
1
Chng 3
LÝ THUYT THNG
HIU QUVÀU
T TÀI CHÍNH
NI DUNG CHÍNH
*******
3.1 Lý thuyt thng hiu qu.
3.2 Mô hình CAPM (Capital Assets Pricing
Model).
3.3 Mô hình nh giá tài sn vn và hs
Beta.
3.4 Mô hình chs
3.5 Mô hình a nhân t
3.6 Mô hình APT(Abritrage Pricing Theory)
3.1 LÝ THUYT THNG HIU QU
3.1.1 Thng hiu qu
Thng hiu quc hiu theo 3 khía cnh:
phân phi hiu qu, hot ng hiu qu, và thông
tin hiu qu.
- Th ng c coi là hiu quvmt phân
phi khi các ngun tài nguyên khan him c phân
phi sdng mt cách tt nht.
- Th ng c coi là hiu quvmt hot
ng khi chi phí giao dch trong thng óc
quyt nh theo quy lut cnh tranh.
3.1.1 Thng hiu qu(tt)
- Thng c coi là hiu quvmt thông
tin nu thgiá hin hành phn ánh y và tc
thi tt ccác thông tin có nh hng ti thng.
Lý thuyt th ng hiu qu i ta ginh
có hiu quvphân phi và hot ng, nên gi
thuyt vth ng hiu qu c phát biu nh
sau:
Thng hiu qulà thng trong ó giá
cca chng khoán ã phn nh y , tc thi
các thông tin hin có trên thng.
3.1.2 Các hình thái ca th ng
hiu qu
3.1.2.1 Hình thái yu ca thng
Hình thái này xut hin vi githuyt
rng giá cca chng khoán ã phn nh
y và kp thi nhng thông tin trong
quá khvgiao dch ca thng nh
khi lng giao dch, giá cchng khoán
….
3.1.2.2 Hình thái trung bình ca th
trng
Hình thái này nhn nh rng giá cca
chng khoán ã phn ánh tt cnhng thông
tin liên quan n công ty c công b i
vi công chúng. Ngoài nhng thông tin trong
quá kh, nhng thông tin cơ bn ca công ty
mà công chúng u t có thd"dàng thu
c nh n#ng l$c sn xut, cht lng qun
lý, bng t%ng kt tài sn, d$toán thu nhp ….

2
3.1.2.3 Hình thái mnh ca thng
Trng thái này cho rng giá ca c%phiu ã
phn nh tt cnhng thông tin cn thit có
liên quan n công ty, thm chí cnhng
thông tin ni gián.
&iu này nói lên rng các thng phn
ng mnh vi bt k'thông tin nào, kc
nhng thông tin mang tính cht ni bhay cá
nhân, làm cho kh # ìm kim li nhun
siêu ngch khó xy ra.
Tóm li, mt thng c coi là hiu qus(
biu hin thông qua các c trng sau:
- Giá chng khoán thay i kp thi và chính xác
i vi nhng thông tin mi.
- Si ca li sut ưc quyt nh bi s
thay i ca lãi sut u tư phí ri ro và phphí
ri ro.
- Nhng nguyên tc hoc kinh nghim u không
tháp dng thu li nhun siêu ngch.
- Các nhàu tư chuyên nghip không thdùng
hình thc phân tích chuyên nghip ưc li
nhun siêu ngch.
3.1.3 M t sv!n d"ng ca lý thuyt th
trng hiu qutrong xây d#ng chính sách
$u t.
3.1.3.1 Phân tích kthut
Lý thuyt này cho rng phơng pháp phân
tích k)thut s(không có giá tr, vì các nhà
phân tích k)thut d$a vào giá chng khoán
trong quá khc*ng nh hin ti tìm ra s$
vn ng mang tính chu k', t+ó githuyt
nó s(xy ra trong tơng lai.
3.1.3 M t sv!n d"ng ca lý thuyt th
trng hiu qutrong xây d#ng chính sách
$u t (tt).
3.1.3.2 Phân tích cơ bn
Lý thuyt này c*ng cho rng phơng pháp
phân tích cơ bn s(không có giá tr, vì phân
tích cơ bn d$a trên vic xác nh giá trni
ti ca c%phiu sau ó so sánh vi thgiá ca
c%phiu quyt nh u t, nhng nhng
thông tin ó thì các nhàu t u bit.
3.1.3 M t sv!n d"ng ca lý thuyt th
trng hiu qutrong xây d#ng chính sách
$u t (tt).
