1
Chng 3
LÝ THUYT THNG
HIU QUU
T TÀI CHÍNH
NI DUNG CHÍNH
*******
3.1 Lý thuyt thng hiu qu.
3.2 hình CAPM (Capital Assets Pricing
Model).
3.3 hình nh giá tài sn vn hs
Beta.
3.4 Mô hình chs
3.5 Mô hình a nhân t
3.6 Mô hình APT(Abritrage Pricing Theory)
3.1 LÝ THUYT THNG HIU QU
3.1.1 Thng hiu qu
Thng hiu quc hiu theo 3 khía cnh:
phân phi hiu qu, hot ng hiu qu, thông
tin hiu qu.
- Th ng c coi hiu quvmt phân
phi khi các ngun tài nguyên khan him c phân
phi  sdng mt cách tt nht.
- Th ng c coi hiu quvmt hot
ng khi chi phí giao dch trong thng óc
quyt nh theo quy lut cnh tranh.
3.1.1 Thng hiu qu(tt)
- Thng c coi hiu quvmt thông
tin nu thgiá hin hành phn ánh y  tc
thi tt ccác thông tin có nh hng ti thng.
thuyt th ng hiu qu i ta ginh
hiu quvphân phi hot ng, nên gi
thuyt vth ng hiu qu c phát biu nh
sau:
Thng hiu qu thng trong ó giá
cca chng khoán ã phn nh y , tc thi
các thông tin hin có trên thng.
3.1.2 Các hình thái ca th ng
hiu qu
3.1.2.1 Hình thái yu ca thng
Hình thái này xut hin vi githuyt
rng giá cca chng khoán ã phn nh
y  kp thi nhng thông tin trong
quá khvgiao dch ca thng nh
khi lng giao dch, giá cchng khoán
….
3.1.2.2 Hình thái trung bình ca th
trng
Hình thái này nhn nh rng giá cca
chng khoán ã phn ánh tt cnhng thông
tin liên quan n công ty c công b i
vi công chúng. Ngoài nhng thông tin trong
quá kh, nhng thông tin cơ bn ca công ty
công chúng u t thd"dàng thu
c nh n#ng l$c sn xut, cht lng qun
lý, bng t%ng kt tài sn, d$toán thu nhp ….
2
3.1.2.3 Hình thái mnh ca thng
Trng thái này cho rng giá ca c%phiu ã
phn nh tt cnhng thông tin cn thit
liên quan n công ty, thm chí cnhng
thông tin ni gián.
&iu này nói lên rng c thng phn
ng mnh vi bt k'thông tin nào, kc
nhng thông tin mang tính cht ni bhay
nhân, làm cho kh # ìm kim li nhun
siêu ngch khó xy ra.
Tóm li, mt thng c coi hiu qus(
biu hin thông qua các c trng sau:
- Giá chng khoán thay i kp thi chínhc
i vi nhng thông tin mi.
- Si ca li sut ưc quyt nh bi s
thay i ca lãi sut u tư phí ri ro phphí
ri ro.
- Nhng nguyên tc hoc kinh nghim u không
tháp dng  thu li nhun siêu ngch.
- Các nhàu tư chuyên nghip không thdùng
hình thc phân ch chuyên nghip ưc li
nhun siêu ngch.
3.1.3 M t sv!n d"ng ca thuyt th
trng hiu qutrongy d#ng chính sách
$u t.
3.1.3.1 Phân tích kthut
thuyt này cho rng phơng pháp phân
tích k)thut s(không có giá tr, các nhà
phân tích k)thut d$a vào giá chng khoán
trong quá khc*ng nh hin ti  tìm ra s$
vn ng mang tính chu k', t+ó githuyt
s(xy ra trong tơng lai.
3.1.3 M t sv!n d"ng ca thuyt th
trng hiu qutrongy d#ng chính sách
$u t (tt).
3.1.3.2 Phân tích cơ bn
thuyt này c*ng cho rng phơng pháp
phân tích cơ bn s(không giá tr, phân
tích cơ bn d$a trên vic xác nh giá trni
ti ca c%phiu sau ó so sánh vi thgiá ca
c%phiu  quyt nh u t, nhng nhng
thông tin ó thì các nhàu t u bit.
3.1.3 M t sv!n d"ng ca thuyt th
trng hiu qutrongy d#ng chính sách
$u t (tt).
