24/04/2012
1
Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường ĐH CN Tp.HCM
Email: buitoan.hui@gmail.com
DĐ: 0986 785 984 Bài giảng môn: Thị trường chứng khoán
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản 2
Mục tiêu của học phần
Sau khi hoàn tất học phần học sinh có khả
năng nắm vững cơ sở lý thuyết về:
Thị trường chứng khoán
Các chủ thể tham gia thị trường chứng khoán
Các kỹ thuật phân tích và đầu tư chứng
khoán
…
Bài giảng môn: Thị trường chứng khoán
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Nhiệm vụ của sinh viên
Tham dự học, thảo luận, kiểm tra, thi theo
qui chế 04/1999/QĐ-BGD&ĐT, qui định
25/2006/QĐ-BGD&ĐT và qui chế học vụ
hiện hành của nhà trường
Dự lớp: trên 80%
Bài tập: trên lớp và ở nhà
Khác: theo yêu cầu của Giảng viên
3
Bài giảng môn: Thị trường chứng khoán
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Tài liệu học tập
Slide bài giảng của Giảng viên
Sách, giáo trình: Thị trường chứng khoán -
Trường Đại Học Kinh tế - NXB thống kê.
4
Bài giảng môn: Thị trường chứng khoán
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Dự lớp: trên 80%
Thảo luận theo nhóm
Tiểu luận
Thi giữa học phần
Thi kết thúc học phần
Khác: theo yêu cầu của giảng viên
Tiêu chuẩn đánh giá sinh viên
Bài giảng môn: Thị trường chứng khoán
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Theo qui chế đơn vị học trình
Thang điểm thi
24/04/2012
2
Bài giảng môn: Thị trường chứng khoán
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
CHƯƠNG TÊN CHƯƠNG LÝ THUYẾT THỰC HÀNH
1 Tổng quan về thị trường chứng khoán 4 0
2 Công ty cổ phần 2 0
3 Hàng hoá của thị trường chứng khoán 6 0
4 Phân tích và đầu tư chứng khoán 10 0
5 Phát hành chứng khoán công ty 2 0
6 Sở giao dịch chứng khoán 2 0
7 Các thị trường chứng khoán ở nước ngoài 4 0
TỔNG CỘNG 30 0
THỜI LƯỢNG : 30 tiết
NỘI DUNG HỌC PHẦN:
THỜI LƯỢNG VÀ NỘI DUNG HỌC PHẦN
Bài giảng môn: Thị trường chứng khoán
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản 8
24/04/2012
1
Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường ĐH CN Tp.HCM
Mail: buitoan.hui@gmail.com
DĐ: 0986785984 Bài giảng môn: Thị trường chứng khoán
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản 2
Nội dung chính
Quá trình hình thành và phát triển của TTCK
Khái niệm, bản chất và cơ cấu của TTCK
trong nền kinh tế thị trường hiện đại
Mục tiêu và nguyên nhân khách quan thành
lập TTCK Việt Nam
Các điều kiện cần thiết cho sự hình thành
TTCK
Vai trò và chức năng của TTCK trong nền
kinh tế thị trường.
Bài giảng môn: Thị trường chứng khoán
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Quá trình hình thành và phát triển của TTCK
Giữa thế kỷ 15, đã có hình thức sơ khai của
thị trường chứng khoán.
Năm 1453 diễn ra buổi họp đầu tiên với qui
mô lớn tại lữ quán của gia đình Vanber ở
Bruges (Bỉ), có bảng hiệu hình 3 túi da với
một từ tiếng Pháp “Bourse” – “ Mậu dịch
trường”.
Năm 1547, thành phố Bruges mất đi sự phồn
vinh, “Mậu dịch trường” bị sụp đổ chuyển
sang thị trấn Antwerpen (Auvers) (Bỉ).