3.1.3.3 Qun lý danh mc u t
Lý thuyt này cho rng giá c%phiu luôn
chính xác vi nhng thông tin có thkim
c. Vì vy vic qun lý danh mc chng
là vô ích và ng hchin lc u t mang
tính thng,ó là xây d$ng danh mc u
t c a dng hóa.
3.2 MÔ HÌNH CAPM
3.2.1 Ý ngh%a ca mô hình CAPM
Mô hình này ã c phát trin Villiam Sharpe,
John Lintner và Jan Mossin vào n#m 1964. Mô hình
cho chúng ta kh#,$-án c mi quan h
gia ri ro và li sut c tính.
- Cung cp cho chúng ta mt lãi sut chu.n dùng
ánh giá và l$a ch/n phơng án u t.
- Giúp chúng ta có thphán oán c li sut
k'v/ng i vi nhng tài sn cha giao dch trên
thng.

3
3.2.2 Nh&ng githuyt kinh tcho th
trng vn.
3.2.2.1 Nhng githuyt vtâm lý ca nhà
u t.
- Githuyt 1: Các nhàu t khi a ra quyt
nh ca mình u d$a trên vic phân tích 2 yu
t: li sut c tính và ri ro ca chng khoán.
- Githuyt 2: Các nhàu t s(tìm cách gim
thiu ri ro bng cách kt hp nhiu chng khoán
khác nhau trong tp hp danh mc u t ca
mình.
3.2.2.1 Nhng githuyt vtâm lý ca
nhàu t (tt).
- Githuyt 3: Các quyt nh u t c
a ra và kt thúc trong khong thi gian nht
nh.
- Githuyt 4: Các nhàu t có chung các
k'v/ng vcác thông su vào sdng
to lp danh mc u t hu hiu Markowitz.
&ó là các thông s0: Mc sinh li, ri
ro hay các quan hơ01.
3.2.2.2 Nhng githuyt vth ng
vn.
- Githuyt 1: Thng vn là thng
cnh tranh hoàn ho.
- Githuyt 2: Không tn ti các loi chi
phí giao dch trên thng hay bt k'mt
s$cn trnào trong cung và cu ca mt loi
chng khoán.
- Githuyt 3: Trên thng tn ti loi
chng khoán không có ri ro. Nhàu t có
thvay vi lãi sut bng lãi sut không ri ro.
3.2.3 Danh m"c $u t th ng
(Market portolio)
Danh mc u t th ng là mt
danh mc u t bao gm tt cnhng
tài sn có234ơi ro (c%phiu) trên
thng và m1i tài sn trong danh mc
này chim mt t5l úng bng giá th
trng ca tài sn ó trong t%ng giá tr
ca thng.
3.2.3 Danh m"c $u t thng (tt)
Ví d"1: Nu giá trca c%phiu ACB chim
2% toàn btài sn có234ơi ro thì trong danh
mc u t th ng giá trc%phiu ACB s(
chim 2%.
T5lca m1i c%phiu trong danh mc u t
thng c xác nh bng cách:
T'ng giá trthng ca t(t ccác c'
phiu ang )c giao dch trên thng
T'ng giá trthng ca c'phiu ó
=
3.2.4 ng thng vn (CML – The
Capital Market Line)
Theo mô hình Markowitz, nu th ng
tn ti chng khoán phi ri ro vi lãi sut R
F
(Riskfree rate) và nhàu t có thvay không
hn ch64ơ7 lãi sut này.
William Sharp g/i ng th8ng ni gia lãi
sut phi ri ro vi danh mc u t M nm
trên ng cong ti u là ng th ng
vôn.

4
3.2.4ng thng vn (tt)
- Xây d$ng công thc cho ng CML:
Gisrng mt nhàu t to ra mt danh mc
u t trong ó W
F
u t vào tài sn không có ri
ro và W
M
u t vào danh mc th ng có li
sut u t là E(R
M
).
