuãa nhêån thûác vaâ öng chöëng laåi viïåc taách rúâi nhêån thûác caãm tñnh vúái nhêån thûác lyá tñnh. Öng coá nhiïìu àoáng goáp vïì lögic hoåc. Öng àaä àûa ra caác quy luêåt cú baãn cuãa lögic hònh thûác. Ngoaâi ra, öng coân coá nhûäng tû tûúãng quyá baáu vïì möëi quan hïå biïån chûáng giûäa caái chung vaâ caái riïng, giûäa quy naåp vaâ diïîn dõch, v.v.. http://ebooks.vdcmedia.com
  2. PTS. TRÛÚNG VÙN PHÛÚÁC (Chuã biïn) 22 CÊU 5: Cuöåc àêëu tranh giûäa chuã nghòn duy vêåt vaâ chuã nghôa duy têm tûâ thïë kyã XVII àïën thïë kyã XVIII thöng qua caác triïët gia tiïu biïíu nhû Bïcún, Höëpbú, Àïcaáctú, Xpinöda, Löccú, Beáceli, Hium. - Cuöåc àêëu tranh giûäa chuã nghôa duy vêåt vaâ chuã nghôa duy têm thïë kyã XVII, XVIII phaãn aánh hoaân caãnh lõch sûã múái: thúâi kyâ phûúng thûác saãn xuêët tû baãn chuã nghôa ra àúâi vaâ phaát triïín trong loâng xaä höåi phong kiïën; mêu thuêîn giai cêëp, àêëu tranh giai cêëp ngaây caâng trúã nïn gay gùæt, laâ thúâi kyâ cuãa caác cuöåc caách maång tû saãn; khoa hoåc (àùåc biïåt laâ cú hoåc) àaä phaát triïín. Luác naây, chuã nghôa duy vêåt laâ thïë giúái quan cuãa giai cêëp tû saãn, giai cêëp tiïën böå, caách maång àêëu tranh maånh meä vúái chuã nghôa duy têm, tön giaáo - thïë giúái quan cuãa giai cêëp quyá töåc phong kiïën, giai cêëp laåc hêåu, phaãn àöång. - Ngûúâi coá cöng lao to lúán chöëng laåi chuã nghôa kinh viïån, khöi phuåc vaâ phaát triïín truyïìn thöëng duy vêåt cöí àaåi trong thúâi kyâ múái laâ Bïcún. + Bïcún àaä coi chuã nghôa kinh viïån laâ vö ñch, chó laâ nhûäng lêåp luêån trûâu tûúång, khöng coá nöåi dung. Khoa hoåc múái (phûúng phaáp luêån cuãa khoa hoåc tûå nhiïn thûåc nghiïåm) seä àem laåi cho con ngûúâi sûác maånh trong cuöåc chinh phuåc giúái tûå nhiïn. Àïí àaåt àûúåc àiïìu àoá, nhêån thûác khoa hoåc phaãi dûåa trïn caác sûå kiïån vaâ tûâ àoá khaái quaát thaânh lyá luêån. Phûúng phaáp quy naåp dûåa trïn quan saát phên tñch, so saánh, thûåc nghiïåm laâ phûúng phaáp chuã yïëu àïí nhêån thûác chên lyá. Song, àïí coá àûúåc phûúng phaáp trûúác hïët phaãi gaåt boã nhûäng "lêìm lêîn" caãn trúã con àûúâng nhêån thûác nhû: "lêìm lêîn cuãa chuãng töåc", "lêìm lêîn cuãa hang àöång", "lêìm lêîn cuãa núi cöng cöång" vaâ "lêìm lêîn cuãa raåp haát". + Bïcún àaä àûa ra nhûäng quan àiïím duy vêåt, coi vêåt chêët laâ töíng húåp caác haåt, coi giúái tûå nhiïn laâ töíng húåp caác vêåt thïí àa daång vïì chêët. Vêån àöång cuäng àa daång vaâ laâ thuöåc tñnh khöng taách rúâi vêåt chêët... Nhûäng tû tûúãng duy vêåt cuãa Bïcún coá yá nghôa lúán chöëng laåi chuã nghôa duy têm tön giaáo.. Song chuã nghôa duy vêåt cuãa Bïcún laâ siïu hònh vaâ khöng triïåt àïí. Öng quaá nhêën maånh àïën phûúng phaáp quy naåp, àïì cao http://ebooks.vdcmedia.com
