Bài giảng Hành vi tổ chức: Chương 4 - ThS. Nguyễn Ngọc Duy

Trong lĩnh vực hành vi tổ chức, việc thấu hiểu các yếu tố tâm lý ảnh hưởng đến hiệu suất và sự gắn kết của người lao động là vô cùng quan trọng. Chương này đi sâu vào khái niệm thái độ và sự hài lòng trong công việc, những khía cạnh cốt lõi định hình hành vi và kết quả làm việc tại nơi làm việc. Chúng ta sẽ khám phá bản chất, các thành phần cấu thành của thái độ, đồng thời phân tích mối liên hệ phức tạp giữa thái độ và hành vi cá nhân. Mục tiêu chính là cung cấp cái nhìn toàn diện về cách thức đo lường sự hài lòng trong công việc và những tác động sâu rộng mà cả sự hài lòng và không hài lòng mang lại đối với tổ chức, từ đó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý hiệu quả các yếu tố này để duy trì một môi trường làm việc tích cực và năng suất.

Sinh viên các ngành quản trị kinh doanh, quản trị nhân lực, tâm lý học tổ chức; các nhà quản lý, lãnh đạo đội nhóm và chuyên viên nhân sự muốn nâng cao hiểu biết về tâm lý nhân viên và xây dựng môi trường làm việc hiệu quả.

Chương này cung cấp một cái nhìn sâu sắc về thái độ và sự hài lòng trong công việc, những khái niệm nền tảng trong hành vi tổ chức. Đầu tiên, thái độ được định nghĩa là những biểu đạt đánh giá (tích cực hoặc tiêu cực) đối với đối tượng, con người hoặc sự kiện. Nó được cấu thành từ ba thành phần chính: nhận thức (những gì chúng ta tin), cảm xúc (những gì chúng ta cảm thấy), và hành vi dự kiến (những gì chúng ta định làm). Sự liên kết giữa ba thành phần này giải thích cách thức một suy nghĩ có thể dẫn đến cảm xúc, và sau đó định hình hành vi cá nhân. Tiếp theo, chương khám phá sự hài lòng trong công việc như một dạng thái độ cụ thể, tập trung vào các yếu tố ảnh hưởng. Các đặc điểm công việc, bao gồm cơ hội vận dụng kỹ năng, mức độ tự chủ và yêu cầu về trí lực phù hợp, được xác định là then chốt. Môi trường làm việc an toàn, thuận tiện, và chính sách tiền lương công bằng cũng đóng vai trò thiết yếu trong việc nâng cao sự hài lòng. Quan trọng hơn, chương trình bày mối liên hệ giữa sự thỏa mãn công việc và các hành vi ứng phó của nhân viên thông qua mô hình Exit-Voice-Loyalty-Neglect (EVLN). Mô hình này minh họa bốn cách phản ứng khác nhau của người lao động khi đối mặt với sự không hài lòng: rời bỏ công ty (Exit), lên tiếng góp ý (Voice), thể hiện sự trung thành (Loyalty), hoặc thờ ơ (Neglect). Việc nắm vững các khía cạnh này giúp các nhà quản lý xây dựng chính sách hiệu quả, duy trì môi trường làm việc tích cực, giảm thiểu tình trạng nghỉ việc, và tối ưu hóa năng suất, góp phần vào sự phát triển bền vững của tổ chức.