3.1.3.3 Qun lý danh mc u t
thuyt y cho rng giá c%phiu luôn
chính xác vi nhng thông tin thkim
c. Vì vy vic qun lý danh mc chng
vô ích và ng hchin lc u t mang
tính thng,ó y d$ng danh mc u
t c a dng hóa.
3.2 MÔ HÌNH CAPM
3.2.1 Ý ngh%a ca mô hình CAPM
hình này ã c phát trin Villiam Sharpe,
John Lintner Jan Mossin vào n#m 1964. Mô hình
cho chúng ta kh#,$-án c mi quan h
gia ri ro và li sut c tính.
- Cung cp cho chúng ta mt lãi sut chu.n dùng
ánh giá l$a ch/n phơng án u t.
- Giúp chúng ta thphán oán c li sut
k'v/ng i vi nhng tài sn cha giao dch trên
thng.
3
3.2.2 Nh&ng githuyt kinh tcho th
trng vn.
3.2.2.1 Nhng githuyt vm ca nhà
u t.
- Githuyt 1: c nhàu t khi a ra quyt
nh ca mình u d$a trên vic phân tích 2 yu
t: li sut c tính và ri ro ca chng khoán.
- Githuyt 2: Các nu t s(tìm cách gim
thiu ri ro bng cách kt hp nhiu chng khoán
khác nhau trong tp hp danh mc u t ca
mình.
3.2.2.1 Nhng githuyt vtâm ca
nhàu t (tt).
- Githuyt 3: Các quyt nh u t c
a ra kt thúc trong khong thi gian nht
nh.
- Githuyt 4: Các nhàu t chung các
k'v/ng vcác thông su vào sdng 
to lp danh mc u t hu hiu Markowitz.
&ó các thông s0: Mc sinh li, ri
ro hay các quan hơ01.
3.2.2.2 Nhng githuyt vth ng
vn.
- Githuyt 1: Thng vn thng
cnh tranh hoàn ho.
- Githuyt 2: Không tn ti các loi chi
phí giao dch trên thng hay bt k'mt
s$cn trnào trong cung cu ca mt loi
chng khoán.
- Githuyt 3: Trên thng tn ti loi
chng khoán không ri ro. Nhàu t
thvay vi lãi sut bng lãi sut không ri ro.
3.2.3 Danh m"c $u t th ng
(Market portolio)
Danh mc u t th ng mt
danh mc u t bao gm tt cnhng
tài sn 234ơi ro (c%phiu) trên
thng m1i i sn trong danh mc
này chim mt t5l úng bng giá th
trng ca tài sn ó trong t%ng giá tr
ca thng.
3.2.3 Danh m"c $u t thng (tt)
d"1: Nu giá trca c%phiu ACB chim
2% toàn btài sn 234ơi ro thì trong danh
mc u t th ng giá trc%phiu ACB s(
chim 2%.
T5lca m1i c%phiu trong danh mc u t
thng c xác nh bng cách:
T'ng giá trthng ca t(t ccác c'
phiu ang )c giao dch trên thng
T'ng giá trthng ca c'phiu ó
=
3.2.4 ng thng vn (CML The
Capital Market Line)
Theo hình Markowitz, nu th ng
tn ti chng khoán phi ri ro vi lãi sut R
F
(Riskfree rate) và nu t thvay không
hn ch64ơ7 lãi sut này.
William Sharp g/i ng th8ng ni gia lãi
sut phi ri ro vi danh mc u t M nm
trên ng cong ti u ng th ng
vôn.
4
3.2.4ng thng vn (tt)
- Xây d$ng công thc cho ng CML:
Gisrng mt nhàu t to ra mt danh mc
u t trong ó W
F
u t vào tài sn không ri
ro và W
M
u t vào danh mc th ng li
sut u t E(R
M
).