  3. HÛÚÁNG DÊÎN ÖN THI MÖN TRIÏËT HOÅC MAÁC - LÏNIN 23 phên tñch. Tuy chöëng laåi chuã nghôa kinh viïån, nhûng laåi thûâa nhêån sûå töìn taåi cuãa Thûúång àïë, thûâa nhêån lyá luêån vïì "chên lyá hai mùåt"... - Höëpxú àaä tiïëp tuåc phaát triïín tû tûúãng duy vêåt cuãa Bï cún. + Öng àaä khùèng àõnh chó coá caác vêåt thïí laâ taåm thúâi, coân vêåt chêët laâ töìn taåi vônh viïîn. Do thïë giúái quan siïu hònh nïn öng àaä phuã nhêån sûå àa daång vïì chêët cuãa thïë giúái, coi sûå vêån àöång cuãa thïë giúái vêåt chêët chó laâ sûå di chuyïín võ trñ àún giaãn trong khöng gian. + Àiïím tiïën böå hún so vúái Bïcún laâ Höëpxú àaä kiïn quyïët chöëng laåi chuã nghôa kinh viïån vaâ tön giaáo, öng khöng thûâa nhêån "chên lyá hai mùåt". Öng phï phaán hoåc thuyïët duy têm cuãa Àïcaáctú vïì "yá niïåm bêím sinh" vaâ phaát triïín caãm giaác luêån duy vêåt trong lyá luêån nhêån thûác. Öng coi caãm giaác, kinh nghiïåm laâ nguöìn göëc cuãa moåi tri thûác, song öng cuäng khöng coi nheå vai troâ cuãa lyá tñnh. - Nïëu nhû Bïcún, Höëpxú chó ra phûúng phaáp cú baãn cuãa nhêån thûác khoa hoåc laâ phûúng phaáp kinh nghiïåm, thûåc nghiïåm vïì giúái tûå nhiïn, thò ngûúåc laåi, Àïcaáctú laåi àïì cao vai troâ cuãa lyá tñnh. + Triïët hoåc cuãa Àïcaáctú laâ nhõ nguyïn luêån àiïín hònh, vò öng thûâa nhêån coá hai thûåc thïí àêìu tiïn cuâng töìn taåi, àöåc lêåp vúái nhau: thûåc thïí vêåt chêët coá quaãng tñnh, hònh thaânh nïn thïë giúái vêåt chêët, coân thûåc thïí tinh thêìn coá tû duy taåo nïn thïë giúái tinh thêìn. Quan àiïím àoá biïíu hiïån roä trong hoåc thuyïët vïì thïí xaác vaâ linh höìn cuãa con ngûúâi laâm cho triïët hoåc cuãa Àïcaáctú lêîn löån giûäa chuã nghôa duy vêåt vaâ chuã nghôa duy têm. + Chuã nghôa duy vêåt cuãa Àïcaáctú àûúåc thïí hiïån trong vuä truå hoåc, vêåt lyá hoåc, sinh lyá hoåc; chuã nghôa duy têm thïí hiïån trong têm lyá hoåc, hoåc thuyïët vïì töìn taåi, lyá luêån nhêån thûác. + Cuäng nhû Bïcún, Àïcaáctú àïì cao vai troâ cuãa tri thûác trong viïåc thöëng trõ giúái tûå nhiïn, trong sûå hoaân thiïån baãn thên con ngûúâi. Àïí àaåt àûúåc àiïìu àoá, trûúác hïët phaãi hoaâi nghi têët caã. Àïcaáctú àaä àûa ra möåt nguyïn lyá duy têm nöíi tiïëng: "Töi suy nghô, do àoá töi töìn taåi" vaâ coi àêy laâ cú súã cho moåi tri thûác. + Phûúng phaáp nhêån thûác cuãa Àïcaáctú, vïì cú baãn laâ phûúng phaáp phên tñch, duy lyá. Noá àoâi hoãi úã tñnh roä raâng vaâ khöng mêu http://ebooks.vdcmedia.com