3
Bài giảng môn: Thị trường chứng khoán
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Quá trình hình thành và phát triển của TTCK
Vào cuối thế kỷ 16, Tây Ban Nha xâm chiếm
Antwerpen, mậu dịch trường Antwerpen sụp đổ.
Đầu thế kỷ 17 (1608), TTCK Amsterdam được
thành lập. TTCK các nước lân cận tập trung tại
đây.
1875 – 1913 là thời kỳ huy hoàng nhất của
TTCK thế giới.
4
Bài giảng môn: Thị trường chứng khoán
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Quá trình hình thành và phát triển của TTCK
Ngày 29/10/1929, “ngày thứ 5 đen tối” mở đầu
cho cuộc khủng hoảng TTCK NewYork. Kéo
theo các TTCK Tây Âu, Bắc Âu, Nhật Bản cũng
khủng hoảng theo.
Sau chiến tranh thế giới thứ II, các TTCK phục
hồi và phát triển mạnh trở lại.
Năm 1987 cuộc khủng hoảng tài chính xảy ra
TTCK thế giới một lần nữa bị sụp đổ.
5
Bài giảng môn: Thị trường chứng khoán
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Hai năm sau, TTCK thế giới lại đi vào ổn định.
Tháng 7/1997, TTCK thế giới lại tiếp tục chao
đảo, bắt đầu từ cuộc khủng hoảng tài chính ở
Thái Lan.
Đến cuối năm 1997, trên thế giới có trên 160 sở
giao dịch chứng khoán rải khắp các châu lục.
Ngày 11/9/2001, trung tâm thương mại thế giới
bị sụp đổ , một lần nữa làm cho TTCK thế giới bị
ảnh hưởng.
6
Quá trình hình thành và phát triển của TTCK
24/04/2012
2
Bài giảng môn: Thị trường chứng khoán
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Khái niệm chứng khoán
Chứng khoán là chứng chỉ hoặc bút toán ghi sổ, xác
nhận các quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu
chứng khoán đối với tài sản hoặc vốn của tổ chức
phát hành, gồm: trái phiếu, cổ phiếu, chứng chỉ quỹ
đầu tư và chứng khoán phái sinh.
Hoặc:
Chứng khoán là các công cụ thể hiện quyền sở hữu
trong một công ty (cổ phiếu), quyền chủ nợ với một
công ty, một chính phủ hay chính quyền địa phương
(trái phiếu) và các công cụ khác phát sinh trên cơ sở
các công cụ đã có (chứng khoán phái sinh).
7
Bài giảng môn: Thị trường chứng khoán
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Khái niệm TTCK
TTCK là một bộ phận của thị trường vốn dài
hạn, thực hiện cơ chế chuyển vốn trực tiếp từ
nhà đầu tư sang nhà phát hành, qua đó thực
hiện chức năng của thị trường tài chính là
cung ứng nguồn vốn trung và dài hạn cho
nền kinh tế.
8
Bài giảng môn: Thị trường chứng khoán
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Bản chất của TTCK
TTCK phản ánh các quan hệ trao đổi, mua
bán quyền sở hữu về tư liệu sản xuất và vốn
bằng tiền, tức là mua bán quyền sở hữu về
vốn.
TTCK là hình thái phát triển cao của nền sản
xuất hàng hóa.
9
Bài giảng môn: Thị trường chứng khoán
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Cơ cấu của TTCK
Căn cứ vào phương diện pháp lý của hình
thức tổ chức thị trường (Căn cứ vào phương
thức hoạt động của thị trường)
Căn cứ vào tính chất phát hành hay quá trình
lưu hành của chứng khoán (Căn cứ vào sự
luân chuyển các nguồn vốn)
Căn cứ vào phương thức giao dịch
Căn cứ vào đặc điểm các loại hàng hóa lưu
hành trên thị trường chứng khoán
10
Bài giảng môn: Thị trường chứng khoán
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Cơ cấu của TTCK
Căn cứ vào phương diện pháp lý của hình thức
tổ chức thị trường (Căn cứ vào phương thức
hoạt động của thị trường):
TTCK tập trung (hay còn gọi là: TTCK chính
thức, Sở giao dịch chứng khoán).