vy: W
F
+ W
M
= 1 hoc W
F
= 1 - W
M
Thu nhp k'v/ng ca DM u t, E(R
P
) là:
E(R
P
) = W
F
R
F
+ W
M
.E(R
M
). Vì W
F
= 1-W
M
Nên: E(R
P
) = (1 – W
M
).R
F
+ W
M
.E(R
M
)
Hoc: E(R
P
) = R
F
+ W
M
.[(E(R
M
) – R
F
] (1)
3.2.4ng thng vn (tt)
- Xây d$ng công thc cho ng CML (tt):
&- ri ro ca mt danh mc u t,
chúng ta s(tính toán phơng sai li sut ca
danh mc ó. Ta 90ơ7 :4a danh mc
u t gm 2 chng khoán là:
;
2P
= W
2i
.;
2i
+ W
2j
.;
2j
+ 2W
i
.W
j
.Cov(i,j)
Vì: Cov(i,j) = ;
ij
Nên: ;
2P
= W
2i
.;
2i
+ W
2j
.;
2j
+ 2W
i
.W
j
.;
ij
3.2.4ng thng vn (tt)
- y d$ng công thc cho ng CML (tt):
Chng khoán i trong trng hp này chng
khoán không ri ro và chng khoán j danh
mc thng M, nên công thc trên trthành:
;
2P
= W
2i
.;
2i
+ W
2M
.;
2M
+ 2W
i
.W
M
.;
iM
Chng khoán phi ri ro s(thu vli sut ch<c
ch<n nên: ;
2i
= 0 ;
ij
hay ;
iM
= 0, thay vào
công thc trên ta có:
;
2P
= W
2M
.;
2M
<=> ;
P
= W
M
.;
M
3.2.4ng thng vn (tt)
- Xây d$ng công thc cho ng CML (tt):
Suy ra: W
M
= ;
P
/ ;
M
Thay vào công thc (1) ta có:
*
M
. [(E(R
M
) – R
F
]
*
P
E(R
P
) = R
F
+
&ây chính công thc rút ra cho ng
th ng vn (CML). CML  nghiêng
là: [(E(R
M
) – R
F
]/;
M
3.2.4ng thng vn (tt)
E(R
P
)
CML
R
F
P
B
P
A
Danh m"c
c'phiu
(M)
ng hiu qu
Markowitz
*
P
3.2.4ng thng vn (tt)
CML biu hin mc li sut thchp
nhn c cho m1i mc  ri ro nhàu
t chp nhn. Trên hình v(, ng CML tip
tuyn vi ng cong Markowitz ti M.
M danh mc u t c%phiu theo
hình Markowitz, ngh=a là ti M nhàu t
s(u t ht stin ca mình vào danh mc
c%phiu M.
5
3.2.4ng thng vn (tt)
- Phía bên trái ca M (t+R
F
n M) biu
hin s$kt hp u t gia nhng i sn
kh#i ro (c%phiu) và tài sn lãi sut
an toàn (tín phiu, trái phiu).
- Phía bên phi ca M biu hin phơng án
mua nhng tài sn kh#i ro cao,
nhng tài sn này c mua bng tin i vay
vi lãi sut an toàn (vay thêm tin trên th
trng u t c%phiu).
3.2.4ng thng vn (tt)
P
B
s$kt hp ca phơng án u
t gia tài sn lãi sut an toàn
danh mc u t ti u M. P
B
ha
h>n em li lãi sut cao hơn P
A
,
nhng nhàu t không thích ri ro
s(l$a ch/n danh mc P
B
. Có ngh=a là
P
B
hiu qu0ơ?
A
.
3.2.5ng thng ch+ng khoán (SML
Security Market Line)
- Công thc tính ng TTCK: & thca
ng TTCK biu hin mi quan hgia ri ro
thu nhp i vi m1i chng khoán riêng r(g/i
ng TTCK (SML).
Ta có: E(R
i
) = R
F
+ ,
i
[E(R
M
) – R
F
]
Trong ó:
R
F
: Li sut phi ri ro
@
i
: HsBeta ca c%phiu i
E(R
M
): Li sut k'v/ng ca thng
3.2.5ng SML (tt)
R%
ng SML
,(ca CK)
E(R
M
)
E(R
j
)
R
F
,
M
,
j
M
J
3.2.5 ng th ng ch+ng
khoán (tt)
Phơng trình này nhn nh rng
vi nhng githuyt vthng
vn ã nêu trên, li sut c tính
ca m1i CK riêng lA quan h
theo ng th8ng vi hsri ro
hthng @.
3.2.5ng thng ch+ng khoán (tt)
-Bng dng trong kinh doanh
+ Tt ccác chng khoán nu nh g
chính xác thì phi nm trên ng SML.
+ Mua CK (Nu im nm trên SML): Li
sut cao/Giá CK nhC0ơ:á trth$c.
+ Bán CK (Nu im nm di SML): Li
sut thp/Giá CK ln hơn giá trth$c.