  4. PTS. TRÛÚNG VÙN PHÛÚÁC (Chuã biïn) 24 thuêîn trong caác thao taác tû duy, úã viïåc phên chia khaách thïí tû duy thaânh caác böå phêån àún giaãn nhêët vaâ bùæt àêìu nghiïn cûáu tûâ caái àún giaãn àïën caái phûác taåp. - Xpinöda àaä chöëng laåi nhõ nguyïn luêån cuãa Àïcaáctú, phaát triïín chuã nghôa duy vêåt vaâ chuã nghôa duy lyá cuãa triïët hoåc Àïcaáctú. + Xpinöda coi giúái tûå nhiïn laâ thûåc thïí saáng taåo duy nhêët, hay laâ Chuáa. Giúái tûå nhiïn laâ nguyïn nhên cuãa chñnh noá (Causasui), noá khöng cêìn möåt nguyïn nhên naâo khaác. Ngoaâi tû tûúãng duy vêåt biïån chûáng trïn, vïì cú baãn, thïë giúái quan cuãa Xpinöda laâ siïu hònh. Öng coi: thûåc thïí duy nhêët coá hai thuöåc tñnh khöng taách rúâi nhau àoá laâ tû duy vaâ quaãng tñnh; vêån àöång khöng phaãi laâ thuöåc tñnh chung cuãa thûåc thïí; sûå tûúng xûáng giûäa möàuxú tû duy vaâ möàuxú quaãng tñnh (thïí xaác) trong con ngûúâi... + Ngoaâi quan àiïím vïì thûåc thïí, hoåc thuyïët cuãa Xpinöda vïì möëi quan giûäa tûå do vaâ têët yïëu coá yá nghôa chöëng laåi quan àiïím duy têm, tön giaáo vïì tûå do yá chñ. Xpinöda coi yá chñ bao giúâ cuäng phuå thuöåc vaâo àöång cú vaâ chó coá thïí coá tûå do khi haânh vi cuãa chuáng ta dûåa trïn sûå nhêån thûác tñnh têët yïëu. - Löëccú àaä phaát triïín hún nûäa caãm giaác luêån duy vêåt cuãa Bïcún, Höëpbú, phï phaán hoåc thuyïët duy têm cuãa Àïcaáctú vïì "yá niïåm bêím sinh". Löëccú coi kinh nghiïåm laâ nguöìn göëc duy nhêët cuãa yá niïåm. Öng àaä phên chia yá niïåm ra thaânh "YÁ niïåm cuãa caãm giaác" vaâ "yá niïåm cuãa phaãn tû". Song, úã vêën àïì naây chuã nghôa duy vêåt cuãa Löëccú khöng triïåt àïí khi öng cho rùçng, nhúâ yá niïåm cuãa caãm giaác, chuáng ta tri giaác àûúåc chêët thûá nhêët (àùåc tñnh coá trûúác) vaâ chêët thûá hai (àùåc tñnh coá sau). Ngoaâi ra, öng coân coi nhûäng chêët thûá hai: muâi võ, maâu sùæc, êm thanh, khöng coá yá nghôa khaách quan maâ chó laâ nhûäng caãm giaác chuã quan dûåa trïn cú súã kïët húåp nhûäng chêët thûá nhêët theo caác caách khaác nhau. - Beáccli àaä lúåi duång sûå dao àöång trïn cuãa Löëccú àïí chöëng laåi chuã nghôa duy vêåt, baão vïå chuã nghôa duy têm, tön giaáo. + Dûåa trïn duy danh luêån cûåc àoan cuãa Tömaát, Àacanh, Beáccli àaä phï phaán thûåc thïí vêåt chêët cuãa chuã nghôa duy vêåt, coi àêy laâ möåt sûå trûâu tûúång tröëng röîng, àêìy mêu thuêîn, vò chó coá http://ebooks.vdcmedia.com
  5. HÛÚÁNG DÊÎN ÖN THI MÖN TRIÏËT HOÅC MAÁC - LÏNIN 25 nhûäng thuöåc tñnh riïng leã cuãa sûå vêåt (tû tûúãng") laâ töìn taåi thöi, chûá chuáng ta khöng thïí tri giaác àûúåc vêåt chêët noái chung. Con ngûúâi chó tri giaác trûåc tiïëp àûúåc nhûäng "tû tûúãng" (caãm giaác) cuãa mònh. Tûâ àoá Beáccli ài àïën kïët luêån rùçng, sûå töìn taåi cuãa sûå vêåt laâ úã tñnh coá thïí tri giaác àûúåc (töìn taåi coá nghôa laâ àûúåc