TTCK phi tập trung ( hay còn gọi là: TTCK
phi chính thức, thị trường OTC).
11
Bài giảng môn: Thị trường chứng khoán
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Cơ cấu của TTCK
TTCK tập trung (hay còn gọi là: TTCK chính thức,
Sở giao dịch chứng khoán):
Tại SGDCK, các giao dịch được tập trung tại một
địa điểm, các lệnh được chuyển tới sàn giao dịch và
tham gia vào quá trình ghép lệnh để hình thành nên
phiên giao dịch.
Chỉ có các loại chứng khoán đủ tiêu chuẩn niêm yết
mới được giao dịch tại đây.
12
24/04/2012
3
Bài giảng môn: Thị trường chứng khoán
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Cơ cấu của TTCK
TTCK phi tập trung ( hay còn gọi là: TTCK phi chính
thức, thị trường OTC):
Thị trường OTC là thị trường phi tập trung cùng với thị
trường tập trung tạo nên một thị trường chứng khoán hoàn
chỉnh.
Thị trường OTC là một thị trường có tổ chức dành cho
những chứng khoán không niêm yết trên SGDCK.
Thị trường OTC không có địa điểm giao dịch chính thức,
thay vào đó các nhà môi giới (công ty chứng khoán) kết
nối các giao dịch qua mạng máy tính diện rộng giữa các
công ty chứng khoán và trung tâm quản lý hệ thống.
13
Bài giảng môn: Thị trường chứng khoán
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Cơ cấu của TTCK
Căn cứ vào tính chất phát hành hay quá trình
lưu hành của chứng khoán (Căn cứ vào sự
luân chuyển các nguồn vốn)
TTCK sơ cấp
TTCK thứ cấp
14
Bài giảng môn: Thị trường chứng khoán
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Cơ cấu của TTCK
TTCK sơ cấp:
Là thị trường mua bán các chứng khoán mới phát
hành. Trên thị trường này, vốn từ nhà đầu tư sẽ
được chuyển sang nhà phát hành thông qua việc nhà
đầu tư mua các chứng khoán mới phát hành.
Thị trường sơ cấp là nơi duy nhất mà các chứng
khoán đem lại vốn cho người phát hành.
Là thị trường tạo vốn cho đơn vị phát hành và đồng
thời cũng tạo ra hàng hóa cho thị trường giao dịch.
15
Bài giảng môn: Thị trường chứng khoán
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Cơ cấu của TTCK
TTCK thứ cấp:
Là nơi giao dịch các chứng khoán đã được
phát hành trên thị trường sơ cấp.
Là thị trường chuyển nhượng quyền sở hữu
chứng khoán.
Thị trường thứ cấp đảm bảo tính thanh khoản
cho các chứng khoán đã phát hành.
16
Bài giảng môn: Thị trường chứng khoán
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Cơ cấu của TTCK
Căn cứ vào phương thức giao dịch
Thị trường giao ngay (Spot market)
Thị trường tương lai (Future market)
17
Bài giảng môn: Thị trường chứng khoán
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Cơ cấu của TTCK
Căn cứ vào phương thức giao dịch
18
Thị trường giao ngay Thị trường tương lai
Còn gọi là thị trường thời
điểm, tức là thị trường thực
hiện việc giao dịch mua
bán chứng khoán theo giá
thỏa thuận của ngày giao
dịch.
Việc thanh toán và giao
hoán sẽ diễn ra tiếp sau đó
2 ngày.
Là thị trường mua bán
chứng khoán theo một hợp
đồng định sẵn, giá cả
được thỏa thuận trong
ngày giao dịch.
Việc thanh toán và giao
hoán sẽ diễn ra trong một
kỳ hạn nhất định trong
tương lai.