Vì vy: W
F
+ W
M
= 1 hoc W
F
= 1 - W
M
Thu nhp k'v/ng ca DM u t, E(R
P
) là:
E(R
P
) = W
F
R
F
+ W
M
.E(R
M
). Vì W
F
= 1-W
M
Nên: E(R
P
) = (1 – W
M
).R
F
+ W
M
.E(R
M
)
Hoc: E(R
P
) = R
F
+ W
M
.[(E(R
M
) – R
F
] (1)
3.2.4ng thng vn (tt)
- Xây d$ng công thc cho ng CML (tt):
&- ri ro ca mt danh mc u t,
chúng ta s(tính toán phơng sai li sut ca
danh mc ó. Ta có90ơ7 :4a danh mc
u t gm 2 chng khoán là:
;
2P
= W
2i
.;
2i
+ W
2j
.;
2j
+ 2W
i
.W
j
.Cov(i,j)
Vì: Cov(i,j) = ;
ij
Nên: ;
2P
= W
2i
.;
2i
+ W
2j
.;
2j
+ 2W
i
.W
j
.;
ij
3.2.4ng thng vn (tt)
- Xây d$ng công thc cho ng CML (tt):
Chng khoán i trong trng hp này là chng
khoán không ri ro và chng khoán j là danh
mc thng M, nên công thc trên trthành:
;
2P
= W
2i
.;
2i
+ W
2M
.;
2M
+ 2W
i
.W
M
.;
iM
Chng khoán phi ri ro s(thu vli sut ch<c
ch<n nên: ;
2i
= 0 và ;
ij
hay ;
iM
= 0, thay vào
công thc trên ta có:
;
2P
= W
2M
.;
2M
<=> ;
P
= W
M
.;
M
3.2.4ng thng vn (tt)
- Xây d$ng công thc cho ng CML (tt):
Suy ra: W
M
= ;
P
/ ;
M
Thay vào công thc (1) ta có:
*
M
. [(E(R
M
) – R
F
]
*
P
E(R
P
) = R
F
+
&ây chính là công thc rút ra cho ng
th ng vn (CML). CML có nghiêng
là: [(E(R
M
) – R
F
]/;
M
3.2.4ng thng vn (tt)
E(R
P
)
CML
R
F
P
B
P
A
Danh m"c
c'phiu
(M)
ng hiu qu
Markowitz
*
P
3.2.4ng thng vn (tt)
CML biu hin mc li sut có thchp
nhn c cho m1i mc ri ro mà nhàu
t chp nhn. Trên hình v(, ng CML tip
tuyn vi ng cong Markowitz ti M.
M là danh mc u t c%phiu theo mô
hình Markowitz, có ngh=a là ti M nhàu t
s(u t ht stin ca mình vào danh mc
c%phiu M.

5
3.2.4ng thng vn (tt)
- Phía bên trái ca M (t+R
F
n M) biu
hin s$kt hp u t gia nhng tài sn có
kh#i ro (c%phiu) và tài sn có lãi sut
an toàn (tín phiu, trái phiu).
- Phía bên phi ca M biu hin phơng án
mua nhng tài sn có kh#i ro cao, mà
nhng tài sn này c mua bng tin i vay
vi lãi sut an toàn (vay thêm tin trên th
trng u t c%phiu).
3.2.4ng thng vn (tt)
P
B
là s$kt hp ca phơng án u
t gia tài sn có lãi sut an toàn và
danh mc u t ti u M. P
B
ha
h>n em li lãi sut cao hơn P
A
,
nhng nhàu t không thích ri ro
s(l$a ch/n danh mc P
B
. Có ngh=a là
P
B
hiu qu0ơ?
A
.
3.2.5ng thng ch+ng khoán (SML –
Security Market Line)
- Công thc tính ng TTCK: & thca
ng TTCK biu hin mi quan hgia ri ro và
thu nhp i vi m1i chng khoán riêng r(g/i là
ng TTCK (SML).
Ta có: E(R
i
) = R
F
+ ,
i
[E(R
M
) – R
F
]
Trong ó:
R
F
: Li sut phi ri ro
@
i
: HsBeta ca c%phiu i
E(R
M
): Li sut k'v/ng ca thng
3.2.5ng SML (tt)
R%
ng SML
,(ca CK)
E(R
M
)
E(R
j
)
R
F
,
M
,
j
M
J
3.2.5 ng th ng ch+ng
khoán (tt)
Phơng trình này nhn nh rng
vi nhng githuyt vthng
vn ã nêu trên, li sut c tính
ca m1i CK riêng lAcó quan h
theo ng th8ng vi hsri ro
hthng @.
3.2.5ng thng ch+ng khoán (tt)
-Bng dng trong kinh doanh
+ Tt ccác chng khoán nu nh giá
chính xác thì phi nm trên ng SML.
+ Mua CK (Nu im nm trên SML): Li
sut cao/Giá CK nhC0ơ:á trth$c.
+ Bán CK (Nu im nm di SML): Li
sut thp/Giá CK ln hơn giá trth$c.