tri giaác), sûå vêåt chùèng qua chó laâ "phûác húåp" caác caãm giaác, caác biïíu tûúång, caác tû tûúãng cuãa Töi maâ thöi. Song, khi lyá giaãi vïì tñnh liïn tuåc trong sûå töìn taåi cuãa sûå vêåt vaâ àïí traánh chuã nghôa duy ngaä cûåc àoan, Beáccli àaä chuyïín tûâ chuã nghôa duy têm chuã quan sang chuã nghôa duy têm khaách quan úã sûå thûâa nhêån sûå töìn taåi cuãa caác "tinh thêìn khaác" vaâ cuöëi cuâng laâ "tinh thêìn vö haån" cuãa Thûúång àïë. - Nïëu nhû baãn chêët triïët hoåc cuãa Beáccli laâ chuã nghôa duy têm chuã quan thò triïët hoåc cuãa Hium hûúáng chuã nghôa duy têm chuã quan àoá àïën bêët khaã tri luêån. Khi traã lúâi vêën àïì thïë giúái coá töìn taåi hay khöng? Hium cho rùçng: "Töi khöng biïët", vò chñnh con ngûúâi khöng vûúåt ra khoãi giúái haån nhûäng caãm giaác riïng cuãa mònh àïí nhêån thûác nhûäng caái gò bïn ngoaâi mònh. Öng coân coi kinh nghiïåm chó laâ doâng caác êën tûúång vaâ vïì nguyïn nhên chuáng ta khöng thïí biïët. + Hium cuäng phï phaán hoåc thuyïët vïì thûåc thïí vêåt chêët vaâ thûåc thïí tinh thêìn, coi àêy laâ nhûäng trûâu tûúång giaã döëi, hònh thaânh trïn cú súã cuãa thoái quen têm lyá giaãn àún. Öng phuã nhêån tñnh khaách quan cuãa möëi liïn hïå nhên quaã, coi àêy chó laâ möëi liïn hïå chuã quan, thuöåc têm lyá. + Ngoaâi ra, Hium coân phï phaán tön giaáo, song àiïìu àoá cuäng khöng thïí thay thïë àûúåc baãn chêët cuãa triïët hoåc Hium laâ chuã nghôa duy têm chuã quan vaâ bêët khaã tri luêån. - Cuöåc àêëu tranh giûäa chuã nghôa duy vêåt vaâ chuã nghôa duy têm thïë kyã XVII-XVIII laâ sûå thïí hiïån tñnh àaãng trong triïët hoåc. Cuöåc àêëu tranh naây vêîn tiïëp tuåc cho àïën giai àoaån ngaây nay trong lõch sûã triïët hoåc vúái nhûäng hònh thûác àa daång hún vaâ nöåi dung, tñnh chêët sêu sùæc hún. http://ebooks.vdcmedia.com
  6. PTS. TRÛÚNG VÙN PHÛÚÁC (Chuã biïn) 26 CÊU 6: Trònh baây nhûäng tû tûúãng cú baãn trong pheáp biïån chûáng duy têm cuãa Hïghen vaâ chuã nghôa duy vêåt nhên baãn cuãa Phoiúbùæc. Sûå aãnh hûúãng cuãa nhûäng hïå thöëng triïët hoåc trïn àöëi vúái sûå hònh thaânh triïët hoåc Maác. 1. Nhûäng tû tûúãng cú baãn trong pheáp biïån chûáng duy têm cuãa Hïghen - Pheáp biïån chûáng duy têm cuãa Hïghen laâ möåt trong nhûäng hònh thûác cú baãn, laâ àónh cao trong sûå phaát triïín cuãa pheáp biïån chûáng trûúác Maác, phaãn aánh hoaân caãnh lõch sûã àùåc biïåt, àêìy mêu thuêîn cuãa xaä höåi Àûác vaâ tñnh chêët hai mùåt cuãa giai cêëp tû saãn Àûác trûúác caách maång tû saãn. - Quan àiïím phaát triïín laâ tû tûúãng cú baãn, xuyïn suöët triïët hoåc cuãa Hïghen. Hïghen àaä coi sûå àöìng nhêët giûäa tû duy vaâ töìn taåi dûúái nhûäng tïn goåi nhû: "yá niïåm tuyïåt àöëi", "lyá tñnh thïë giúái", "tinh thêìn thïë giúái" laâ baãn nguyïn cuãa moåi hiïån tûúång trong giúái tûå nhiïn vaâ xaä höåi. Sûå àöìng nhêët giûäa tû duy vaâ töìn taåi theo Hïghen khöng phaãi laâ sûå àöìng nhêët tuyïåt àöëi, siïu hònh, maâ laâ sûå àöìng nhêët bao haâm sûå khaác biïåt. Chñnh mêu thuêîn giûäa àöìng nhêët vaâ khaác biïåt àaä laâm cho baãn nguyïn cuãa thïë giúái — "yá niïåm tuyïåt àöëi" coá tñnh tñnh cûåc vaâ hoaåt àöång. Sûå hoaåt àöång cuãa "yá niïåm tuyïåt àöëi" thïí hiïån qua ba giai àoaån phaát triïín: 1) "yá niïåm tuyïåt àöëi phaát triïín úã trong loâng noá vaâ vò noá. Àêy laâ àöëi tûúång nghiïn cûáu cuãa lögñc hoåc; 2) "yá niïåm tuyïåt àöëi" phaát triïín dûúái hònh thûác "töìn taåi khaác" - hònh thûác giúái tûå nhiïn. Àêy laâ àöëi tûúång nghiïn cûáu cuãa triïët hoåc tûå nhiïn. Song, Hïghen coi giúái tûå nhiïn khöng coá sûå phaát triïín, maâ noá chó laâ thïí hiïån (triïín khai) sûå tûå phaát triïín cuãa caác phaåm truâ lögñc. Caác phaåm truâ lögñc àûúåc coi laâ baãn chêët tinh thêìn cuãa giúái tûå nhiïn. Cuöëi cuâng, "yá niïåm tuyïåt àöëi" phaát triïín trong tû duy laâ lõch sûã nhên loaåi — triïët hoåc tinh thêìn. ÚÃ giai àoaån naây, "yá niïåm tuyïåt àöëi" laåi trúã vïì baãn thên mònh, tûå nhêån thûác mònh vúái tû caách laâ tinh thêìn tuyïåt àöëi", thïí hiïån qua yá thûác vaâ tûå yá thûác cuãa nhên loaåi. - Àiïìu nöíi bêåt cuäng laâ haåt nhên húåp lyá trong triïët hoåc Hïghen laâ pheáp biïån chûáng, trong àoá bao göìm caã ba quy luêåt cú http://ebooks.vdcmedia.com
  7. HÛÚÁNG DÊÎN ÖN THI MÖN TRIÏËT HOÅC MAÁC - LÏNIN 27 baãn cuãa pheáp biïån chûáng. Phaát triïín khöng phaãi laâ möåt voâng troân kheáp kñn, maâ laâ möåt quaá trònh chuyïín tûâ hònh thûác thêëp lïn hònh thûác cao do sûå chuyïín hoaá tûâ nhûäng thay àöíi vïì lûúång dêîn àïën nhûäng thay àöíi vïì chêët, do cuöån àêëu tranh giûäa caác mùåt àöëi lêåp trong baãn thên hònh thûác, do sûå phuã àõnh biïån chûáng (loåc boã) cuãa nhûäng hònh thûác múái àöëi vúái nhûäng hònh thûác cuä. Tû tûúãng cuãa Hïghen vïì viïåc moåi caái àïìu têët yïëu dêîn àïën sûå phuã àõnh baãn thên mònh coá yá nghôa caách maång trong cuöåc söëng vaâ tû tûúãng. - Trïn cú súã chuã nghôa duy têm khaách quan, ngoaâi viïåc phaát triïín hoåc thuyïët vïì caác quy luêåt vaâ caác phaåm truâ cú baãn cuãa pheáp biïån chûáng, lêìn àêìu tiïn Hïghen àaä nghiïn cûáu caác nguyïn tùæc cú baãn cuãa lögñc biïån chûáng. Chñnh Hïghen àaä àùåt ra vêën àïì vïì sûå thöëng nhêët giûäa pheáp biïån chûáng, lögñc hoåc vaâ lyá luêån nhêån thûác. + Hïghen coi lögñc hoåc laâ khoa hoåc vïì möëi liïn hïå biïån chûáng cuãa caác khaái niïåm, laâ khoa hoåc "mö taã lônh vûåc tû tûúãng... trong sûå hoaåt àöång nöåi taåi cuãa baãn thên noá, hay noái möåt caách khaác, trong sûå phaát triïín têët yïëu cuãa noá". Theo Hïghen, sûå vêån àöång vaâ phaát triïín cuãa caác khaái niïåm chõu sûå quy àõnh búãi nhûäng möëi liïn hïå têët yïëu giûäa caác khaái niïåm vaâ búãi nhûäng mêu thuêîn naãy sinh trong baãn thên khaái niïåm àoá. + Hïghen coân àem laåi cho lyá luêån nhêån thûác nhûäng tû tûúãng biïån chûáng. Ngoaâi viïåc phï phaán tñnh trûåc quan, nhõ nguyïn luêån cuãa Cantú vïì "vêåt tûå noá" vaâ hiïån tûúång, Hïghen laâ ngûúâi àêìu tiïn àaä phaát hiïån ra àùåc àiïím quan troång nhêët trong quaá trònh vêån àöång cuãa tû duy lyá thuyïët laâ ài tûâ tri thûác trûâu tûúång àïën tri thûác cuå thïí. Hïghen àaä àùåt ra vêën àïì vïì möëi quan hïå biïån chûáng giûäa nhêån thûác lyá thuyïët vaâ hoaåt àöång thûåc tiïîn. Theo öng, quaá trònh biïën àöíi hiïån thûåc vaâ quaá trònh nhêån thûác laâ möåt quaá trònh duy nhêët. Song, úã Hïghen, hoaåt àöång thûåc tiïîn chó laâ hoaåt àöång tinh thêìn. - Hïghen cuäng thûâa nhêån xaä höåi phaát triïín tiïën böå vaâ mang tñnh quy luêåt. Mêu thuêîn giûäa caái hoaân thiïån vaâ khöng hoaân thiïån laâ àöång lûåc cuãa tiïën böå xaä höåi. Sûå phaát triïín tiïën böå cuãa xaä höåi http://ebooks.vdcmedia.com
  8. PTS. TRÛÚNG VÙN PHÛÚÁC (Chuã biïn) 28 àûúåc Hïghen trònh baây möåt caách duy têm, laâ "úã sûå yá thûác vïì tûå do", vaâ nhû laâ quaá trònh tûå phaát triïín cuãa "yá niïåm tuyïåt àöëi". - Pheáp biïån chûáng laâ haåt nhên húåp lyá, laâ mùåt tiïën böå cuãa triïët hoåc Hïghen. Ngûúåc laåi, hïå thöëng triïët hoåc cuãa Hïghen laâ duy têm, siïu hònh. Chñnh hïå thöëng àoá àaä dêîn Hïghen àïën thûâa nhêån àiïím cuöëi cuâng trong sûå phaát triïín cuãa thïë giúái laâ nhêån thûác. Vïì thûåc chêët, Hïghen aáp duång nguyïn lyá phaát triïín chó àöëi vúái hiïån tûúång tinh thêìn. Tuy thûâa nhêån mêu thuêîn laâ nguöìn göëc, àöång lûåc cuãa sûå phaát triïín, nhûng khöng phaãi laâ mêu thuêîn thûåc sûå cuãa giúái tûå nhiïn vaâ xaä höåi, maâ chó laâ mêu thuêîn trong sûå phaát triïín cuãa tinh thêìn. Mêu thuêîn khöng phaãi àûúåc giaãi quyïët bùçng caách maång, maâ bùçng con àûúâng hoaâ bònh: caái múái thoaã hiïåp vúái caái cuä. 2. Chuã nghôa duy vêåt nhên baãn cuãa Phoiúbùæc Phoiúbùæc laâ àaåi diïån vô àaåi cuöëi cuâng cuãa triïët hoåc cöí àiïín Àûác. Ngûúâi coá cöng lao to lúán àêëu tranh chöëng laåi chuã nghôa duy têm, tön giaáo, phuåc höìi vaâ phaát triïín chuã nghôa duy vêåt trong thúâi kyâ chuêín bõ caách maång tû saãn Àûác (1848). - Phoiúbùæc laâ nhaâ triïët hoåc duy vêåt vò öng khùèng àõnh vêåt chêët laâ tñnh thûá nhêët; yá thûác, tû duy laâ tñnh thûá hai. Song laâ nhaâ duy vêåt nhên baãn, öng coi con ngûúâi laâ saãn phêím cao nhêët cuãa giúái tûå nhiïn, vêën àïì quan hïå giûäa tû duy vaâ töìn taåi laâ vêën àïì baãn chêët cuãa con ngûúâi, vò thïë, àêy laâ àöëi tûúång duy nhêët, phöí biïën vaâ cao nhêët cuãa triïët hoåc. Chuã nghôa duy vêåt nhên baãn cuãa Phoiúbùæc laâ àoáng goáp to lúán vaâo cuöåc àêëu tranh chöëng laåi viïåc giaãi thñch duy têm, nhõ nguyïn luêån, thêåm chñ caã chuã nghôa duy têm têìm thûúâng vïì vêën àïì con ngûúâi. Song, nguyïn lyá nhên baãn hoåc cuãa Phoiúbùæc khöng triïåt àïí, vò öng hiïíu con ngûúâi chó laâ nhûäng caá nhên trûâu tûúång, laâ thûåc thïí thuêìn tuyá tûå nhiïn - sinh vêåt. Öng khöng thêëy àûúåc mùåt xaä höåi cuãa con ngûúâi trong hoaåt àöång biïën àöíi hiïån thûåc. - Trong quan hïå àöëi vúái triïët hoåc cuãa Hïghen, öng coá thaái àöå phuã àõnh saåch trún, khöng thêëy àûúåc thaânh tûåu quyá giaá cuãa Hïghen laâ pheáp biïån chûáng àïí kïë thûâa vaâ phaát triïín. Öng hiïíu tñnh quy luêåt, tñnh têët yïëu, tñnh nhên quaã... möåt caách siïu hònh. http://ebooks.vdcmedia.com
  9. HÛÚÁNG DÊÎN ÖN THI MÖN TRIÏËT HOÅC MAÁC - LÏNIN 29 Cho nïn chuã nghôa duy vêåt nhên baãn cuãa öng coân mang nùång tñnh siïu hònh. - Trong lyá luêån nhêån thûác, Phoiúbùæc àaä tiïëp tuåc truyïìn thöëng caãm giaác luêån duy vêåt, chöëng laåi thuyïët khöng thïí biïët vaâ löëi tû biïån trûâu tûúång. Öng khöng phuã nhêån vai troâ cuãa tû duy trong nhêån thûác, nhûng öng khöng thêëy àûúåc vai troâ cuãa thûåc tiïîn trong nhêån thûác, nïn chuã nghôa duy vêåt nhên baãn cuãa Phoiúbùæc chûa thoaát khoãi tñnh trûåc quan cuãa chuã nghôa duy vêåt trûúác Maác. - Nhûäng haån chïë cuãa nguyïn tùæc nhên baãn trong thïë giúái quan cuãa Phoiúbùæc coân thïí hiïån roä trong viïåc nghiïn cûáu tön giaáo vaâ àaåo àûác. ÚÃ lônh vûåc naây, öng laåi rúi vaâo lêåp trûúâng duy têm thïí hiïån trong viïåc giaãi quyïët vêën àïì tön giaáo vaâ yá àõnh àûa ra nhûäng nguyïn tùæc àaåo àûác chung cho moåi dên töåc, moåi thúâi àaåi lõch sûã. 3. Sûå aãnh hûúãng cuãa triïët hoåc Hïghen vaâ triïët hoåc Phoiúbùæc àöëi vúái sûå hònh thaânh triïët hoåc Maác Triïët hoåc cuãa Hïghen vaâ triïët hoåc cuãa Phoiúbùæc laâ hai nguöìn göëc trûåc tiïëp vïì lyá luêån cuãa triïët hoåc Maác. Caác nhaâ saáng lêåp chuã nghôa Maác àaä kïë thûâa haåt nhên húåp lyá trong triïët hoåc Hïghen laâ pheáp biïån chûáng, caãi taåo noá trïn tinh thêìn cuãa chuã nghôa duy vêåt, biïën noá thaânh pheáp biïån chûáng duy vêåt nhû laâ hoåc thuyïët khoa hoåc vïì caác quy luêåt chung nhêët cuãa tûå nhiïn, xaä höåi vaâ tû duy. Cuäng chñnh nhúâ chuã nghôa duy vêåt cuãa Phoiúbùæc àaä giuáp Maác vaâ Ùngghen àoaån tuyïåt vúái chuã nghôa duy têm cuãa Hïghen vaâ phaái Hïghen treã. Maác vaâ Ùngghen àaä caãi taåo chuã nghôa duy vêåt cuãa Phoiúbùæc phaát triïín lïn möåt hònh thûác múái cao nhêët àoá laâ chuã nghôa duy vêåt biïån chûáng vaâ chuã nghôa duy vêåt lõch sûã. http://ebooks.vdcmedia.com
  10. PTS. TRÛÚNG VÙN PHÛÚÁC (Chuã biïn) 30 CÊU 7: Triïët hoåc Maác - Lïnin ra àúâi laâ möåt têët yïëu lõch sûã vaâ laâ möåt bûúác ngoùåt caách maång trong triïët hoåc. 1. Tñnh têët yïëu lõch sûã cuãa sûå ra àúâi triïët hoåc Maác Triïët hoåc Maác khöng phaãi laâ möåt saãn phêím coá tñnh chêët chuã quan, àöìng thúâi noá cuäng khöng phaãi tûâ trïn trúâi rúi xuöëng. Triïët hoåc àoá laâ saãn phêím têët yïëu cuãa lõch sûã. - Triïët hoåc Maác àaä kïë thûâa coá phï phaán toaân böå triïët hoåc trûúác àoá nhêët laâ triïët hoåc duy vêåt vaâ pheáp biïån chûáng. Àoá laâ nhûäng tiïìn àïì lyá luêån khöng thïí thiïëu àûúåc cuãa triïët hoåc Maác. - Triïët hoåc Maác ra àúâi coân gùæn liïìn vúái nhûäng àiïìu kiïån khaách quan cuãa sûå phaát triïín kinh tïë - xaä höåi vaâ sûå phaát triïín cuãa khoa hoåc àûúng thúâi. Trong khoa hoåc tûå nhiïn thïë kyã XIX àaä coá ba phaát minh lúán: àõnh luêåt baão toaân vaâ chuyïín hoaá nùng lûúång; hoåc thuyïët tïë baâo; hoåc thuyïët tiïën hoaá. Àöìng thúâi vïì mùåt xaä höåi thïë kyã XIX cuäng laâ thúâi kyâ chuã nghôa tû baãn àaä böåc löå nhûäng mêu thuêîn xaä höåi sêu sùæc. Àùåc biïåt laâ mêu thuêîn giûäa giai cêëp tû saãn vaâ giai cêëp vö saãn. Mêu thuêîn êëy àûúåc biïíu hiïån thöng qua caác cuöåc àêëu tranh giai cêëp hïët sûác söi àöång vaâ quyïët liïåt úã chêu Êu. Trûúác tònh hònh trïn, cêìn phaãi coá möåt sûå kiïën giaãi múái vïì sûå phaát triïín cuãa tûå nhiïn, xaä höåi vaâ tû duy. Vaâ têët yïëu xuêët hiïån möåt hoåc thuyïët múái àoá laâ hoåc thuyïët triïët hoåc khoa hoåc, do Maác vaâ Ùngghen àïì xûúáng, sau naây àûúåc Lïnin phaát triïín. 2. Sûå ra àúâi cuãa triïët hoåc Maác - Lïnin laâ möåt bûúác ngoùåt caách maång trong triïët hoåc Cú súã cuãa chuã nghôa Maác laâ chuã nghôa duy vêåt biïån chûáng vaâ chuã nghôa duy vêåt lõch sûã. Vúái cú súã naây, lêìn àêìu tiïn giai cêëp vö saãn vaâ nhên dên lao àöång àaä coá möåt vuä khñ tinh thêìn àïí àêëu tranh giaãi phoáng giai cêëp mònh vaâ caã xaä höåi ra khoãi sûå aáp bûác boác löåt. Nhû vêåy, triïët hoåc Maác laâ vuä khñ tinh thêìn cuãa giai cêëp vö saãn, coân giai cêëp vö saãn laâ lûåc lûúång "vêåt chêët" cuãa triïët hoåc Maác. Sûå thöëng nhêët chùåt cheä giûäa triïët hoåc Maác vúái giai cêëp vö saãn, laâm cho triïët hoåc Maác thûåc sûå thïí hiïån tñnh caách maång cuãa mònh vaâ giai cêëp vö http://ebooks.vdcmedia.com
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2